Giáo trình -Trang bị điện - điện tử máy công nghiệp dùng chung - phần iV ppsx

Chilt 16ng qua oom, thu d.ttQ'c dOng h1Qng nha va d~p cua cac canh qu~t bam ly tAm, bam httling trvc ho~c nha ma sat Clla tac nhAn lAm vi~c oom xoay 16c, bam tia, bam cUn dOng, bam vlt x

'

PHAN IV

TRANG BI DIEN - DIEN nJ'

May nen, bam, qU(l.t 11\ nhftng may ra:t phd bi€n, dUQc BU: d\mg ra:t ~ng rai trong mqi ngimh cOng nghi~p cO-ng nhl1 trong dbi seing himg ng!\y

Trang dlli seing h~ng ng!\y, chung ph\l-C V\l lAm mat, thOng thming, ctlp nude, ch(l.y'

tu l~nh, may di~u hoa nhi~t dQ

Trang cOng nghi~p, chung ph\lc V\l- cho thOng gid, thoat kh6i, thil.i khI thAi, clip nut'k

vA thai nuac ~hAi d(!' bAa v~ mOi t:n:tllng Ho~t dQng cUB bam, qU(lt, may nen trong cong nghi~p Anh huang 16n d€n cA dAy chuyt1n sAn xullt, d€n qua trlnh di~u khit$n, d€n nAng 8ulft may vii gia tMnh sAn pMm

Chuong 12

MAy BOM

§12.1 KHAI NleM CHUNG Bam Ie may thuy 11,1c dung d~ hut vA dlty cha:t 16ng tu Dei nAy dl1n Qoi khlk Cha:t 16ng djch chuyt$n trong dU'bng 6ng n~n bam phAi tang ap suilt chllt 16ng 0 dl1u dUbng

6ng dt$ thAng trO l~c tr~n dU'bng 6ng vA thAng hi~u lip suflt 0 2 diu dubng 6ng NAng iI.1't;Jng bam dip cho cha:t 16ng la:y til: dt;.ng co di~n hOi}c til: cAc ngu6n dt;.ng 11,1c khlic (mAy n6, mAy hoi nuac, )

- Dit1u ki~n lAm vi~c cua bam ra:t khAc nhau (trong nM., ngoAi trbi, dQ ({m, nhi~t

dQ v.v ,) V!\ bam phAi chju dUQc dnh chAt Ii, hoa cua cha:t 16ng ·dln v~n chuy~n

1 PhAn lo~i

PhAn l~i bam co nhit1u each

a) Thea nguyl!n [{ lam vit!c hay cach cdp ndng luqng, cd 2 IOl;li bam:

- Bam th~ dch : bam lol;li nAy khi lAm vi~c thl th~ deb khOng gian lAm vi~c thay d6i nhc- chu~n dt;.ng tjnh ti~n cua pittOng (Ix1m pittOng) hay nhc- chuy~n dOng quay

137

c~a ,rotor (bam rotor) K@"t quA, th~ nang vI\ ap sua:t cha:t 16ng tang l~n nghia II\ bam cung dlp ap nAng cho chllt long

- Bam dQng hc;JC : Trong bam IOfiLi nl\.y, chilt long dUQc cung ca:p dQng nang til' bam

vb ap SUItt tAng l~n Chilt 16ng qua oom, thu d.ttQ'c dOng h1Qng nha va d~p cua cac canh

qu~t (bam ly tAm, bam httling trvc) ho~c nha ma sat Clla tac nhAn lAm vi~c (oom xoay 16c, bam tia, bam cUn dOng, bam vlt xoiin, oom Svc khi), ho~c nbC tac dVng cue ·tru:bng

di~n tu (oom di~n tit) hay cac trttang hlc khac

b) Phdn IO,!-i theo ctfu t'!-o

- Bam canh qu~t Trong l~i nay, b<1m ly tAm chi~m da 86 vA thttbng ~p nha:t (bam nttlic)

- Bam pittong (bam nttlic, bam d!u)

- Bam rotor (bam d!u, hOa chAt, bun )

Thu¢c lo~i nAy cd bam Mnh rAng, bam canh trttQt (Ia gf}.t)

NgoAi re, con cd cac lo~i d~ bi(!t nhu: bam ml\.ng cach (bam xAng trong OtO), bam

phun tie (t~o chan khOng trong cac bam !lin nhA may nhi~t di~n)

2 So dO elie phlln tli cu mOt M tMng born

Cac ph4n tll Cd bAn c~a m¢t M th6ng bam nhU: hlnh 12-l

8

Hlnh 12-1 So d6 mot he th6ng bam

1- D¢ngco leto born (d¢rtgcudi#n, mdynd ); 2-Bum;

3 -Ll£oi ehiJn ,do:: liJp 0 dltiI dng hIlL mn trong ll£oi chAn rdo::

thl£tmge6 Vall mOl ehilu 11.1 eMt lOngehl e6 rht Ill" ngoa; bI I!w

v<lo 6nghw 4-Bl hW; 5 - 6nghUt; 6-V(.IfI6ngJlw;

7 - Villi 6ngtMy; 8 - 6ngddy; 9-Bl chUa; 10- Van v.:\dldmg

6ngpMn phdi wi noi tiiu dilng; 11 - Chbn khlJnglrL /Jp (} dltiI

v<lo bum, do tip sudt eMIr khlJng do bum tflO Ttl rrongchdlldng;

12 -Ap IrL Mp 0 dltiI ra eiltJ bom, do tip sudt du eiltJ eltdt Idngra

kMibum

Bam hut chilt 16ng tit b~ hut 4 qua dog hut 5 vA dliy chAt long qua 6ng da:y 8 vAo M chlla 9

3 Clie thOng ,6 cO bim cu born

a) Cl)t r1p H (hey ap 9Ua:t bam) Dd

It lU:Qng tAng nAng lu:qn.g ri~ng cho

~Qt dan ~ tr9ng lU:Q'ng cua cMt long cM.y qua oom (til' mi~ng hut d@"n mi~ng

dgy c~e ,bam)

CQt ap H thubng dUQc dnh b~ng met c(lt cha:t 16ng (hay met cOt nuc'Jc)

h~c dnh ddi ra ap sua:t cua bam

p = yH = pgH (12-1) trong dd )' - 18 tr9ng lUQng ri~ng

cua cha:t long duc;lC bam (N/m 3 )

p - Kh6i lUQng ri~ng chAt long (kg/m')

g - gia t6c trQng trubng (9,81 m/s2) COt ap H ella bCfTll dung d~ khAc phl,lc :

- dO cMnh ml,i"c cha:t long giua b~ chlla vI\ M hut

Hh+Hd , [m]

138

lh' Id' dh' dd - cae ehi~u di'ii v~ dubng kfnh 6ng hut v~ 6ng dtiy (m)

U h, Ud - t6ng M s6 tra h,te el.le bQ trong 6ng hut vA 6ng dgy

b) Luu lutmg (ndng Budt) born Do l~ th€ deh chit long do bom eung ctlp vito 6ng dliy trong mOt don vi thbi gian

Luu luqng Q do bAng m3/s, I/s, m3!b

c) CtJng BU6.t born (P hay N)

Trang mOt t6 may bam, cAn ph!n bi~t 3 lo~ cOng suit

- COng sullt l~m viec Nj (cOng sullt buu Ich) l~ eOng dl1 dl1a mOt lUl;1ng Q eMt lang ll!Jn dO cao H trong mOt don vi thbi gi¥- (8)

139

COng sullt bom trlln 100kW Illy k = 1,05

'lm - hi~u S\lllt 00 khl do tdu thllt vI ma sAt giua cae bO ph~ eo kh{ (6

bi, g6i tI"l,lc ) v!\ M m~t ngoAi Clla gu6ng dOng (bAnh xe 'cOng tAc) vtri chllt long (bam ly tAm)

4 D6c tinh cus hom

d m1,lC n!\y ta xem xet d~c dnh bam nhu mQt d6i tttq:ng m!\ dQng co di~n phlli truy~n

dQng Qua do, thlly nhung dAp 1lng mtl dOng co ph!\i cO kbi keo rom Bom c6 rllt nhil!u ki~u, lo~i n€!n ta chi khAo sat nhling lo~ di@'n hlnh, phd bi~n nhllt

a) Bom li Uim

Bam Ii ta.m IA l~i bam dQng hQc, c6 cAnh qu~t N6 dUQc sll d1,lnk rllt r¢ng rai va dUQc keo blng dQng co di~n Bam Ii ta.m phd bi~n vl n6 bom d'uq:c nhi~u lol;li chllt lOng khac nhau (nullc l~nh, nuOc nong, axit, ki~m, dllu, bun ), giAi luu IUQng rQng (tit vai l/ph d~n vAi m3/s), <=cit Ap kem hon pittOng nhttng du dAp 1lug trong rift nhil!u Hnh v1,1c sAn xullt (tit duOi 1m d€n cO 1000 m~O, tuang 1lng ap 'sullt 100 at), cI1u t/ilO don giAn, gQn, chAc chAn vA reo

Bam Ii ta.m (hlnh 12-2) g6m v6 bom 1 c6 bi~n df;lng tr6n 6c, tr1,lc 4, gu6ng dQng (bAnh xe oong tAc) 3 c6 gAn cAc cAnh cong 7, mi~ng hut 8 vA mi~ng da':y 9

TruOc khi ch~y bom Ii ta.m, phAi m6i nuOc qua 6ng 10 d@' bu6ng trOn 6c, 6ng hut

5 chda dliy nu6'c (lue na.y xu pAp 11 phla tran lu{:li chAn 6 d6ng l~i do Ap sullt cOt nu{:lc trong 6ng hut 5) Khi dQng CO keo bam quay, gudng dOng cO cAc cAnh cong ga.y ra 11,1C

140

'

Hlnb 12- 2 Sd d6 du t~o bdm Ii tam

Ii tdm liim eh21t lOng trong e6e rAnh bi n~n va dlty ra v~ phia duOi e6e clnh eong viio bu6ng trOn 6e

Do di~n tIeh m~t edt bu6ng tr{)n 6e tAng dlin n~n luu t6e chAt long giam dAn vii mOt phAn dOng nAng eua eh21t long bi{!n thilnh ap nAng, d6n chAt long vila 6ng dliy NhuQe di~m eua bom Ii tAm Iii khOng cd kha nAng hut nutle hie ban d4u (phai m6i) va luu luQng Q ph\! thlli/e COt ap H

Li thuy~t vii th~e nghi~m eho thliy : khi t6e dO quay n eua belm gill nguyAn thl cOt 6p H, eOng su21t N vii hi~u suAt 7l la hilm s6 eoa ll1u 'h1Qn~ Q Quan

M H ~ H(Q), N ~ N(Q) v' 7l = 7l(Q) gqi lil cae ~e dnh ri6ng ella bom Dubng cong H = H(Q)

ho~e Q = Q(H) eho bi€t khA nAng lam vi~ eoa bom n@:n cOD gQi Iii di}e dnh lAm vi~e eua bOrn Hlnh 12-3 eho cae d~ng

N~n xel dl)c tinh, N(Q) ta IMy : c<>ng suJ!1 N Ii

cd tti 56 C\le ti«u khi htu luqng blng O Lue nAy 'I

d~ng Cd lruyln d~gDjll mAy dAdAng: Do "y, dQng

tI\c hqp Ii khi ma mAy IA 'kh6a van 1 ~n 6~g d.l!y

(hlnh 12~ 1) '~ cho Q'~ O 'Sau inQI Iia, hal phdl

Ihl mhan g y~' tr6nh bam Vi> c!;4t i6ng biquA'

n6ng dd cOUg su4t dQng CCJ chuyd'ii hoAn-.toAn: tbAnh

7m;"

D'~~ -~q

Hlob 12-4 Sd d6 bdm pittong

Hlob 12-3 DUOng dl;ic tinh bam Ii tam

nhi~t ntmg Hon nua, luc ma m6y, dbng dOng Cd l~i lfln n@:n Q :F- 0 Be

lam dbng khbi dQng qu6 lfIn cO th~ gdy nguy hil1m cho dQng cO di~n

'

Khi dOng cO quay quanh trl,lc 0, keo theo M thdng bi~n - maniven 3, 4 vA chuyt1'n dOng quay bi@'n thAnh chuy~n d~ng tjnh til1n qua ll;li cua pittong 2 trong xi ll;lnh 1 vtJi hanh trlnh S = 2R (R lil chi~u dM maniven) Hai vi trI gitJi h~n hilnh trlnh cua pittOng

Al vA ~ tuong ll'ng vtJi 2 di~m ch@'t CI vA C2 Khi pittOng dich sang tnU thl th~ tIeb bu6ng lam vi~c 5 tAng l~n, Ap Built tuy~t ddi cha:t long trong xi lanh giam nho han Ap sullt tr~n mf).t thoAng b~ hut Luc do van da:y 7 dong II;J;i, van hut 6 bi dliy rna ra vil chilt long qua dng hut vAo xi lanh Do Ia giai do~n hut Khi pittOng dich sang phru thl tM" dch budng Iilm vi~c giAm di, ap 8ulit chllt long trong xi lanh tAng cae Luc nily van hut 6 bi dong l~i, van dliy 7 bi da':y md ra vil chlit long tu xi lanh ddn vAo dng da':y Do lA giai do~n da':y

Hai giai do~n htlt vil da':y tl;lo tMnh m¢t chu k.l:

lilm vi~ ella bam Cae ebu kl Mn tJ,IC ndi ti€p Mau '1

Qua cach lam vit')lc cua born pittong, ta tMy: Q

- dng hut luOn ngan each vtJi dng dlly II 1-7L-. :;>,~~

- chuy~n dOng cua cha:t long kbOng d~u, luu tl

lu~ng bj dao d/)ng vA h!1u nhu khOng phv thu~c "

vaQ Ap sullt bam)

- Ap suM bdm (c¢t Ap H) cd tht1' rilt cao (tuong

ung vtJi dQ Mn bdm vA cOng sulit d¢ng CCI keo b<1m

Vdi cung luu lu"ng nhu nhau thl bdm pittOng II

cdng k~nh vA kh6 chl1 t~o (kin, khit) han so vtJi

bOrn Iy tAm Do v~y, d: vung Ap 8Ua:t thllp vA trung IDnh 12-5 OlKlng ~ tlnh b::m pnatlg blnh ngub'i ta It dung' bam pittong, nhung a vung

Ap 8uilt cae va rllt cao (tr~n 200 at) thl hi~n 41, bam pittOng chil1m uu thl1 tuyt;!t ddi (nhu trong h~ truy~n dOng bAng dliu, trong voi phun nhi~n li~u dQng cO di~zen, trang h(! thuy I~c di~u khign tr@n may bay )

Cac d:;1.c dnh cua bam pittOng cd ~ng nhu hlnh 12-5 TU dAy ta thlly rAng, vtJi cung mot c¢t Ap H, luu IUQng bam khae nhau thl cOng 8ullt bam, do d6 cOng sulit dOng

co ciing khac nhau Dl;kc dit1'm nd'i b$t cda bam pittong IA luu IUQng bi dao dong Xet s\1 bi@'n thi& dao dQng nAy Nl1u pittong cd difn dch F, tl1lC ° (keo hOi dOng Cd) co tdc d¢ n(vg/ph} (hlnh 12-4) thl luu luqn.g If thuyt1t trung blnh IA

02-11) Th\1C t@', luu lu~ng th\1C nhO han vi nhi~u nguy@n nhAn : xi lanh va pittOng khOng khlt, cac van d6ng md: ch~m, IQt khf vao xi lanh Do v$.y luu IUQng th\1e tl1 trung binh

se la :

vtJi 'Ib Iil hit;!u Built luu iuc;mg bam

Thub'ng llb = 0,94 + 0,99 ddi vtJi bam ItJn c6 ¢pinong > 150 mm

llb = 0,85 + 0,90 nhO ¢pittOng < 150 mm Nt1u vl\ln Mc tuc thb'i cUa pittong IA u (hlnh 12-4) thl htu lUQng We thbi cUa bam Ia

142

'

Tinh g6c tn: di~m gidi h~n AI' sau thai gian t, maniven quay g6c a == wt (w la t6c

d~ gdc d¢ng co) tuong U'ng v{Ji bi~n quay gOe {J Ta co :

x == OA1 - OA == (R + L) - (R cos a + L cos {J)

== R (1 - cos a) + L (1 - cos {J) (12 - 14) trong do : L - ehi~u d~i cua bi~n

Trong tam giAc t~o hOi bien va maniven, theo dinh Iy ham s6 sin co

x == R(1 - cosa + '2 1 k sin2a) v{Ji a

Tn: do

u = dx::: Rw(Sina+-21kSin2a)

dt Luu lUQng tue thbi eua bam:

(12-19)

(12-20) Bi~u d6 luu lUQng bam pittong t6c d1,1ng ~an a hinh 12-4 cho t~n hlnh 12-6 Hinh 12-6, a v~ theo (12-18) Vl\ hlnh 12-6,b v~ thea (12-17) Dulmg luu luQng t6ng L l~

t6ng c~a 2 duang 1 v~ 2

Qua dd, ta thl1y st,t' khOng 6n dinh cua chuy4Sn dOng chl1t lO1!g trong bam pittOng SI,1 dao d¢ng cua luu luQng ga.y ra nhiau bl1t IQi vi tip sul1t ehl1t long cllng bi dao dong

143

'

Hinh 12-6 Bieu d6 hJu h.lQng bdm pillOng tAc dl,lIlg vai bi~n dO l{m han billn dO dao dOng luu lUQ'ng Di~u nAy li~n quan toi dOng co keo bam vi mOmen tAi luOn bi~n dOng

don-KhAc ph1,lc hi~n tu!;mg nAy, v~ bam, nguoi ta co tht1' ho~c dung blnh khi di~u hoa (bam n""{Jc) ho~c dung bam tac d1,lng kep ho~c dung bam nhi~u xi lanh D6i v{Ji dOng

co, mOmen se d~u han trong trubng hQp bam pittOng dung nhi~u xi lanh

§12.2 YEU CAU VE TRANG B! DleN CHO BOM Nhu da n~u, bam c6 rtlt nbiAu kilu 1~, da d"ng vA giAi cOng sutlt cung tilt r¢ng Truy~n dOng cho bam phtl bil1n IA truy~n dOng dien Tuy theo t6c dO bam, n6i glua dOng 00 vA bam cd thl IA tr1,1c tilrp (d6ng trvc) ho~ gilD Ul1p qua hOp t6c, dai truy(!n,

ly hQ'p thay do1i t6c dO, he th6ng bi~n maniven, trvc khutu Do vQ.y, khi chQn cOng sulit dQng co, clin luu y Uri hieu BUtlt cua cAe khAu truy(!n l1,iC trung gian

Cac bam hliu nhu khOng dbi hOi thay dtli t6c dO n~n phtl bil1n keo bam IA dung dQng

co khOng d~ng bO xoay chi~u 3 pha rotor l~ng sdc, mlJ m,ay tr1,ic ti~p (n~u c6ng sulit nha) hay gian til1p qua dierr tIiJ, cuOn kbAng.iI m~h stator (nl1u cOng sutlt trung binh) Vdi bam co cOng sullt trung blnh vA Iiln, cung thubng dung dOng co khOng d6ng hI) xoay chi(!u 3 pha rotor dAy quln, mil may M.ng dil)n tra h~n chl1 iI mfJ,ch rotor de giam dong rna may h * kl1t hQ'p tMm viii cae phlin ttl hf;l.n ch~ iI mf;l.ch stator Trubng hQ'p cOng sutlt Ion vA rtlt liln, dung dOng co d6ng bO d~ eM thi~n cos !p

V{Ji nhung bam chuy@n dung, cd th~ dung dong Cd mOt chi(!u kfch tu song song ho~c

n6i ti~p, nhlit lA khi cd yau cAu thay dtli t6c dO bam

ChQn dOng co keo bam pittOng, phAi theo lof;l.i bam C1,l th~ 'vA'luu y s1,i bil1n thi~n cua luu lUQng, cot· ap cUa bam, do d6 momen dOng Cd cAn dap ling

Truong hc;1p truy(!n dong bam Iy tAm, do bam khOng t1,i dOng m6i nu{Jc duQ'c, mfJ,ch

_ _ ~~_*d _ _ ~~_~ _ _ *~

v.v ) vA tUAn thu cae thd t1,i thao tac ch~y bam

144

'

VI bdm ho~t d¢ng a mfli trubng Am ullt (nullc, cha:t 16ng khac) ho~ 0 mfli truong dQc h{l.i (axlt, ki~m ) hol)c d mfli trubng d~ nd, chay (d~u, exit) ho~c d mfli trubng hID (bun) n~n cAc trang bi di~n cling phAi dAp ung duc;lc cAc di~u ki~n do

Hlnh 12-7 IA ad d6 nguy~n II m¢t m~ch di~u khi~n va bAo v~ d¢ng cd d6ng b(; k(~o bdm nu{:lc tudi, ti~u D¢ng Cd cO cflng sua:t 600 kW, ch~y (j di~n ap 6kY Sd do cho phep· di~u khi(!'n dOng cd t\t d¢ng hOI)C bAng tay

Nguylm II lAm vi~ cua ml;lch di~n nhu sau day

a) Ch~ dO ma m'y t\C dOng

Khoa ch~ d¢ KeD (dbng 3) d~t a vi tri t\! dQng TD Khi vi).n khoa K (dong 3) ve

vj tri dong thl rdle h'ung gian 1 RTr (dbng 3) tac dOng Ti~p di(!'m 1 RTr (d 4) dong d(!' t\! duy tri Ti~p di(!'m lRT-r (d.19) dong d(!' chuAn h~ cho may cAt Him vi~ Tiifp

'

diem lRTr (d 28) ddng m~h cho cuc)n dfty eM eua van sAt di¢n tu lAp a dulmg 6ng m.1{Jc ky thu~t M rna van TrucJ:c do role thai gian lRTh (d.33) da co di~n n~n ti~p

diem lRTh (d.29) da dong de dam ba.a rna van chAc chAn Ti€p diem lRTr (d.34) rna

rs, edt di~n cuOn 4RTh, kh6ng cho tiep di€m 4RTh (d.32) dong m~ch cu~n dong van

CD (d.31) Ti€p diem lRTr khAc (khOng v~ trong sa d6) dong de dong m~ch c6ngtActa

ch~y bam ntloc ky thu~t

Khi lip h,tc nu6:c trong dl.1O:ng dng lam mat ctitxin~ a bam dlilt 2,5 at, rdle dong mtbc

ID, 2D tAc dOng, dong tiep diem cua nd (d.19) n~n cuC)n dong may cAt CDMC (d.19)

co di(m va may cat Me dt1!;1c dong CuOn stato dOng cd dUQc clip di~n de rna mtiy khOng d6ng b¢ dOng cd DDB

Khi may cat ddng, tiep diem ph\! thu:ong dong Me (d.19) rna rs cat m~ch cu¢n dong Tiep dit~m pht,J Me (d.10) dong l~i chuan hi cho vi~c cat mAy cdt Rai tiltlp di~rn ph1,l

MCp (d.23) dong d€ ch~y d~ng cd l~n c6t DC Sau khi Um cang cot thl 2 ti~p digm

MCp rnc'1 ra de ditng d()ng cd l~n cot Ti~p di~'m ph\! MC (d 56) dong, c!p di~n cho cOngtActo K de ch~y dQng co DK keo may phat ldch thich FK Ti~p diem ph1,l MC (d.54) dong de n~u trong qua trlnh rnc'1 mAy di~n ap ngu6n t\lt thil:p 111m role di~n Ap thil:p R

if; (khOng v~ trong sd d6) tac dQng thl cOngtacto if; co di~n, dong ti~p diem cua no a me.ch kfch tit may FK de cuang buc kich thich

Khi dOng co d6ng bQ DDB md may khOng d6ng bQ, dbng md may Um lam role RD (d.2) tAc dQng va dong mfilch cho rdle thbi gian 2RTh (d.64) Tit do 3RTh (d 65) co di~n va dong mfilch cho cOngtActd M (d.60) Tuy v~y, cOngtActo M khOng co di¢n vi ti€p diem 2RTh Cd.60) dA md truCJc do

Khi dOng Cd dfilt g4n Uri t6c dO d6ng bO, dbng rna mAy giAm xu6ng nha hdn trt s6 ch[nh dinh cua role RD thl role RD nhA, dAn tOi 2RTh (d.64) mil:t di~n Ti€p diem 2RTh (d.65) sau 1-28 s~ ma ra, cAt di~n 3RTh Luc nAy, c'1 mf,lch c()ngtActd M (d.60),

ti~p diem 2RTh dong, cOn ti«p diem 3RTh chua md n~n cu¢n dong M co di~n va cOng tAc to M c6 di~n Tigp diem M a mfilch kich tu DDB dong If,ll, n6i tAt di~n tra d~p tit

DT va DDB dUIJC Idch th(ch, dUQc k{io vao d6ng bQ QuA trlnh mo: mAy k~t thuc Ti~p diem M (d.2) dong d~ n6i tAt role RD, khOng cho no tac dOng tnr(fc thAng giang cua dbng stator khi dOng cd chfily d6ng bl)

Cac cOng tdc td K vA M (d.57 vA d.60) lAm vi~c cO b,t khoa b~ng cd khL ThAo khcia ba.ng cae cu()n cAt Ke vA Me (dbng 59 vA d.61) Khi K tac d¢ng, cac tiep diem K tl,i' cAt di~n cho cuOn K va dong slln mfilch cho cu¢n cAt ~ Lam vi~ cua cOng Mc to M tt1dng b,t

md ~OngtActo M VA khi a:n nut 2NC (d.5B) thl cuOn ~ cd di¢n de rna cOng tAc td K, ditng dong Cd k{io mAy FK

c) Bio v~ dQng co dang vtn' hAnh

- Bao v~ khOng cho chf;ly khOng d6ng bQ : khi dOng cd dang v~n hanh rna vi Ii do nao do d¢ng cd milt d6ng bQ ho~c di~n lip lulJi bi gtAm thilp thl dong di¢n stator tang qua giA tri dinh muc, rdle dong Rl (d.l) tAc d¢ng nhung chua cAt may ngay Sau thai gian 6a n~u vAn milt d6ng bO thl til!p dit~m RI (d.7) dong l$i, ctlp di¢n cho rcrle thai gian 5RTh Sau '9s nua, neu dOng Cd ODB vAn milt d6ng bO thl ~iep diem 5RTh (d.S) dong lei de ctlp di¢n cho cuOn cAt CMMC (d.lO) tien hAnh cAt may cAt MC D6ng thcri role tin hi~u lRT (d.8) cling tac d¢ng, lAm rdi cb vb coi k~u, bao s1j cO:

- Bao v¢ ngAn mf;lch : Khi bi ngAn ml;lch (trong dOng ccr DDB ho~c a dOf;ln cAp tu d6ng Cd d~n may cAt) thl dong di~n nglin ml;lch lAm role tac dOng tr1jc til!p lRDm, 2RDm tac dQng cAt thAng mAy cAt Til!p diG'm s1j c6 SC (d.20) dong, den 3L sang, bao cAt mAy bhng rcrle tAc dOng tr~c til!p 06ng thbi rcrle trung gian 2RTr tac d(!ng, tl,t duy trl (d.22) va keo coi

- Bao v~ di~n Ap thilp : Khi di~n Ap lulJi hi t\lt qua muc quy d~nh thi rale di~n ap thilp tac d¢ng tI'\l'c ti~p RUtMp (m$ch l~c) tac d¢ng (nha ra) dan d~n den 3L sang, bac s1j cO: vA coi Uu

- Bao v~ nhi~t, muc dAu : Kbi dOng ccr dang v$n hAnh rna nhi~t d¢ dAu trong gia chu thl)p nong tlJi 50°C hollc muc dAu hl;l thilp duoi muc quy dlnh thl clic ti~p di~m ' lOa, 20a ho~ 30a, 40a (d.39, 40, 42, 43) dong lAm rale 3RTr mc d¢ng, til!p theo 6R (d.52) tlic dl)ng, ehuOng kAu bAo tinh tr~ng nhi~t dO ho~c muc dAu thl'lp cAn phAi xu

lY N I!u xu ly !thOng dl;lt k~t qw\ do nhitt dO dAu tiep wc ta.ng tt"Ji 60°C thl: ti~p diG'm 5Da, 60a s~ dong (d.3S, 41) :&dIe 4RTr (d.3S) tlic dOng, din tlJi 5RTr (d.5) tac dOng Tiep diG'm 5RTr (d.9) dong dG' cfp di~n eho CMMC (d.lO) cAt mAy cAt :&dIe tin hi~u

2RT (d.9) lAm rai eb, k~ eOi bAc ~ c6

- BAo v~ khOng milt nulJc kg thu$t vA lAc rlic : Khi bam dang v~n hanh mA ml1t nUDC ky thu~t lAm mat ho~c Iul:Ji chAn rAe bi tAc khOng dAm bAo dUQc hJQng nut"Jc bam thi til!p diG'm 10, 20 (d.44, 45) dong trl:! l~ ho~ 3D (d.4S) dong lam role 7RTh (d.44) tAe dOng va sall m¢t thbi gian nMt dinh til!p diSm 7RTh (d.S) dong, cAp di~n cho 5RT r (d.5) Ttl: do (d.9,lO) cu¢n CMMC co di~n dG' cAt may cAt :&dIe 2RT lAm rbi 00, k~o cbi bao s~ c6

Nl!u tAc rlic chua dl!n mde cAt mAy mA cd thS ti~n hAnh vat rlic thl ti€P diem 40 (d.47) dong :&dIe 6RTh tac dQng vA sau mQt thbi gian mlJi d6ng di~n cho 7R (d.53) Til: do cb rai, chuOng ~u cho tin hi(!.u Mo trulJc

147

'

Chrrong 13

QU~T

§13.1 KHAI NI~M CHUNG

Qu~t III may kh( dung de hut ho~c da:y khOng khf ho~c cae kh( khac

Ty s6 oem khl trong q~t khOng Ion n~n ta cd the coi khi th6i (hut) khtmg bj nen, nghla III coi khi nhu chat lOng va dnh toa.n cho qUfiLt cling tUdng t~ nhu cho belm

1 PUn lo~i

PhAn lo~ qUlilt cd nhi~u eAch

a) Thea nguyba lj Uun vi~c, cd 2 lo~

- qUl;lt Iy tam : dich chuyen dbng khf trong m~t pbAng vuOng gOc v{li tr1,lc quay cua qUl;lt

- qUfiLt hU:lIng tJ'1,lC : dich chuyen dong kh( song song v6:i tl'\1C quay cua qUfiLt

b) Thea (zp sudt, chia ra :

- qUl;lt ap ll,ie thllp, p < 100 mm H20

- qUl;lt ap ll,ie vue, p = 100 + 400 mm H20

- qUfiLt ap h,tc caa , p > 400 mm H20

c) Thea ml,tc dich su dl!;ng, chia ra :

- qUfiLt khOng khi

- qUf,J.t khdi v.v

d) Thea t6e de> chq,y quq.t, cd qUf,J.t caa t6c (han 1500 vg/ph) t6c d¢ trung hinh, (800 + 1400 vg/ph), t6c dQ ch~m (500 + 700 vg/ph), rllt chl)m (du'lli 500 vg/ph) v.v

2 D~c tinh cua qu~t

a) Quq,t ly Mm Qu~t Iy tAm Iam vie.c theo nguy~n Iy nhu' bam ly tam

Gudng d¢ng hay banh xe cOng tAc 2 (blnh 13-1a) HI b(l ph~n chfnh cua qu~t Canh

co thl'! cong v~ phIa tru'O:c, thAng hay cang ;~ phIa sau tuy theo lip sullt can nhu'og khi

do hi~u suilt khi s~ thay d6i Khi ra khOi gudng d(lng G se vaa thi~t bi hu'llng 1 va chuyl'!n vaa dng ddy 1 hlnh trOn dc (hlnh 13-1h) va ra ngoai theo dng 2

N~u bO qua 81,l' bi~n ddi khdi h-iQng ri@ng cua khf (do d(l nen nha) thl cong 8Uil"t qUfil,t la

148

'

Hlob 13-1 Sd d6 cau 1\10 qU\lt ly t!ro

Trang do : Q - nAng sm1t qU$t [m3/s] ;

Hk - chi~u eaa ap l~c (m cOt khi] ;

P - kMi hlQng ri~ng cUa khi [kg/m3] ;

H - ap I\1C [mIJ:! H 20 hay N/m 2 ] ;

g :0= 9,BlmJs2

'1 - hi~u suflt chung, thu:bng '1 = 0,4 + 0,6

Hi~u sm1t chung baa gdm :

IJ)

trong d6 : 'lq - bi~ suit qu~t khOng k~ t6n hac Cd kh(

TZ.o - ~u sutlt 6 dO', tiIy lo¢ mil '10 = 0,95 + ~O,97

, 'ltd - hi~u SUitt b~ tnty~n dl)ng Khi n6i tr1,tc til1p vOi dOng 00, '1-::::: 1 cbn k,hi n6i qua dai; '1 = 0,9 + 0,95

QUI(lt ly tam QUf,t- hubng t1'1,1C

Qu~t bU:bng tryc cO c.!u tillo dan giAn han qUf,lt ly tAm, g6m 2 phgn chlnb :

- Guflng 1 g6m trvc b~c dubng k1nb tuang d6i lcJ:n co glin cac cAnh

149

dung khi cl1n lItu lUQng lon, lip su(t

nha, nhu thOng gid nba., xullng, h~m

Hi~u sul'lt qu~t hullng tI'\lC Illn h011

qU/ilt ly tAm Clic d~ tuyi!n cling tuong

tv nhu hlnh 12-3 ffinb 13- 2 So d6 du t;1o quilt hLlong trvc

va k~t cl'lu d~c bi~t dg

d~t hi~u BU(t ca~

Hlnh 13-3 lA qu~t ly tAm BIl)J; 32 Clla N ga,

cd dubng klnh blinh cOng tlk 3200 mm t6c d¢ quay

600 vg/ph, nAng su(t

50 + 175 m3/s, lip BUelt tlnh 1760 + 5000N/m2 , cOng sulit ti~ th\l c1,1c d~ 720 ~w NAng su(t qu~t thay deB nh'" dillu chinh cAe cAnh Clla thii!t

bi hullng tt1,lC h04c thay d6i t6c d¢ quay cae dQng

Cd di~n

cOng tlic 2, thi~t hi hullng 3, hai hQp'vAo 2 phIa 4, tI'\lC 5, ~i tl'1,lC

6 va dQng co 7

Hinh 13-4 IA qu~t hullng tr1,lc BOK,IJ; cua Nga, cd dubng kfnh Mnh cllng tlic 3600mm

va 2 Mng clinh, t6c d<i quay 375 vglph va 500 vg/ph tUCfng '\lng vlli cllng BU(t 865kW

vA 2050kW, nAng BU(t vA lip sulit tInh nhu hAng 13-2

BAng 13-2

T6c dQ quay NAng Bu~t (m3/s)' Ap eu(t tInh (N/m2)

150

'

DOng co 1 keo qu~t qua trl,lc 2 Qu~t

co ch1,lp rEI dbng khi 3, dc1.u vao 4, vo

7, dng khui!ch tan 12, b~ 11 Ch\lp rEI dbng kh{ giup khI vao banh c()ng tic

d~u hon va bao v~ kMp n6i trl,lc cllng nhu g6i t1"1:lC khei bl,li ba.n

Rotor qu~t g6m tn,lC chinh 8, hai banh cOng tac 6, khbp n6i Mnh rAng va 2 g6i tl"l,lC 5,9 Gng khui!ch tan bi~n dOi ap

su1l:t d¢ng thanh tlnh 10 la UI dQu

§13.2 YEU CAU V~ TRANG B! DIEN CHO QUAT Cac qu~t c()ng sullt d1.1di 200 kW thuj'jng dung d/,'mg Cd khOng d6ng bl) rotor ngAn m.~ch mo may t1"1,1c tii!p hay gian

ti~p qua cac phtfn tu h~n chi! CI m~ch

stator DOi khi dung d¢ng CO rotor da.y qulin ni!u drn thay dtH t6c dO trong ph~m

vi h~p ho~c dl)ng Cd d15ng b¢ h~ ap

V~i qU\lt cd cOng sullt tr~n 200kW thubng dung dOng co d6ng bl) cao ap Tho:bng dOng cO d6ng bl) keo qu~t

dUQc mCl may trl,fc ti~p til toan bl) di~n

ap lucri Trubng h~p do cac thOng s6

lu~i hlPl ch~ hay cdn giCli h~n Mc dl) gdc cua q u(lt rna khOng dUQc phep mCl may t1"1,1c ti.~ thl phlli hfilD ch~ di~n ap mil may qua cUQn khang ho~c bi~n ap t1,1 ngAu d6i v~i dl)ng Cd cae ap va qua

di~n trlI tac dl,lng CI m~h stator d6i VCli dOng CO h(l ap

So d6 mil may bllt kl cUa dl)ng Cd d6ng bl) d~u phlli ta.ng t6c dOng co td'i glin ttic dl) d6ng bQ qua giai dOl;l.n rna may khOng d6ng bl) Cul)n ngAn m(lch

iI rotor dQng co d6ng bQ (lo(li rotor c1,1c 16i) dung cho md: may duc;lC dnh d: ch~

dQ lam vi~ ngAn h(ln ntln dQng co d6ng

bQ khOng dUQc phep Illm vi~c la.u a ch~

151

Toi gltn Mc dO dOng bQ (8 0,05) thl

K mo vA rotor d1.1tJc dip "dong kich tu d~

keo dQng co vao Mc dQ d6ng bQ

Khi md' may khOng dong bQ, cu¢n k[ch

tu khep kin m(lch qua r, nh1.1 cuOn dAy 1

pha, cam ung mQt s.d.d, xoay chi~u t~n s6

f2 = f}s va dong xoay chi~u 1 pha ch~y

trong no sinh ra m9t tu trubng d(l.p m(lch

Co thi! phAn tu tr1.1bng d~p m~h thanh 2

thanh pMn quay thu~n vA ng11Qc d6i voi

rotor v6i toc d¢

D6i voi stator, thanh phlin thul)n quay voi t6c dO :

Hlnb 13-6 5\,1 phl,l thuOc cill ~llJf:n dien tU theo

<l¢ lnIQt khi roD may kMng d6ng ~ dOng o:l d6ng '*

nth = nz + nr = n1(1 - s) + nls = n l (13-4) nghfa IA quay dOng bQ vlli til: tr1.1~ng stator

vA mOmen dien tu do thAnh ph4n nay tliLo

ra vOi dlmg stator phl,J thuQc d¢ tr1.1Qt s nh1.1 trong dOng CO khOng d6ng bO 3 pha (d1.1bng

2 6 hl.h 13-6)

Cbn thBnh ph4n nguQc quay doi vlIi stator:

nng=nz-nr =

~ '1(1- 0) - n, ~"1 (1- 20); (13-5) MOmen dil~n tu cua thAnh ph~n nAy cd dlilng d1.1~ng·3 d' hlnh 13-6 ThAnh phlin nAy

cd tAc d1,J.ng bilm bOt chuy~n dOng khi d¢ trt1Qt < 0,5

Do co cuQn nglin m~h a rotor (c\lc IOi), tliLo mOmen di~n tu d1.1~ng 1 rnA khi rnd' may khOng dOng bO, mOmen tdng co dl;lDg d1.1~ng 4 vOi ph~n 10m a N~u mOmen cAn It'1n h(m mOmen 0 phlin lorn thl dOng co

khOng th~ tAng t6c tdi gh t6c dO dong

bO d1.1Qc Di~u nay d.n 11.1u y vA Hnh ch9n

di~n trd' d(l.p tu r sao cho ph~n 10m nAm

a phia trlln d1.1~ng mOmen can Me vi ph4n

10m nay cang llIn khi r cAng nha (dbng

qua cu¢n kfch til: cang IOn)

DOng cd dong b¢ keo q~t cung co thi!

rna mAy nh1.1 sa d6 hlnh 13-7 nghla la

may phat kich tu n6i cllng vOi rotor VI

di(!n trO· trong cUa phlln ung may phat

klch tu rd:t nha ni!n cd th~ coi cl.le.n k[ch

tu dOng co IA n~n m(lch khi md' may

khOng d6ng bO vA dong qua cu¢n kfch tu

152

o 0 +

mob 13-7 so d6 dp kich IU