Thừa kế trong Cpluspluss

Thừa kế đơn Quyền truy xuất trong lớp con  Lớp con có tất cả thành phần thuộc tính + phương thức của lớp cha.. Nguyễn Công Huy – Khoa CNTT&TT 5Thừa kế đơn  Hàm xây dựng và hàm hủy 

Nguyễn Công Huy – Khoa CNTT&TT 1

THỪA KẾ

 Thừa kế đơn

 Thừa kế bội

 Liên kết tĩnh và liên kết động

Thừa kế đơn

 Khai báo (Lớp cơ sở) LỚP CHA

LỚP CON

(lớp dẫn xuất)

class <Lớp con>

: < dạng thừa kế> <Lớp cha> { // khai báo lớp con

… };

 Khái niệm

 Kế thừa từ các lớp đã có từ trước.

=> Không phải định nghĩa nhiều Thiết kế đơn giản hơn.

 Ích lợi: có thể tận dụng lại

 Các thuộc tính chung

 Các hàm có thao tác tương tự

Nguyễn Công Huy – Khoa CNTT&TT 3

Thừa kế đơn

 Dạng thừa kế

Lớp cơ sở Thừa kế public Thừa kế private Thừa kế protected

protected protected private protected

class A {

int x;

void Fx ();

public:

int y;

void Fy ();

protected:

int z;

void Fz ();

};

class B : A { // Thừa kế dạng private

……

};

class C : private private A { // A là lớp cơ sở riêng của C

………

};

class D : public public A { // A là lớp cơ sở chung của D

………

};

class E : protected protected A { // A: lớp cơ sở được bảo vệ

………

};

Thừa kế đơn

 Quyền truy xuất trong lớp con

 Lớp con có tất cả thành phần (thuộc tính + phương thức)

của lớp cha.

 Không thể truy xuất thành phần private của lớp cha.

class Diem {

int x, y;

public:

void GanDiem(int h, int t)

{ x = h; y = t; }

void HienDiem()

{ cout<<“(”<<x<<“,”<<y<<“)”;}

void DoiDiem(int dx, int dy)

{ x += dx; y += dy; }

};

class DiemMau : public : public Diem {

int mau;

public: void KTao(int h,int t,int m) { GanDiem(h,t); mau=m; } void Hien()

{ HienDiem(); cout<<mau; }

};

void main() { DiemMau a; a.KTao(2,5,0); a.HienDiem();

a.DoiDiem(7,8); a.Hien();

Nguyễn Công Huy – Khoa CNTT&TT 5

Thừa kế đơn

 Hàm xây dựng và hàm hủy

 Khi khởi tạo đối tượng : hàm xây dựng của lớp cha sẽ được gọi trước, sau đó là hàm xây dựng của lớp con.

A

B

C

Trong hàm xây dựng của lớp con phải gọi hàm xây dựng của lớp cha để khởi tạo thuộc tính của lớp cha

 Khi hủy bỏ đối tượng : hàm hủy của lớp con sẽ được gọi trước, sau đó mới là hàm hủy của lớp cha.

Thừa kế đơn

 Hàm xây dựng và hàm hủy

class Diem {

int x, y;

public:

Diem()

{ x = y = 0; }

Diem(int h, int t)

{ x=h; y=t; }

Diem(const Diem& d)

{ x=d.x; y=d.y; }

};

class DiemMau :: public Diem { int mau;

public: DiemMau () : Diem() { mau=0; } DiemMau (int h, int t, int m) : Diem(h,t) { mau=m; }

DiemMau (const DiemMau& d1) : Diem(d1) { mau=d1.mau; }

};

void main() { DiemMau a(2,5,3);

DiemMau b;

DiemMau c = a;

}

2 5 3

x

y

mau

a

Diem(2,5) mau=3;

Nguyễn Công Huy – Khoa CNTT&TT 7

Thừa kế đơn

 Hàm xây dựng và hàm hủy

class SinhVien {

char mssv[9];

char* hoten;

int namsinh;

float diemtb;

public :

SinhVien() ;

SinhVien( char* , char* , int , float );

SinhVien(const SinhVien&);

void operator=(const SinhVien&);

~SinhVien() { delete[] hoten; }

void Nhap();

void In();

};

// Định nghĩa các hàm thành viên

…

class SinhVienNuocNgoai

: public public SinhVien {

char* nuoc;

char sopassport[12];

public : SinhVienNuocNgoai()

: SinhVien() { nuoc = new char[30];

strcpy(sopassport,””);

}

SinhVienNuocNgoai & s) : SinhVien( s ) {

nuoc = strdup(s.nuoc);

strcpy( sopassport , s.sopassport);

} ~SinhVienNuocNgoai() { delete[] nuoc;

}

};

Thừa kế đơn

 Tái định nghĩa dữ liệu thành viên

 Thuộc tính của lớp con trùng tên thuộc tính của lớp cha.

 Trong lớp con, nếu ta truy xuất đến dữ liệu trùng tên đó thì sẽ truy xuất đến dữ liệu của lớp con.

 Truy xuất dữ liệu lớp cha : <Tên lớp cha> :: <dữ liệu>

class LopCha {

public:

int a;

LopCha()

{ a= 0; }

};

class LopCon : public LopCha {

public:

int a;

LopCon();

void Hien();

};

LopCon :: LopCon() : LopCha() { a = 1; }

void LopCon ::Hien()

{ cout << a << LopCha ::a; }

void main() {

LopCon x;

x.Hien();

cout << x.a << x.LopCha ::a;

}

Nguyễn Công Huy – Khoa CNTT&TT 9

Thừa kế đơn

 Tái định nghĩa hàm thành viên

 Hàm thành viên của lớp con trùng tên với hàm thành viên của lớp cha.

 Gọi hàm trùng tên => gọi hàm của lớp con.

 Gọi hàm của lớp cha : <Tên lớp cha> :: <tên hàm>(…)

class Diem {

int x, y;

public:

void Hien()

{ cout<<“(”<<x<<“,”<<y<<“)”;}

};

class DiemMau : public : public Diem {

int mau;

public:

void Hien();

};

void DiemMau :: Hien() ::

{ Diem::Hien();

cout<<“ mau ”<<mau;

}

void main() { DiemMau a(2,5,4);

a.Hien();

a.DiemMau ::Hien(); ::

DiemMau b=a;

b.Diem ::Hien(); ::

}

Thừa kế bội

 Ưu điểm

 Tận dụng được những thành phần đã có sẵn của lớp

cha:

 Dữ liệu thành viên

 Hàm thành viên

 Thuận lợi khi sử dụng kết hợp với hàm ảo.

 Vấn đề cần lưu ý khi sử dụng thừa kế bội

 Cạnh tranh trong thừa kế bội.

 Thiết kế sơ đồ thừa kế phải đúng ý nghĩa.

 Nên hạn chế và cẩn thận khi sử dụng thừa kế bội.

SinhViên

SinhViênTạiChức

– mã số

NhânViên

– mã số

Dữ liệu của SinhViên

Dữ liệu của NhânViên

Dữ liệu của SinhViênTạiChức

Tạo ra đối tượng

Nguyễn Công Huy – Khoa CNTT&TT 11

Thừa kế bội

class XeDien { int loaibinhdien;

int thoigian;

float tocdo;

public : XeDien() { … } XeDien( int b, int tg, float td) { … } …

};

class XeDapDien : public XeDap, public XeDien {

…

public :

XeDapDien();

XeDapDien( char *, cha r*, int , int , int , float );

…

};

XeDapDien :: XeDapDien () : XeDap(), XeDien() { … }

XeDapDien :: XeDapDien ( char * a, char * b, int c, int d, int e, float f )

: XeDap(a, b, c), XeDien(d,e,f) { … }

…

class XeDap {

char loai[10];

char * mau;

int chieucao;

public :

XeDap() { … }

XeDap( char * l, char * m, int c) { … }

…

};

Khai báo lớp trong thừa kế bội Gọi hàm xây dựng của các lớp cha

Liên kết tĩnh và liên kết động

 Sự tương thích giữa đối tượng của lớp con và đối tượng của lớp cha

LỚPCHA

LỚPCON

class LopCha {

…

…

};

class LopCon

: public LopCha {

…

…

};

void main() {

LopCha a;

LopCon b;

a = b;

b = a; // Sai

LopCha *pa;

pa = &a;

LopCon *pb;

pb = &b;

pa = &b;

pb = &a; // Sai

}

Con trỏ của lớp cha

có thể trỏ đến đối tượng của lớp con

Có thể gán Cha = Con

Hổn

Nguyễn Công Huy – Khoa CNTT&TT 13

Liên kết tĩnh và liên kết động

 Liên kết tĩnh

 Con trỏ thuộc lớp nào, khi gọi hàm sẽ gọi hàm của lớp

đó.

 Tính chất của đối tượng được nhận biết khi biên dịch CT. class LopCha {

public:

…

void HamThanhVien() {

cout<<“Ham cua Lop Cha”;

}

};

class LopCon : public LopCha {

public:

…

void HamThanhVien() {

cout<<“Ham cua Lop Con”;

}

};

void main() {

LopCha a;

LopCha *pa=&a;

pa->HamThanhVien(); //Lớp cha

LopCon b;

LopCon *pb=&b;

pb->HamThanhVien(); //Lớp con

pa= &b;

pa->HamThanhVien(); //Lớp cha

pb= &a; //Báo lỗi

}

Liên kết tĩnh và liên kết động

 Hàm ảo

 Cú pháp: khai báo thêm từ khóa virtual trước hàm.

 Dùng chung với tính liên kết động => tính đa hình

 Hàm hoàn toàn ảo

 Cú pháp: chỉ khai báo tên trong lớp cha và gán=0.

 Hàm hoàn toàn ảo phải định nghĩa lại trong lớp con

class LopCha {

public:

virtual void HamAo()

{ … } };

class LopCon : public LopCha {

public: void HamAo()

{ … } };

class LopCha {

public:

virtual void HamHT_Ao()=0;

};

class LopCon : public LopCha {

public: void HamHT_Ao() { … } };

Nguyễn Công Huy – Khoa CNTT&TT 15

Liên kết tĩnh và liên kết động

 Liên kết động

 Con trỏ đang trỏ đến đối tượng nào, khi gọi hàm ảo sẽ gọi hàm của lớp tạo ra đối tượng đó.

 Tính chất của đối tượng được nhận biết khi đang thực thi.

class LopCha {

public:

…

virtual void HamAo() {

cout<<“Ham cua Lop Cha”;

}

};

class LopCon : public LopCha {

public:

…

void HamAo() {

cout<<“Ham cua Lop Con”;

}

};

void main() {

LopCha a;

LopCha *pa=&a;

pa->HamAo(); //Lớp cha

LopCon b;

LopCon *pb=&b;

pb->HamAo(); //Lớp con

pa= &b;

pa->HamAo(); //Hàm lớp con

pb= &a; //Báo lỗi

}