công nghệ 10 ứng dụng nuôi cây mô tb

Các tế bào thực vật có thể tách khỏi cây mẹ để hình thành cây mới không?. Là ph ơng pháp tách rời mô tế bào đem nuôi cấy trong một môi tr ờng thích hợp để chúng tiếp tục phân bào rồi bi

BÀI 6:

øng dông c«ng nghÖ nu«i cÊy m« tÕ bµo trong nh©n gièng c©y trång n«ng, l©m

nghiÖp.

I Khái niệm về ph ơng pháp nuôi cấy mô tế bào:

Cơ thể thực vật đ ợc cấu tạo nh thế nào ?

Các tế bào thực vật có thể tách khỏi cây mẹ để hình thành cây mới không? Nếu có cần có

điều kiện gì?

Nuôi cấy mô tế bào là gì ?

Là ph ơng pháp tách rời mô tế bào đem nuôi cấy

trong một môi tr ờng thích hợp để chúng tiếp tục phân bào rồi biệt hóa thành mô cơ quan và phát triển thành cây mới.

Tế bào (rễ, thõn, lỏ)

Nuụi cấy

Cõy hoàn chỉnh

MT thích hợp

Tạo mô sẹo từ thân cây Tạo mô sẹo từ lá

II Cơ sở khoa học của ph ơng pháp nuối cấy mô tế

bào:

Đọc SGK cho biết cơ sở khoa học của ph

ơng pháp nuối cấy mô tế bà?

- Tớnh toàn năng của TB

- Khả năng phõn húa, phản phõn húa

1 Tớnh toàn năng của tế bào:

Em hiểu như thế nào

về tớnh toàn năng của

tế bào ?

- Cú thể sinh sản vụ tớnh khi nuụi cấy trong mụi

trường thớch hợp

- Tế bào chứa hệ gen qui định loài đú, mang toàn

bộ lượng thụng tin của loài

Sơ đồ thể hiện tính toàn năng TBTV

2 Khả năng phõn húa và phản phõn húa :

Quỏ trỡnh phõn húa

Quỏ trỡnh phản phõn húa

(Rễ, Thõn, Lỏ)

- Phõn húa TB: là quỏ trỡnh từ tế bào phụi sinh biến đổi thành TB chuyờn húa đảm bảo cỏc chức năng khỏc nhau

- Phản phõn húa TB: Là quỏ trỡnh chuyển

- Phản phõn húa TB: Là quỏ trỡnh chuyển tế bào tế bào

chuyờn húa về TB phụi sinh về TB phụi sinh và phõn chia mạnh

mẽ

Tế bào chuyên hóa

Cây hoàn chỉnh

TB phôi sinh

TB chuyên hóa

Cây hoàn chỉnh

Tế bào hợp tử Tế bào phôi sinh

Quá trình phân hóa Quá trình phản phân hóa

III Quy tr×nh c«ng nghÖ nh©n gièng c©y b»ng nu«i cÊy m« tÕ bµo:

1 ý nghÜa:

Hoa lan

III Quy trình công nghệ nhân giống cây

bằng nuôi cấy mô tế bào:

1 ý nghĩa:

- Có thể nhân giống cây trồng theo quy mô công

nghiệp trên mọi loại cây trồng

- Hệ số nhân giống cao

- Cho sản phẩm đồng nhất về mặt di truyền

- Tạo ra giống cây trồng sạch bệnh

VD: + 1 củ khoai tõy sau 8 thỏng nhõn giống thu được 2 tỷ mầm giống đủ trồng cho 40 ha.

+ 1 chồi dứa sau 1 năm tạo được 116.649 cõy.

III Quy tr×nh c«ng nghÖ nh©n gièng c©y

b»ng nu«i cÊy m« tÕ bµo:

1 ý nghÜa:

2 Quy tr×nh c«ng nghÖ nh©n gièng c©y b»ng nu«i cÊy m« tÕ bµo:

Quy tr×nh c«ng nghÖ nh©n gièng c©y b»ng nu«i cÊy m«

tÕ bµo gåm mÊy b íc?

b2

b6

b4 b3

Trồng cây trong vườn ươm

- Có mẫu tốt, không bị nhiễm bệnh

- Cách làm: + Chọn cây mẹ khoẻ, sạch bệnh

+ Chọn mô phân sinh đỉnh chồi , đỉnh rễ, bộ phận non

+ Trồng trong buồng cách li.

a/ Chän vËt liÖu nu«i cÊy:

b/ Khử trùng

- Phân cách đỉnh sinh tr ởng của VLNC thành các phân tử nhỏ

- Tẩy rửa bằng n ớc sạch, khử trùng

Khối callus chuẩn bị tạo cây con Cây con mới hình thành

c/ T¹o chåi trong m«i tr êng nh©n t¹o:

- Cắm vật liệu nuôi cấy trong môi trường dinh dưỡng

có bổ sung thêm xytokinin hoạt hoá tạo chồi

Môi trường thạch

Môi trường dinh dưỡng:

Nguyên tố đa lượng: N, S, Ca, K, PNguyên tố vi lượng: Fe, B, Mo, I, CuĐường: Glucozơ, Saccarozơ

Chất điều hòa sinh trưởng: Auxin, Cytokinin

d/ Tạo rễ:

- Khi cây đạt tiêu chuẩn về chiều cao, số lá thì chuyển sang MT tạo rễ Đó là MT dinh dưỡng thích hợp bổ sung chất KT auxin, IBA…

e/ Cấy cây vào môi trường thích ứng:

- Chuyển cây sang MT

thích ứng gần giống với MT

tự nhiên về: nhiệt độ, độ

ẩm, ánh sáng…

e/ Trồng cây trong vườn ươm:

- Khi cây đủ chiều cao, thân lá thì chuyển cây ra vườn ươm

- Đòi hỏi trình độ kĩ thuật cao

- Đòi hỏi trình độ kĩ thuật cao.

* Củng cố:

Nêu ưu điểm, nhược điểm của phương

pháp nuôi cấy mô tế bào?

- Đỉnh chồi, đỉnh rễ là bộ phận non, dễ tham gia vào quá trình phân hoá và phản phân hoá tạo nên cơ thể mới.

- Th ường ít nhiễm bệnh.Nếu vật liệu nuôi cấy là đoạn thân, lá, rễ già có được

không?

Có thể phát sinh hình thái nhưng chậm, mẫu cấy bị

thối nhiều và cây dễ bị nhiễm bệnh

Theo em có thể bỏ qua bước cấy cây vào mttu này được không?

- Không thể bỏ qua bước này được vì cây mới tạo ra rất yếu Nếu trồng trực

tiếp vào MT tự nhiên cây sẽ dễ nhiễm bệnh và chết.

TÕ b µo th