Tho:bng dOng cO d6ng bl keo qu~t dUQc mCl may trl,fc ti~p til toan bl di~n ap lucri... NgoM ra, trong qud trlnh mb may, dong cam tlng xoay chi~u a cuOn .kich ttl deng co qua cit phtin u
Trang 1'
Chrrong 13
QU~T
§13.1 KHAI NI~M CHUNG
Qu~t III may kh( dung de hut ho~c da:y khOng khf ho~c cae kh( khac
Ty s6 oem khl trong q~t khOng Ion n~n ta cd the coi khi th6i (hut) khtmg bj nen, nghla III coi khi nhu chat lOng va dnh toa.n cho qUfiLt cling tUdng t~ nhu cho belm
1 PUn lo~i
PhAn lo~ qUlilt cd nhi~u eAch
a) Thea nguyba lj Uun vi~c, cd 2 lo~
- qUl;lt Iy tam : dich chuyen dbng khf trong m~t pbAng vuOng gOc v{li tr1,lc quay cua qUl;lt
- qUfiLt hU:lIng tJ'1,lC : dich chuyen dong kh( song song v6:i tl'\1C quay cua qUfiLt
b) Thea (zp sudt, chia ra :
- qUl;lt ap ll,ie thllp, p < 100 mm H20
- qUl;lt ap ll,ie vue, p = 100 + 400 mm H20
- qUfiLt ap h,tc caa , p > 400 mm H20
c) Thea ml,tc dich su dl!;ng, chia ra :
- qUfiLt khOng khi
- qUf,J.t khdi v.v
d) Thea t6e de> chq,y quq.t, cd qUf,J.t caa t6c (han 1500 vg/ph) t6c d¢ trung hinh, (800 + 1400 vg/ph), t6c dQ ch~m (500 + 700 vg/ph), rllt chl)m (du'lli 500 vg/ph) v.v
2 D~c tinh cua qu~t
a) Quq,t ly Mm Qu~t Iy tAm Iam vie.c theo nguy~n Iy nhu' bam ly tam
Gudng d¢ng hay banh xe cOng tAc 2 (blnh 13-1a) HI b(l ph~n chfnh cua qu~t Canh
co thl'! cong v~ phIa tru'O:c, thAng hay cang ;~ phIa sau tuy theo lip sullt can nhu'og khi
do hi~u suilt khi s~ thay d6i Khi ra khOi gudng d(lng G se vaa thi~t bi hu'llng 1 va chuyl'!n vaa dng ddy 1 hlnh trOn dc (hlnh 13-1h) va ra ngoai theo dng 2
N~u bO qua 81,l' bi~n ddi khdi h-iQng ri@ng cua khf (do d(l nen nha) thl cong 8Uil"t qUfil,t la
148
Trang 2'
Hlob 13-1 Sd d6 cau 1\10 qU\lt ly t!ro
Trang do : Q - nAng sm1t qU$t [m3/s] ;
Hk - chi~u eaa ap l~c (m cOt khi] ;
P - kMi hlQng ri~ng cUa khi [kg/m3] ;
H - ap I\1C [mIJ:! H 20 hay N/m 2 ] ;
trong d6 : 'lq - bi~ suit qu~t khOng k~ t6n hac Cd kh(
TZ.o - ~u sutlt 6 dO', tiIy lo¢ mil '10 = 0,95 + ~O,97 , 'ltd - hi~u SUitt b~ tnty~n dl)ng Khi n6i tr1,tc til1p vOi dOng 00, '1-::::: 1 cbn k,hi n6i qua dai; '1 = 0,9 + 0,95
QUI(lt ly tam QUf,t- hubng t1'1,1C
Qu~t bU:bng tryc cO c.!u tillo dan giAn han qUf,lt ly tAm, g6m 2 phgn chlnb :
- Guflng 1 g6m trvc b~c dubng k1nb tuang d6i lcJ:n co glin cac cAnh
Trang 3dung khi cl1n lItu lUQng lon, lip su(t
nha, nhu thOng gid nba., xullng, h~m
Hi~u sul'lt qu~t hullng tI'\lC Illn h011
qU/ilt ly tAm Clic d~ tuyi!n cling tuong
tv nhu hlnh 12-3 ffinb 13- 2 So d6 du t;1o quilt hLlong trvc
va k~t cl'lu d~c bi~t dg d~t hi~u BU(t ca~ Hlnh 13-3 lA qu~t ly tAm BIl)J; 32 Clla N ga,
cd dubng klnh blinh cOng tlk 3200 mm t6c d¢ quay
600 vg/ph, nAng su(t
50 + 175 m3/s, lip BUelt tlnh 1760 + 5000N/m2 ,
cOng sulit ti~ th\l c1,1c d~ 720 ~w NAng su(t qu~t thay deB nh'" dillu chinh cAe cAnh Clla thii!t
bi hullng tt1,lC h04c thay d6i t6c d¢ quay cae dQng
Cd di~n
Qu~t ~m vol, bAnh cOng tlic 2, thi~t hi hullng 3, hai hQp'vAo 2 phIa 4, tI'\lC 5, ~i tl'1,lC
6 va dQng co 7
Hinh 13-4 IA qu~t hullng tr1,lc BOK,IJ; cua Nga, cd dubng kfnh Mnh cllng tlic 3600mm
va 2 Mng clinh, t6c d<i quay 375 vglph va 500 vg/ph tUCfng '\lng vlli cllng BU(t 865kW
vA 2050kW, nAng BU(t vA lip sulit tInh nhu hAng 13-2
BAng 13-2
T6c dQ quay NAng Bu~t (m3/s)' Ap eu(t tInh (N/m2)
150
Trang 4'
DOng co 1 keo qu~t qua trl,lc 2 Qu~t
co ch1,lp rEI dbng khi 3, dc1.u vao 4, vo
7, dng khui!ch tan 12, b~ 11 Ch\lp rEI dbng kh{ giup khI vao banh c()ng tic d~u hon va bao v~ kMp n6i trl,lc cllng nhu g6i t1"1:lC khei bl,li ba.n
Rotor qu~t g6m tn,lC chinh 8, hai banh cOng tac 6, khbp n6i Mnh rAng va 2 g6i tl"l,lC 5,9 Gng khui!ch tan bi~n dOi ap
su1l:t d¢ng thanh tlnh 10 la UI dQu
§13.2 YEU CAU V~ TRANG B! DIEN CHO QUAT Cac qu~t c()ng sullt d1.1di 200 kW thuj'jng dung d/,'mg Cd khOng d6ng bl) rotor ngAn m.~ch mo may t1"1,1c tii!p hay gian ti~p qua cac phtfn tu h~n chi! CI m~ch stator DOi khi dung d¢ng CO rotor da.y qulin ni!u drn thay dtH t6c dO trong ph~m
vi h~p ho~c dl)ng Cd d15ng b¢ h~ ap V~i qU\lt cd cOng sullt tr~n 200kW thubng dung dOng co d6ng bl) cao ap Tho:bng dOng cO d6ng bl) keo qu~t dUQc mCl may trl,fc ti~p til toan bl) di~n
ap lucri Trubng h~p do cac thOng s6 lu~i hlPl ch~ hay cdn giCli h~n Mc dl) gdc cua q u(lt rna khOng dUQc phep mCl may t1"1,1c ti.~ thl phlli hfilD ch~ di~n ap mil may qua cUQn khang ho~c bi~n ap t1,1 ngAu d6i v~i dl)ng Cd cae ap va qua di~n trlI tac dl,lng CI m~h stator d6i VCli dOng CO h(l ap
So d6 mil may bllt kl cUa dl)ng Cd
d6ng bl) d~u phlli ta.ng t6c dOng co td'i glin ttic dl) d6ng bQ qua giai dOl;l.n rna may khOng d6ng bl) Cul)n ngAn m(lch
iI rotor dQng co d6ng bQ (lo(li rotor c1,1c 16i) dung cho md: may duc;lC dnh d: ch~
dQ lam vi~ ngAn h(ln ntln dQng co d6ng
bQ khOng dUQc phep Illm vi~c la.u a ch~
Trang 5Toi gltn Mc dO dOng bQ (8 0,05) thl
K mo vA rotor d1.1tJc dip "dong kich tu d~
keo dQng co vao Mc dQ d6ng bQ
Khi md' may khOng dong bQ, cu¢n k[ch
tu khep kin m(lch qua r, nh1.1 cuOn dAy 1
pha, cam ung mQt s.d.d, xoay chi~u t~n s6
f2 = f}s va dong xoay chi~u 1 pha ch~y
trong no sinh ra m9t tu trubng d(l.p m(lch
Co thi! phAn tu tr1.1bng d~p m~h thanh 2
thanh pMn quay thu~n vA ng11Qc d6i voi
rotor v6i toc d¢
D6i voi stator, thanh phlin thul)n quay voi t6c dO :
Hlnb 13-6 5\,1 phl,l thuOc cill ~llJf:n dien tU theo
<l¢ lnIQt khi roD may kMng d6ng ~ dOng o:l d6ng '*
nth = nz + nr = n1(1 - s) + nls = n l (13-4) nghfa IA quay dOng bQ vlli til: tr1.1~ng stator
vA mOmen dien tu do thAnh ph4n nay tliLo
ra vOi dlmg stator phl,J thuQc d¢ tr1.1Qt s nh1.1 trong dOng CO khOng d6ng bO 3 pha (d1.1bng
2 6 hl.h 13-6)
Cbn thBnh ph4n nguQc quay doi vlIi stator:
~ '1(1- 0) - n, ~"1 (1- 20); (13-5) MOmen dil~n tu cua thAnh ph~n nAy cd dlilng d1.1~ng·3 d' hlnh 13-6 ThAnh phlin nAy
cd tAc d1,J.ng bilm bOt chuy~n dOng khi d¢ trt1Qt < 0,5
Do co cuQn nglin m~h a rotor (c\lc IOi), tliLo mOmen di~n tu d1.1~ng 1 rnA khi rnd' may khOng dOng bO, mOmen tdng co dl;lDg d1.1~ng 4 vOi ph~n 10m a N~u mOmen cAn It'1n h(m mOmen 0 phlin lorn thl dOng co
khOng th~ tAng t6c tdi gh t6c dO dong
bO d1.1Qc Di~u nay d.n 11.1u y vA Hnh ch9n
di~n trd' d(l.p tu r sao cho ph~n 10m nAm
a phia trlln d1.1~ng mOmen can Me vi ph4n
10m nay cang llIn khi r cAng nha (dbng
qua cu¢n kfch til: cang IOn)
DOng cd dong b¢ keo q~t cung co thi!
rna mAy nh1.1 sa d6 hlnh 13-7 nghla la
may phat kich tu n6i cllng vOi rotor VI
di(!n trO· trong cUa phlln ung may phat
klch tu rd:t nha ni!n cd th~ coi cl.le.n k[ch
tu dOng co IA n~n m(lch khi md' may
khOng d6ng bO vA dong qua cu¢n kfch tu
Trang 6'
s~ Idn, ddn dgn ph~n vOng Ibn NgoM ra, trong qud trlnh mb may, dong cam tlng xoay chi~u a cuOn kich ttl de)ng co qua cit phtin ung mAy kich tlnch vii gAy ra tia hio d ch6i than Do v(ly, sa d6 nity chi dung cho dOng co k~o bam khOng qud 50% mOmen dinh mllc vdi M s6 d\1' tru !dn vA khi cOng sulit dQng co d6ng b¢ kh6ng !dn lAm 6 sd d6 nay, khi de) trl.1c;1t giAm cel 0,3 + 0,4 thl may phdt kich ·dl.1c;1c kich th£Ch d~ clip dong mQt chillu cho CUQn kich ttl dl;lng cd nhi\m dAm bao khi de) trl.1Qt 0,05 thi dQng cd dl.1c;1c keo VRO d6ng bQ
§13.3 sa Db KHONG CHE QUI:\.T
1 So dll dieu khiin dOng cO qu~t qua bilng IIH - 7304 eua Lien XO (eli)
So d6 nAy thl.1bng dUng cho q~t h4m, 10 (blnh 13-8) Ma mdy dOng 00 tn;n so d6 nhl.1 sau : Cliu dao each ly CL de dong Dong mAy cAt dtiu CD eM dlp ap cho cu¢n stator dOng
co V1\ cl¢ng cd tang t6c a cll~ dO khOng d6ng bO MlilCh rotor ndi qua may pMt kich FK vii
~n tr¢ ~p ttl R Dong md mAy Urn lAm rale dong 3RD tac dl;lng va ti~p di@"m 3RD dong m~ rale 1R Role iR dong m~h cho rale 2R V1\ ng:1t mlilCh dlngtActa K
3RD thoi tac dOng, do do 1R thOi lAc dOng Sau mOt thai gian "1 + 1,5s thl tigp di~m 1R dong ngay rna ch(lm s~ ngAt m(l.Ch role
2R vii dOng m¢> cOngtActa kich til K, n6i tAt di~n tra d(lp til
R DOng co DB duQC kfch til vit
keo _ d6ng b) Sau mOt thai lDob 13- _8 So d6 bang dibI ktuen ITH - 1304
glan 2 + 3s, ti~p dil1m 2R d6ng ngay mO ch(lm a m~ch cOngtActa K mO ra nhung no khOng mllt di(ln vi cO ch6t di~n co t1,1' giG: Cae ti~p di6'm cOngtActcl K ron dong cbulin bi ~ch cho cuOn oM ch6t di(m co KC
Khi n!¢t mdy cAt eMu CD, cuOn KC dUQc clip di~n qua ti~p dil1m CD dong 1,i vit cac ti~p di~m K da dong No dong ti~p di@"m KC, cllp di~n cho cOngtActa K Cb6t dUQc thdo va K mllt di(ln
Trang 7D~ bAo v~ d¢ng ca khOi ngAn m~ch, qua tAi cllng nhu mAt dfing bO, sa dfi dung cac rale dong 1RD va 2RD Dong stator trong cac truO'ng hl;lP nAy tAng vA lam cac rale
lRD, 2RD tac de)ng, ng:1t di~n cuOn bAa v~ di~n ap 0 d~ tl1 do ngAt may cAt dliu CD Khi mat di~n lip lulli hay di~n ap t1,lt m~nh thi cu¢n RO' cling tac de)ng, cAt may cAt dliu CD
ap 11111i kMi phl,lC blnh thubng thl M cuang buc dbng kIch tu trl1 v 13 tr~ng thAi ban dfiu do rdle R rp wc dOng, n~t cOngtActa rp
Di~u chlnh 80 di'> Cftn d:lm bAo :
- Thai gian duy tn cua rdle lR Iil 1 + 1,5s
- Thbi gian duy tn cua rdle 2R III 2 + 3s
- Di~n ap hut cu~ rale
R¢ lA 95% gia tri dinh mdc
vA di~ lip nhllllA 80 + 85%
- Rale 3RD dugc di~u cblnh d~ thO' lAc dQng khi
t6c d¢ d()ng ca khalllng
o,ffT + 0,98 t6c d¢ d6ng b¢
Di~u chinh thO nha di~n tId n6i til!p 2R, di~u chlnh tinh nhb eo cilu 0 role
- Blllo v~ dbng di~n cl,{c d~i 0 gilli h~n 5 + 7 litn dbng dinh mue stator BAa v~ qua tiri vA ch6ng lAm
Trang 8'
vi~c 1l1u a chEf dO khOng d6ng be) h,ta ch9n trong gilli h~n 1,15 + 1,25 gia trj dj.nh mt1e cua dong statot' Thbi gian duy trl thiet I$p a gilli h~n tOi thi~u cO th~ dOi vlli thiEft bi bAa v~ DOi vlli d/)ng cd keo qU!;lt thllbng tu· 10 + 303:
l~n gia trj di~n tra cue)n kieh tu Clla dOng cd Di~n
tra R nM sE!i khd keo dC)ng
cd vt\o dlSng bO, con R Ian
se gAy nguy hi~m cho each di~n cuOn kich tU
Vi trl COn tt'UQt cua bien trCI Rkt xac dj.nh nM thl,tc nghi~ d~ dam bAa dong djnh muc a cue)n kich
cd dAo chit1u dong khL
D(lng CCJ keo qu~t cd tM Iii h~ ap hay cae ap Qu~t dung trong hI;! thOng gid chinh cua mOt nha may Ian hay trong cac hlim, 10 Ndi d~t qu~t each trung tam di~u khi~n tit 500 + 5000m vlli d(l suy giAm t~n dllbng dAy li~n lQ.c khOng qua 2,5
n~pe
Llll1i di~n Ap clip cho tbiet bi IA 3 pha 380/660V vlli d(l l~eh di~n ap cho ph~p I ' ±10%
mnh 13-10 &1 dO phia di~ khitn he di&l khitn xa qu:;tt huang tIl,lC
Sd d6 lAm vi~e tr~n nguy~n Ii .t~ hQp t~n sO thee thbi gian Pha.n ehia
Trang 9thbi gian cac tin hi~u th~c hi~n nhb b¢ chia 6 pha Phia di~u khi~n trung tf1m cd bl) phat lAm.vl~ a tAn s6 mang 14kHz va b() thu a tAn 8620kHz Prua cha:p hAnh ,(d()ng
cO - qu~t) cd bl) pMt lAm vi~ i:J tAn s6 mang 20kHz vA bl) thu i:J ta:n s6 14kHz H~ 3 pha d6i xung (luCli) duc;Jc bilfn lip 1BA (phia chtip hAnh - hlnh 13-9) hay 2BA (phia di~u khU!n - hlnh 13-10) bilfn d6i thanh 6 pha d6i xung nhb cac cutin day thu ciIp co di€m giua n6i chung Cac cul)n sa cap co th€ n6i sao hay tam giac ~ 6 pha nh~n dl1c;JC (hlnh 13-11) cd 3 vecta chinh OaI, ObI' OCI va 3 vectd c1,1c dnh nguc;Jc Oa2, Ob2, Oc2 Nlfu tu M 6 pha nAy, It'ly 2 vecta c1,1c dnh thu~n vA 1 vecta c1,1c dnh nguc;Jc
~ua pha thu 3 hoac Itl:y 2 vectd c1,1c dnh nguc;Jc vA 1 vecta c~c tinh th~n cua pha thu
3 thl cd th€ t~o dl1c;JC sd d6 ~o xung trong 1/6
chu ki di~n ap xoay chi~u
Ch!ng h~n, It'ly 2 pha thu$.n al' bi va 1 pha
nguc;Jc c2 (hlnh 13-12) So d6 dl1c;JC t~o ra vbi
3 diot vA di~n trd' R (hlnh 13-12a)
Trong blnh 13-12b, d nua chu kl dl1ang (do~n
OP) pha a l duang hdn pha bi nhung kMng co
", dbng qua pha bi vi cd diot yD2 Sau do, (do~n
PQ) pha c2 duang hdn pha bi nhl1ng khflng co
dOng qua pha bi vI cd diOt VD2 Cu6i cung,
(do~n QR) pha c2 dl1dng han pha at nhl1ng cung
khOng cd dong qua pha a l vi cO diot VDI Ulob U-1i So d6 vecW 6 pha
d n\1a chu ki Am (do~n AB), pha bI dl1dng han pha Cz va sau do (do~n BC), pha
a l dl1dng hdn pha c2 dAn tai cd dong tit cac pha bi rOi a l qua pha c2 thea dubng Rl1ti
- m~ch may phat qua N 2, dilf!n tro 5R mt'ic
!!long song vlli di~n trd E-B cUa transistor ST, qua N3, diot VD3, ml;ich C,-~
Trang 10'
Hioh 13-13 06 thi :Ulng he 6 pha
- m~ch ;may thu : qua Nz' di~n tra E-C cua transistor 7T, cuQn 8L, qua N 4, t\l C7, diOt VDl9
Cac xung t~o ra ~ 6 khllu t~o xung dung d~ di~u khi~n may phat trin s6 chu d~o ding nhu d~ nh!).n xung dE!n qua cac so d6 l~p cua cac transistor IT + 6T
May phat (hlnh 13-9) lAm vi~c nhu sau Khi xung tam giac truy~n to bQ phlln bel 6 pha tei (cac ti~p di~'m RTrl RTr6 dong) thi transistor 8T thOng dA.n toi transistor 9T thOng va m~ch dao dOng 1L-4C bat dau lam vi/ilc (dao dQng) Dao dQng dUr;Jc transistor lOT khuE!ch' d(l,i vA truyen len dubng day lien lI;tc v6i tAn s6 20kHz Tuang tl,! may phat phia trung tAm di~u khi~n cd tlln 56 phat 14kHz
May thu lam vi/ilc nhu sau Khi co tin hi~u cae tlln 04kHz) til duemg dAy li~n l~c t6i m~ch C¢ng huang (8C-9C-2L-BA3) thl transistor 7T th6ng vA cho xung ~o ra til khau t~o xung tbi sd d6 l$p theo m(l,ch : di~m 0 cda 1BA - UE!p di~m Re 7 thubng dong
- dllu n6i Nz - transistor 7T - cu¢n ph!ln h6i 8L - dllu n6i N4 - r6i ti~p t1,lc, chAng
h~n khAu t~o xun-g thu nhAt, t\l C7 - diot VDI9 - pha Cz T1,l C7 n~p di~n va sau do
phong qua lOp E-B Clla transistor IT, duy tri transistor nAy mo trong mOt thbi gian Transistor IT m~ re lam role chtlp hanh Re I hut Di~n tr~ R8 va tv C7 dUQc tinh ch9n dE! C 7 phong di~n keo dhl khOng du~i 5/6 chu kl, nghla la d~ I T m~ cho tbi h1c xuiIt hi~n xung ti~p theo cua khllu t~o xung thu nMlt
Di~u hanh quq.t nhu sau D~ rna may, chAng h~n, q~t I ~ cM' d¢ lam vi~c binh thucmg, dua khoa ch~ dQ Hun vi$C v~ vi trl LVBT vA tln nut I (hlnh 13-10) Role RTr4 tac dQng Ti~p di~m thubng m~ RTr4 dong lQ.t Xung til khau ~o xung thu tu ~ lam t'ransistor 8T thOng trong thbi giaD 1/6 chu kl 1~1Ii: MAy phAt phat xung 14kHz, theo duong day li~ lac t6i may thu phia chtlp hAnh (phis dOng cd - qUQ,t) (hinh 13-9) va transistpr 7T bi thong Nhtt' dA trlnh bay lJ ph4n, may tbu, tin hi~u tUdng llng tu khllu t~o xung thll tu sA tu 0 (IBA) qua 7T r6i C10, v002 Tv CIO nQ.p di~n r6i phong qua lbp E-B cua 4T duy trl 4T thOng trong thbi gian 5/6 chu kl Relle Re4 tac d¢ng
va dong til1'p di~m thubng m~ cua no (hlnh 13-14) OIlp d~ cho rdle ch9n qUQ.,t I la 1RC' Role nay cO cd ctlu tl.1 gill Role nay dong mQ,ch tbi m~ c\:ta gi6 qu~t I va chuan
bi chQ.,y qUQ,t I, dong sAn mQ.,ch rdle IRQ, ngAt ~ 2RC Sau khl cua gio qu~t I mo xong, cOng tAc hAnh trlnh cu6i dong m~ cho role RTr2 (hlnh 13-9), n6i khAu tQ.,o xung th11 2 vao g6c transistof' 8T d~ may phat lAm ~c TIn hi~u 20kHz trong 1I6T dUQc gili tlIi may thu hlnh 13-10 d~ m~ tra)1sistor, 7T Tuang 11ng vlli khau t~o xung thu 2 (hlnh 13-9), khi transistor 7T thOng thl khAu t~o xung th11 2 (hinh 13-10) cho xung qua 7T nQ.,p t1,l C8 va mo transis.tor 2T Role Re 2 tac dOng, b!).t d~n LCB baa da m~ cua gi6 va chua:n bj xong vi~c ch~y qUQ.,t I