LỢI ÍCH KINH TẾ TỪ CÂY ĐIỀUĐiều đào lộn hột là loại cây nhiệt đới thích nghi rộng trên nhiều loại đất khác nhau từ đất sét, thịt, cát, đất bạc màu đến đất có nhiều sỏi đá, do đó điều có
Trang 1NGUYỄN VĂN TUYẾN
GIÚP NHÀ NƠNG LÀM GIÀU
KỸ THUẬT TRỒNG
ĐIỀU
NHÀ XUẤT BẢN THANH NIÊN
Trang 2LỢI ÍCH KINH TẾ TỪ CÂY ĐIỀU
Điều (đào lộn hột) là loại cây nhiệt đới thích
nghi rộng trên nhiều loại đất khác nhau từ đất
sét, thịt, cát, đất bạc màu đến đất có nhiều sỏi
đá, do đó điều có tiềm năng phát triển trên
nhiều vùng trồng khác nhau trong cả nước
Trồng điều không cần phải đầu tư nhiều nhưng
mang lại kinh tế cao, đây là cây thích hợp để
cải thiện kinh tế cho nông hộ nghèo
Để việc trồng điều đạt hiệu quả kinh tế cao,
đòi hỏi bà con phải nắm bắt được kỹ thuật
trồng, chăm sóc và phòng trị sâu bệnh Những
kiến thức trình bày trong sách đã được chúng
tôi sưu tầm và nghiên cứu từ nhiều nguồn tài
liệu quý giá, sau đó chắc lọc những kiến thức
cần thiết rồi biên soạn thành sách với mục đích
là giúp bà con có thêm kinh nghiệm để trồng
điều đạt hiệu quả cao
Hy vọng quyển sách sẽ mang lại nhiều điều
bổ ích cho bà con nông dân
Trang 3PHẦN 1 ĐẶC ĐIỂM SINH VẬT HỌC
CỦA CÂY ĐIỀU
I GIỚI THIỆU
Điều có tên khoa học là Anacardium
occidentale L
Thuộc họ Anacardinaceae; Bộ: Rutales
Điều còn có tên là đào lộn hột, là cây nhiệt đới có nguồn gốc xuất xứ từ Brasil, đến thế kỷ
16 được người Bồ Đào Nha đưa vào trồng ở Ấn Độ và Mozambique với mục đích che phủ đất, chống xói mòn cho vùng đất dọc duyên hải, đến thế kỷ 19 thì được phát triển trồng rộng rãi nhưng vẫn là cây che đất
Sau đó cây điều đã được phát triển trồng ở nhiều nước trên thế giới gồm châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latin và trở thành loại cây cho hạt nhân buôn bán càng lúc càng rộng rãi trên thế giới
Tại châu Á, điều từ Ấn Độ phát triển sang các nước Indonesia và Đông Nam Á Cây điều được du nhập trồng tại Việt Nam ở miền Đông Nam Bộ khoảng 80 năm trước và hiện nay được trồng nhiều ở các tỉnh Bình Phước, Bình Dương, Đồng Nai, Bình Thuận và các tỉnh dọc theo duyên hải Miền trung
Là loại cây nhiệt đới thích nghi rộng trên nhiều loại đất khác nhau từ đất sét, thịt, cát, đất bạc màu đến đất có nhiều sỏi đá, do đó điều có tiềm năng phát triển trên nhiều vùng trồng khác nhau ở các tỉnh phía Nam Không
Trang 4cần phải đầu tư nhiều nên là cây thích hợp để
cải thiện kinh tế cho nông hộ nghèo
Điều có nguồn dinh dưỡng cao, thích hợp cho
khẩu vị nhiều người, hạt điều còn được chế biến
thành nhiều loại thức ăn khác nhau Phân tích
thành phần dinh dưỡng trong 100 g hạt điều
cho thấy chứa 785 calorie, 21 % protein, 64 %
acid béo no và không no, 41 % chất đường bột
và nhiều chất khoáng và vitamin khác nhau,
đặc biệt giàu Calcie, sắt và phospho
II TÌNH HÌNH SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ
ĐIỀU TRÊN THẾ GIỚI
1 Tình hình sản xuất điều
Là loại cây cho hạt ăn được xếp đứng hạng
3 trên thế giới, với sản lượng chiếm khoảng 2
triệu tấn/năm, xuất khẩu hạt điều đạt khoảng
1,2 triệu tấn Được trồng chủ yếu ở 3 vùng trên
thế giới là Nam Mỹ, châu Phi và châu Á Ấn
Độ và Brazil là nước sản xuất điều quan trọng
chiếm thị phần xuất khẩu 60% và 31% lượng
xuất khẩu trên thế giới
Giữa thập niên 70, châu Á trở thành khu vực
dẫn đầu sản xuất điều trên thế giới, hiện nay
chiếm hơn 50% tổng sản lượng điều hàng năm, Ấn Độ là nước có sản lượng cao nhất chiếm 40% sản lượng xuất khẩu trên thế giới và chiếm 80 - 90% ở khu vực châu Á Việt Nam và Indonesia bắt đầu nổi lên là những nước phát triển sản suất điều từ sau năm 1990 đến nay, kế đến là Thái Lan, Malaixia và Srilanka…
Sản xuất điều ở Việt Nam phát triển nhanh hơn thập niên qua, chiếm khoảng 6% sản lượng của khu vực châu Á, và trở thành nước đứng hàng thứ 3 trong sản xuất điều ở châu Á, sau Ấn Độ và Indonesia Trước kia Việt Nam xuất khẩu hạt điều thô cho Ấn Độ để chế biến, nhưng sau đó ngành chế biến hạt phát triển với nhu cầu cho hạt thô hiện nay khoảng 220.000 tấn hạt/năm Do đó hàng năm để phục vụ cho các nhà máy chế biến, Việt Nam trở thành nước nhập khẩu hạt điều thô từ các nước châu Phi và Đông Nam Á
2 Tình hình tiêu thụ hạt điều
Hạt điều chế biến là sản phẩm chính của điều, do có hàm lượng dinh dưỡng và năng lượng cao, nên là thực phẩm được ưa chuộng trên thế giới, nhu cầu tiêu thụ hạt điều gia tăng
Trang 5nhanh hơn thập niên qua Hoa Kỳ là nước tiêu
thụ hạt điều lớn nhất thế giới, chiếm hơn 50%
sản lượng, kế đến là các nước EU và Nhật
III ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT CÂY ĐIỀU
Là cây vùng nhiệt đới, cây lâu năm có chiều
cao trong điều kiện tự nhiên khoảng 12m, tán
rộng đến 25 m Thích ứng rộng trong điều kiện
khắc nhiệt khác nhau, cây có thể phát triển ở
nhiệt độ cao và hạn chế ở nhiệt độ thấp, vùng
nhiệt đới có thể trồng trên vùng cao nguyên,
tuy nhiên không nên trồng khi cao độ tính từ
mặt biển hơn 500m Do bộ rễ phát triển nên
cây có thể chống chịu khô hạn tốt, cây có thể
phát triển tốt trên vùng có lượng mưa hằng
năm từ 800 - 3.200 mm Hoặc đất đai bạc màu,
đất cát, đất có nhiều sỏi đá Cây có thể cho
trái sau 4 -5 năm nếu trồng từ hạt và 3 năm
trồng từ cây ghép
1 Rễ: Hệ thống rễ gồm rễ cái và rễ ngang
phát triển rất mạnh lan rộng và ăn sâu giúp
cây có thể lấy được nước và dinh dưỡng ở tầng
đất sâu Tuy nhiên khả năng phát triển của rễ
điều còn lệ thuộc vào cơ cấu đất và mực nước ngầm trong đất
2 Lá: Thuộc loại lá đơn, khi lá mới nở còn non
có màu xanh nhạt hoặc hồng sau đó chuyển dần sang xanh thẩm khi già, là cơ quan quang hợp tạo chất dự trữ cho cây, quyết định năng suất đạt được, số lượng lá khoẻ mạnh trên cây nhiều là yếu tố cần thiết
3 Hoa: Thuộc loại hoa chùm, phát triển ở đầu
cành, hoa có màu hồng nhạt, hoa nhỏ gồm 2 loại hoa đực và hoa lưỡng tính, tỉ lệ hoa đực và lưỡng tính thay đổi nhiều phụ thuộc vào môi trường và giống Hoa trỗ vào mùa mưa tháng
11, thời gian ra hoa kéo dài 2-3 tháng
4 Trái: Thuộc loại trái nhân cứng (hạt điều),
là phần phát triển từ bầu noãn sau khi thụ phấn sẽ phát triển nhanh và đạt kích thước trung bình dài 2,6 – 3,1 cm; ngang 2 – 2,3 cm, còn phần trái giả phát triển sau từ đế hoa Thời gian trái phát triển kéo dài từ 2-3 tháng
Trang 6IV ĐẶC ĐIỂM SINH LÝ SINH THÁI
1 Thời tiết khí hậu
1.1 Ánh sáng: Điều là loại cây ưa ánh sáng
trực xạ, nếu cây bị che bóng nhiều sẽ phát
triển kém, cho năng suất thấp
1.2 Nhiệt độ: nhiệt độ bình quân tháng là
270C, nhiệt độ cực tiểu trong ngày từ 12 –
250C, nhiệt độ cực đại trong ngày từ 250C -
350C Điều có thể chịu được nhiệt độ 400C, tuy
nhiên ở nhiệt độ này trong giai đoạn phát
triển quả non sẽ làm rụng bông và quả
1.3 Ẩm độ: Ẩm độ không khí từ 68-77%
Cây điều trổ bông và kết hạt thuận lợi trong
điều kiện ẩm độ không khí thấp Nếu ẩm độ
cao trong lúc điều trổ bông sẽ cản trở sự mở
của bao, đầu nhụy không thụ phấn, bông sẽ
thối rụng
1.4 Lượng mưa: Lượng mưa thích hợp từ
1000-1500mm/năm, tập trung từ 4-6 tháng, có
mùa khô kéo dài tương đương
Trong năm cần có mùa mưa và mùa khô rõ
rệt để tạo điều kiện cho cây phân hóa mầm hoa
2 Đất trồng điều
Cây điều có tính thích ứng rộng, sống trên nhiều loại đất khác nhau, đặc biệt cây điều được trồng nhiều trên đất có khó khăn về nguồn nước tưới trong mùa khô
Tốt nhất nên trồng điều trên vùng đất thoát nước, đất pha cát, tầng canh tác sâu.Độ pH thích hợp từ 4,5-6,5
Cây điều rất mẫn cảm với độ mặn, độ mặn từ 0,8ppm trở lên là cây sinh trưởng phát triển kém, gây hiện tượng cây lùn
Trang 7PHẦN 2 KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM
SÓC CÂY ĐIỀU
I GIỐNG VÀ KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG
1 Giống
Một số giống phổ biến được Bộ Nông
nghiệp & Phát triển nông thôn (NN&PTNT)
công nhận và nhân rộng, đạt hiệu quả cao,
giống cho năng suất cao và ổn định thích hợp
với điều kiện sinh thái của Đông Nam Bộ như
giống PN1, MH4/5, MH5/4
2 Kỹ thuật nhân giống
Hiện nay có nhiều phương pháp nhân giống,
nhưng phương pháp ghép đọt có hiệu quả nhất
2.1 Tiêu chuẩn cây đầu dòng (cây mẹ)
- Đã được cơ quan chức năng công nhận;
- Năng suất đạt trên 15kg hạt/cây/năm (ổn định hàng năm)
- Trọng lượng hạt từ 120 - 160 hạt/kg
- Tỷ lệ hạt/nhân từ 27% trở lên.
- Chín sớm, chín tập trung, không sâu bệnh
* Lưu ý: Chọn ở những vườn từ 8 năm tuổi,
chọn nơi có mật độ 100 cây/ha
2.2 Tiêu chuẩn gốc ghép
Tuổi gốc từ 60-70 ngày, có đường kính gốc từ 0,7cm trở lên, không sâu bệnh Cây con gieo từ hạt trong bầu nilon có kích thước 15 x 25cm Đất pha cát + 10% phân hữu cơ hoai mục + 3-5 gram Supe lân Trước khi gieo ươm, chọn những hạt chắc, ngâm trong nước 48 giờ, sau rửa sạch rồi ủ khi mọc mầm gieo ươm
2.3 Tiêu chuẩn chồi ghép (phải lấy ở cây
đầu dòng)Cành ghép lấy từ cây đã chọn đạt tiêu chuẩn, không bị sâu bệnh, chồi bánh tẻ (màu
Trang 8nâu nhạt), chiều dài 8-10cm, cành ghép phải
tươi khi ghép, lấy xong phải ghép liền, càng
nhanh càng tốt (không để qua đêm) hoặc nếu
nguồn chồi lấy ở xa phải được bảo quản giữ ẩm
tốt Thời vụ ghép thích hợp nhất vào tháng 5-8
dương lịch
Thao tác ghép: Trên gốc ghép chừa lại 2 cặp
lá, cắt ngọn ở vị trí cách 2 cặp lá chừa lại từ
5-10 cm, cắt vạt một đường dài 4 cm Trên cành
ghép phía dưới gốc, cắt vạt một đường dạng
hình nêm dài 4 cm Đặt cành ghép vào gốc
ghép, dùng giây nilon (tốt nhất dùng giây
nilon tự hủy) cuốn cố định (cuốn chặt) kín vết
ghép và ngọn ghép, không để nước mưa, nước
tưới lọt vào vết ghép
2.4 Chăm sóc cây ươm và cây ghép
Xếp cây thành luống, tưới nước giữ ẩm
thường xuyên, chú ý ghép xong để cây ra ngoài
nắng, không nên che bóng mát
Khi chồi đã phát triển khỏe, đủ tiêu chuẩn
có thể đem đi trồng Trong quá trình chăm sóc
cần đánh tỉa chồi gốc ghép thường xuyên, lưu ý
phòng bệnh lở cổ rễ ở giai đoạn vườn ươm
2.5 Tiêu chuẩn cây ghép xuất vườn
Khi cây ghép ra 1 đợt lá mới hoàn chỉnh, sinh trưởng phát triển khỏe, không sâu, bệânh, có bộ rễ phát triển tốt, có thể đưa đi trồng
II KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC
1 Thiết kế vườn trồng
Vườn bằng phẳng, trồng theo hướng Bắc Nam Vườn có độ dốc thì trồng theo đường đồng mức.Cự ly trồng 10 x 5m hoặc 10 x 6m (đất xấu trồng dầy, đất tốt trồng thưa) Mật độ trồng
200 cây/ha hoặc 170 cây/ha Hố trồng đào có kích thước 50 x 50 x 50cm
Đào hố trước khi trồng 20-30 ngày Bón lót phân hữu cơ 10-20kg + 0,7kg Supper lân + 0,2-0,5kg vôi trộn với lớp đất mặt, lấp xuống hố, sau 15-20 ngày đem cây giống đi trồng
2 Kỹ thuật trồng
- Chuẩn bị đất trồng: Điều là loại cây thích
ứng rộng, nên có thể trồng trên nhiều loại chất đất khác nhau như đất đỏ bazan, đến đất xám
Trang 9bạc màu, đất cát giồng ven biển, đất sét nhiều
gley hoặc đất sỏi đá Trên vùng đất dốc khi
thiết lập vườn cần chú ý trồng theo đường đồng
mực và giữ thảm thực vật để tránh hiện tượng
xói mòn Trên vùng đất thấp nên chú trọng
thoát nước trong mùa mưa để không ảnh hưởng
đến bộ rễ
Đối với đất khai hoang để trồng, tiến hành
dọn bỏ những cây gỗ, lùm bụi cho mặt đất
trống sẵn sàng để trồng Độ pH từ 6,3 -7,3
- Thời vụ trồng: Có thể trồng quanh năm tuy
nhiên nên tập trung vào 2 vụ đầu mùa mưa và
sau mùa mưa (ở vùng Duyên hải Nam trung bộ
vào đầu mùa mưa khoảng từ tháng 9 – 10 hàng
năm) Trồng vào đầu mùa mưa cho những vùng
không chủ động được nước tưới, cần chú ý
phòng trừ cỏ dại phát triển do trong mùa mưa
lấn át cây con và thoát nước tốt tránh vườn bị
ngập úng Trồng sau mùa mưa sẽ giúp cây có
điều kiện ánh sáng để phát triển tốt và ít bị cỏ
dại tấn công, cần phải tưới nước bổ xung và tủ
gốc giữ ẩm
- Mật độ trồng cây: Tùy theo độ phì nhiêu
của đất mà có thể trồng điều với mật độ
100-300 cây/ha Trong điều kiện canh tác bình thường trồng mật độ thích hợp nhất 200 cây/ha, khoảng cách 6m x 8m Khi cây giao tán thì tiến hành tỉa thưa và giữ ở mật độ cố định khoảng 100 cây/ha Nếu thâm canh tốt bằng phân bón đầy đủ và tỉa cành tốt, giai đoạn đầu có thể trồng dày để tận dụng đất và có năng suất cao khi cây bắt đầu cho trái Khoảng cách trồng 4 m x 4 m, 5 m x 5 m hoặc 4 m x 6 m (mật độ 625, 400 và 416 cây/ ha), cho đến năm
8 - 9 tỉa bớt để giữ lại mật độ 8 m x 8 m, 10 m
x 10 m hoặc 6 m x 8m
Đối với vùng đất xấu như vùng đất cát ven biển và vùng đất trống đồi núi trọc ở Duyên hải Nam trung bộ, giữ mật độ 200 hay 300 cây/ha với khoảng cách 6-8m hay 5-6,5m
- Cách trồng: Đào một lỗ nhỏ giữa hố đã
bón lót, rạch bỏ bầu nilon, cắt rễ già, rễ xoắn Đặt cây giữa hố, mặt bầu cây con ngang mặt đất hoặc thấp hơn một chút (khoảng 5-10cm) dùng tay lấp đất, nén nhẹ quanh bầu để khỏi vỡ bầu và vun đất xung quanh giữ cây Dùng cây cắm, cột giữ yên cây không để gió lay gốc Không có mưa thì phải tưới Những năm đầu nên trồng xen cây họ đậu
Trang 103 Phân bón và kỹ thuật bón phân
3.1 Phân bón
- Thời kỳ xây dựng cơ bản:
Bón phân 3 lần/năm (có điều kiện bón
4-6 lần/năm với điều kiện có tưới nước trong
mùa khô)
Trước khi bón phân phải làm cỏ xới gốc
Sau khi bón lấp đất, tránh mất phân
- Thời kỳ kinh doanh:
Lượng phân bón như sau:
Nếu đất chua thì bón thêm vôi, với lượng từ
500-1000kg/ha/năm
Bón làm 4 đợt trong năm:
+ Tháng 5 (dương lịch): Dùng 200kg urê +
Cây Điều nếu được tưới nước năng suất sẽ tăng lên đáng kể, mang lại hiệu quả của phân bón rất cao
Các ưu điểm của phương pháp tưới nước tiết kiệm và bón phân qua đường ống:
+ Tiết kiệm lượng nước tưới;
+ Tiết kiệm dầu tưới;
+ Tiết kiệm công tưới;
+ Tiết kiệm công làm bồn;
+ Tăng hiệu quả của việc bón phân;
+ Tăng năng suất và chất lượng trái
- Tùy vào điều kiện cụ thể, nhà vườn có thể lấp đặt hệ thống tưới nước và bón phân qua đường ống theo 1 trong 3 mô hình sau:
Trang 11* MÔ HÌNH 1
Căn cứ vào hướng dẫn các đợt bón phân vô
cơ trong quy trình kỹ thuật, mỗi đợt bón phân,
lượng phân bón được hòa vào hệ thống tưới 3 –
5 lần, mỗi lần cách nhau 7 - 10 ngày, chia nhỏ
lượng phân ra các lần bón, như thế sẽ góp
phần giảm thất thoát phân bón, nâng cao hiệu
quả sử dụng phân bón của cây trồng
Pha phân: Khi bón phân cho cây, phân bón
được ngâm trước 1 ngày, thường xuyên khuấy
đều khi ngâm phân để hòa tan hoàn toàn lượng
phân cần tưới vào bồn dung dịch phân (không
nên sử dụng các loại phân khó tan)
Nguyên tắc hoạt động:
- Khi vận hành máy bơm, dưới lực hút của
máy nước từ giếng và dung dịch phân trong
bồn chứa sẽ được hút vào máy bơm và được
khuấy đều trong hệ thống và ra các vòi tưới
cho cây Chúng ta có thể thay đổi lượng phân
bón trước khi đi vào trong máy bằng khóa
điều chỉnh
- Từ máy bơm, một lượng lớn nước chứa
phân được đưa đến bộ lọc (tránh nghẹt bét) rồi
đến ống cấp 1 Nếu nước trong bồn bị cạn thì hệ thống sẽ ngưng hoạt động
- Từ ống cấp 1m nước chứa phân được đưa đến các ống cấp 2, rồi đến ống cấp 3 tưới vào từng gốc cây
- Ống cấp 2 được đặt dọc theo các hàng cây, trên các ống cấp 2 này chúng a lắp đặt hệ thống van điều chỉnh lưu lượng và áp lực nước
vì nơi gần máy bơm áp lực và lưu lượng nước cao hơn những nơi cách xa máy bơm Ngoài ra các van này cũng rất quan trọng để điều chỉnh lưu lượng và áp lực nước cho những vùng có địa hình không đồng đều, đồi dốc
* MÔ HÌNH 2 Nguyên tắc hoạt động:
- Khi vận hành máy bơm, dưới lực đẩy của máy nước từ giếng và dung dịch phân trong bồn chứa sẽ được hòa đều trong hệ thống và ra các vòi tưới cho cây Chúng ta có thể thay đổi lượng phân bón trước khi đi vào trong hệ thống bằng khóa điều chỉnh Từ máy bơm, phần lớn nước còn lại sẽ được hòa với dung
Trang 12dịch phân trong đường ống rồi đến bộ lọc
(tránh nghẹt bét) sau đó đến ống cấp 1
- Từ ống cấp 1 nước chứa phân được đưa đến
các ống cấp 2, rồi đến ống cấp 3 tưới vào từng
gốc cây
- Ống cấp 2 được đặt dọc theo các hàng cây,
trên các ống cấp 2 này chúng ta lắp đặt hệ
thống van điều chỉnh lưu lượng và áp lực nước
vì nơi gần máy bơm áp lực và lưu lượng nước
cao hơn những nơi cách xa máy bơm Ngoài ra
các van này cũng rất quan trọng để điều chỉnh
lưu lượng và áp lực nước cho những vùng có địa
hình không đồng đều, đồi dốc
* MÔ HÌNH 3
Nguyên tắc hoạt động:
- Nước và dung dịch phân từ các bồn chứa
sẽ được hòa đều trong đường ống, đến bộ lọc
(tránh nghẹt bét) sau đó đến ống cấp 1 và ra
các vòi tưới cho cây Chúng ta có thể thay đổi
lượng phân bón trước khi đi vào trong hệ
thống bằng khóa điều chỉnh
- Từ ống cấp 1 nước chứa phân được đưa đến các ống cấp 2, rồi đến ống cấp 3 tưới vào từng gốc cây
- Ống cấp 2 được đặt dọc theo các hàng cây, trên các ống cấp 2 này chúng ta lắp đặt hệ thống van điều chỉnh lưu lượng và áp lực nước
vì nơi gần máy bơm áp lực và lưu lượng nước cao hơn những nơi cách xa máy bơm Ngoài ra các van này cũng rất quan trọng để điều chỉnh lưu lượng và áp lực nước cho những vùng có địa hình không đồng đều, đồi dốc
Chú ý:
- Bồn chứa nước phải cao để đủ áp lực nước
- Bồn chứa dung dịch phân cũng phải cao để nước tưới không bị đẩy ngược lại bồn chứa phân
4 Trồng cây phủ đất
Có ý nghĩa quan trọng trong điều kiện mưa nhiều, đất đai có độ dốc Mặt khác trong mùa khô thảm phủ đất cũng góp phần giảm sự bốc thoát hơi nước trên lớp đất mặt
Giữ ẩm trong mùa nắng bằng rơm rạ khô và cách gốc khoảng 20cm Biện pháp này cũng
Trang 13tránh được cỏ dại phát triển đồng thời khi rơm
rạ phân hủy sẽ cung cấp cho đất một lượng
dinh dưỡng đáng kể Trong thời kỳ kiến thiết
cơ bản nên trồng cây phủ đất để tránh bị xói
mòn đất Trong khoảng thời gian từ năm 1 đến
năm thứ 4 có thể trồng xen canh với một số
loại cây họ Đậu, Bắp, Rau màu, một số nơi có
thể trồng một số loại cỏ để chăn nuôi bò Thu
nhập từ các loại cây này góp phần rút ngắn
thời gian thu hồi vốn đầu tư cho sản xuất
Trong điều kiện không trồng các loại cây kể
trên thì nhà vườn có thể trồng các loại cỏ phủ
đất như cỏ lá gừng, hay các loài cỏ họ đậu thấp
cây khác Trong quy trình này chúng tôi giới
thiệu hai loại cỏ họ đậu phủ đất (Kudzu và đậu
Mucuna) được trồng phủ đất trồng Cao Su rất
có hiệu quả
4.1 Quy trình trồng cỏ Kudzu và đậu
Mucuna
Kudzu và đậu Mucuna có thể trồng phủ đất
cho cây công nghiệp dài ngày và cây ăn trái,
có khả năng phát triển được trên nhiều loại
đất Hai loại cỏ này gieo trồng vào đầu mùa mưa (tháng 5-6)
4.1.1 Giống và xử lý hạt giống
- Hạt giống trước khi gieo phải được sàng lọc để loại bỏ hạt xấu
- Xử lý hạt giống: khâu này rất quan trọng, cần thực hiện đúng cách và đúng thời gian.+ Kudzu: ngâm nước ấm 700C (2 phần nước sôi + 1 phần nước lạnh) qua đêm (12 giờ) rồi gieo vào ngày hôm sau
+ Mucuna: ngâm nước 700C (2 phần nước sôi + 1 phần nước lạnh) trong 5 phút, sau đó cho thêm một phần nước lạnh ngâm tiếp qua đêm rồi gieo
Lưu ý: khi ngâm hạt, phải đổ nước ngập hết phần hạt giống cần gieo
4.1.2 Chuẩn bị đất: đất phải được dọn sạch
cỏ dại, cày bừa cho tơi xốp trước khi trồng cây Điều kết hợp gieo hạt giống cỏ họ đậu
Đối với đậu Kudzu chỉ trồng một lần, các năm sau đậu sẽ tự tái sinh vào mùa mưa, đối
Trang 14với đậu Mucuna nếu có cày vùi vào đất vào cuối
mùa mưa thì cần phải làm đất lại trước khi
gieo hạt giống
4.1.3 Mật độ khoảng cách
Cuốc lỗ để gieo theo mật độ quy định, sau
đó phủ lên bề mặt một lớp đất tơi xốp
Chú ý: với Kudzu không gieo quá sâu, tránh
cho hạt khó nẩy mầm
4.1.4 Chăm sóc
- Thảm phủ sau khi trồng từ 15- 20 ngày
tiến hành làm cỏ đợt một, sau 40 - 45 ngày
làm cỏ đợt 2
- Riêng đậu Kudzu tốc độ tăng trưởng chậm
do đó có thể làm cỏ đợt 3 khoảng 60 ngày sau
khi gieo
- Nếu đậu sinh trưởng kém có thể xịt bổ
sung phân urea (nồng độ 1%)
- Khi cỏ đậu phát triển, phát dọn ngọn cỏ
theo các trường hợp sau:
* Vườn cây năm thứ 1: chỉ để cỏ phát
triển bên ngoài thành bồn (đường kính bồn 1m), không cho đậu quấn vào cây ăn trái làm ảnh hưởng đến sinh trưởng phát triển của cây ăn trái
* Vườn năm thứ 2 trở đi: tiếp tục để cho cỏ
đậu phát triển nhưng chú ý thường xuyên phát dọn ngọn cỏ ở thành và trong bồn (đường kính khoảng 1 mét) tránh cho leo quấn cây ăn trái
- Trong thời gian sinh trưởng đậu Mucuna thường bị châu chấu phá hoại trên lá Phòng trừ bằng xịt thuốc Bassa, Applan, Sumialpha…
- Đối với đậu Kudzu, thời gian ra hoa bị rệp sáp phá hại rất nặng, giai đoạn kết trái, nhiễm nặng nhất thường là bị sâu đục trái, phòng trừ bằng thuốc Basudin, Bi 58…
4.1.5 Thu hoạch
+ Đậu Mucuna có thể thu hoạch tháng 11-12 dương lịch khi lớp thảm phủ bắt đầu rụi hết, trái thu về phơi khô, tách hạt bảo quản