bài 9: cấu trúc rẽ nhánh

Để mô tả cấu trúc rẽ nhánh, Pascal dùng câu lệnh if-then2 dạng: Trong đó: Điều kiện là một biểu thức logic trả về kết quả đúng hoặc sai Câu lệnh, câu lệnh 1, câu lệnh 2 là một câu lệnh

CHƯƠNG 3:

CẤU TRÚC RẼ NHÁNH VÀ LẶP

BÀI 9:

CẤU TRÚC RẼ NHÁNH

Nội dung:

1 Rẽ nhánh

2 Câu lệnh if-then

3 Câu lệnh ghép

4 Một số ví dụ

Dạng thiếu:

Nếu … thì…

Dạng đủ:

Nếu … thì… nếu không thì…

Nếu trời mưa thì Minh sẽ ở nhà

xem ti vi.

Nếu trời mưa thì Minh sẽ ở nhà

xem ti vi, nếu trời không mưa

(điều kiện ngược lại)thì Minh

sẽ đi đá bóng với Hùng

1 Rẽ nhánh

Ví dụ: Giải phương trình bậc hai: ax2 + bx +c =0

Giải thuật:

Bước 2: kiểm tra D

+Nếu D<0:

Bước 3: Ta sẽ thông báo phương trình vô nghiệm

+ Nếu D>0:

Bước 4: Tính và đưa ra nghiệm của phương trình

Nhập a,b,c

D>=0 ?

Đúng Sai

Thông báo vô

nghiệm rồi kết

thúc

Tính và đưa ra nghiệm thực rồi

kết thúc

Để mô tả cấu trúc rẽ nhánh, Pascal dùng câu lệnh if-then

2 dạng:

Trong đó:

Điều kiện là một biểu thức logic (trả về kết quả đúng

hoặc sai)

Câu lệnh, câu lệnh 1, câu lệnh 2 là một câu lệnh của Pascal

2 Câu lệnh if-then

SƠ Đồ HOạT ĐộNG CủA CấU TRÚC

IF-THEN

Dạng thiếu:

If <điều kiện> then <câu lệnh>;

<ĐK>

<Câu lệnh>

Đ

không thỏa, câu lệnh có được thực hiện hay không?

Câu lệnh sẽ không được thực hiện, chương trình sẽ

thoát

Bài toán: Giải phương trình bậc hai: ax2 + bx +c =0

+Nếu D<0:

If D<0 then writeln(‘ phuong trinh vo nghiem’);

Dạng đủ:

If <điều kiện> then <câu lệnh 1> else <câu lệnh 2>;

<ĐK>

S Đ

2 câu lệnh có xảy ra đồng thời hay không?

Bài toán: Giải phương trình bậc hai: ax2 + bx +c =0

Bước 2: kiểm tra D

+Nếu D<0:

Bước 3: Ta sẽ thông báo phương trình vô nghiệm

+ Nếu D>0:

Bước 4: Tính và đưa ra màn hình nghiệm của phương trình

If D<0 then writeln(‘ phuong trinh vo nghiem’)

Else

begin

x1 := (-b + sqrt (D) ) / (2*a);

x2 := (-b + sqrt (D) ) / (2*a);

writeln (‘x1 = ‘,x1:5:2,’ x2 = ‘,x2:5:2);

end;

Trước else không có dấu “ ;

“

Khác nhau:

+ Dạng thiếu: điều kiện sai sẽ bỏ qua câu lệnh

+ Dạng đủ: điều kiện sai sẽ thực hiện câu lệnh 2

Giống nhau: là câu lệnh cấu trúc rẽ nhánh, khi gặp điều kiện

sẽ thực hiện thao tác thích hợp

Tìm giống và khác nhau giữa 2 dạng

<câu lệnh 1>;

<câu lệnh 2>;

<câu lệnh 3>;

… end;

Xét ví dụ giải phương trình bậc hai:

If D<0 then Writeln(‘phuong trinh vo nghiem’) Else

begin

x1 := (-b - sqrt(D) ) / (2*a);

x2 := (-b + sqrt(D) ) / (2*a);

end;

3 Câu lệnh ghép

Ví dụ : tìm nghiệm thực của phương trình bậc hai

Input:

Output:

Thuật toán:

Bước 1: tính delta D Bước 2: kiểm tra D Bước 3: nếu D<0 thì đưa ra màn hình thông báo

“phuong trinh vo nghiem”

Bước 4: nếu D>0 thì tính và đưa ra màn hình nghiêm thực của phương trình

nhập hệ số a,b,c

Tính và đưa ra màn hình các nghiệm thực hoặc thông báo “phuong trinh vo nghiem”

4 Một số ví dụ

Program ptbac2;

Uses crt;

Var a, b, c, d, x1, x2: real;

Begin

Write(‘nhap he so a, b, c ‘);

Readln (a, b, c);

D := b*b - 4*a*c;

If (D<0) then writeln(‘phuong trinh vo nghiem’);

else begin

x1 := (-b + sqrt (D) ) / (2*a);

x2 := (-b – sqrt (D) ) / (2*a);

writeln(‘x1= ’ , x1:7:3, ’ x2= ’ , x2:7:3);

end;

readln

End.

* Bài tập củng cố:

1 Nêu cú pháp của câu lệnh if-then ở hai dạng thiếu và đủ?

2 Bài tập trắc nghiệm:

Câu 1: Hãy chọn phương án ghép đúng nhất Trong câu lệnh IF – THEN,

sau IF là <điều kiện> Điều kiện là:

Câu 2: Hãy chọn phương án ghép đúng nhất

Trong câu lệnh IF <điều kiện> THEN <câu lệnh>

Câu lệnh đứng sau THEN được thực hiện khi?

A điều kiện cho giá trị sai B điều kiện cho giá trị đúng.

C Không cần xét điều kiện

Câu 3: Với cấu trúc IF <điều kiện> THEN <câu lệnh 1> ELSE <câu lệnh 2>,

câu lệnh 2 được thực hiện khi?

A.biểu thức điều kiện đúng B.biểu thức điều kiện sai

C.câu lệnh 1 được thực hiện

* Bài tập củng cố:

Áp dụng: hãy nhập vào một số nguyên a,nếu a

chia hết cho hai thì in ra màn hình “a la so chan”, ngược lại in ra “a la so le”

Program baitap1;

Uses crt;

Var a: integer;

Begin

Write(‘nhap so nguyen a ‘); readln(a);

If (a mod 2 =0) then

Writeln(a, ‘la so chan’);

Else

Writeln(a, ‘la so le’);

Readln

End.

* Dặn dò:

Học bài, Xem bài mới, làm bài tập SGK bài 1,2,4 trang 50-51