Địa lí 8 cả năm

Các chủng tộc chung sống bình đẳng trong hoạt động kinh tế, văn hoá, xãhội.- Châu á là nơi ra đời của nhiều tôn giáo lớn: Tôn giáo Địa điểm ra đời Thời điểm ra đời Thần linh đợc tôn thờ

Tuần 1 Ngày dạy: / / 2011

* GV giới thiệu bài: Qua chơng trình địa lí lớp

7 chúng ta đã tìm hiểu thiên nhiên, con ngời ở

các châu nh châu Phi, châu Mĩ, châu Âu

Năm lớp 8 chúng ta tìm hiểu tiếp về thiên

nhiên và con ngời ở châu á có lịch sử phát

triển lâu đời nh thế nào

* Hoạt động 1

GV treo bản đồ tự nhiên châu á

? Hãy quan sát bản đồ trên bảng và bản đồ

SGK:

? So sánh với các châu lục khác, châu á là

châu lục có diện tích ntn?

- Châu á là châu lục có diện tích lớn nhất thế

? Nơi nào rộng nhất châu á theo hớng

Bắc-Nam, Đông- Tây và là bao nhiêu km?

? Nêu ý nghĩa đặc điểm vị trí địa lí và kích

th-ớc của châu á?

* Hoạt động 2: Hoạt động nhóm

GV giới thiệu thuật ngữ sơn nguyên: Sơn

nguyên là những khu vực đồi núi rộng lớn, có

bề mặt tơng đối bằng phẳng, các sơn nguyên

đợc hình thành trên các vùng nền cổ hoặc các

khu vực núi già có độ cao trên 500m

- GV yêu cầu HS quan sát hình 1.2 cho biết:

- Bắc giáp với Bắc Băng Dơng

- Nam giáp với ấn Độ Dơng

- Tây giáp với châu Âu, châu Phi

và Địa Trung Hải

2 Kích thớc

- Bắc- Nam: 8.500 km

- Đông- Tây: 9.200 km

- Cho HS thảo luận theo nhóm.

- Gọi HS trình bày theo nhóm

- GV nhận xét, chuẩn xác kiến thức

Hệ thống núi Hy ma lay a,

Côn Luân,Thiên Sơn,

An tai Tập trung chủ yếu ở

trung tâm lục địa Bắc- NamĐông- Tây

nguyên Trung Xi bia,Tây tạng, A

ráp, I ran, Đêcan

Các đồng

bằng Tu ran, LỡngHà, ấn Hằng,

Tây Xia bia,Hoa Bắc,Hoa Trung

Phân bố ở rìa lục địa

- GV nhận xét về đặc điểm địa hình châu á

- GV yêu cầu HS dựa vào hình 1.2 cho biết:

? Châu á có những khoáng sản nào?

? Phân bố chủ yếu ở đâu?

- HS thảo luận theo nhóm rồi sau đó trình bày

theo mẫu sau:

- Hệ thống núi và sơn nguyênnằm xen kẽ nhau là do địa hình bịchia cắt phức tạp

II Đặc điểm khoáng sản

Những khoáng sản quan trọng Khí đốt và dầu mỏ phân bố ở khu vực

- Dầu mỏ, khí đốt, than sắt, crôm và một

số kim loại màu khác - Dầu mỏ và khí đốt tập trung ở nhiềukhu vực Tây Nam á, Đông Nam á

- GV nhận xét về đặc điểm khoáng sản Châu

D Đông Nam á và Tây Nam á

* Hoạt động nối tiếp:

- Học bài và làm bài tập trong tập bản đồ

- Tìm hiểu vị trí địa lí châu á ảnh hởng tới

khí hậu

- Châu á có nguồn khoáng sảnphong phú và quan trọng nhất là:dầu mỏ, khí đốt, than, sắt, crôm vàmột số kim loại màu khác

Tuần 2 Ngày dạy: / / 2011

Tiết 2:

Bài 2: Khí hậu châu á

A.Mục tiêu cần đạt:

- Nắm đợc tính đa dạng và phức tạp của khí hậu châu á mà nguyên nhân là do vị trí

địa lí, kích thớc rộng lớn và địa hình bị chia cắt mạnh của lãnh thổ

- Hiểu rõ đặc điểm các kiểu khí hậu chính của châu á

- Củng cố và nâng cao các kĩ năng phân tích, vẽ biểu đồ và đọc lợc đồ khí hậu

- Xác lập các mối quan hệ giữa khí hậu và vị trí, địa hình

- Mô tả đặc điểm khí hậu của vùng

B Phơng tiện dạy học

- Bản đồ vị trí địa lí châu á, các đới và các kiểu khí hậu châu á

- Lợc đồ SGK

C Hoạt động trên lớp

* Kiểm tra bài cũ:

? Hãy nêu các đặc điểm về vị trí địa lí,

khí hậu phân hoá thành các kiểu khác

nhau: khí hậu ẩm ở gần biển và khí hậu

lục địa khô hạn ở vùng nội địa

* Hoạt động 1: Cá nhân/ cặp

- GV treo bản đồ các đới khí hậu và các

kiểu khí hậu châu á

? Hãy dựa vào hình 2.1 trong SGK kết

hợp quan sát bản đồ các đới khí hậu

trên bản, cho biết:

1 Khí hậu châu á phân hoá rất đa dạng

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

? Dọc theo kinh tuyến 800Đ, châu á có

những đới khí hậu nào?

? Mỗi đới khí hậu nằm ở khoảng vĩ độ

? Dựa vào hình 2.1 và bản đồ các đới

khí hậu và các kiểu khí hậu cho biết:

? Em hãy chỉ một trong các đới có

nhiều kiểu khí hậu và đọc tên các kiểu

khí hậu đó?

? Đới khí hậu cận nhiệt có những kiểu

khí hậu gì? Tại sao có sự phân hoá đó?

- GV chuẩn xác kiến thức, giải thích

nguyên nhân của sự phân hoá đó: Do

lãnh thổ kéo dài từ cự bắc đến xích đạo

Do lãnh thổ rất rộng, có các dãy núi và

cao nguyên cao ngăn ảnh hởng của

biển xâm nhập sâu vào nội địa Khí hậu

thay đổi theo chiều cao của núi và sơn

nguyên

Chuyển ý: Dựa vào hình 2.1, đọc tên

các kiểu khí hậu châu á? (theo thứ tự

từ bắc đến nam, từ tây sang đông)

* Hoạt động 3: Nhóm nhỏ

? Dựa vào biểu đồ nhiệt độ và lợng ma

Yan gun, Ê ri át, U lan Ba to kết hợp

với kiến thức đã học hãy:

+ Xác định những địa điểm trên nằm

trong các kiểu khí hậu nào?

+ Nêu đặc điểm về nhiệt độ, lợng ma

của từng địa điểm?

+ Giải thích tại sao địa điểm đó lại có

- Đới khí hậu ôn đới: nằm khoảng 40 0B

2 Khí hậu châu á phổ biến là các kiểu khí hậu gió mùa và các kiểu khí hậu lục địa

a, Các kiểu khí hậu gió mùa

- Vị trí: Nam á, Đông Nam á và Đông

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

hãy rút ra đặc điểm khí hậu gió màu và

khí hậu lục địa về vị trí, đặc điểm?

2 ý nào không thuộc nguyên nhân

làm cho khí hậu châu á phân hoá từ

bắc đến nam, từ duyên hải vào nội

địa?

A Vị trí trải dài từ cực Bắc đến vùng

xích đạo

B Diện tích lớn nhất thế giới, nhiều

vùng cách biển rất xa

C Có nhiều hệ thống núi, sơn nguyên

cao đồ sộ ngăn chặn ảnh hởng của biển

vào sâu trong nội địa

D Núi và cao nguyên tập trung chủ yếu

ở vùng trung tâm

3 Đặc trng của khí hậu gió mùa là:

A Trong năm có hai mùa gió thổi hớng

+ Vẽ trục toạ độ: trục ngang chia thành

12 tháng, mỗi tháng lấy chiều rộng 1

cm, trục đứng để ghi số nhiệt độ và

ợng ma Cách chia thang nhiệt độ và

l-ợng ma nh sau: nhiệt độ ghi ở cột trái,

cứ 1 cm chiều cao ứng với nhiệt độ 50C,

còn lợng ma ghi ở cột bên phải, cứ 1

cm ứng với lợng ma 20 mm

+ Biểu đồ nhiệt độ: vẽ dạng đờng biểu

diễn Trị số nhiệt độ đợc đánh dấu giữa

cột mỗi tháng Nối 12 điểm của 12

á

- Đặc điểm:

+ Mùa đông lạnh, khô

+ Mùa hạ nóng ẩm, ma nhiều

b, Các kiểu khí hậu lục địa

- Vị trí: Vùng nội địa và Tây Nam á

- Đặc điểm+ Mùa đông lạnh, khô

+ Mùa hạ nóng, khô

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

tháng sẽ có đờng biểu diễn nhiệt độ

Đ-ờng này nên vẽ màu đỏ

+ Biểu đồ lợng ma nên vẽ dạng cột, có

12 cột của 12 tháng Bề rộng mỗi cột 1

cm, chiều cao của cột ứng với lợng ma

của mỗi tháng Sau khi vẽ xong các cột

lợng ma, cần kẻ sọc chéo hoặc tô màu

xanh để cho biểu đồ rõ và đẹp

Tuần 3 Ngày dạy: / / 2011

- Bản đồ cảnh quan tự nhiên châu á

- Một số tranh ảnh về: cảnh quan đài nguyên, cảnh quan rừng lá kim hoặc các cảnhquan khác mà HS nớc ta ít biết đến, một số động vật đới lạnh

C Hoạt động trên lớp

* Kiểm tra bài cũ:

? Châu á có những đới khí hậu nào? Xác định

giới hạn các đới khí hậu trên bản đồ? Vì sao

lại có sự phân hoá đó?

? Làm bài tập 2 SGK?

* Hoạt động 1: Cặp/ nhóm 1 Đặc điểm sông ngòi

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

? Dựa vào bản đồ tự nhiên châu á: nêu nhận

xét chung về mạng lới và sự phân bố của sông

- HS trả lời, GV chuẩn xác kiến thức

? Dựa vào bản đồ tự nhiên châu á và kiến

GV gợi ý: Chế độ nớc sông phụ thuộc vào chế

độ ma Mùa ma, nớc sông lớn, về mùa khô,

n-ớc sông cạn Đối với các vùng có ma đều

quanh năm nh vùng xích đạo thì sông có

nhiều nớc và đầy quanh năm

Chế độ nớc sông còn phụ thuộc vào chế độ

nhiệt: ở miền khí hậu lạnh, vùng cực và vùng

ôn đới lạnh, tuy lợng ma không lớn nhng sông

có nhiều nỡ (do bốc hơi kém) và đặc biệt về

mùa đông sông bị đóng băng trong thời gian

? Nêu giá trị kinh tế của sông ngòi châu á?

? Liên hệ với sông ngòi Việt Nam?

* Hoạt động 2: Hoạt động nhóm

- Nhóm 1: Dựa vào hình 3.1 cho biết:

? Châu á có những đới cảnh quan tự nhiên

nào? Xác định trên bản đồ?

? Dọc theo kinh tuyến 800 Đ tính từ bắc xuống

có các đới cảnh quan nào?

? Theo vĩ tuyến 400 tính từ tây sang đông có

những đới cảnh quan nào?

- Châu á có mạng lới sông ngòi

khá phát triển, có nhiều hệ thốngsông lớn nhng phân bố không

+ Đông Nam á, Đông á và Nam

á có nhiều sông, sông nhiều nớc,nớc lên xuống theo mùa

- Có giá trị về giao thông và thuỷ

điện (Bắc á); cung cấp nớc chosản xuất, đời sống: khai thác thuỷ

điện; giao thông, du lịch, đánh bắt

và nuôi trồng thuỷ sản

2 Các đới cảnh quan tự nhiên

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

GV gợi ý: Quan sát dọc theo đờng kinh tuyến

800 Đ từ bắc xuống nam, khi thấy đờng kinh

tuyến cắt qua phạm vi cảnh quan nào thì ghi

cảnh quan đó Ví dụ: ở phía bắc đờng kinh

tuyến 800 Đ cắt quan đới đài nguyên là đới

rừng lá kim rồi đến đới thảo nguyên

- Nhóm 2: Tên các cảnh quan phân bố ở khu

vực khí hậu gió mùa và các cảnh quan ở khu

vực khí hậu lục địa khô hạn?

- Nhóm 3: Tên các cảnh quan thuộc đới khí

hậu ôn đới, cận nhiệt, nhiệt đới?

- Gọi đại diện các nhóm trình bày kết quả, xác

định các cảnh quan trên lợc đồ

? Từ việc trả lời của các nhóm, em có nhận xét

gì về cảnh quan châu á? Nguyên nhân của

đặc điểm đó?

GV thuyết minh thêm về tình hình khai thác

rừng hiện nay trên thế giới và ở Việt Nam; đa

một số tranh ảnh về các cảnh quan cho HS

quan sát

* Hoạt động 3: Cá nhân

? Dựa vào vốn hiểu biết và bản đồ tự nhiên

châu á cho biết những thuận lợi và khó khăn

của tự nhiên đối với sản xuất và đời sống của

B Lục địa có kích thớc rộng lớn, núi và sơn

nguyên cao tập trung ở trung tâm có băng hà

phát triển Cao nguyên và đồng bằng rộng có

khí hậu ẩm ớt

C Phụ thuộc vào chế độ ẩm và chế độ nhiệt

của khí hậu

D Lục địa có diện tích lớn, địa hình có nhiều

núi cao đồ sộ nhất thế giới

Câu 2: Đặc điểm nào dới đây không đúng với

sông ngòi Bắc á?

A Mạng lới sông tha thớt

B Phần lớn sông chảy từ nam lên bắc

C Mùa đông, các sông thờng bị đóng băng

D Thờng gây ra lũ băng lớn vào mùa xuân

Câu 3: Đặc điểm nào dới đây không đúng với

thiên nhiên châu á?

A Tài nguyên đất, rừng, nguồn nớc đa dạng

- Cảnh quan châu á đa dạng,phức tạp Đó là do ảnh hởng của

địa hình và khí hậu

- Cảnh quan tự nhiên khu vực giómùa và khu vực lục địa khô hạnchiếm diện tích lớn

- Rừng lá kim phân bố chủ yếu ở

Xi bia, diện tích rộng

- Rừng cận nhiệt, nhiệt đới ẩm cónhiều ở Đông á, Đông Nam á vàNam á, thuộc loại rừng giàu

3 Những thuận lợi và khó khăn của thiên nhiên châu á.

- Thuận lợi:

+ Nguồn tài nguyên đa dạng,phong phú, trữ lợng lớn (dầu mỏ,than, sắt, )

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

B Tài nguyên khoáng sản có trữ lợng lớn

C Khí hậu ôn hoà, ít thiên tai

D Các nguồn năng lợng (thuỷ năng, gió )

dồi dào

Câu 4: Dựa vào hình 3.1, em hãy cho biết sự

thay đổi các cảnh quan tự nhiên từ tây sang

đông theo vĩ tuyến 400 B và giải thích tại sao

lại có sự thay đổi nh vậy?

* Hoạt động nối tiếp: GV hớng dẫn HS làm

bài tập 3 SGK

- Học bài ở nhà theo các câu hỏi trong SGK

Tuần 4 Ngày dạy: / / 2011

Tiết 4:

Bài 4: Phân tích hoàn lu gió mùa ở châu á

A.Mục tiêu cần đạt: Thông qua bài thực hành, HS cần:

- Hiểu đợc nguồn gốc hình thành và sự thay đổi hớng gió của khu vực gió mùachâu á

- Làm quen với một số lợc đồ khí hậu mà các em ít đợc biết, đó là lợc đồ phân bốkhí áp và hớng gió

- Nắm đợc kĩ năng đọc, phân tích sự thay đổi khí áp và hớng gió trên lợc đồ

B Phơng tiện dạy học

- Lợc đồ phân bố khí áp và hớng gió chính về mùa đông và mùa hạ ở châu á

C Hoạt động trên lớp

* Kiểm tra bài cũ:

? Châu á phổ biến kiểu khí hậu gì? Nêu đặc điểm và địa bàn phân bố các kiểu khíhậu đó?

? Khí hậu, địa hình châu á ảnh hởng đến sông ngòi châu á ntn?

- GV giải thích một số khái niệm:

+ Trung tâm khí áp: biểu thị các đờng đẳng áp

+ Đờng đẳng áp: là đờng nối các điểm có cùng trị số khí áp bằng nhau

+ ý nghĩa các số thể hiện trên các đờng đẳng áp: tại khu áp cao thì càng vào trungtâm trị số đẳng áp càng cao, khu áp thấp càng vào trung tâm trị số đẳng áp cànggiảm

- Hoạt động nhóm:

? Dựa vào hình 4.1 hãy:

+ Xác định và đọc tên các trung tâm áp thấp và áp cao?

+ Xác định các hớng gió chính theo khu vực về mùa đông và ghi vào vở theo bảngmẫu SGK

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả và ghi vào mẫu trên bảng

* Hoạt động 2: Bài tập 2

? Dựa vào hình 4.1 hãy:

+ Xác định và đọc tên các trung tâm áp cao?

+ Xác định hớng gió chính theo từng khu vực về mùa hạ?

GV nhấn mạnh tính chất trái ngợc nhau của hớng gió trong hai mùa, do sự thay đổicác cao áp, hạ áp giữa hai mùa

- Yêu cầu HS điền kết quả đúng vào bảng

- GV nhận xét, chuẩn xác kiến thức

? Qua sự phân tích hoàn lu gió mùa châu á hãy cho biết:

+ Qua bảng trên điểm khác nhau cơ bản về tính chất giữa gió mùa mùa đông và giómùa mùa hạ là gì? Vì sao?

- GV chuẩn xác kiến thức: Gió mùa mùa đông lạnh và khô vì xuất phát từ cao áptrên lục địa Gió mùa mùa hạ mát và ẩm vì thổi từ đại dơng vào

? Nguồn gốc và sự thay đổi hớng gió của hai mùa đông, hạ có ảnh hởng ntn tới thờitiết và sinh hoạt, sản xuất trong khu vực hai mùa?

GV bổ sung kiến thức về gió mùa mùa đông ở nớc ta: Về mùa đông, khối khí rấtlạnh từ cao áp Xi bia (Bắc á) di chuyển xuống nớc ta, do di chuyển chặng đờng dàinên bị biến tính, yếu dần khi vào miền Bắc nớc ta, chỉ đủ gây thời tiết tơng đối lạnhtrong vài ngày, sau đó bị đồng hoá với khối khí địa phơng nên yếu dần rồi tan

* Hoạt động 3: Tổng kết

? Hãy ghi lại những kiến thức đã biết qua các phân tích ở trên vào vở học theo mẫubảng SGK?

- Yêu cầu HS ghi vào vở, gọi 2 HS lên bảng điền vào bảng phụ

Mùa Khu vực Hớng gió chính Từ áp cao đến áp thấp

Mùa đông Đông á

ĐôngNam á

Nam á

Tây bắc

Đông bắc hoặcbắc

Đông bắc (bị biếntính nên khô ráo,

ấm áp)

Cao áp Xi bia đến áp thấp A lê út

- Cap áp Xi bia đến áp thấp xích

Tây nam (biến

Cao áp Ha oai chuyển vào lục địa

Các cao áp: Ô x trây li a, Nam ấn

Nam á

Nam á

tính: đông nam)

Tây nam

Độ Dơng chuyển vào lục địa

Cao áp ấn Độ Dơng đến áp thấp Iran

* Hoạt động 4: Củng cố

? Cho biết sự khác nhau về hoàn lu gió mùa châu á ở mùa đông và mùa hè?

? Đặc điểm thời tiết về mùa đông và mùa hè khu vực gió mùa châu á?

? Sự khác nhau về thời tiết mùa đông và mùa hè khu vực gió mùa ảnh hởng ntn tớisinh hoạt và sản xuất của con ngời khu vực?

* Hoạt động nối tiếp: Xem lại kiến thức về các chủng tộc trên thế giới.

Tuần 5 Ngày dạy: / / 2011

- Quan sát ảnh và lợc đồ nhận xét sự đa dạng của các chủng tộc cùng chung sốngtrên lãnh thổ châu á

- Tên các tôn giáo lớn, sơ lợc sự ra đời của những tôn giáo này

+ Số dân châu á so với các châu lục khác?

+ Số dân châu á chiếm bao nhiêu % số dân thế

? Dựa vào số liệu bảng 5.1: Mỗi nhóm tính mức

gia tăng dân số các châu lục và thế giới trong 50

- Dân số châu á chiếm gần 61 %dân số thế giới

Toàn thế giới : 240,1 %

? Dựa vào bản kết quả đã tính cho biết mức

độ gia tăng dân số châu Á so với các châu

khác và thế giới ?

(dân số châu Á tăng nhanh đứng thứ 2 sau

châu Phi và cao hơn so với thế giới)

? Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên của châu Á so

với các châu khác và thế giới ?

(đứng thứ 2 sau châu phi và bằng với mức TB

của thế giới).

- GV nói thêm :châu á là châu có nhiều

nước đông dân trên thế giới như :TQ

1280,7 tr :Aán độ 1049,5tr ; Inđônêxia ;

Nhật …Nên chính sách dân số TQ triệt để

mỗi gia đình chỉ được phép một con, bên

cạnh đó lại có những nước lại khuyến

khích tăng dân số như : Malasia, Xinh ga

po vì dân số ít.

- Ở châu Á làm nông nghiệp nên cần nhiều

lao động

* Hoạt động 3 : Cả lớp

? Xem hình 5.1 dân cư châu Á thuộc những

chủng tộc ?

(Ơ rô pê ô it, Mông gô lô it, Oâxtra lôit)

? Mỗi chửng tộc sống chủ yếu ở khu vực

nào ?

(Ơrôpêit: sống ở Tây Nam Á và Nam Á)

(Môngôlôit : sống ở Bắc Á và Đông Á)

(Đông Nam Á có chủng tộc Môngôlôit sống

đan xen Oâxtralôit)

? Dựa vào kiến thức đã học hãy so sánh thành

phần chủng tộc của châu Á và châu Aâu ?

(Châu Á có nhiều chủng tộc hơn, châu Aâu chủ

yếu Ơrôpêôit)

* Hoạt động 4 : Hoạt động nhóm

Cho HS đọc phần 3 :

2 Dân cư thuộc nhiều chủng tộc

- Dân cư châu Á chủ yếu thuộccác chủng tộc Môngôlôit,Ơrôpêôit và một số ít thuộc chủngtộc Oâxtralôit

- Các chủng tộc tuy khác nhau vềhình thái nhưng đều có quyền vàkhả năng như nhau trong mọi hoạtđộng kinh tế, văn hoá, xã hội

? Caực em coự hieồu gỡ veà toõn giaựo ?

(moói toõn giaựo thụứ hoaởc nhieàu vũ thaàn khaực

nhau, hay choùn nhửừnh con vaọt nhử Aỏn ẹoọ giaựo

thụứ thaàn boứ, thaàn khổ, Vieọt Nam coự Thaựnh

Gioựng, baứ Chuựa kho, oõng ẹũa …)

? Taùi sao coự sửù ra ủụứi cuỷa caực toõn giaựo ?

(laứ do nhu caàu vaứ mong muoỏn cuỷa con ngửụứi

ngaứy xửa, luoõn caỷm thaỏy yeỏu ủuoỏi vaứ baỏt lửùc

trửụực thieõn nhieõn huứng vú bao la ủaứy bớ aồn,

mong chụứ giuựp ủụừ cuỷa caực sieõu nhaõn, vũ thaàn).

3 Nụi ra ủụứi cuỷa caực toõn giaựo lụựn.

- ễÛ Aỏn ẹoọ ra ủụứi 2 toõn giaựo lụựn :Aỏn ẹoọ giaựo vaứ Phaọt giaựo

- Treõn vuứng Taõy AÙ , Ki-toõ giaựo ủửụùc hỡnh thaứnh taùi Pa-le-xtin vaứ Hoài giaựo ra ủụứi taùi A-raọp Xeõ-ut

5 Hoạt động nối tiếp::

Veà nhaứ hoùc baứi naứy , laứm baứi taọp 2 trang 18 , chuaồn bũ trửụực caực caõu hoỷi ụỷ baứi 6

Tuần 6 Ngày dạy: / / 2011

Tiết 6

Thực hành: Đọc, phân tích lợc đồ

phân bố dân c và các thành phố lớn của châu á

A Mục tiêu cần đạt: Sau bài học, HS biết:

- Quan sát, nhận xét lợc đồ, bản đồ châu á để nhận biết đặc điểm phân bố dân c:nơi đông dân (vùng ven biển của Nam á, Đông Nam á, Đông á), nơi tha dân (Bắc

á, Trung á, bán đảo A ráp) và nhận biết vị trí các thành phố lớn của châu á (vùngven biển Nam á, Đông Nam á, Đông á)

- Liên hệ các kiến thức đã học để tìm các yếu tố ảnh hởng tới sự phân bố dân c vàphân bố của các thành phố của châu á: khí hậu, địa hình, nguồn nớc

- Vẽ đợc biểu đồ và nhận xét sự gia tăng dân số đô thị của châu á

- Trình bày lại kết quả làm việc

* Kiểm tra bài cũ:

? Cho biết nguyên nhân của sự tập trung dân

? Kẻ bảng theo mẫu SGK vào vở?

Hoạt động nhóm: chia lớp làm 4 nhóm, mỗi

? Nhận xét mật độ nào chiếm diện tích lớn

nhất? nhỏ nhất? Nơi nào có mật độ dân số

đông, nơi nào có mật độ dân số thấp? Vì sao?

? Gọi HS đọc phần đã trình bày trong vở? Nhận

- Địa hình đồi núi, caonguyên cao

- Mạng lới sông ngòitha thớt

- Địa hình đồi núithấp

- Lu vực các sông lớn.Trên 100 Ven biển Nhật Bản, Đông Diện tích - Khí hậu: ôn đới hải

ngời/km2 Trung Quốc, ven biển Việt

Nam, nam Thái Lan, ven biển

ấn Độ, một số đảo In đô nê xia

rất nhỏ dơng và nhiệt đới gió

mùa

- Mạng lới sông ngòidày, nhiều nớc

- Đồng bằng châu thổven biển rộng

- Khai thác lâu đời, tậptrung nhiều đô thị lớn

trong bảng 6.1 vào lợc đồ câm của mình?

? Cho biết các thành phố lớn của châu á thờng

tập trung tại khu vực nào? Vì sao lại có sự

phân bố đó?

- Gọi HS trả lời

? Nhận xét?

- GV kết luận

- GV giới thiệu một số nét đặc trng của các

thành phố, thủ đô nổi tiếng của châu á

* Hoạt động 3: Củng cố:

? Yêu cầu HS dùng bản đồ trống trong tập bản

đồ địa lí và điền tên các thành phố lớn vào bản

- Su tầm tranh ảnh, sách báo nói về “con đờng

tơ lụa” của châu á

2 Các thành phố lớn ở châu á

- Các thành phố lớn của châu átập trung ven biển hai hai đại d-

ơng lớn, nơi có các đồng bằngchâu thổ màu mỡ, rộng lớn Khíhậu nhiệt đới ôn hoà có gió mùahoạt động, thuận lợi cho sinhhoạt đời sống, giao lu, phát triểngiao thông Đây còn là điều kiệntốt cho sản xuất nông nghiệp,công nghiệp, nhất là nền nôngnghiệp lúa nớc

Tuần 7 Ngày dạy: / / 2011

Tiết 7:

Ôn tập

A Mục tiêu cần đạt: Qua bài ôn tập, giúp HS:

- Hệ thống kiến thức về đặc điểm tự nhiên của châu á: vị trí, địa hình, khí hậu,sông ngòi, cảnh quan châu á; đặc điểm dân c, xã hội châu á

* Hoạt động 1: Ôn tập: GV đặt câu hỏi, yêu cầu HS trả lời

1 GV treo bản đồ tự nhiên châu á

+ Châu á là châu lục rộng lớn nhất thế giới với diện tích 44 4 triệu km2- (kể cả các

đảo), nằm trải dài (phần đất liền) từ vĩ độ 770 44’ B tới 10 10’ B

+ Kích thớc: theo chiều Bắc- Nam dài 8500 km; theo chiều đông- tây dài 9200 km.+ Giới hạn: Bắc giáp Bắc Băng Dơng;

Nam giáp ấn Độ Dơng;

Tây giáp châu Phi, Địa Trung Hải;

Đông giáp Thái Bình Dơng

+ ý nghĩa: Vị trí lãnh thổ kéo dài từ vùng cực Bắc đến vùng Xích đạo làm cho lợngbức xạ mặt trời phân bố không đều, hình thành các đới khí hậu thay đổi từ bắc đếnnam Kích thớc lãnh thổ rộng lớn làm cho khí hậu phân hoá thành các kiểu khácnhau: khí hậu ẩm ở gần biển và khí hậu lục địa khô hạn ở vùng nội địa

2 Hãy nêu các đặc điểm của địa hình châu á? Xác định trên bản đồ tự nhiên sự phân bố các dạng địa hình?

- 1 HS lên bảng vừa chỉ bản đồ vừa nêu đặc điểm từng dạng địa hình

- GV xác định lại trên bản đồ và chốt đặc điểm địa hình châu á

+ Châu á có nhiều hệ thống núi và cao nguyên cao, đồ sộ nhất thế giới Tập trungchủ yếu ở trung tâm lục địa, theo hai hớng chính: đông- tây và bắc- nam

+ Nhiều đồng bằng rộng lớn phân bố ở rìa lục địa

+ Nhiều hệ thống núi, sơn nguyên và đồng bằng nằm xen kẽ nhau làm cho địa hình

bị chia cắt phức tạp

3 GV treo lợc đồ khí hậu châu á

? Khí hậu châu á có đặc điểm gì? Vì sao khí hậu châu á lại có đặc điểm đó? Hãy xác định trên lợc đồ các đới khí hậu và đọc tên các kiểu khí hậu?

- 1- 2 HS lên bảng

- GV khái quát lại bằng lợc đồ

+ Khí hậu châu á phân hoá rất đa dạng: Do lãnh thổ trải dài từ vùng cực đến xích

đạo nên châu á có nhiều đới khí hậu khác nhau: đới khí hậu cực và cận cực; đới khíhậu ôn đới, khí hậu cận nhiệt đới, khí hậu nhiệt đới, khí hậu xích đạo

ở mỗi đới khí hậu thờng phân hoá thành nhiều kiểu khí hậu khác nhau tuỳ theo vịtrí gần hay xa biển, địa hình cao hay thấp Ví dụ đới khí hậu ôn đới có các kiểu khíhậu ôn đới lục địa, ôn đới gió mùa, ôn đới hải dơng Đới khí hậu cận nhiệt có kiểukhí hậu cận nhiệt địa trung hải, cận nhiệt lục địa, kiểu núi cao Đới khí hậu nhiệt

đới có kiểu khí hậu nhiệt đới khô, nhiệt đới gió mùa

Nguyên nhân của sự phân hoá thành các kiểu khí hậu khác nhau đó là do lãnh thổrất rộng, có các dãy núi và sơn nguyên cao ngăn ảnh hởng của biển xâm nhập sâuvào nội địa; trên các núi và sơn nguyên cao khí hậu còn thay đổi theo chiều cao

4 Nêu đặc điểm của kiểu khí hậu gió mùa và kiểu khí hậu lục địa? Xác định các kiểu khí hậu đó trên lợc đồ?

a, Kiểu khí hậu gió mùa:

- Đặc điểm: một năm có hai mùa:

- Phân bố: Tây Nam á và Trung á

5 Trình bày đặc điểm sông ngòi châu á? Đọc tên các con sông lớn ở Bắc á,

Đông Nam á, Nam á và Tây Nam á?

6 Đặc điểm cảnh quan tự nhiên châu á? Kể tên và xác định một số cảnh quan

tự nhiên của châu á trên bản đồ?

- Sau khi HS trả lời và xác định trên bản đồ, GV khái quát lại;

- Do địa hình và khí hậu đa dạng nên các cảnh quan châu á rất đa dạng

- Cảnh quan tự nhiên khu vực gió mùa và vùng lục địa khô chiếm diện tích lớn

- Rừng lá kim phân bố chủ yếu ở Xi bia

- Rừng cận nhiệt, nhiệt đới ẩm có nhiều ở Đông Trung Quốc, Đông Nam á và Nam

- Dân c châu á thuộc nhiều chủng tộc khác nhau: Mông gô lô ít, ơ rô pê ô ít và ốttra lô ít Các chủng tộc chung sống bình đẳng trong hoạt động kinh tế, văn hoá, xãhội.

- Châu á là nơi ra đời của nhiều tôn giáo lớn:

Tôn giáo Địa điểm ra

đời Thời điểm ra đời Thần linh đợc tôn thờ Khu vực phân bố chính ở

chúa giáo Paletxtin (Bétlê hem) Đầu CN Chúa Giê su Phi líp pin

Bài tập 1 (tr 9) Dựa vào các biểu đồ nhiệt độ và lợng ma ba địa điểm: Yan gun, Ê

Ri át, U lan Ba to và cho biết:

- Mỗi địa điểm nằm trong kiểu khí hậu nào?

- Nêu đặc điểm về nhiệt độ và lợng ma của mỗi địa điểm đó?

Địa điểm Kiểu khí

hậu Nhiệt độ Lợng ma Đặc điểm khí hậu

Y an gun Nhiệt đới

gió mùa Cao Cao Mùa đông: lạnh, khô Mùa hạ:nóng, ẩm, ma nhiều

Ê Ri át Nhiệt đới

khô Chênhlệch giữa

các thángcao

Rấtthấp Mùa đông: lạnh, khô Mùa hạnóng, khô

U lan Ba

to Ôn đới lụcđịa Trungbình nhng

sự chênhlệch nhiệt

độ giữacác thánglớn

ít Mùa đông: rất lạnh, khô Mùa

Biểu đồ gia tăng dân số châu á qua một số năm

Nhận xét: Châu á có số dân rất đông, dân số châu á tăng rất nhanh qua các năm.Bài 2 (tr 9) Dựa vào bảng 2.1 SGK, hãy vẽ biểu đồ nhiệt độ và lợng ma và xác định

địa điểm này thuộc kiểu khí hậu nào?

Bảng 2.1 Nhiệt độ và lợng ma trung bình tháng tại Thợng Hải (Trung Quốc)

- Về nhà ôn lại các nội dung đã ôn;

- Tiết sau chuẩn bị kiểm tra 1 tiết

Tuần 8 Ngày dạy: / / 2011

Tiết 8: Kiểm tra viết

A Mục tiêu cần đạt: Qua giờ kiểm tra, giúp HS:

- Củng cố kiến thức đã học về vị trí, kích thớc, địa hình, khí hậu, sông ngòi, cảnh quan và đặc điểm dân c châu á

A Lãnh thổ kéo dài từ vùng cực Bắc đến vùng xích đạo

B Tiếp giáp với hai châu lục và ba đại dơng

C Chiều dài từ bờ Tây đến bờ Đông nơi lãnh thổ rộng nhất là 9200 km

D Tất cả đều đúng

Câu 2: Đặc điểm nào sau đây không đúng với địa hình châu á?

A Có nhiều hệ thống núi, sơn nguyên cao đồ sộ

B Có nhiều đồng bằng rộng lớn

C Các dãy núi chủ yếu có hớng đông- tây, hoặc bắc- nam

D Các núi và sơn nguyên cao phần lớn nằm ở ven rìa lục địa

Câu 3: Kiểu khí hậu phổ biến ở châu á là:

A Gió mùa và lục địa B Lục địa và núi cao

C Hải dơng và địa trung hải D Gió mùa và hải dơng

Câu 4: Đặc điểm nào dới đây không đúng với sông ngòi châu á?

A Các sông đều chảy từ đất liền ra đại dơng

B Châu á có mạng lới sông ngòi khá phát triển

C Mạng lới sông ngòi châu á phân bố không đều

D Chế độ nớc phức tạp

Câu 5: Rừng lá kim thờng phổ biến ở vùng có khí hậu:

Câu 6: Điểm nào dới đây không đúng với châu á?

A Là châu lục có số dân đông nhất

B Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên cao nhất thế giới

C Có nhiều chủng tộc cùng chung sống với nhau

D Là nơi ra đời nhiều tôn giáo lớn

II Tự luận

Câu 1: Trình bày những đặc điểm của kiểu khí hậu gió mùa và kiểu khí hậu lục

địa? Việt Nam nằm trong khu vực có kiểu khí hậu gì?

Câu 2: Thiên nhiên châu á đã đem lại những thuận lợi và gây ra khó khăn gì?

* Hoạt động 2: HS làm bài

* Hoạt động 3: Thu bài

Tuần 9 Ngày dạy: / / 2011

Tiết 9:

Đặc điểm phát triển kinh tế- xã hội các nớc châu á

A Mục tiêu cần đạt: Sau bài học, HS cần:

- Sơ bộ hiểu quá trình phát triển của các nớc châu á

- Hiểu đợc đặc điểm phát triển kinh tế- xã hội các nớc châu á hiện nay

- Rèn luyện kĩ năng phân tích các bảng số liệu kinh tế- xã hội

B Chuẩn bị:

- Bản đồ kinh tế châu á

- Bảng thống kê một số chỉ tiêu phát triển kinh tế- xã hội một số nớc châu á

- Một số tranh ảnh về các thành phố, các trung tâm kinh tế lớn của một số nớc:Mum bai hay Côn ca ta ở ấn Độ; Tô ki ô hoặc I ô kô ha ma ở Nhật Bản; Vũ Hán,Thợng Hải ở Trung Quốc

C Hoạt động trên lớp

GV giới thiệu: Châu á là nơi có nhiều nền văn

minh cổ xa đã từng có nhiều mặt hàng nổi

tiếng thế giới nh thế nào? Ngày nay trình độ

phát triển kinh tế của các quốc gia châu á ra

sao? Những nguyên nhân nào khiến số lợng

các quốc gia nghèo còn chiếm tỉ lệ cao? Đó là

những kiến thức chúng ta cần tìm hiểu trong

bài học hôm nay

GV giới thiệu khái quát lịch sử phát triển của

châu á:

- Sự phát triển rất sớm của các nớc châu á thể

hiện ở các Trung tâm văn minh

- Văn minh Lỡng Hà, ấn Độ, Trung Hoa

* Hoạt động 1

? Đọc mục I SGK, cho biết thời Cổ đại, Trung

đại, các dân tộc châu á đã đạt đợc những tiến

bộ ntn trong phát triển kinh tế?

- Tại sao thơng nghiệp ở thời kì này đã phát

triển?

- Bảng 7.1 cho biết thơng nghiệp châu á đã

phát triển ntn?

- Châu á nổi tiếng thế giới các mặt hàng gì? ở

khu vực và quốc gia nào?

HS trả lời, GV nhấn mạnh:

- Thời Cổ đại, Trung đại: nhiều dân tộc châu á

đã đạt trình độ phát triển cao của thế giới: biết

khai thác, chế biến khoáng sản, phát triển

nghề thủ công, trồng trọt, chăn nuôi và nghề

rừng Họ tạo ra nhiều mặt hàng nổi tiếng đợc

các nớc phơng Tâu a chuộng và nhờ đó, thơng

nghiệp phát triển Các con đờng vận chuyển

hàng hoá từ Trung Quốc, ấn Độ, Đông Nam á

và Tây Nam á sang các nớc châu Âu

a, Thời Cổ đại, Trung đại

- Các nớc châu á có quá trìnhphát triển rất sớm, đạt nhiềuthành tựu trong kinh tế và khoahọc

b, Thời kì từ thế kỉ XVI- chiếntranh thế giới lần II

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

các nớc châu á bị các nớc đế quốc nào xâm

chiếm thành thuộc địa?

- Việt Nam bị thực dân nào xâm chiếm? Từ

năm nào?

- Thời kì này nền kinh tế các nớc châu á lâm

vào tình trạng ntn? Nguyên nhân cơ bản? (mất

chủ quyền độc lập, bị bóc lột, bị cớp tài

nguyên khoáng sản )

- Thời kì đen tối này của lịch sử phát triển

châu á có duy nhất nớc nào thoát ra khỏi tình

- Từ thế kỉ XVI- sau chiến tranh thế giới II:

Hầu hết các nớc châu á trở thành thuộc địa

của các đế quốc châu Âu trở thành nơi cung

cấp nguyên liệu và là nơi tiêu thụ hàng hoá

cho các nớc đó, đời sống nhân dân rất cực khổ

Chỉ riêng Nhật Bản, dới thời Minh trị Thiên

Hoàng mới thoát khỏi chế độ phong kiến, nền

kinh tế phát triển nhanh chóng

* Hoạt động 3: Cá nhân/ Cặp

? Nghiên cứu SGK mục 2, kết hợp kiến thức

đã học, cho biết:

- Đặc điểm kinh tế- xã hội các nớc châu á sau

chiến tranh thế giới lần thứ II ntn? (Xã hội:

các nớc lần lợt giành độc lập dân tộc Kinh tế:

kiệt quệ, yếu kém, nghèo đói )

- Nền kinh tế châu á bắt đầu có sự chuyển biến

khi nào? Biểu hiện rõ rệt nhất của sự phát triển

kinh tế ntn? (Nhật Bản trở thành cờng quốc

kinh tế thế giới; Hàn Quốc, Thái Lan, Đài

Loan, Singapo trở thành những “con rồng châu

á”)

? Dựa vào bảng 7.2 cho biết tên các quốc gia

châu á đợc phân theo mức thu nhập thuộc

- Nớc nào có bình quân GDP/ ngời cao nhất

(cao bao nhiêu) so với nớc thấp (thấp bao

nhiêu) chênh nhau bao nhiêu lần? So với Việt

Nam?

(GDP/ ngời của Nhật cao gấp 105,4 lần Lào và

gấp 80,5 lần Việt Nam)

- Tỉ trọng giá trị nông nghiệp trong cơ cấu

GDP của nớc thu nhập cao, khác với nớc có

thu nhập thấp ở chỗ nào?

(Nớc có tỉ trọng nông nghiệp trong GDP cao

thì GDP/ ngời thấp, mức thu nhập trung bình

thấp kém

- Nớc có tỉ trọng nông nghiệp trong GDP thấp,

tỉ trọng dịch vụ cao thì có GDP/ ngời cao, mức

thu nhập cao)

- Chế độ thực dân phong kiến đãkìm hãm đảy nền kinh tế châu árơi vào tình trạng chậm pháttriển kéo dài

2 Đặc điểm phát triển kinh xã hội của các nớc và lãnh thổ châu á hiện nay

tế Sau chiến tranh thế giới lần II,nền kinh tế các nớc châu á cónhiều chuyển biến mạnh mẽ,xuất hiện cờng quốc kinh tếNhật Bản và một số nớc côngnghiệp mới

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

* Hoạt động 4: nhóm

? Dựa vào SGK đánh giá sự phân hoá các

nhóm nớc theo đặc điểm phát triển kinh tế?

Công nghiệp mới Mức độ công nghiệp hoá

Đang phát triển Nông nghiệp phát triển

Khai thác dầu khí để xuất

? Dựa vào bảng trên, hãy nhận xét trình

độ phát triển kinh tế của các nớc châu

C Sớm thoát khỏi mọi ràng buộc lỗi

thời của phong kiến

D Tất cả đều đúng

Câu 2: Tỉ trọng ngành dịch vụ trong cơ

cấu GDP chiếm trên 60% là đặc điểm

của nớc có mức thu nhập:

A Cao B Trung bình trên

C Trung bình thấp D Thấp

* Hoạt động nối tiếp:

- Làm các bài tập: 2, 3 tr 24 SGK và

bài tập trong tập bản đồ

- Chuẩn bị bài sau: Tình hình phát triển

kinh tế- xã hội các nớc châu á

- Sự phát triển kinh tế- xã hội giữa các

n-ớc và vùng lãnh thổ của châu á không

đều Còn nhiều nớc đang phát triển cóthu nhập thấp, nhân dân nghèo khổ

Tuần 10 Ngày dạy: / / 2011

Tiết 10:

Tình hình phát triển kinh tế- xã hội

ở các nớc châu á

A Mục tiêu cần đạt: Sau bài học, HS cần:

- Hiểu rõ tình hình phát triển các ngành kinh tế ở các nớc và vùng lãnh thổ châu á

- Thấy rõ xu hớng phát triển hiện nay của các nớc và vùng lãnh thổ của châu á: utiên phát triển công nghiệp, dịch vụ và nâng cao đời sống

* Kiểm tra bài cũ:

? Tại sao Nhật Bản lại trở thành nớc phát

triển sớm nhất ở châu á?

* Hoạt động 1: Hoạt động nhóm: Chia lớp

làm 6 nhóm

GV phát phiếu học tập cho các nhóm

Nhóm 1+2:

1 Dựa vào lợc đồ hình 8.1 SGK và kiến thức

đã học, hãy điền vào bảng sau và gạch dới

các cây, con khác nhau cơ bản giữa các khu

2 Hãy điền vào chỗ trống

- Ngành giữ vai trò quan trọng nhất trong

sản xuất nông nghiệp ở châu á

- Loại cây là quan trọng nhất

- Lúa nớc chiếm SL lúa gạo toàn thế giới

- Lúa mì chiếm SL lúa mì toàn thế giới

l-Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

- Dựa vào hình 8.2 cho biết những nớc nào ở

châu á sản xuất nhiều lúa gạo, tỉ lệ so với thế

giới? (Trung Quốc 28,7%, ấn Độ 22, 9%)

- Tại sao Việt Nam, Thái Lan có sản lợng lúa

thấp hơn Trung Quốc, ấn Độ nhng xuất khẩu

gạo lại đứng hàng đầu thế giới? (Trung

Quốc, ấn Độ có số dân đông nhất thế giới)

- Em có thể cho biết lợng gạo xuất khẩu của

Thái Lan, Việt Nam?

- Cho biết những nớc đạt thành tựu vợt bậc

trong sản xuất lơng thực? (Trung Quốc, ấn

Độ, Thái Lan, Việt Nam)

+ Rút ra kết luận chung về tình hình sản xuất

công nghiệp của các nớc châu á?

+ Nêu một số sản phẩm công nghiệp nổi

tiếng của Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc

có mặt tại Việt Nam hiện nay?

- Những nớc nào khai thác than, dầu mỏ

nhiều nhất? (Trung Quốc, Arập Xêút,

Brunây)

- Những nớc nào sử dụng các sản phẩm khai

- Trung Quốc, ấn Độ là những nớcsản xuất nhiều lúa gạo

- Thái Lan và Việt Nam đứng thứnhất và thứ hai thế giới về xuất khẩugạo

- Công nghiệp nhẹ (hàng tiêu dùng,

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

thác chủ yếu để xuất khẩu? (So sánh sảnh

l-ợng khai thác, sản ll-ợng tiêu dùng)

? Dựa vào bảng 8.1 cho biết: những nớc đó

có đặc điểm phát triển kinh tế- xã hội ntn?

(giàu nhng trình độ kinh tế- xã hội cha phát

triển cao)

* Hoạt động 3: Cá nhân

? Dựa vào bảng 7.2 (tr 22 SGK) cho biết:

Tên nớc có ngành dịch vụ cha phát triển?

- Tỉ trọng giá trị dịch vụ trong cơ cấu GDP

của Nhật Bản, Hàn Quốc là bao nhiêu?

- Mối quan hệ giữa tỉ trọng giá trị dịch vụ,

trong cơ cấu GDP theo đầu ngời ở các nớc

trên ntn? (Tỉ lệ thuận với nhau)

- Vai trò của dịch vụ đối với sự phát triển của

kinh tế- xã hội?

* Hoạt động 4: Củng cố:

? Dựa vào hình 8.1 điền vào chỗ trống trong

bảng sau nội dung kiến thức cho phù hợp

Kiểu khí hậu Cây trồng

chủ yếu Vật nuôi chủ yếu

phát triển kinh tế cha cao?

* Hoạt động nối tiếp:

- Về nhà làm bài tập 3 SGK và bài tập trong

tập bản đồ

- Tìm hiểu khu vực Tây Nam á

chế biến lơng thực thực phẩm )phát triển hầu hết các nớc

3 Dịch vụ

- Các nớc có hoạt động dịch vụ cao

nh Nhật Bản, Hàn Quốc, Xingapo

Đó cũng là những nớc có trình độphát triển cao, đời sống nhân dân đ-

ợc nâng cao, cải thiện rõ rệt

Tuần 11 Ngày dạy: 2011

Tiết 11:

Khu vực Tây Nam á

A Mục tiêu cần đạt: Sau bài học, HS cần:

- Xác định đợc vị trí của khu vực và quốc gia trong khu vực trên bản đồ

- Hiểu đợc đặc điểm tự nhiên của khu vực: địa hình (chủ yếu là núi và cao nguyên),khí hậu nhiệt đới khô và có nguồn tài nguyên dầu mỏ và khí đốt lớn nhất thế giới

- Hiểu đợc đặc điểm kinh tế của khu vực: trớc đây, đại bộ phận dân c làm nôngnghiệp, ngày nay có công nghiệp và thơng mại phát triển, nhất là công nghiệp khaithác và chế biến dầu khí

- Hiểu đợc vị trí chiến lợc quan trọng của khu vực Tây Nam á

- Kĩ năng xác định trên bản đồ vị trí, giới hạn khu vực Tây Nam á

- Nhận xét, phân tích vai trò của vị trí khi vực trong phát triển kinh tế, xã hội

- Kĩ năng xác lập mối quan hệ giữa vị trí địa lí, địa hình và khí hậu trong khu vực

*Kiểm tra bài cũ:

? Những thành tựu về nông nghiệp của các nớc

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

châu á đợc biểu hiện ntn?

* Hoạt động 1: cá nhân

GV giới thiệu vị trí khi vực Tây Nam á trên

bản đồ Tự nhiên châu á

? Dựa vào hình 9.1 cho biết khu vực Tây Nam á

nằm trong khoảng vĩ độ và kinh độ nào?

- HS xác định trong lợc đồ SGK

- GV chuẩn xác: 12°- 42°B; 26°- 73° Đ

? Với toạ độ địa lí trên, Tây Nam á thuộc đới

khí hậu nào? (Đới nóng và cận nhiệt)

? Tây Nam á tiếp giáp với vịnh, biển, khu vực,

châu lục nào?

+ Khu vực: Trung á, Nam á

+ Châu lục: châu Phi, châu Âu

? Vị trí khu vực Tây Nam á có đặc điểm gì nổi

bật? (ngã ba các châu lục)

? Vị trí đó có ý nghĩa ntn?

- GV dùng bản đồ Tự nhiên châu á phân tích ý

nghĩa của vị trí khu vực Tây Nam á:

+ Nằm án ngữ trên con đờng từ các biển nào?

+ Xác định, so sánh con đờng đợc rút ngắn giữa

châu á châu Âu?

( Qua kênh Xuy ê và Biển Đỏ so với đờng vòng

qua châu Phi và ngợc lại )

? Cho biết lợi ích lớn lao của vị trí địa lí mạng

- Khu vực Tây Nam á có các dạng địa hình gì?

Dạng địa hình nào chiếm diện tích lớn nhất?

(dạng dới 2000 m chiếm diện tích lớn)

- Cho biết các miền địa hình từ đông bắc xuống

tây nam của khu vực Tây Nam á?

- Đặc điểm chung của địa hình khu vực Tây

Nam á?

GV yêu cầu đại diện các nhóm trình bày, bổ

sung

GV kết luận:

? Dựa vào hình 9.1; hình 2.1 kể tên các đới, các

kiểu khí hậu của khu vực Tây Nam á?

? Tại sao khu vực Tây Nam á nằm sát biển lại

có khí hậu nóng và khô hạn? (quanh năm chịu

ảnh hởng khối khí chí tuyến lục địa khô, ít

m-a )

? Nhắc lại đặc điểm mạng lới sông ngòi của

khu vực? Có các sông nào lớn? (Ti grơ, Ơ

phrát)

? Đặc điểm của địa hình, khí hậu, sông ngòi

ảnh hởng tới đặc điểm cảnh quan tự nhiên của

1 Vị trí địa lí

- Nằm ngã ba của 3 châu lục á,

Âu, Phi; thuộc đới nóng và cậnnhiệt; có một số biển và vịnhbao bọc

- Vị trí có ý nghĩa quan trọngtrong phát triển kinh tế

- Có nguồn tài nguyên dầu mỏquan trọng nhất, trữ lợng rất lớn.Tập trung phân bố ven vịnh Pécxích, đồng bằng Lỡng Hà

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

khu vực ntn?

? Lợc đồ hình 9.1 cho thấy khu vực có nguồn

tài nguyên quan trọng nhất là gì? Trữ lợng,

phân bố chủ yếu? Quốc gia nào có nhiều dầu

mỏ nhất?

- Arập Xê út trữ lợng 26 tỉ tấn; Cô oét 15 tỉ tấn;

I rắc 6, 4 tỉ tấn; I ran 5, 8 tỉ tấn (1990)

- Tây Nam á chiếm 65 % trữ lợng dầu và 25 %

trữ lợng khí đốt của toàn thế giới

- Đa số các nớc nằm trên vùng dầu lửa khổng lồ

vịnh Péc xích trên diện tích 1 triệu km2, chứa

trữ lợng 60 tỉ tấn dầu hoặc 1000 tỉ thùng (mỗi

thùng là 159 lít)

3 Hoạt động 3: Thảo luận theo bàn

? Quan sát hình 9.3 cho biết khi vực Tây Nam

á bao gồm các quốc gia nào? Đọc tên các nớc

trên bán đảo A ráp? Các nớc ở phần đất liền? So

sánh diện tích các nớc rút ra nớc có diện tích

rộng nhất, nớc có diện tích nhỏ nhất?

? Khu vực Tây Nam á là cái nôi của các tôn

giáo nào? Nền văn minh cổ nổi tiếng? Tôn giáo

nào có vai trò lớn trong đời sống kinh tế khu

- GV bổ sung, mở rộng kiến thức: Diện tích các

nớc rất chênh lệch: nớc có diện tích rất rộng: A

rập Xê út là 2 400 000 km²; I ran: 1.648.000

km² Nớc có diện tích rất nhỏ: Ca ta là 22 014

km²; Cô oét: 18.000 km² Tây Nam á là cái nôi

của ba tôn giáo (Do thái, Cơ đốc, đạo Hồi) Các

nền văn minh cổ đại của loài ngời (Lỡng Hà, A

rập, Ba bi lon) đóng góp đáng kể cho kho tàng

khoa học thế giới trong nhiều lĩnh vực nh toán

học, ngôn ngữ, thiên văn từ nhiều thế kỉ trớc

CN

? Với các điều kiện và tài nguyên thiên nhiên

nh vậy, châu á có điều kiện phát triển các

ngành kinh tế nào?

- Trữ lợng dồi dào, nhiều mỏ lớn nằm gần cảng,

hàm lợng các bon lu huỳnh trong dầu thô thấp,

giá công nhân rẻ, lợi nhuận cao hàng năm

khai thác hơn một tỉ tấn, chiếm 1/ 3 sản lợng

dầu thế giới

- Ngoài ra Tây Nam á còn khai thác than, kim

loại màu, luyện kim, chế tạo máy, các ngành

công nghiệp hiện đại, công nghiệp nhẹ: dệt vải,

thảm

? Dựa vào hình 9.4 cho biết Tây Nam á xuất

khẩu dầu mỏ đến các khu vực nào trên thế giới?

- ống dẫn dầu lớn dài hàng nghìn km nối các

mỏ tới các cảng ở Địa Trung Hải, vịnh Péc xích

xuất đi các châu lục: châu Mĩ, châu Âu, Nhật

Bản, châu Đại Dơng

? Bằng kiến thức đã học kết hợp với hiểu biết

3 Đặc điểm dân c, kinh tế chính trị

a, Đặc điểm dân c

- Dân số khoảng 286 triệu ngời,phần lớn là ngời A rập theo đạoHồi

- Mật độ phân bố không đều.Sống tập trung ở đồng bằng L-ỡng Hà, ven biển, những nơi có

ma, có nớc ngọt

b, Đặc điểm kinh tế, chính trị

- Công nghiệp khai thác và chếbiến dầu mỏ rất phát triển, đóngvai trò chủ yếu trong nền kinh tếcác nớc Tây Nam á

- Là khu vực xuất khẩu dầu mỏlớn nhất thế giới

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

của mình cho biết thu nhập bình quân tính theo

đầu ngời từ xuất khẩu dầu ở các nớc trong khu

vực ntn?

- Cô oét GDP 19.040 đô la/ ngời (2001) (Trong

khi đó VN: 415 đô la/ ngời)

- Vì thu nhập cao, chính phủ các nớc rất chú ý

nâng cao đời sống nhân dân, xây dựng cơ sở hạ

tầng (Cô oét có hệ thống giáo dục bắt buộc 8

năm, giáo dục, dịch vụ y tế không phải trả

tiền )

* GV mở rộng: Dầu không chỉ là vấn đề kinh tế

mà còn là vũ khí đấu tranh của nhân dân A rập,

là cội nguồn của cuộc khủng hoảng năng lợng

- Với nguồn tài nguyên giàu có, vị trí chiến lợc

quan trọng nên từ xa ở khu vực này đã xảy ra

những cuộc đấu tranh gay gắt giữa các bộ tộc,

dân tộc trong và ngoài khu vực Tây Nam á là

một điểm nóng, một vùng sinh động nhất thế

giới

- Đây là khu vực không mấy khi có hoà bình ổn

định, là một nơi luôn xảy ra các cuộc chiến

tranh giành quyền lợi giữa Ixraen với Palextin,

Ixraen- Xi ri, Ixraen- Ai cập, I ran- I rắc, I

rắc-Cô oét cuộc nội chiến liên miên

? Thời gian gần đây có cuộc chiến tranh nào

xảy ra ở vùng dầu mỏ Tây Nam á?

GV: Tất cả các cuộc chiến tranh đều bắt nguồn

từ vùng dầu mỏ

* Hoạt động 4: Củng cố và bài tập

a, Hãy điền vào ô trống của sơ đồ sau các kiến

thức phù hợp

b, Kể tên những nớc có nhiều dầu mỏ nhất thế

giới?

*Hoạt động 5: Hoạt động nối tiếp:

- Về nhà học bài, làm bài tập trong tập bản đồ

- Chuẩn bị bài sau: Điều kiện tự nhiên khu vực

Nam á

Tuần 12 Ngày dạy: / / 2011

Tiết 12:

Điều kiện tự nhiên khu vực Nam á

A Mục tiêu cần đạt: Sau bài học, HS cần:

- Nhận biết đợc ba miền địa hình của khu vực: miền núi ở phía Bắc, sơn nguyên ởphía Nam và đồng bằng ở giữa, và vị trí các nớc trong khu vực Nam á

- Giải thích đợc khu vực Nam á có khí hậu nhiệt đới gió mùa điển hình, nhịp điệuhoạt động của gió mùa ảnh hởng rất lớn đến nhịp điệu sản xuất và sinh hoạt củadân c trong khu vực

- Phân tích ảnh hởng của địa hình đối với khí hậu nhất là đối với sự phân bố lợng

ma trong khu vực

B Phơng tiện dạy học:

Đặc điểm chủ yếu của ba miền địa hình Tây

Nam á

- Lợc đồ Nam á, lợc đồ phân bố lợng ma khu vực Nam á.

- Bản đồ tự nhiên và bản đồ khí hậu Nam á treo tờng

- Tập bản đồ thế giới và các châu lục

- Một số tranh ảnh của khu vực Nam á (núi Himalaya, hoang mạc Tha )

C Hoạt động trên lớp

* Kiểm tra bài cũ:

? Các dạng địa hình chủ yếu của Tây Nam á

phân bố ntn?

? Nêu những khó khăn ảnh hởng đến sự phát

triển kinh tế- xã hội của khu vực?

* Hoạt động 1: Nhóm/ bàn

? Quan sát hình 10.1: Xác định các quốc gia

trong khu vực Nam á? Nớc nào có diện tích

nhỏ nhất? (Manđivơ: 298 km²)? Nớc nào có

diện tích lớn nhất? (ấn Độ: 3, 28 triệu km²)

? Nêu đặc điểm vị trí địa lí của khu vực?

? Kể tên các miền địa hình chính từ bắc xuống

? Quan sát lợc đồ khí hậu châu á hình 2.1 cho

biết Nam á nằm chủ yếu trong đới khí hậu

nào? (nhiệt đới gió mùa)

? Đọc, nhận xét số liệu khí hậu 3 địa điểm:

Muntan, Serapundi, Munbai ở hình 10.2? Giải

thích đặc điểm lợng ma của 3 địa điểm trên?

? Dựa vào hình 10 2 cho biết sự phân bố ma

của khu vực? Giải thích sự phân bố ma không

đều ở Nam á?

- GV gọi HS ở một số bàn trả lời

- GV chuẩn xác kiến thức

- GV mở rộng ảnh hởng của địa hình tới khí

hậu, lợng ma của Nam á:

- Dãy Himalaya là bức tờng thành cản gió mùa

tây nam nên ma trút ở sờn nam, lợng ma lớn

- Nằm giữa: đồng bằng bồi tụthấp rộng ấn- Hằng dài hơn 3000

km, rộng trung bình 250- 350km

- Phía nam: sơn nguyên Đê canvới hai rìa đợc nâng cao thànhhai dãy Gát Tây và Gát Đôngcao trung bình 1300 m

2 Khí hậu, sông ngòi, cảnh quan tự nhiên

a, Khí hậu

- Nam á có khí hậu nhiệt đới giómùa, là khu vực có nhiều ma củathế giới

- Do ảnh hởng sâu sắc của địahình nên lợng ma phân bố không

đều

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

phơng bắc nên Nam á hầu nh không có mùa

đông lạnh khô

- Dãy Gát Tây chắn gió mùa Tây Nam nên

l-ợng ma ven biển phía Tây (Munbai ) lớn hơn

nhiều sơn nguyên Đê can

- Lợng ma 2 địa điểm Serapundi, Muntan khác

nhau do vị trí địa lí: Muntan thuộc đới khí hậu

nhiệt đới khô, do gió mùa tây nam gặp núi

Himalaya chắn gió chuyển hớng tây bắc lợng

ma thay đổi từ tây sang đông khu vực Do đó

Muntan ít ma hơn Serapundi, Munbai nằm sờn

đón gió dãy Gát Tây nên lợng ma khá lớn

? Đọc đoạn từ “Đại bộ phận Nam á ” cho

đến “từ 200- 500m”?

- GV mô tả cho HS hiểu sự ảnh hởng sâu sắc

của nhịp điệu gió mùa đối sinh hoạt của dân c

khu vực Nam á

* Hoạt động 3: Cá nhân

? Dựa vào hình 10.1 cho biết các con sông

chính ở khu vực Nam á?

? Dựa vào đặc điểm vị trí địa lí, địa hình và khí

hậu, cho biết khu vực Nam á có các kiểu cảnh

quan tự nhiên chính nào?

* Hoạt động 4: Củng cố

a, Hãy điền vào bảng sau những đặc điểm địa

hình khu vực Nam á?

? Tại sao cùng vĩ độ với miền Bắc Việt Nam

mà khu vực Nam á có mùa đông ấm hơn?

* Hoạt động nối tiếp:

- Học bài theo câu hỏi SGK, làm các bài tập

- Nam á có nhiều sông lớn: sông

ấn, sông Hằng, sông Bramapút

- Các cảnh quan tự nhiên chính:rừng nhiệt đới, xa van, hoangmạc núi cao

Tuần 13 Ngày dạy: / / 2011

Tiết 13:

Dân c và đặc điểm kinh tế khu vực Nam á

A Mục tiêu cần đạt: Sau bài học, HS cần:

- Phân tích lợc đồ phân bố dân c khu vực Nam á và bảng số liệu thống kê để nhậnbiết và trình bày đợc: đây là khu vực tập trung dân c đông đúc với mật độ dân sốlớn nhất thế giới

- Thấy đợc dân c Nam á chủ yếu là theo ấn Độ giáo, Hồi giáo Tôn giáo đã có ảnhhởng lớn đến phát triển kinh tế- xã hội Nam á

- Thấy đợc các nớc trong khu vực có nền kinh tế đang phát triển, trong đó ấn Độ cónền kinh tế phát triển nhất

- Rèn luyện kĩ năng phân tích lợc đồ, phân tích bảng số liệu thống kê để nhận biết

và trình bày đợc Nam á có đặc điểm dân c: tập trung dân đông và mật độ dân sốlớn nhất thế giới

* Kiểm tra bài cũ:

? Nhận xét về lợng ma khu vực Nam á? Giải

thích nguyên nhân dẫn đến sự phân bố ma

không đều ở khu vực Nam á?

? Hãy cho biết các sông và cảnh quan tự nhiên

ng-ời/km²: Nam á: 302 ngời/km²; Tây Nam á:

40,8 ngời/km²; Đông Nam á: 117, 5 ngời/km²)

? Các siêu đô thị tập trung phân bố ở đâu? Tại

sao lại có sự phân bố đó? (Ven biển, điều kiện

thuận tiện, có ma )

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

? Khu vực Nam á là nơi ra đời của những tôn

giáo nào? Dân c Nam á chủ yếu theo tôn giáo

nào? Ngoài ra còn theo tôn giáo nào? (83%

theo ấn Độ giáo)

GV bổ sung vai trò của tôn giáo đối với đời

sống ngời dân và sự phát triển kinh tế xã hội

* Hoạt động 2: Nhóm/ cặp

a, Bằng kiến thức lịch sử và đọc thêm SGK

mục 2 cho biết những trở ngại lớn ảnh hởng

đến sự phát triển kinh tế của các nớc Nam á?

+ Đế quốc nào đô hộ? Trong bao nhiêu năm?

+ Nền kinh tế thuộc địa có đặc điểm gì?

+ Tình hình chính trị- xã hội ntn? Tại sao là

khu vực không ổn định? (mâu thuẫn dân tộc và

tôn giáo)

b, Quan sát 2 bức ảnh 11.3 và 11.4 cho biết:

- Vị trí hai quốc gia ở hai bức ảnh trên trong

khu vực? (Nê pan ở chân dãy Hi-ma-lay-a, Xri

lan- ca quốc đảo)

- Nội dung hai bức ảnh:

+ Tiện nghi sinh hoạt, nhà ở, đờng xá xây dựng

- Cho nhận xét về sự chuyển dịch cơ cấu ngành

kinh tế của ấn Độ?

- Sau khi HS thảo luận, gọi đại diện các nhóm

báo cáo kết quả, nhóm khác bổ sung, nhận xét

- Nông nghiệp có sự thay đổi kì diệu ntn?

- Dịch vụ phát triển ra sao? Chiếm tỉ lệ ntn

trong cơ cấu GDP?

e, Dựa vào hình 10.1; hình 11.1 và hiểu biết

của em cho biết tên các nớc trong khu vực

Nam á lần lợt theo số kí hiệu hình 11.5?

(1 Pa-ki-xtan 2 ấn Độ 3 Nê pan

- Các nớc trong khu vực có nềnkinh tế đang phát triển chủ yếusản xuất nông nghiệp

- ấn Độ là nớc có nền kinh tếphát triển nhất khu vực, có xu h-ớng chuyển dịch cơ cấu cácngành kinh tế: giảm giá trị tơng

đối nông nghiệp, tăng giá trịcông nghiệp và dịch vụ

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

C Nam á D Tây Nam á

b, ở Nam á, vùng có mật độ dân số cao nhất

là:

A Vùng núi Hi-ma-lay-a

B Sơn nguyên Đê- can

C Đồng bằng châu thổ và duyên hải

D Vùng hoang mạc Tha và nội địa

c, Đặc điểm nào dới đây không đúng với khu

B Có ngành còn nghiệp dệt lâu đời và hiện nay

đang phát triển rất mạnh

C Có ngành công nghiệp điện tử, máy tính đợc

chú ý phát triển

D Có giá trị sản lợng công nghiệp xếp thứ 5

thế giới

* Hoạt động nối tiếp:

- Về nhà học bài theo các câu hỏi SGK và làm

bài tập 1 trong SGK, các bài trong tập bản đồ

- Chuẩn bị bài: Đặc điểm tự nhiên khu vực

Đông á

Tuần 14 Ngày dạy: / / 2011

Tiết 14:

Đặc điểm tự nhiên khu vực Đông á

A Mục tiêu của bài học: Sau bài học, HS cần:

- Nắm vững vị trí địa lí, tên các quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc khu vực Đông á

- Nắm đợc các đặc điểm về địa hình, khí hậu, sông ngòi và cảnh quan tự nhiên củakhu vực

- Củng cố và phát triển kĩ năng đọc, phân tích bản đồ và một số ảnh về tự nhiên

B Chuẩn bị:

- Bản đồ tự nhiên, kinh tế khu vực Đông á

- Một số tranh ảnh về: quang cảnh vùng núi non hùng vĩ phía tây Trung Quốc, núiPhú Sĩ ở Nhật Bản, cảnh quan hoang mạc Tác- la- ma- can ở Tây Trung Quốc

C Hoạt động trên lớp

* Kiểm tra bài cũ:

? Cho biết đặc điểm phân bố dân c của Nam

á? Giải thích nguyên nhân sự phân bố dân c

không đều của khu vực?

? Các ngành công nghiệp, nông nghiệp và dịch

vụ của ấn Độ phát triển ntn?

* GV giới thiệu bài:

GV: Treo bản đồ tự nhiên châu á

GV nhắc lại vị trí, đặc điểm nổi bật của tự

nhiên và kinh tế 2 khu vực đã học: Tây Nam á

và Nam á

- Giới thiệu khu vực mới Đông á: vị trí, phạm

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

vi khu vực gồm hai bộ phận khác nhau: phần

đất liền và phần hải đảo

* Hoạt động 1: Cá nhân/ cặp

? Dựa vào hình 12.1 chi biết:

- Khu vực Đông á bao gồm những quốc gia và

vùng lãnh thổ nào?

GV yêu cầu 2 HS lên bảng trình bày từng câu

hỏi (1 HS đọc tên các quốc gia, 1 HS xác định

vị trí trên bản đồ: bao gồm 4 quốc gia và Đài

Loan- một bộ phận của lãnh thổ Trung Quốc)

? Về mặt địa lí tự nhiên khu vực Đông á gồm

mấy bộ phận?

? Các quốc gia và vùng lãnh thổ Đông á tiếp

giáp với các quốc gia nào? với những biển

GV đặt vấn đề: Khi tìm hiểu về đặc điểm tự

nhiên một khu vực cần tìm hiểu những vấn đề

gì?

(Địa hình và sông ngòi, khí hậu và cảnh quan)

GV giới thiệu cho HS các đối tợng tự nhiên

trên bản đồ Phân phối nhiệm vụ cho các

nhóm theo nội dung:

? Địa hình phía đông và tây của phần đất liền?

(Đọc tên xác định cụ thể các dạng địa hình)

- Địa hình hải đảo? (Xác định vành đai lửa

Thái Bình Dơng)

? Dựa vào hình 2.1 cho biết: Khu vực Đông á

nằm trong đới khí hậu nào? Phân biệt sự khác

nhau về khí hậu giữa các phần của khu vực

- Khu vực gồm các quốc gia vàvùng lãnh thổ: Trung Quốc, NhậtBản, CHDC nhân dân Triều Tiên,Hàn Quốc và Đài Loan

- Khu vực gồm hai bộ phận: đấtliền và hải đảo

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

thờng do chảy qua các vùng khí hậu khác nhau

Trờng Giang có chế độ nớc điều hoà vì phần lớn

sông chảy qua vùng khí hậu cận nhiệt gió mùa )

- Giá trị kinh tế của sông ngòi trong khu vực?

GV có thể tham khảo phần phụ lục bổ sung, mở

rộng kiến thức cho HS về sông Hoàng Hà và Trờng

* Hoạt động nối tiếp:

- Học bài theo các câu hỏi SGK

b, Sông ngòi

- Khu vực có 3 sông lớn: AMua, Hoàng Hà và TrờngGiang

- Trờng Giang là sông lớn thứ

ba thế giới

- Các sông lớn bồi đắp lợngphù sa màu mỡ cho các đồngbằng ven biển

Hải đảo Vùng núi trẻ; núi lửa, động đất hoạt động mạnh (núi Phú Sĩ cao

Đặc điểm khí hậu, cảnh quan

- Làm các bài tập trong Tập bản đồ.

Tuần 15 Ngày dạy: / / 2011

Tiết 15:

Tình hình phát triển kinh tế- xã hội khu vực Đông á

A Mục tiêu của bài học: Sau bài học này, HS cần:

- Nắm vững đặc điểm chung về dân c và sự phát triển kinh tế- xã hội khu vực Đông

* Kiểm tra bài cũ:

? Cho biết đặc điểm khác nhau về địa hình,

khí hậu cảnh quan khu vực Đông á?

? Nêu những điểm giống nhau và khác nhau

của hai con sông Hoàng Hà và Trờng Giang?

* GV giới thiệu bài: Đầu thập kỉ 70 của thế kỉ

XX thế giới nói nhiều đến sự phát triển thần kì

của nền kinh tế Nhật Bản Vào những năm của

thập kỉ 80, những “con rồng” kinh tế khu vực

châu á đã xuất hiện và phát triển mạnh mẽ,

dẫn đến sự biến đổi to lớn về nhiều mặt (kinh

tế, khoa học, chính trị, xã hội) và đóng vai trò

đáng kể trong nền kinh tế thế giới (Hàn Quốc,

Hồng Kông, Đài Loan) Đặc biệt những năm

gần đây, Trung Quốc vơn lên rất nhanh, với sự

phát triển đầy hứa hẹn

Vậy sự phát triển kinh tế của khu vực có số

dân đông nhất châu á này nh thế nào? Ta cùng

trả lời câu hỏi này qua bài học hôm nay

* Hoạt động 1: Cá nhân/ cặp

? Dựa vào bảng 13.1, tính số dân khu vực

Đông á năm 2002? (1509,7 triệu ngời)

- Tham khảo bảng 5.1 cho biết:

+ Dân số khu vực Đông á chiếm bao nhiêu %

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

dân số thế giới? (24%)

GV kết luận

? Hãy nhắc lại tên các nớc, vùng lãnh thổ khu

vực Đông á?

? Đọc SGK mục I cho biết:

- Sau chiến tranh thế giới lần 2, nền kinh tế

các nớc Đông á lâm vào tình trạng chung ntn?

(kiệt quệ, nghèo khổ )

- Ngày nay, nền kinh tế các nớc trong khu vực

có những đặc điểm gì nổi bật?

GV tham khảo tài liệu và phần phụ lục mở

rộng kiến thức cho HS theo hớng sau:

- Nổi lên hàng đầu khu vực là Nhật Bản Từ

một nớc nghèo tài nguyên đã trở thành siêu

c-ờng thứ 2 thế giới, nớc duy nhất của châu á

nằm trong các nớc G7 (Group 7- nhóm 7 nớc

công nghiệp phát triển nhất thế giới)

- Hàn Quốc, Đài Loan, Hồng Kông (nay đã trở

về Trung Quốc) vào những năm 60 nền kinh tế

còn lạc hậu, sau gần hai thập kỉ đã trở thành

những nớc công nghiệp mới (NIC), những con

rồng châu á, có quá trình công nghiệp hoá

nhanh vợt bậc, tổng sản phẩm quốc dân tăng

nhanh

- Trung Quốc cuối thập kỉ 80 của thế kỉ XX

đến nay đã đạt nhiều thành tựu rất lớn trong

phát triển kinh tế, thực hiện chiến lợc hiện đại

hoá đất nớc

? Quá trình phát triển kinh tế các nớc trong

khu vực Đông á thể hiện ntn?

? Dựa vào bảng 13.2 hãy cho biết tình hình

xuất nhập khẩu của ba nớc Đông á? Nớc nào

có giá trị xuất khẩu vợt giá trị nhập khẩu cao

nhất trong ba nớc đó?

(Nhật Bản có giá trị xuất khẩu cao hơn nhập

khẩu 54,4 tỉ USD)

? Hãy cho biết vai trò của các nớc, vùng lãnh

thổ khu vực Đông á trong sự phát triển hiện

nay trên thế giới?

(Tốc độ phát triển kinh tế cao, hàng hoá nhiều,

đủ sức cạnh tranh với các nớc phát triển

- Trở thành trung tâm buôn bán của khu vực

châu á-Thái Bình Dơng

- Trung tâm tài chính lớn, thị trờng chứng

khoán sôi động của thế giới (Nhật Bản và

Hồng Kông)

* Hoạt động 2: Theo nhóm/ bàn

? Trình bày những hiểu biết của em về sự phát

triển của Nhật Bản và Trung Quốc?

GV cho HS thảo luận

Gọi một số bàn trả lời, các bàn khác bổ sung

GV tổng kết những đặc điểm phát triển kinh tế

Nhật Bản:

- Công nghiệp: là ngành mũi nhọn, là sức

- Đông á là khu vực dân số rất

đông (tính đến năm 2002):1509,7 triệu ngời

b, Đặc điểm phát triển khu vực

Đông á

- Ngày nay nền kinh tế các nớcphát triển nhanh và duy trì tốc độtăng trởng cao

- Quá trình phát triển đi từ sảnxuất thay thế hàng nhập khẩu

đến sản xuất để xuất khẩu

- Một số nớc trở thành các nớc

có nền kinh tế mạnh của thế giới

2 Đặc điểm phát triển của một

số quốc gia Đông á

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

mạnh kinh tế

- Nông nghiệp: quỹ đất nông nghiệp ít, nhng

năng suất và sản lợng cao

- Giao thông vận tải phát triển mạnh phục vụ

đắc lực cho kinh tế và đời sống

GV mở rộng thêm cho HS về sự phát triển

thần kì của Nhật Bản

? Dựa vào SGK, em hãy nêu những ngành sản

xuất công nghiệp đứng hàng đầu thế giới của

Nhật?

? Nguyên nhân những thành công của Nhật

Bản? (Ngời Nhật lao động cần cù nhẫn nại, có

ý thức tiết kiệm, kỉ luật lao động rất cao, tổ

chức quản lí chặt chẽ, có đội ngũ cán bộ khoa

- Công nghiệp: Xây dựng nền công nghiệp

hoàn chỉnh, đặc biệt các ngành công nghiệp

hiện đại

- Tốc độ tăng trởng kinh tế cao, sản lợng nhiều

ngành đứng đầu thế giới

? Trung Quốc xây dựng, hình thành các đặc

khu kinh tế nào?

(5 đặc khu kinh tế lớn: Thẩm Quyến, Chu Hải,

Sán Dầu, Hạ Môn và Hải Nam

- Hải Nam: đảo lớn phía nam Trung Quốc nối

thông vịnh Bắc Bộ với Thái Bình Dơng

- Thẩm Quyến đối diện với Hơng Cảng

- Hạ Môn trông ra eo biển Đài Loan

- Chu Hải đối diện với Hồng Kông

- Sán Dầu hải cảng rất nổi tiếng về các ngành

công nghiệp thực phẩm và sản xuất hoá chất

cảm quang

- ý nghĩa: Các đặc khu kinh tế tạo thành vành

đai duyên hải mở cửa ra bên ngoài tạo thế

đứng trong khu vực châu á- Thái Bình Dơng)

* Hoạt động 3: Củng cố:

- Dựa vào bảng 13.2 tính cán cân xuất nhập

khẩu của các nớc ở Đông á rồi xếp thứ tự các

nớc theo giá trị cán cân xuất nhập khẩu từ lớn

đến nhỏ

- Điền vào ô trống sơ đồ sau:

a, Nhật Bản

- Là nớc công nghiệp phát triểncao Tổ chức sản xuất hiện dại,hợp lí và mang lại hiệu quả cao,nhiều ngành công nghiệp đứng

- Tốc độ tăng trởng kinh tế cao

và ổn định Chất lợng cuộc sốngnhân dân nâng cao rõ rệt

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

* Hoạt động nối tiếp:

- Học bài theo các câu hỏi SGK

- Làm các bài tập trong tập bản đồ

- Đọc trớc bài: Đông Nam á- Đất liền và đảo

Tuần 16 Ngày dạy: / / 2011

Tiết 16:

Đông Nam á- Đất liền và hải đảo

A Mục tiêu cần đạt: Sau bài học, HS cần biết:

- Làm việc với lợc đồ, biểu đồ, ảnh để nhận biết lãnh thổ, vị trí khu vực Đông Nam

á trong châu á: gồm phần bán đảo, hải đảo ở Đông Nam á; vị trí trên toàn cầu:trong vòng đai xích đạo và nhiệt đới, nơi tiếp giáp Thái Bình Dơng và ấn Độ Dơng

và là cầu nối châu á với châu Đại Dơng

- Một số đặc điểm tự nhiên của khu vực: địa hình đồi núi là chính, đồng bằng châuthổ màu mỡ; khí hậu nhiệt đới, nhiệt đới ẩm gió mùa; đa số sông ngắn có chế độ n-

ớc theo mùa; rừng rậm thờng xanh chiếm phần lớn diện tích

- Liên hệ với các kiến thức đã học để giải thích một số đặc điểm tự nhiên về khíhậu nhiệt đới, nhiệt đới gió mùa; chế độ nớc sông và rừng rậm nhiệt đới của khuvực

B Các phơng tiện dạy học

- Bản đồ tự nhiên châu á

- Tranh ảnh cảnh quan tự nhiên của Đông Nam á

C Hoạt động trên lớp

* Kiểm tra bài cũ:

? Khu vực Đông á gồm các nớc và vùng lãnh

thổ nào? Vai trò của các nớc và vùng lãnh thổ

Đông á trong sự phát triển hiện nay trên thế