- Trong văn bản in: tên tác phẩm, tập san… có thể in đậm, in nghiêng hoặc gạch chân nh ng trong văn bản viết tay cần dùng dấu ngoặc kép để đánh dấu.. - Trong văn bản in: tên tác phẩm, t
Trang 2Kiểm tra bài cũ 1-Nêu công dụng của dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm?
Trang 3Ngô Tất Tố 1893 - 1954 một nhà văn hiện thực
xuất sắc chuyên viết về nông thôn Việt Nam tr ớc
cách mạng Các tác phẩm chính của ông tiểu thuyết
) (
“
”
“
”
Câu 1-Neõu coõng duùng cuỷa daỏu ngoaởc ủụn, daỏu hai chaỏm? Đặt dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm vào chỗ
thích hợp trong đoạn trích sau?
Trang 51 Ví dụ ( SGK 141, 142 )
Dấu ngoặc kép trong những đoạn trích sau dùng để làm gì ?
a, Thánh Găng-đi có một ph ơng châm : “Chinh phục đ ợc mọi ng ời ai
cũng cho là khó , nh ng tạo đ ợc tình th ơng , lòng nhân đạo, sự thông cảm giữa con ng ời với con ng ời lại càng khó hơn ”
( Theo Lâm Ngữ Đ ờng , Tinh hoa xử thế )
b, Nhìn từ xa , cầu Long Biên nh một dải lụa uốn l ợn vắt ngang sông
Hồng , nh ng thực ra “ dải lụa” ấy nặng tới 17 nghìn tấn!
( Thúy Lan, Cầu Long Biên- chứng nhân lịch sử)
c, Tre với ng ời nh thế đã mấy nghìn năm Một thế kỉ “ văn minh” , “khai hóa” của thực dân cũng không làm ra đ ợc tấc sắt Tre vẫn phải còn vất vả mãi với ng ời
( Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
d, Hàng loạt vở kịch nh “Tay ng ời đàn bà” , “Giác ngộ”, “Bên kia sông
Trang 6a, Thánh Găng-đi có m t ộ phương châm: “chinh ph c ụ đượ m i c ọ ng ườ ai c ng i ũ
cho l kh à ó, nhưng t o ạ đượ tình thương, lòng nhân c đạ , sự thông c m o ả
gi a ữ con ng ườ v i i ớ con ng ườ l i i ạ c ng à khó hơn”.
( Theo L©m Ng÷ § êng , Tinh hoa xö thÕ )
Dùng đ ể ánh đ d u ấ l i ờ d n ẫ tr c ự ti p ế
Trang 7b Nhỡn từ xa, c uầ Long Biờn nh m t d i l a u n lư ộ ả ụ ố ượn v t ngang ắsụng H ng, nh ng th c ra ồ ư ự “d i l a”ả ụ y n ng t i 17 nghỡn t n.ấ ặ ớ ấ
( Thúy Lan, Cầu Long Biên- chứng nhân lịch sử)
Nhấn mạnh từ ngữ đ ợc hiểu theo một nghĩa đặc biệt.
Trang 8c.Tre v i ngớ ười nh th ó m y nghỡn n m M t th k ư ế đ ấ ă ộ ế ỉ “v n ăminh”, “khai hoỏ” c a th c dõn c ng khụng th l m ra ủ ự ũ ể à đượ c
m t t c s t Tre v n ph i cũn v t v mói v i con ngộ ấ ắ ẫ ả ấ ả ớ ười
( Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
Dùng để đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa mai Mỉa mai bằng
việc dùng lại chính những từ mà Pháp dùng khi nói về sự cai trị của chúng dối với Việt Nam: Khai hoá văn minh cho một dân tộc lạc hậu ( Cũng có thể xem các từ ngữ “ văn
minh “, “ khai hoá “ là lời dẫn trực tiếp )
Trang 9d H ng à lo t ạ v k ở ch ị như “Tay ng ườ i đà bà” n , “Giác
(Ng÷ v¨n 7, tËp hai )
ánh d u tên các v k ch Đ ấ ở ị
Trang 10Bµi tËp1: Gi¶i thÝch c«ng dông cña dÊu ngoÆc kÐp trong ®o¹n trÝch sau:
Nã cø lµm in nh nã tr¸ch t«i; nã kªu ö, nh×n t«i, nh muèn b¶o t«i r»ng: A! L·o giµ tÖ l¾m! T«i ¨n ë víi “
l·o nh thÕ mµ l·o xö víi t«i nh thÕ nµy µ?”
(Nam Cao, L·o H¹c)
Bµi tËp1: Gi¶i thÝch c«ng dông cña dÊu ngoÆc kÐp trong ®o¹n trÝch sau:
Nã cø lµm in nh nã tr¸ch t«i; nã kªu ö, nh×n t«i, nh muèn b¶o t«i r»ng: “ A! L·o giµ tÖ l¾m! T«i ¨n ë víi l·o nh thÕ mµ l·o xö víi t«i nh thÕ nµy µ?”
(Nam Cao, L·o H¹c)
Trang 11a “ Sèng chÕt mÆc bay ” lµ t¸c phÈm hiÖn thùc xuÊt s¾c.
b Sèng chÕt mÆc bay lµ t¸c phÈm hiÖn thùc xuÊt s¾c.
c Sèng chÕt mÆc bay lµ t¸c phÈm hiÖn thùc xuÊt s¾c.
d Sèng chÕt mÆc bay lµ t¸c phÈm hiÖn thùc xuÊt s¾c.
Trang 12- Trong văn bản in: tên tác phẩm, tập san… có thể in
đậm, in nghiêng hoặc gạch chân nh ng trong văn bản viết
tay cần dùng dấu ngoặc kép để đánh dấu.
*L u ý:
- Khi đánh dấu lời dẫn trực tiếp (một câu nói, một ý kiến, nhận định ) dấu ngoặc kép th ờng đi kèm dấu hai chấm.
Trang 13Bài 3/143-SGK: Vì sao hai câu sau đây có ý nghĩa giống nhau
mà dùng các dấu câu khác nhau?
a Chủ tịch Hồ Chí Minh nói:
“Tôi chỉ có một sự ham muốn,
ham muốn tột bậc, là làm sao
cho n ớc ta đ ợc hoàn toàn độc
đồng bào ta ai cũng có cơm ăn,
áo mặc, ai cũng đ ợc học hành
Dùng dấu hai chấm và dấu
ngoăc kép đánh dấu lời dẫn
Không dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép nh ở trên vì câu
Trang 14- Trong văn bản in: tên tác phẩm, tập san… có thể in
đậm, in nghiêng hoặc gạch chân nh ng trong văn bản viết
tay cần dùng dấu ngoặc kép để đánh dấu.
Trang 15Công dụng của dấu ngoặc kép
đặc biệt
Đánh dấu tên tác phẩm
tờ báo , tập san
Trang 16e) Nguyễn Du đã thuật lại cảnh Hồ Tôn Hiến nghe đàn:
Nghe càng đắm, ngắm càng say, Lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình.
Cái thứ mặt sắt mà ngây vì tình ấy quả không lấy gì làm đẹp !“ ” “ ”
Bài 1(SGK 143): Giải thích công dụng của dấu ngoặc kép trong những
đoạn trích sau:
d) Tr ớc năm 1914, họ chỉ là những tên da đen bẩn thỉu, những tên An “
nam mít bẩn thỉu, giỏi lắm thì cũng chỉ biết kéo xe tay, và ăn
đòn của các quan cai trị nhà ta ấy thế mà cuộc chiễn tranh vui t ơi
vừa bùng nổ thì lập tức họ biến thành những đứa con yêu những ng “ ”
ời bạn hiền của các quan cai trị phụ mẫu nhân hậu, thậm chí của “ ”
cả các quan toàn quyền lớn, toàn quyền bé nữa Đùng một cái họ
(những ng ời bản xứ) đ ợc phong cho cái danh hiệu tối cao là chiến sĩ “
bảo vệ công lí và tự do ”
(Hoài Thanh, trong Tập nghị luận và phê bình văn học, tập 1)
(Nguyễn ái Quốc, Thuế máu)
Trang 17d) Tr ớc năm 1914, họ chỉ là những tên da đen bẩn thỉu,
những tên An nam mít bẩn thỉu, giỏi lắm thì cũng “ – – ”
chỉ biết kéo xe tay, và ăn đòn của các quan cai trị nhà ta ấy thế mà cuộc chiễn tranh vui t ơi vừa bùng nổ thì lập tức họ biến thành những đứa con yêu những ng ời bạn hiền của “ ” “ ”
các quan cai trị phụ mẫu nhân hậu, thậm chí của cả các
quan toàn quyền lớn, toàn quyền bé nữa Đùng một cái họ (những ng ời bản xứ) đ ợc phong cho cái danh hiệu tối cao là chiến sĩ bảo vệ công lí và tự do
(Nguyễn ái Quốc, Thuế máu)
Trang 18e) Nguyễn Du đã thuật lại cảnh Hồ Tôn Hiến nghe đàn:
Nghe càng đắm, ngắm càng say, Lạ cho mặt sắt cũng ngây vì tình.
Cái thứ mặt sắt mà ngây vì tình ấy quả không lấy gì làm đẹp !“ ” “ ”
(Hoài Thanh, trong Tập nghị luận và phê bình văn học, tập 1)
=> Đánh dấu từ ngữ đ ợc dẫn trực tiếp, và còn có hàm ý mỉa mai
(hai từ này đ ợc dẫn lại từ hai câu thơ của Nguyễn Du)
Trang 19Bài 2 (Sgk/143): Hãy đặt dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vào chỗ thích hợp (có điều chỉnh chữ viết hoa trong tr ờng hợp cần thiết) trong
những đoạn trích sau và giải thích lí do
a, Biển vừa treo lên, có ng ời qua đ ờng xem, c ời bảo
- Nhà này x a quen bán cá ơn hay sao mà bây giờ phải đề biển là
cá t ơi?
Nhà hàng nghe nói, bỏ ngay chữ t ơi đi
(Theo Treo biển)
b, Nó nhập tâm lời dạy của chú Tiến Lê cháu hãy vẽ cái gì thân thuộc
nhất với cháu
( Theo Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái tôi)
c, Lão Hạc ơi! Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt! Lão đừng lo lắng gì cho cái v ờn của lão Tôi sẽ cố giữ gìn cho lão Đến khi con trai lão về, tôi
sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn đây là cái v ờn mà ông cụ thân sinh
ra anh đã cố để lại cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ không chịu bán đi một sào (Theo Nam Cao, Lão Hạc)
Trang 20a) Biển vừa treo lên, có ng ời qua đ ờng xem, c ời bảo :
- Nhà này x a quen bán cá ơn say sao mà bây giờ phải đề biển là cá
t ơi ?
Nhà hàng nghe nói bỏ ngay chữ t ơi đi.
(Theo Treo biển)
- Dấu hai chấm đánh dấu (báo tr ớc) lời đối thoại
- Dấu ngoặc kép đánh dấu từ ngữ đ ợc dẫn lại
-Đặt dấu ngoặc kép cho phần còn lại”cháu vẽ cái gì quen thuộc nhất với
cháu”đánh dấu lời dẫn trực tiếp.
Trang 21c) Lão Hạc ơi ! Lão hãy yên lòng mà nhắm
mắt ! Lão đừng lo lắng gì cho cái v ờn của lão Tôi sẽ cố giữ gìn cho lão Đến khi con trai lão
về, tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn đây là cái v ờn mà ông cụ thân sinh ra anh
đã cố để lại cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ không chịu bán đi một sào
Dấu hai chấm, dấu ngoặc kép đánh dấu lời dẫn trực tiếp trong
tr ờng hợp này không phải là lời của ng ời khác mà là lời của
Trang 22Bài tập 4: Viết một đoạn văn thuyết minh ngắn có dùng dấu ngoặc
đơn, dấu hai chấm và dấu ngoặc kép Giải thích công dụng của các loại dấu câu này trong đoạn văn đó
Nhóm 1
Viết một đoạn văn thuyết minh ngắn (từ
5-7 dòng) giới thiệu về chiếc nón lá Việt
Nam; trong đó có sử dụng dấu ngoặc đơn,
dấu hai chấm, dấu ngoặc kép? Giải thích
công dụng của các loại dấu đó?
Nhóm 2
Viết một đoạn văn thuyết minh ngắn (từ 5-7 dòng) giới thiệu về con vật mà em yêu thích; trong đó có sử dụng dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm, dấu ngoặc kép? Giải thích công dụng của các loại dấu đó?
*Yêu cầu chung: - Về nội dung: đúng nội dung thuyết minh
- Về hình thức: + Một đoạn văn
+ Sử dụng đúng 3 loại dấu câu
Trang 23Đoạn văn tham khảo: Các bạn đã từng nghe giai điệu của
bài hát: “ Trở lại Huế th ơng, bài thơ
khắc trong chiếc nón”, có lẽ chúng ta
đều nhận ra hình ảnh chiếc nón lá
Việt Nam ( nón Huế ) quá đỗi thân
quen và bình dị Tr ớc hết ta thấy nón
lá rất hữu dụng trong cuộc sống hàng
ngày: Nón che nắng, che m a cho các
bà, các mẹ; Nón tô thêm nét duyên
dáng cho ng ời phụ nữ Việt Nam,
những điệu múa nón trong tay của
các cô gái làm mê đắm lòng ng ời,
Trang 24Bài tập 5 (Sgk /144 ):Tìm những tr ờng hợp có sử dụng dấu
ngoặc đơn, dấu hai chấm và dấu ngoặc kép trong một bài học ở sách giáo khoa Ngữ văn 8, tập 1và giải thích công
dụng của chúng.