Cấu trúc rẽ nhánh

Vậy khi lập trình giải bài toán bằng ngôn ngữ lập trình TUBOR PASCAL có những công việc chỉ được chương trình thực hiện khi thỏa mãn những điều kiện cụ thể thì ta phải giải quyết nó như

Trường T.h.p.t văn chấn

chào mừng Các thầy cô giáo

Một Chương trình Pascal gồm 2 phần chương trình Pascal gồm mấy phần?

4- Khai báo biến: (Bắt đầu bằng từ khóa VAR ).

VD: Var a,b : Integer;

Phần thân chương trình.

Tên dành riêng

Bắt đầu

Tên dành riêng Kết thúc

VD: Ta có mệnh đề sau:

“Nếu đội tuyển Việt nam thắng ở bán kết với đội Malaixia thì sẽ vào đá chung kết với đội tuyển Thái Lan, còn không thì đá trận tranh giải 3 với đội tuyển Singapor”.

Nghĩa là Việt nam sẽ đá chung kết với Thái Lan với điều kiện là phải thắng Malaixia

Còn không (tức là thua Malaixia) thì sẽ đá tranh giải 3 với Singapor.

Vậy khi lập trình giải bài toán bằng ngôn ngữ lập trình TUBOR PASCAL có những công việc chỉ được chương trình thực hiện khi thỏa mãn những điều kiện cụ thể thì ta phải giải quyết nó như thế nào?

Như vậy trong cuộc sống có rất nhiều việc chỉ được thực hiện khi một điều kiện cụ thể nào đó được thỏa mãn.

Mục tiêu bài học.

- Biết được khái niệm của cấu trúc rẽ nhánh.

- Hiểu được cấu trúc chung của câu lệnh rẽ nhánh và câu lệnh ghép.

- Biết cách sử dụng hai dạng cấu trúc rẽ nhánh trong lập trình: dạng thiếu và dạng đủ.

Ví dụ 1:

Châu hẹn Ngọc: “Chiều mai nếu trời không mưa thì Châu

sẽ đến nhà Ngọc”

Câu nói của Châu cho ta biết một việc làm cụ

thể(Châu sẽ đến nhà Ngọc) sẽ được thực hiện nếu một điều kiện cụ thể (trời không mưa) thỏa mãn Ngoài ra không đề cập đến chuyện gì sẽ xãy ra nếu điều kiện đó không thỏa mãn (trời mưa)

Ta nói cấu trúc chung của cách diễn đạt đó là Nếu….thì….

Hãy nêu cấu trúc chung của cách diễn đạt đó?

Ví dụ 2:

Một lần khác, Ngọc nói với Châu: “ Chiều mai nếu trời không mưa thì Ngọc sẽ đến nhà Châu, nếu trời

mưa thì buổi tối Ngọc sẽ điện lại cho Châu”.

Câu nói của Ngọc cho ta biết một trong hai việc cụ thể (Ngọc sẽ đến nhà Châu hay Ngọc sẽ gọi điện cho Châu) chắc chắn sẽ xãy ra Tuy nhiên, việc nào trong hai việc sẽ được thực hiện thì tùy thuộc vào điều kiện

cụ thể (trời không mưa) thỏa mãn hay không thỏa mãn (trời mưa)

Ta nói cấu trúc chung của cách diễn đạt đó là.

Nếu… thì…, nếu không thì…

Em hãy nêu cấu trúc chung của cách diễn đạt đó?

Vậy cấu trúc rẽ nhánh có hai dạng:

Nếu (Điều kiện đúng) thì (Hoạt động );

Nếu (Điều kiện đúng) thì (Hoạt động 1)

+ Tính Delta

+ Nếu Delta <0 thì kết luận là phương trình vô nghiệm.

+ Nếu Delta>=0 thì kết luận là phương trình có nghiệm:

x1:=(-b +sqrt(Delta))/(2*a);

x2:=(-b - sqrt(Delta))/(2*a);

Hãy nêu các bước để kết luận nghiệm của phương trình bậc hai với (a<>0) ax 2 + bx + c = 0

Bắt đầu

Nhập a, b, c

Delta:=b*b+4*a*c

Nếu delta>=0 Thông báo pt vô nghiệm Tính và in ra nghiệm

Vậy để giải các bài toán như trên, trong ngôn ngữ lập trình PASCAL ta có một cấu trúc gọi là cấu trúc câu lệnh IF – THEN.

Cấu trúc câu lệnh IF – THEN có mấy dạng?

Cấu trúc IF – THEN có có hai dạng

Dạng thiếu và dạng đủ

- Cú pháp:

If <Điều kiện> Then <Câu lệnh >;

Em hãy nêu cú pháp câu lệnh IF - THEN dạng thiếu ?

a Dạng thiếu ( Dạng khuyết ):

b Dạng đủ:

Em hãy nêu cú pháp câu lệnh- Cú pháp: IF - THEN dạng đủ?

If <Điều kiện> Then <Câu lệnh1 >

else<Câu lệnh 2>;

* Trong đó:

- If, Then, else: là từ khóa (tên dành riêng)

- Điều kiện: có thể là biểu thức logic hoặc biểu thức quan hệ.(có 2 giá trị là True hoặc False)

- Câu lệnh, Câu lệnh1, câu lệnh2: là một câu lệnh trong Pascal

Điều kiện Điều kiện T Câu lệnh Câu lệnh

F

Điều kiện

Điều kiện Câu lệnh 1

* í nghĩa cõu lệnh rẽ nhỏnh:

- Dạng thiếu:

Em hãy nêu ý nghĩa của câu lệnh rẽ nhánh dạng thiếu?

Nếu ĐK đỳng thỡ thực hiện Cõu lệnh, ngược lại thỡ bỏ qua cõu lệnh.

- Dạng đủ:

Em hãy nêu ý nghĩa của câu lệnh rẽ nhánh dạng đủ?

Nếu ĐK đỳng thỡ thực hiện Cõu lệnh 1, ngược lại thỡ thực hiện Cõu lệnh 2.

Ví dụ 2: Kết luận nghiệm PT bậc hai:

IF D<0 THEN writeln(‘phuong trinh vo nghiem’)

ELSE writeln(‘phuong trinh co nghiem’);

Trường hợp sau then hoặc else có nhiều Câu lệnh Pascal cho phép gộp các

Câu lệnh đó thành câu lệnh ghép Có dạng:

Begin <Các câu lệnh>;

Chú ý: Trước Else không có “;”

Sau End phải có “;”

4 Một số ví dụ : Tìm nghiệm thực của phương

s

®

B7

c b

c b

c b

Cñng cè dÆn dß–

- Về nhà học bài theo nội dung bài học

- Viết chương trình giải phương trình bậc 2 ax 2 +b+c=0 (a≠0) xét các trường hợp của delta (delta <0, delta =0, delta >0) để

giờ sau thực hành trên phòng máy