DUbng d1C dnh ngoAi hay ron gQi 11\ d$.C dnh V6n-Ampe cua ngu6n han phAi dap I1ng thea tung lOl;li phuong phap hlm.. Ngu6n him dung cho phuong phAp him h6 quang bAng tay phAi co dubng d~
Trang 1'
, PHAN 111 TRANG BI OlEN OIl;N TO MAYHAN OIl;N
Chu:ung 9
Hi~n nay han di~n IS mot c!'lng ngh(! dUQc dung r¢ng rAi trong c6ng nghi~p, trong xlly d1,1ng va trong ctmg nghi(!p cht1 t~o may
Vu di~m cua M.D di(jn :
1 Ti@'t ki(!m dUQc nguyl!n v~t U(!u 80 voi cae phuong philp gia c6ng kMc (so vai taD
dinh 5 + 10% ; so voi phuong phap due Mn 40%)
2 Cd dQ Mn Cd h9C ca~, chat ltiQng mdi hAn Mt
3 GiS thanh h<;l, nc1ng suat ca~
4 COng ·ngh(! dOn gUm
5 Cai thi(!n dUQc di(!u ki(!n lAm vi(!c cho cOng nM.n va d~ tll dQng hoa
PhAn 10l;1i mOt each tdng thi! cae phuong phap h~n di(!n nhU tr@n hlnh 9-1
Hlltn h6 quang
I
Han di~D,
Han ti@"p
xuc
\ Him tay HAn t1,l d¢ng HAn digm Hlm ndi \ HAn dUtlng I
"
"
Bloh 9-1 PMn k~ll cae phl10ng phap hAn dl¢n
119
Trang 2'
§9.2 cAc YEU CAU CHUNG DOl val NGUON HAN HO QUANG
1 Di~n ap kMng tBi du ltm dg m6i duqc h6 quang
Khi ngu6n him Iil mOt chi~u viii di~n c\1c Iil :
- kim lo~i Domin'" (30 -:- 40)V
- diOn C\.e than Domin ~ (45 + 55)V
Khi ngu6n han Iii xoay chi~u
Uomin = (50 + 60)V
2 Dam hila an toAn hie lAm vi~c a eM' dO lAm vi~c cllng nhl1 a eM" d¢ nglin m~ch lAm vi~c B(H s6 dong di~n ngAn m~ch kMng dllQC quA ll:ln
trong do : AI - bQ,i s6 dong di~n nglin ml;lch
Inm - dong di~n ngAn m~ch [Al
I dm - dong di~n hAn dinh mile [A]
3 Ngu6n hAn phai co c6ng sullt du 16n
(9-1)
4 Ngu6n him phlli cd khA nAng dit1u chinh dUQc dong hAn; vI nhu: ta da bi~t dong
Ih ~ (40 + GO)d trong do : Ih - dong cfi~n hAn [A]
d - dubng kinh que him [mm]
(9-2)
5 DUbng d(1C dnh ngoAi (hay ron gQi 11\ d$.C dnh V6n-Ampe) cua ngu6n han phAi
dap I1ng thea tung lOl;li phuong phap hlm
a Ngu6n him dung cho phuong phAp him h6 quang bAng tay phAi co dubng d~c tinh" ngoAi d6c
h Ngu6n hAn dung cho phuong phAp hAn h6 quang tv dQng phAi co dubng d~c tfnh ngoru ct1ng
§9.3 Hi;: SO TIEP DIi;:N CUA NGUON HAN
May him IA m~t thi~t hi lilm vi~c a ch~ d~ ngAn hliln l~p 1~i Thbi gian lAm vi~c dAi nbat clla may hAn Ii thbi gian han h~t mQt que hiln (C;) Thbi gian nghI ngAn nh<'l"t
la thai gian du d~ thay que bAn vi!! m6i dUQc h6 quang <t;)
120
Trang 3'
D6i vlii ngu6n han dung cho m~y hAn h6 quang t~ d(lng, thbi gian lam vi(!c d9.i nM:t
la thbi gian him h~t mQt lO di~n c~c han tr~n :m.ay ; con thai gian nghi ngiin nha:t la thbi gian du M thay 10 di(!n c~c han va m6i dUQc h6 quang
Ngu6n han h6 q uang cO tudi th9 lam vi~c cao khi t~oa mAn di~u ki~n :
trong dd : Q} = 0,24I2RC1 - nhi(!t lU'Qng tDa ra k.hi hAn viti thbi gian la Ct
Q2 = kCC; + t;) - nhi~t lU'Qng toa ra mOi trubng xung quanh trong ml)t chu kl lam vi(!c Tell = C; + t;
k - h(! s6 d(t.c trung cho cM' d(l toa nhi~t cia ngu6n han
T{nh ml)t cach gin dung cO th~ coi M 86 k htiu nhl1 khOng ddi k = const Tu: bieu thuc (9-3) ta co :
1 C; + C, = 0,24R = const (9-5)
C;
trong do : ti s6 -C; '+'-c,' dl1Qc bi~u di~n tmng h(! s6 TD% Iii h(! s6 ti~p di(!n tU'crng d6i cua ngu6n han h6 quang
TD% = C; C; + c,' 100% (9-6)
V~y (9-5) tra thanh
(9-7)
Elo do khi lam vi(!c 0 chI! d(l kha.c vlii chI! dQ ghi tr~n nhan cua ngu6n han thi phAi dnh It;U dbng di~n hAn "dng vlii h~ s6 til!p di~ri cua ngu6n han Vi d1,l : Trl!n nhAn ngu6n
han ghi cac chi 86 sau
I dm = 300A ; TD%dm = 70%
Nl!u din dung vlii I = 450A tnl TD% la :
'12 TD% ::: I~m' TD%dm
TD% = 70% (450) = 31%
121
Trang 4'
Chuong 10
CAC NGUON HAN HO QUANG
§10.1 cA.c NGUON HAN HO QUANG XOAY CHIEU
Ngu6n han h6 quang xoey chi~u thU'ong dung bi~n tip han vi co nhung l.1u digm nOi
b~t sau :
- Dl! chl1 t~o, gitt thanh h~
- Co thl1 ~o ra dong di(;n Um
Bi~n lip han pM bi~n nhlIt IS bi@'n tip han mQt pha, co khi Is be pha ThOng thl.1ong may bi@'n ap M.D ba pha dung cho nhi~u d~u him V~ eilu t~o, may bi€n ap han thU'ong ch@' t~o thea hai kieu :
+ May bi€n lip han vai tit thOng tan binh thU'ong : no dU'Qc ch€ t~o nhl.1 hai thie"t b~ ril!ng Ie, Iap rAp trong mo:?t vo hl;ip chung, g6m mqt bi€n ap han va mQt CUOD khang + May bi€n, ap him v(!i tit thOng tan tli.ng Cl.10ng, dl.1Qc ch€ t~o thea cae kieu sau
- co cuOn thu cdp di dQng
- cd son tit
- di~u chinh thea C<'lp
1 Bi~n ap han co cUQn khang ngoai
Bi€n lip han
lo~i nAy, ngoAi
lEli tMp chinh
ap, cOD cO m9t
Cd et1'u ph\! gQi
III cu¢n kba.ng
10.1) Thay d6i
khe h{J trong
m~ch tu cua
cu¢n khAng lnnb 16-1 So d6 nguyen H bi n ap han co cu¢n khang ngoai: ,
ngoili, cO th~
nh~n dl.1~c hQ d~c dnh ngoru cua may bi~n lip han (hl.nh 10.2)
trong des : Do - 'di~n lip khOng tAi [V]
O2 - di~n lip tho cl1p cua may bi~n ap V
Trang 51/
I
1"(11)
mnb 10-2 Ho d(ic tinh ngohl eua may bi~[J ap
han c6 cuQn kMng ngoai
- Khi cd t8.i :
02 = U hq + Dck (10-2) trong do : Uhq - di~n tip h6 quang
U eJr - di(!n" lip rai tr~n cu¢n khang
Dc!t = 12 , rele + j1l-xck == w LIz (10-3)
Vl r ck rt(t nha co thg b6 qua
trong do : ret - di~ tra thutln cua cutin khang xck - di(!n khang eua cu¢n khting T1'Ong quti trlnh lam vi(!c, Iz ta.ng lam cho Uck ding ~ng, di~n ap hiS quang Uhq giam Khi dong 12 tAng Mn tri 86 12 = In,m Un,m
- dong di(!n ngAn m~ch) thl di(!n tip h6 quang bhng khOng CUhq = 0)
U,
Nhu ta da bi~t, ti1 tra m~ch ttt: Rm ti J.~ nghich vCli di(!n cam L Do v~y khi ta.ng khe ho ml;lch tu s, tu trd mQ.ch tu RID tAng, di¢n cam L giam va dong di4;!n ngAn m:jl.ch I n.m UI.ng l!;n Vdi each l~p l~n tren ta co dl1Qc h9 d!).c tinh ngoai tr~n Mnh 10-2:
2 May bien ap haD ki~u hOn hQp
Loe.i may bi~n tip him nAy, m~ch tit
cUa cuQn kha.ng co quan hi';! tt'l,{c til~p
v~i m~ch tu chinh (hlnh 10-3)
Di~u chinh khe h(j mQ.ch tu a, ta
nhf).n duQ'c hq d~ tinh ngoAi nhu tr'(!n
hlnh 10-4
- Khi kMng tdi
Do : D2 + Dct (10-5)
Khl thay ddi khe blJ m~ tu a, lIct
tbay dlSi rum lIo ~ng thay dlSi (0'0 = var)
r- II{
r-! I
"l
~
- Khi cd tru., di~n lip roi tran cuQn ~ -lftlh 10-3 Sd dO nguyen II rrily bi~ ap him kit.u bOn hOp
v ~n 1M dip cUa biin ap hAn bAng ,
(10-6) Di~n lip h6 quang bhng
Dhq = D2 + Dele - Dr == D2 + Dek - ~(x2 + xck) (10-7) Khi dong di~n i2 tang Mn trj 86 12 = lrun thl di~n lip h6 quang bAng khOng (Dhq = 0) Luc nay dong di~ri ngtin m~ch b~ng :
D2 + Dek
I nm =
123
Trang 6/I
~,
IM11 Inml I""'J I
IDnh 10-4 Ho d6c tLnh ngooi eua
may bitn Ap hitn kieu h6n h"p
Tuang ling vlli cae hi s6 kh6.c nhau cua khe
ha mli\ch til: a, ts nh~n dUQc hq d~c tfnh ngoi'ti cua may bign Ap han nhu t~n hl.nh 10.4
Kbi khe ha m~ch tu x tAng, tii: tra m(l,ch tu
RM ti'mg, di~m cam L giam, dong di~n ngdn m~ch Inm tAng len
3 May bien ap haD co shunt tu May bign Ap han co shunt tit' dUQc gioi thi~u t~n hinh 10-5
Shunt tu 4 dUQc lAp gifta cu!)n dAy sd e<'I:p va
thL1 CflP cua may bign lip han Shunt tic co the di chuyl1n sAu vao ho~ keo ra kh6i hai cu!)n dAy
BAng c:ich di chuy~n shunt tt.: ta co the t:;J.O ra h9 d~c dnh ngoAi cua may bien ap han
dUQc dung lam ngu6n hAn cho may
han h6 quang t~ dQng, ban t\t dQng
va han h6 Quang bAng tay N gu6n
han h6 Quang mQt chi~u co hai lo~ :
- Btl bien dt'Si quay (may pMt hAn
m()t chi~u)
- BO bi~n d6i tInh (bO chinh h1U)
Mt\y phat hAn mOt chi~u duc;Jc chia
ra cae lOl.li nhll t~n ad d6 hinh 10-6
Tuy thu()e vAa k~t ctlu, diu t.(lo ella
+
I
I
+
+
Y
d~" - 1-1
"
+ may pht\t han mOt chi~u ae c6 hQ d~ Hlnh 100S May bitn Ap hB.n c6 shunt tlr
z
tJnh ngoai dele, pang ha~ h6n hlJp 1-Mpch til 2-Cu9n sa clip; 3 - Cu;5n tM cl1p ; 4 - Shunt /U,
May pht\t hAn -mOt chi~u
~/~~
Truy~n Truydo
Kfch Kfch L'p Lip
MO' NhH~u Ol'
01 dOng dOng
" " trong trong
dOng ,bMg bkng dOo song mOt hai
hOn hOo I -dinh dOng dOng cd
I,p song
" "
cd dii~n ddt trong
Hlob 10-6 Phan l~i mAy phat han dil~n m(\t chi6J
124
Trang 7'
May phat him mQt chi~u dl1Qc sir dvng r¢ng rAi nMt IA lo~i: may phat M.n mOt chit~u
co dui'fng ~c tinh ngoai d6c dUQc ch~ t~o theo ba kigu chlnh sau :
1) May phat M.n mOt chit~u kich ttl dOc l$.p co cuOn khu tit n6i ti~p
2) May phat hAn mOt chH~u kich tir ~ong song co cuOn khu: tir noi tigp
3) May phat han m(lt chi~u co ct,1"c ·tir reo
1 May phil! han m(it chieu
a Mdy phlit han mt)t chi~u kich tfi dt)c l¢.p
co cut)n khu til n6i titp (hl.nh 10-7)
May pha.t hAn lo~i nay c6 hai cu(ln kich tu :
cu¢n klch tu dQc l(ip W 1 dl1Q"c cl{p dif;n tu ngu6n
mQt c:hi~u d¢c l~p co dillu chtnh dong d~n kich
tu bang chi€t ap VR va CUl)n khu tu n6i ti~p
W 2 di"lu n6i tiep voi phAn tl:ng cua may phat
Tli thOng ¢l sinh ra tron.g cu¢n Wl ngliQc chi~u
vai tu thOng ¢2 sinh Ta hung cu(ln W 2 Tu
themg ¢2 ti l~ voi dong dif;n hAn
Nhu v~y khi kh6ng tAi, tit thOng ¢2 = 0 vii
sU"c di(!n d¢ng cua may phat bing :
(10-9) Trang do : Ke - h~ a6 c!'lu t!;lO cua may phat
¢ 1 - ttl th6ng sinh ra trong cu¢n WI
w - t6c dO quay cua ph~n tl:ng
Khi cd tAi
Hlnb 10-7 May phat Mn mOl chilli kich III dOc H)p co ru¢n khu III n6i tie:p
• (10-10) Trang d6 : RF - di(!n tro tro~g cua may p.hat
Dfi di~u chinh dong hAn va tf;lo ra hQ d~c dnh ngoru cd hai cach :
- DiElu chI-Db thO tktg ch.u~n n:u;u:h eM ~ thay d6i s6' vtlng day cUa cu(ln W 2 9tinh la-Sa)
- Di~u ch1nh tinh bAng chi~t ap VR ~ thay d6i dOng If!ch ttl: In cUa may pluit (blnh lo-Sb)
~f > ~.e
MInh 10-8 HQ a~ tinh Tlgoai vii d~c liM di€!u chinh cUa rMy him 1 chi6.L
125
Trang 8'
b May phM hem, mOt chi~u kich til song song c6
cuOn khiL til n6i tiep
Sd diS nguy~n H ella may phat him lo~ nay duge
bi~u di~n tr~n hinh 10-9
Mliy phat hEm cO hai eu¢n dtly : eul;m kleh tu song
song WI va eUQn khu tu n6i tiep W2, H9 d~e tinh ngoai
vA di~u ehinh dong di~n him tlldng tv nhu ml,le a
c May phut han mt)t chieu c6 Cl!C tii re
Sa do nguy~n If eua may phat han mOt chi~u co
cV~ tu re dllQC bit'!u di~n tr~n hinh 10-10
May phat hAn mQt chH~u co cl,l'c tu re t(iO ra d~c
tinh ngoAi d6e do tae dl,J.ng khu tu cua ttl thOng sinh
ra trong cUQn day phan ung cua may phat (phAn ung
phan ling), May phat co hai euOn kich tu ; cuOn kieh
tu ehinh WI va eu¢n phl,J W2 May phlit cO 4 eVe til
N i' N2, S1' 82, va ba nhom eh6i than A, C, Z Lo~i
may phat ki€!'u nay khac v6:i hai may phat ke' tr~n 1il
cVc to eung cvc tinh sap xep v~ mQt phIa, Tr@n dllbng
trung tinh AC li"1y di~n lip ra
UAC = Uhq
I'
~
+
+
oj
WI
W2
mnh 10-9 So d6 nguyen Ii may pM! him rn(\1 chifu kich tU song song c6 mOn khu tU n6i tiep
(10-11)
NI
¢d
S2
s,
b)
Blnb 10-10 May phat him mQI Chi1!u c6 qJc IU Ii,
Di~n lip Ucz Hty ra tr~n hai chdi than C va Z Ia hai chdi than phl,J M6i dOi c~p cl,l'c cung cVc tinh dugc coi nhu ml)t cVc to
- Khi kh13ng tai : do tac dl,J.ng tlldng M cua tu thOng dge ¢d vA tu th13ng ngang ¢n' tr~n cae chdi than xuat hi~n di~n lip
126
Trang 9Suc di~n d¢ng Mng Clla may phat bAng
- Khi co tai : cd dong di(ln ph\! chay trong phttn ung cua may phat Tli thong do dong di~n ph\! chay trong pha:n !lng sinh ra co chi~u cung chi~u vOi ttl thOng ngang
¢n va ngtl~c chi~u vbi ti't: thOng dQc ¢d' Cac thanh ddn' clla phan ung trong cac goc phan tu ADZ va DOC, t~o l'a ttl thOng bil tMm cho ttl thOng trong cuOn kich tti chinh
W l' Cac thanh dtin Clla phtin ung n~m trong cae goc phtin tu ZOC va ADD t~o ra ttl thOng nguqc chieu voi tli: thOng trong cu¢n kich ttl ph\! W2
Khi co tai, do tac dl,lng khiJ: tic cUa ti't: thong dQc ¢d va do phan ung phan ung nen
Trong do : ¢pl1 - ttl thOng do phan ung phan ung sinh ra
Di~n ap Uze hau nhu khOng tang vi m~ch ttl da bao hoa Uze = Cn.¢n = const Nhu
v~y di~n ap kich tu Hiy tr~n hai cMi than C, Z khOng ph\l thu¢c vao s1,1 bi~n dOng Clla ph\! tai, can di~n ap lay tr~n hai ch6'i than A, C thay ddi theo ph\! taL
Khi dong han tAng, phan ung phtin ung tang lam cho di~n ap V AC giam xu6ng Khi ' ng~n m!,lch, tU th6ng ¢pl1 tang nhanh va Ion hOn ttl thOng dQc ¢d' di~n ap V AZ ngtlqc chi~u voi di~n ap U zc va di~n ap V AC = 0
2 Ngnlln ban mill cbien dung b(i cbinb lun
81,f phat tri~n Clla kI thu~t ban dAn cOng sulit lOn dA dua ra nhi~u ung d\1ng cua no trong ngu6n hAn mot chi~, Ngu6n hAn m¢t chieu dung b¢ chinh htu cd nhung uu
vi~t sau dAy so vbi may phAt han mot chieu :
- Chi ti~u nAng luc;Jng cao
- Khong CO" phlin q1:18Y
- Hi~u sUlit caD, chi phi v$n ha.nh, bAa du(Jng vA saa chua tMp
Ngu6n hAn m¢t chieu dung b¢ chinh luu g6m hai bO ph$n chinh : may bH!n ap ban
vA b¢ chlnh luu N gu6n hAn m¢.t chieu dung hi) chinh htu dUQc chI! t~ thAnh cae la~i
nhu trful sd d6 phAn 10(li a hinh 10-11
Hiob 10-11 Cae l~i ngu~n bAn dien mOt chifu dung bO ehinh hru
127
Trang 10'
-eK
Sa
-1 Y v
BAli - CL
~
eM
Minh 10-12 Sd 116 kh6i bO chlnh hill him co di6.L khien BAY - 500
BAH - Bien dp hdn ba pha , CL - Khr5i chlllh lliu hlnll lia 6 pha co di~1,j khitn ;
CK - Cu(jn khdng fpc
+
Ma:y nilm ga:n dAy,
-i .BAit , w
r "" I
.+ nhi@u nuCJc thU:bng chI!
tf}.O ngu6n han h6 Quang
m¢t chi~u vf}.n na.ng Do
IS ngu6n han mQt chi@u dung b¢ chfnh luu cd
di~u khi~n d~ tf}.O ra he) d(\c tinh ngohl phu hQp v(Ji co ba ch~ dO han h6 Quang: bAng tay, t\l' dOng
vA ban tlj dOng Sa d6 kh6i cua ngu6n hAn mOt
chi~u dung be) chlnh luu
cO di~u khi~n B.z:lY - 500 dUQc bi~u di~n tren hlnh 10-12
t
_IUDX
1
KN
I
k-.rs·
I lUi,\
~
J~l 111<'4
D~ t~o ra hQ d~c dnh
Hlnh 10-13 Sd d6 kh6i m;lch di6.L kh!en CUB BW _ 51)0 ngmli d6c dung cho ch€
d¢ hAn he'S Quang bang tay, trong m$ch di@u khi~n kh6) chlnh h:ru co m~ch phan h6i Am dong di~n COD dung
cho ch~ d¢ han h6 Quang tv: dQng c6 fflf}.ch phAn h6i Am di~n lip
Sa d6 kh6i cua m~ch di@u khi~n chinh h:ru dt!Qc bi~u di~n tr~n hlnh 10-13
Trang m~ di~u khi~n cd cAe khAu : kh6i ngu6n c1lp KN cho m~ch di~u khi~n, khdu d6ng pha KDF, kM.u khu~ch d~i dn hi~u dliu vao KKD, khllu so sanh va t~o thai
di~m phAt xung KSS, khllu tQ,o xung di~u khi~n KTX, va kbAu khulkh d~i xung KKDX
128