Máy công nghiệp dùng chung

Ho dic tinh ngohl eua may bi~[J ap han c6 cuQn kMng ngoai.. 2 May phat hAn mOt chH~u kich tir ~ong song co cuOn khu: tir noi tigp.. May phat Mn mOl chilli kich III dOc Hp co ru¢n khu I

'

D6i vlii ngu6n han dung cho m~y hAn h6 quang t~ d(lng, thbi gian lam vi(!c d9.i nM:t

la thbi gian him h~t mQt lO di~n c~c han tr~n :m.ay ; con thai gian nghi ngiin nha:t la thbi gian du M thay 10 di(!n c~c han va m6i dUQc h6 quang

Ngu6n han h6 q uang cO tudi th9 lam vi~c cao khi t~oa mAn di~u ki~n :

trong dd : Q} = 0,24I2RC1 - nhi(!t lU'Qng tDa ra k.hi hAn viti thbi gian la Ct

Q2 = kCC; + t;) - nhi~t lU'Qng toa ra mOi trubng xung quanh trong ml)t chu kl lam vi(!c Tell = C; + t;

k - h(! s6 d(t.c trung cho cM' d(l toa nhi~t cia ngu6n han

T{nh ml)t cach gin dung cO th~ coi M 86 k htiu nhl1 khOng ddi k = const Tu: bieu thuc (9-3) ta co :

0,241'RC; = k(C; + t;l (9-4)

, C ; k

1 C; + C, = 0,24R = const (9-5) C;

trong do : ti s6 -C; '+'-c,' dl1Qc bi~u di~n tmng h(! s6 TD% Iii h(! s6 ti~p di(!n tU'crng d6i cua ngu6n han h6 quang

TD% = C; C; + c,' 100% (9-6)

V~y (9-5) tra thanh

(9-7)

Elo do khi lam vi(!c 0 chI! d(l kha.c vlii chI! dQ ghi tr~n nhan cua ngu6n han thi phAi dnh It;U dbng di~n hAn "dng vlii h~ s6 til!p di~ri cua ngu6n han Vi d1,l : Trl!n nhAn ngu6n han ghi cac chi 86 sau

I dm = 300A ; TD%dm = 70%

Nl!u din dung vlii I = 450A tnl TD% la :

'12 TD% ::: I~m' TD%dm

TD% = 70% (450) = 31%

'

Chuong 10

CAC NGUON HAN HO QUANG

§10.1 cA.c NGUON HAN HO QUANG XOAY CHIEU

Ngu6n han h6 quang xoey chi~u thU'ong dung bi~n tip han vi co nhung l.1u digm nOi b~t sau :

- Dl! chl1 t~o, gitt thanh h~

- Co thl1 ~o ra dong di(;n Um

Bi~n lip han pM bi~n nhlIt IS bi@'n tip han mQt pha, co khi Is be pha ThOng thl.1ong

may bi@'n ap M.D ba pha dung cho nhi~u d~u him V~ eilu t~o, may bi€n ap han thU'ong ch@' t~o thea hai kieu :

+ May bi€n lip han vai tit thOng tan binh thU'ong : no dU'Qc ch€ t~o nhl.1 hai thie"t

b~ ril!ng Ie, Iap rAp trong mo:?t vo hl;ip chung, g6m mqt bi€n ap han va mQt CUOD khang + May bi€n, ap him v(!i tit thOng tan tli.ng Cl.10ng, dl.1Qc ch€ t~o thea cae kieu sau

- co cuOn thu cdp di dQng

- cd son tit

- di~u chinh thea C<'lp

1 Bi~n ap han co cUQn khang ngoai

Bi€n lip han

lo~i nAy, ngoAi

lEli tMp chinh

cua may bi€n

ap, cOD cO m9t

Cd et1'u ph\! gQi

III cu¢n kba.ng

ngoai (hl.nh

10.1) Thay d6i

khe h{J trong

m~ch tu cua

cu¢n khAng lnnb 16-1 So d6 nguyen H bi n ap han co cu¢n khang ngoai: ,

ngoili, cO th~

nh~n dl.1~c hQ d~c dnh ngoru cua may bi~n lip han (hl.nh 10.2)

trong des : Do - 'di~n lip khOng tAi [V]

O2 - di~n lip tho cl1p cua may bi~n ap V

122

1/

I 1"(11)

mnb 10-2 Ho d(ic tinh ngohl eua may bi~[J ap

han c6 cuQn kMng ngoai

- Khi cd t8.i :

02 = U hq + Dck (10-2)

trong do : Uhq - di~n tip h6 quang

U eJr - di(!n" lip rai tr~n cu¢n khang Dc!t = 12 , rele + j1l-xck == w LIz (10-3)

Vl r ck rt(t nha co thg b6 qua

trong do : ret - di~ tra thutln cua cutin khang xck - di(!n khang eua cu¢n khting T1'Ong quti trlnh lam vi(!c, Iz ta.ng lam cho Uck ding ~ng, di~n ap hiS quang Uhq giam Khi dong 12 tAng Mn tri 86 12 = In,m Un,m

- dong di(!n ngAn m~ch) thl di(!n tip h6 quang bhng khOng CUhq = 0)

U,

Khi d6: ~ = In m = wL 00-4) Nhu ta da bi~t, ti1 tra m~ch ttt: Rm ti J.~ nghich vCli di(!n cam L Do v~y khi ta.ng khe ho ml;lch tu s, tu trd mQ.ch tu RID tAng, di¢n cam L giam va dong di4;!n ngAn m:jl.ch I n.m UI.ng l!;n Vdi each l~p l~n tren ta co

dl1Qc h9 d!).c tinh ngoai tr~n Mnh 10-2:

2 May bien ap haD ki~u hOn hQp

Loe.i may bi~n tip him nAy, m~ch tit

cUa cuQn kha.ng co quan hi';! tt'l,{c til~p

v~i m~ch tu chinh (hlnh 10-3)

Di~u chinh khe h(j mQ.ch tu a, ta

nhf).n duQ'c hq d~ tinh ngoAi nhu tr'(!n

hlnh 10-4

- Khi kMng tdi

Do : D2 + Dct (10-5)

Khl thay ddi khe blJ m~ tu a, lIct

tbay dlSi rum lIo ~ng thay dlSi (0'0 = var)

r- II{

r-! I

w' ~ •

"l

~

- Khi cd tru., di~n lip roi tran cuQn ~ -lftlh 10-3 Sd dO nguyen II rrily bi~ ap him kit.u bOn hOp

v ~n 1M dip cUa biin ap hAn bAng ,

(10-6) Di~n lip h6 quang bhng

Dhq = D2 + Dele - Dr == D2 + Dek - ~(x2 + xck) (10-7) Khi dong di~n i2 tang Mn trj 86 12 = lrun thl di~n lip h6 quang bAng khOng (Dhq = 0) Luc nay dong di~ri ngtin m~ch b~ng :

D2 + Dek

I nm =

/I

~,

IM11 Inml I""'J I

IDnh 10-4 Ho d6c tLnh ngooi eua

may bitn Ap hitn kieu h6n h"p

Tuang ling vlli cae hi s6 kh6.c nhau cua khe

ha mli\ch til: a, ts nh~n dUQc hq d~c tfnh ngoi'ti

cua may bign Ap han nhu t~n hl.nh 10.4

Kbi khe ha m~ch tu x tAng, tii: tra m(l,ch tu

RM ti'mg, di~m cam L giam, dong di~n ngdn m~ch

Inm tAng len

3 May bien ap haD co shunt tu

May bign Ap han co shunt tit' dUQc gioi thi~u t~n hinh 10-5

Shunt tu 4 dUQc lAp gifta cu!)n dAy sd e<'I:p va thL1 CflP cua may bign lip han Shunt tic co the di chuyl1n sAu vao ho~ keo ra kh6i hai cu!)n dAy

BAng c:ich di chuy~n shunt tt.: ta co the t:;J.O ra h9 d~c dnh ngoAi cua may bien ap han

§10.2 cAc NGUON HAN HO QUANG MOT CHIEU

Ngu6n him h6 quang m~t chi~u

dUQc dung lam ngu6n hAn cho may

han h6 quang t~ dQng, ban t\t dQng

va han h6 Quang bAng tay N gu6n

han h6 Quang mQt chi~u co hai lo~ :

- Btl bien dt'Si quay (may pMt hAn

m()t chi~u)

- BO bi~n d6i tInh (bO chinh h1U)

Mt\y phat hAn mOt chi~u duc;Jc chia

ra cae lOl.li nhll t~n ad d6 hinh 10-6

Tuy thu()e vAa k~t ctlu, diu t.(lo ella

+

I

I +

+

Y

d~" - 1-1

"

+ may pht\t han mOt chi~u ae c6 hQ d~ Hlnh 100S May bitn Ap hB.n c6 shunt tlr

z

tJnh ngoai dele, pang ha~ h6n hlJp 1-Mpch til 2-Cu9n sa clip; 3 - Cu;5n tM cl1p ; 4 - Shunt /U,

May pht\t hAn -mOt chi~u

~/~~

Truy~n Truydo

Kfch Kfch L'p Lip

MO' NhH~u Ol'

01 dOng dOng

" " trong trong

dOng ,bMg bkng dOo song mOt hai hOn hOo I -dinh dOng dOng cd

I,p song

" "

cd dii~n ddt trong

Hlob 10-6 Phan l~i mAy phat han dil~n m(\t chi6J

124

'

May phat him mQt chi~u dl1Qc sir dvng r¢ng rAi nMt IA lo~i: may phat M.n mOt chit~u

co dui'fng ~c tinh ngoai d6c dUQc ch~ t~o theo ba kigu chlnh sau :

1) May phat M.n mOt chit~u kich ttl dOc l$.p co cuOn khu tit n6i ti~p

2) May phat hAn mOt chH~u kich tir ~ong song co cuOn khu: tir noi tigp

3) May phat han m(lt chi~u co ct,1"c ·tir reo

1 May phil! han m(it chieu

a Mdy phlit han mt)t chi~u kich tfi dt)c l¢.p

co cut)n khu til n6i titp (hl.nh 10-7)

May pha.t hAn lo~i nay c6 hai cu(ln kich tu :

cu¢n klch tu dQc l(ip W 1 dl1Q"c cl{p dif;n tu ngu6n

mQt c:hi~u d¢c l~p co dillu chtnh dong d~n kich

tu bang chi€t ap VR va CUl)n khu tu n6i ti~p

W 2 di"lu n6i tiep voi phAn tl:ng cua may phat

Tli thOng ¢l sinh ra tron.g cu¢n Wl ngliQc chi~u

vai tu thOng ¢2 sinh Ta hung cu(ln W 2 Tu

themg ¢2 ti l~ voi dong dif;n hAn

Nhu v~y khi kh6ng tAi, tit thOng ¢2 = 0 vii

sU"c di(!n d¢ng cua may phat bing :

(10-9)

Trang do : Ke - h~ a6 c!'lu t!;lO cua may phat

¢ 1 - ttl th6ng sinh ra trong cu¢n WI

w - t6c dO quay cua ph~n tl:ng

Khi cd tAi

Hlnb 10-7 May phat Mn mOl chilli

kich III dOc H)p co ru¢n khu III n6i tie:p

• (10-10)

Trang d6 : RF - di(!n tro tro~g cua may p.hat

Dfi di~u chinh dong hAn va tf;lo ra hQ d~c dnh ngoru cd hai cach :

- DiElu chI-Db thO tktg ch.u~n n:u;u:h eM ~ thay d6i s6' vtlng day cUa cu(ln W 2 9tinh la-Sa)

- Di~u ch1nh tinh bAng chi~t ap VR ~ thay d6i dOng If!ch ttl: In cUa may pluit (blnh lo-Sb)

~f > ~.e

MInh 10-8 HQ a~ tinh Tlgoai vii d~c liM di€!u chinh cUa rMy him 1 chi6.L

'

b May phM hem, mOt chi~u kich til song song c6

cuOn khiL til n6i tiep

Sd diS nguy~n H ella may phat him lo~ nay duge

bi~u di~n tr~n hinh 10-9

Mliy phat hEm cO hai eu¢n dtly : eul;m kleh tu song

song WI va eUQn khu tu n6i tiep W2, H9 d~e tinh ngoai

vA di~u ehinh dong di~n him tlldng tv nhu ml,le a

c May phut han mt)t chieu c6 Cl!C tii re

Sa do nguy~n If eua may phat han mOt chi~u co

cV~ tu re dllQC bit'!u di~n tr~n hinh 10-10

May phat hAn mQt chH~u co cl,l'c tu re t(iO ra d~c

tinh ngoAi d6e do tae dl,J.ng khu tu cua ttl thOng sinh

ra trong cUQn day phan ung cua may phat (phAn ung

phan ling), May phat co hai euOn kich tu ; cuOn kieh

tu ehinh WI va eu¢n phl,J W2 May phlit cO 4 eVe til

N i' N2, S1' 82, va ba nhom eh6i than A, C, Z Lo~i

may phat ki€!'u nay khac v6:i hai may phat ke' tr~n 1il

cVc to eung cvc tinh sap xep v~ mQt phIa, Tr@n dllbng

trung tinh AC li"1y di~n lip ra

UAC = Uhq

I'

~

+

+

oj

WI

W2

mnh 10-9 So d6 nguyen Ii may pM! him rn(\1 chifu kich tU song song c6 mOn khu tU n6i tiep

(10-11)

NI

¢d

S2

s,

b)

Blnb 10-10 May phat him mQI Chi1!u c6 qJc IU Ii,

Di~n lip Ucz Hty ra tr~n hai chdi than C va Z Ia hai chdi than phl,J M6i dOi c~p cl,l'c cung cVc tinh dugc coi nhu ml)t cVc to

- Khi kh13ng tai : do tac dl,J.ng tlldng M cua tu thOng dge ¢d vA tu th13ng ngang ¢n' tr~n cae chdi than xuat hi~n di~n lip

U AZ = Cd'¢d vA Ucz = Cn¢n (10-12)

126

Suc di~n d¢ng Mng Clla may phat bAng

E AC = V Az + Vez = CriPd + CrlPn (10-13)

- Khi co tai : cd dong di(ln ph\! chay trong phttn ung cua may phat Tli thong do dong di~n ph\! chay trong pha:n !lng sinh ra co chi~u cung chi~u vOi ttl thOng ngang

¢n va ngtl~c chi~u vbi ti't: thOng dQc ¢d' Cac thanh ddn' clla phan ung trong cac goc phan tu ADZ va DOC, t~o l'a ttl thOng bil tMm cho ttl thOng trong cuOn kich tti chinh

W l' Cac thanh dtin Clla phtin ung n~m trong cae goc phtin tu ZOC va ADD t~o ra ttl thOng nguqc chieu voi tli: thOng trong cu¢n kich ttl ph\! W2

Khi co tai, do tac dl,lng khiJ: tic cUa ti't: thong dQc ¢d va do phan ung phan ung nen

Trong do : ¢pl1 - ttl thOng do phan ung phan ung sinh ra

Di~n ap Uze hau nhu khOng tang vi m~ch ttl da bao hoa Uze = Cn.¢n = const Nhu

v~y di~n ap kich tu Hiy tr~n hai cMi than C, Z khOng ph\l thu¢c vao s1,1 bi~n dOng Clla ph\! tai, can di~n ap lay tr~n hai ch6'i than A, C thay ddi theo ph\! taL

Khi dong han tAng, phan ung phtin ung tang lam cho di~n ap V AC giam xu6ng Khi ' ng~n m!,lch, tU th6ng ¢pl1 tang nhanh va Ion hOn ttl thOng dQc ¢d' di~n ap V AZ ngtlqc

chi~u voi di~n ap U zc va di~n ap V AC = 0

U AC = Cn(¢n - ¢pu) = Cd¢d - IRu = 0 (10-16)

2 Ngnlln ban mill cbien dung b(i cbinb lun

81,f phat tri~n Clla kI thu~t ban dAn cOng sulit lOn dA dua ra nhi~u ung d\1ng cua no trong ngu6n hAn mot chi~, Ngu6n hAn m¢t chieu dung b¢ chinh htu cd nhung uu vi~t sau dAy so vbi may phAt han mot chieu :

- Chi ti~u nAng luc;Jng cao

- Khong CO" phlin q1:18Y

- Hi~u sUlit caD, chi phi v$n ha.nh, bAa du(Jng vA saa chua tMp

Ngu6n hAn m¢t chieu dung b¢ chinh luu g6m hai bO ph$n chinh : may bH!n ap ban

vA b¢ chlnh luu N gu6n hAn m¢.t chieu dung hi) chinh htu dUQc chI! t~ thAnh cae la~i

nhu trful sd d6 phAn 10(li a hinh 10-11

ph ph x~len di6t khi~n khi~n

Hiob 10-11 Cae l~i ngu~n bAn dien mOt chifu dung bO ehinh hru

'

-eK

Sa

-1 Y v

BAli - CL

~

eM

Minh 10-12 Sd 116 kh6i bO chlnh hill him co di6.L khien BAY - 500

BAH - Bien dp hdn ba pha , CL - Khr5i chlllh lliu hlnll lia 6 pha co di~1,j khitn ;

CK - Cu(jn khdng fpc

+

Ma:y nilm ga:n dAy,

r "" I

.+ nhi@u nuCJc thU:bng chI!

tf}.O ngu6n han h6 Quang

m¢t chi~u vf}.n na.ng Do

IS ngu6n han mQt chi@u dung b¢ chfnh luu cd

di~u khi~n d~ tf}.O ra he) d(\c tinh ngohl phu hQp v(Ji co ba ch~ dO han h6 Quang: bAng tay, t\l' dOng

vA ban tlj dOng Sa d6 kh6i cua ngu6n hAn mOt

chi~u dung be) chlnh luu

cO di~u khi~n B.z:lY - 500 dUQc bi~u di~n tren hlnh 10-12

t

_IUDX

1

KN

I

k-.rs·

I lUi,\

~

J~l 111<'4

D~ t~o ra hQ d~c dnh

Hlnh 10-13 Sd d6 kh6i m;lch di6.L kh!en CUB BW _ 51)0 ngmli d6c dung cho ch€

d¢ hAn he'S Quang bang

tay, trong m$ch di@u khi~n kh6) chlnh h:ru co m~ch phan h6i Am dong di~n COD dung cho ch~ d¢ han h6 Quang tv: dQng c6 fflf}.ch phAn h6i Am di~n lip

Sa d6 kh6i cua m~ch di@u khi~n chinh h:ru dt!Qc bi~u di~n tr~n hlnh 10-13

Trang m~ di~u khi~n cd cAe khAu : kh6i ngu6n c1lp KN cho m~ch di~u khi~n,

khdu d6ng pha KDF, kM.u khu~ch d~i dn hi~u dliu vao KKD, khllu so sanh va t~o thai

di~m phAt xung KSS, khllu tQ,o xung di~u khi~n KTX, va kbAu khulkh d~i xung KKDX

128

VR

'

R,

R2

So d6 nguy@n H m$ch l\tc cua b¢ chlnh luu B,IJ;Y - 500 d1.iQc bi~u dilin tr~n

hlnh 10-14

"

SAil .If Th1

+

Tn,

Is ;: !2.!S

\ <KCB

Th'

Tn< FilA FIID

Hlnh 10-14 Sd d6 nguytn Ii Ill.!)ch h,!c B,l:tY - 500

Ml;lch l\lc bao g6m mOt mQy bi€n tip h~n BAH, cu¢n khting cAn bling CKCB, b¢ chinh 11.iu g6m 6 thyristor Thl + Th6, cuOn khting IQc CK, v~ shunt Rsh' SCI d6 nguy@n If

mliJ,ch dil1u khi~n cua B,IJ;Y - 500 d1.iI;lC bi~u di~n tr~n hlnh 10-15 (vE!i cho pha A)

+

R5

C3f DOl.' 1,

R'2

~ ·.lRII

- Vo,J

-0013

1

, / T, R'3

I R,

* 8 Rg

f'V02

R7

Tit FHA

HJhh 10-15 Srj d6 ~n Ii ~ch diru khi~ B,l:tY - 500

KhAu d6ng pha IA' mOt bil1n tip d6ng' phs rnA phia thd' clip cd 6 cuOn dAy D(!, dil1u khi(!'n cho m6i phil, tin hi(lu d6ng pha h1y II hai pha nhu sau :

Di~n tip d6ng pha c6 oc b8 Cb ac bo KhAu t6ng hQp tin hi~u vA khu~ch dlili tin hieu d«u vila dung khul1ch d~ thu~t totin K553Y,IJ; lA KhAu so sAnh vA tlilo thbi di~m pMt xung dung trigtl R-S d1.iQc du thAnh

ttl hai ph«n to' vA - DAD dung vi mlilch DD1:1 v~ DD1.2

KhAu sila xung dung vi ~ DD1.3, cOn khAu khulkh dIP xung IA transistor Tl

'

§10.3 MAy HAN HO QUANG Til DONG VtJi 8t,l' phat tridn cua kl ngM, gia cOng sAt tMp bAng phudng phap hAn, d~c bi~t Iii trong ngimh cOng nghi~p ch~ tf}.O tAu bi€n, may bay, may keo V.v v(i:i cOng ngh¢ hAn tay co nhi~u nhl1QC di~m :

- NAng 8U!t th!p, gia thAnh coo,

- ChA:t hlgng m6i hAn khong dn dtnh, phl,l thul)c VBo toy ngM vA di~u ki~n lam vi~c

cua cOng nhAn

- T6n hao que han Usn

Vbi cOng ngh¢ hAn h6 quang tt,l' dQng, nhftng nhllQ'c di~m tr~n se dl1gc khAc ph~c

Tuy nhi~n, dAm baa cho ngQn Iua h6 quang chay 6n d~nh, bAa v~ m6i hAn kh6ng bi khOng kh! xAm tht,l'c lA v!in d~ khOng dan gian D~ giAi quy~t v!in d~ do, hil~n nay thl10ng dung hai phuong phap :

- him h6 quang t\1 dong dum 16"p trg dung

- hAn h6 quang tt,l' dOng trong khf baa v~

Hlnh dang t6ng th€ cua may hAn h6 quang tl,t d¢ng A,IJ;e - lOOOT dl1Qc hi€u di~n tr~n blhh 10-16

Hloh 16-16 M~ han hO quang 11,1 dQng AJJ.C- IOOOT

1- Xe 11,1' MilA; 2 - Dliu hall I¥ d¢ng;' 3 - Xd ngllng; 4 - BdTrg dilw khiln ; 5 - Co edu quay

Tr~n mAy hAn co hai M truy~n dQng ri~ng bi~t :

- H~ truy~n dQng t~ dQng dity di~n e~e vila vilng hAn

- H~ truy~n dQng di ehuy€n xe hAn

Trang quA trlnh lAm vi~c, mAy hAn dam bAo cAe thao tAc han : m6i h6 quang, duy trl ngQn lua hIS quang ehAy 6n djnh -trong quA trlnh hAn, da:y di~n e~e vAo vung hAn, di ehuy€n xe hAn, quay d4u han, ea:p eha:t tTt:;l dung vAa vung hAn v.v

130