Phần bài tập chương nguyên tử bảng tuần hoàn nguyên tố, kết hợp với trả lời một số liws thyết liên quan giúp các e nắm vững hơn và củng cố thêm nội dung học trên lớp. Chia sẻ hướng dẫn liên hệ theo gmail: ttt.sphgmail.com hoặc sđt: 0978.739.838
Trang 1DẠNG TOÁN 1: TÌM SỐ HẠT TRONG NGUYÊN TỬ, ION, HỢP CHẤT, GỐC MANG ĐIỆN
Dạng bài toán này ngoài việc tìm ra Z Tên nguyên tố Bài toán thường kết hợp với hỏi cấu hình e hoặc tính chất hóa học đặc trưng của nguyên tố đó hoặc là vị trí của nguyên tố trong BTH hoặc là loại liên kết hóa học mà nguyên tố đó hình thành với một nguyên tố khác…
Bài toán 1: Dữ kiện cho số hạt trong nguyên tử
Thường những bài toán như thế này sẽ cho chúng ta 2 dữ kiện để lập hệ
Tổng số hạt mang điện và không mang điện trong nguyên tử: 2Z + N
Số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện trong nguyên tử: 2Z – N
Số hạt không mang điện nhiều hơn số hạt điện trong hạt nhân: N – Z
Đối với các nguyên tử có Z 82 Ta có: 1 N 1,35
Z
Câu 1: Một nguyên tử có tổng số hạt trong hạt nhân là 27 Trong nguyên tử số hạt mang điện nhiều hơn
số hạt không mang điện là 12 Tìm tên nguyên tố
Câu 2: Một nguyên tử có tổng số hạt trong hạt nhân là 27 Trong nguyên tử số hạt mang điện nhiều hơn
số hạt không mang điện là 12 Nguyên tố trên là
Câu 3: Một nguyên tử có tổng số hạt trong hạt nhân là 27 Trong nguyên tử số hạt mang điện nhiều hơn
số hạt không mang điện là 12 Nguyên tố trên ở vị trí nào trong bảng hệ thống tuần hoàn
Câu 4: Một nguyên tử có tổng số hạt trong hạt nhân là 27 Trong nguyên tử số hạt mang điện nhiều hơn
số hạt không mang điện là 12 Nguyên tố trên phản ứng với khí Cl2 tạo ra hợp chất
Câu 5: Một nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt trong hạt nhân là 27 Trong nguyên tử số hạt mang điện
nhiều hơn số hạt không mang điện là 12 Nhận xét nào đúng về nguyên tố trên
A Nguyên tố X là kim loại lưỡng tính
B Nguyên tố X có phản ứng với HCl và NaOH
C Nguyên tố X phản ứng với oxi tạo ra oxít trung tính
D A, B, C sai
Câu 6: Nguyên tử một nguyên tố có tổng số hạt trong hạt nhân là 35 Trong hạt nhân số hạt mang điện ít
hơn số hạt không mang điện là 1 Tên nguyên tố
Trang 2A Cl B S C Na D P
Câu 7: Nguyên tử một nguyên tố có tổng số hạt trong hạt nhân là 35 Trong hạt nhân số hạt mang điện ít
hơn số hạt không mang điện là 1 Nguyên tố trên là
Câu 8: Nguyên tử một nguyên tố có tổng số hạt trong hạt nhân là 35 Trong hạt nhân số hạt mang điện ít
hơn số hạt không mang điện là 1 Vị trí nguyên tố trên trong bảng hệ thống tuần hoàn
Câu 9: Nguyên tử một nguyên tố X có tổng số hạt trong hạt nhân là 35 Trong hạt nhân số hạt mang điện
ít hơn số hạt không mang điện là 1 Nhận xét nào sau đây đúng
A X phản ứng với Fe khi có nhiệt độ tạo ra muối sắt III B X làm mất màu quỳ tím ẩm
C X ở trạng thái khí, màu vàng ở điều kiện thường D Cả A, B, C đúng
Câu 10: Nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt là 34 Tên nguyên tố X là
Câu 11: Nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt là 34 X là
Câu 12: Nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt là 34 Nhận xét nào sau đây đúng
A X phản ứng được với nước giải phóng khí H2
B X tan trong nước tạo dung dịch làm đỏ quỳ tím
C X tan trong nước tạo thành dung dịch Y Sục khí Cl2 vào dung dịch Y ta thu được nước gia – ven
D A, C đúng
Câu 13: Nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt trong nguyên tử là 82 Trong hạt nhân số hạt mang điên ít
hơn số hạt không mang điện là 4 Tên nguyên tố X là
Câu 14: Nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt trong nguyên tử là 92 Trong hạt nhân số hạt mang điên ít
hơn số hạt không mang điện là 5 Tên nguyên tố X là
Câu 15: Nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt trong nguyên tử là 116 Trong hạt nhân số hạt mang điên
ít hơn số hạt không mang điện là 11 Tên nguyên tố X là
Câu 16: Nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt trong nguyên tử là 95 Trong hạt nhân số hạt mang điên ít
hơn số hạt không mang điện là 5 Tên nguyên tố X là
Trang 3A Cu B Fe C Zn D Br
Câu 17: Nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt là 48 Trong nguyên tử số hạt mang điện nhiều hơn số hạt
không mang điện là 16 Tên nguyên tố X là
Câu 18: Nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt là 46 Trong nguyên tử số hạt mang điện nhiều hơn số hạt
không mang điện là 14 Tên nguyên tố X là
Câu 19: Nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt là 42 Trong nguyên tử số hạt mang điện nhiều hơn số hạt
không mang điện là 14 Tên nguyên tố X là
Câu 20: Nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt là 60 Trong nguyên tử số hạt mang điện nhiều hơn số hạt
không mang điện là 20 Tên nguyên tố X là
Câu 21: Một nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt proton, notron, electron là 52 và có số khối là 35 Số
hiệu nguyên tử của nguyên tố X là:
Câu 22: Nguyên tử của nguyên tố X có tổng số hạt proton, nơtron, electron là 52 Trong hạt nhân nguyên
tử X có số hạt không mang điện nhiều hơn số hạt mang điện là 1 Vị trí (chu kỳ, nhóm) của X trong bàng tuần hoàn các nguyên tố hóa học là
A.chu kỳ 3, nhóm VA B chu kỳ 3, nhóm VIIA
C chu kỳ 2, nhóm VA D chu kỳ 2, nhóm VIIA
Câu 23: Nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt n, p, e bằng 180 Trong đó tổng số hạt mang điện chiếm
58,89% Kí hiệu hóa học của nguyên tố X là
Bài toán 2: Dữ kiên cho số hạt trong ion
Cation (điện tích dương), được hình thành khi nguyên tử mất một hay nhiều e ở lớp vỏ
Anion (điện tích âm), được hình thành khi nghuyên tử nhận một hay nhiều e ở lớp vỏ
Vậy việc chuyên thành điện tích không ảnh hướng đến hạt nhân Các dữ kiện bài toán cho như sau: Tổng số hạt trong ion Xn+: 2Z + N – n
Tổng số hạt trong ion Xm-: 2Z + N – m
Tổng số hạt mang điện trong Xn+: 2Z – n
Trang 4Tổng số hạt mang điện trong ion Xm-: 2Z + m
Câu 24: Nguyên tử nguyên tố X2- có tổng số hạt là 50 Trong nguyên tử số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 16 Tên nguyên tố X là
Câu 25: Nguyên tử nguyên tố X2+ có tổng số hạt là 58 Trong nguyên tử số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 20 Tên nguyên tố X là
Câu 26: Câu 13: Nguyên tử nguyên tố X3+ có tổng số hạt trong nguyên tử là 79 Trong hạt nhân số hạt mang điên ít hơn số hạt không mang điện là 4 Tên nguyên tố X là
Câu 27: Nguyên tử nguyên tố X2+ có tổng số hạt trong nguyên tử là 90 Trong hạt nhân số hạt mang điên
ít hơn số hạt không mang điện là 5 Tên nguyên tố X là
Câu 28: Nguyên tử nguyên tố X2+ có tổng số hạt trong nguyên tử là 34 Trong hạt nhân số hạt mang điên bằng số hạt không mang điện Tên nguyên tố X là
Câu 29: Nguyên tử nguyên tố X3+ có tổng số hạt trong nguyên tử là 37 Trong hạt nhân số hạt mang điên
ít hơn số hạt không mang điện là 1 Tên nguyên tố X là
Câu 30: Tổng số hạt trong ion M2+ là 34 Trong hạt nhân số hạt mang điện bằng số hạt không mang điện Câu nào sau đây nhận xét đúng vế M
A M phản ứng trực tiếp với nước ở điều kiện thường
B M phản ứng với dung dịch axit HCl tạo muối hóa trị II và giải phóng H2
C M không phản ứng được với H2SO4/HNO3 đặc nguội
D M là phi kim, oxít của M có hóa trị cao nhất với oxi là 4
Câu 31: Trong ion M3- có tổng số hạt là 24 Trong đó số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện
là 10 Cấu hình e của nguyên tố M là
A 1s22s22p3 B 1s22s22p6 C 1s22p5 D A, B, C sai
Câu 32: Trong ion M3- có tổng số hạt là 24 Trong đó số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện
là 10 Nhận xét nào sau đây đúng
A M phản ứng trực tiếp với H2 để tạo thành hợp chất trong đó M có cộng hóa trị III
B M tan trong nước, tạo thành dung dịch làm mất màu quỳ tím
Trang 5D A, B, C đều sai
Câu 33: Ion M2+ có tổng số hạt là 90 Tên nguyên tố M là
Dạng toán 3: Bài cho tổng số hạt trong hợp chất hoặc gốc mang điện
Số hạt trong hợp chất bằng tổng số hạt trong các nguyên tử
Trong gốc mang điện âm: Số hạt trong gốc bằng tổng số hạt + điện tích
Trong gốc mang điện dương: Số hạt trong gốc bằng tổng số hạt – điện tích
Câu 34: Hợp chất ion MX được tạo bới ion M2+ và X2- Biết tổng số hạt n, p, e trong phân tử MX là 84 Trong hạt nhân nguyên tử M, X đều có số hạt mang điện bằng số hạt không mang điện Số khối của X lớn hơn số khối của M là 8 MX là
Câu 35: Hợp chất ion MX được tạo bới ion M2+ và X2- Biết tổng số hạt n, p, e trong phân tử MX là 84
Số hạt mang điện của X nhiều hơn số hạt mang điện của M là 4 Trong hạt nhân nguyên tử M, X đều có
số hạt mang điện bằng số hạt không mang điện Nhận xét nào sau đây đúng
A X phản ứng trực tiếp với Oxi khi có nhiệt độ, tạo khí không màu, mùi sốc
B M tạo hợp chất khí với Oxi, tan trong nước tạo dung dịch có môi trường bazơ
C Không thể điều chế MX bằng cách cho M phản ứng trực tiếp với X
D Đáp án A, B, C đều sai
Câu 36: Tổng số hạt n, p, e của 2 nguyên tử kim loại A, B là 142, trong đó số hạt mang điện nhiều hơn
số hạt không mang điện là 42 hạt Số hạt mang điện của B nhiều hơn của A là 12 hạt Hai kim loại A, B
là
Câu 37: Trong hợp chất MX2 có tổng số hạt n, p, e là 42 Trong đó số hạt mang điện trong phân tử nhiều hơn số hạt không mang điện là 14 Nguyên tử X có số khối lớn hơn số khối của M là 4 MX2 là
Câu 38: Một gốc axit MX23 có tổng số hạt n,p,e trong anion đó là 92 Trong đó số hạt mang điện trong phân tử nhiều hơn số hạt không mang điện là 30 Nguyên tử X có số khối lớn hơn số khối của M là 4 Nhận xét nào sau đây đúng
A Dung dịch chứa anion này phản ứng với Ca(OH)2 tạo kết tủa màu trắng
B M là lưu huỳnh
C X tạo được oxít có số oix hóa +2 với oxi
D A, B, C đều sai
Trang 6Câu 39: Một gốc axit MX32 có tổng số hạt n,p,e trong anion đó là 122 Trong đó số hạt không mang điện bằng một nửa số hạt mang điện Nhận xét nào sau đây đúng
C Dd MX23 tạo kết tủa khi phản ứng với Ca2+ D A, B, C đúng
DẠNG TOÁN 2: CÁC BÀI TOÁN LIÊN QUAN ĐẾN % ĐỒNG VỊ
Dạng toán 1: Biết % các đồng vị, tìm khối lượng trung bình
A n % A n % A n %
M
100%
Trong đó: A1…An là số khối của đồng vị tương ứng
n …n1 n là % khối lượng từng đồng vị
Câu 40: Clo có hai đồng vị 35Cl, Cl % khối lượng từng đồng vị tương ứng là 75,77% và 24,23% Khối 37 lượng trung bình của Clo là
Câu 41: Đồng có 2 đồng vị 63Cu, Cu % khối lượng từng đồng vị tương ứng là 73% và 27% Khối 65 lượng trung bình của Đồng là
Dạng toán 2: Biết đồng vị, biết giá trị khối lượng trung bình tìm % đồng vị tương ứng
Thường những bài toán này sẽ cho biết nguyên tố có 2 đồng vị và khối lương trung bình, tìm % mỗi đồng
vị
Gọi % khối lượng đồng vị cần tìm là a%, thì % đồng vị còn lại là (100 –a)%
Cách 1: Áp dụng công thức: A a% A (100 a)%1 2
M
100%
Cách 2: Phương pháp đường chéo: a A1 A2 - M
M (100 – a) A2 M - A1
Câu 42: Trong tự nhiên, nguyên tố có hai đồng vị là 63
29Cu và65
29Cu Nguyên tử khối trung bình của đồng
là 63,54 Thành phần phần trăm tổng số nguyên tử của đồng vị 63
29Cu là:
Câu 43: Trong tự nhiên, nguyên tố clo có hai đồng vị là: 1735Cl, Cl1737 Nguyên tử khối trung bình của clo
là 35,485 Tính phần trăm tổng số nguyên tử của đồng vị 3717Cl
2
1
a
Trang 7A 24,3% B 50% C 54% D 73%
Dạng toán 3: Tìm % đồng vị có trong hợp chất
Bài toán này làm theo 2 bước
Bước 1: Thực hiện thao tác dạng toán 2 % của đồng vị cần tính (a% - A1)
Bước 2: Tính % của đồng vị đó trong hợp chất 1
hc
a% A M
Câu 44: Trong tự nhiên clo có hai đồng vị bền: 37
17Cl chiếm 24,23% tổng số nguyên tử, còn lại là35
17Cl Thành phần % theo khối lượng của 37
17Cl trong HClO4 là
A 8,56% B 8,92% C 8,43% D 8,79% Câu 45: Nguyên tử khối trung bình của B là 10,81 u Biết B gồm 2 đồng vị 10B, B Phần trăm số nguyên 11
tử đồng vị 11B trong axit octoboric (H3BO3) là
Câu 46: Đồng có 2 đồng vị 63Cu, Cu % khối lượng từng đồng vị tương ứng là 73% và 27% % Đồng 65
vị 63Cu trong hợp chất Cu2O là
DẠNG TOÁN 3: %KHỐI LƯƠNG NGUYÊN TỐ
Dạng toán: Cho cấu hình e lớp ngoài (hóa trị) của nguyên tố, tìm % khối lượng
Câu 47: Nguyên tử nguyên tố X có cấu hình electron ngoài cùng là ns2np4 Trong hợp chất khí của nguyên
tố X với hidro, X chiếm 94,12% khối lượng Phần trăm khối lượng của nguyên tố X trong oxit cao nhất là:
A 50,00% B 40,00% C 27,27% D 60,00%
Câu 48: Nguyên tử nguyên tối X có cấu hình e lớp ngoái cùng là ns2np3 Trong hợp chất khí của nguyên
tố với H, X chiếm 91,17% về khối lượng Phần trăm khối lượng nguyên tố X trong oxít cao nhất là:
A 43,66% B 25,92% C 37,69% D 29,8%
Câu 49: Phần trăm khối lượng của nguyên tố R trong hợp chất khí với hiđro ( R có số oxi hóa thấp nhất)
và trong oxit cao nhất tương ứng là a% và b%, với a : b = 11 : 4 Phát biểu nào sau đây là đúng?
A Oxit cao nhất của R ở điều kiện thường là chất rắn
B Nguyên tử R (ở trạng thái cơ bản) có 6 electron s
C Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học, R thuộc chu kì 3
D Phân tử oxit cao nhất của R không có cực
Câu 50: Nguyên tố Y là phi kim thuộc chu kì 3, có công thức oxit cao nhất là YO3 Nguyên tốt Y tạo với kim loại M hợp chất có công thức MY, trong đó M chiếm 63,64% về khối lượng Kim loại M là
Trang 8BÀI TẬP TỰ LUYỆN
Câu 51: Một ion M3+ có tổng số hạt proton, notron, electron là 79, trong đó số hạt mang điện nhiều hơn
số hạt không mang điện là 19 Cấu hình electron của nguyên tử M là:
A [Ar]3d54s1 B [Ar]3d64s2 C [Ar]3d64s1 D [Ar]3d34s2
Câu 52: Nguyên tử nguyên tố X có tổng số hạt electron trong các phân lớp p là 7 Số hạt mang điện của
một nguyên tử Y nhiều hơn số hạt mang điện của một nguyên tử X là 8 hạt Các nguyên tố X và Y lần lượt là:
A Fe và Cl B Na và Cl C Al và Cl D Al và P Câu 53: Trong hợp chất MX3 có tổng số hạt n, p, e là 196 Trong đó số hạt mang điện trong phân tử nhiều hơn số hạt không mang điện là 60 Số hạt mang điện của M nhỏ hơn của X là 8 MX3 là
Câu 54: Nguyên tố argon có 3 đồng vị: 4018Ar (99,63 %); 3618Ar (0,31 %);3818Ar (0,06 %) Khối lượng trung bình của Ar là
A 39,9864 B 39 C 40 D 39,9
Câu 55: Trong tự nhiên, Br có 2 đồng vị 7935Br (54,5 %) và 3581Br (45,5 %) Khối lượng trung bình của Brôm là
A 79,91 B 79,19 C 80 D 80,01 Câu 56: Trong tự nhiên oxi có 3 đồng vị 168O (99,757); 178O (0,039%) ; 18
8O (0,204 %) Khối lượng trung bình của O là
A 16,005 B 16 C 16,1 D 15,98 Câu 57: Tính thành phần % các đồng vị của Cacbon Biết cacbon ở trạng thái tự nhiên có 2 đồng vị 126C
và 136C có khối lượng nguyên tử là 12,011
Câu 58: Tính thành phần % các đồng vị Cu trong tự nhiên và tỉ lệ khối lượng 2963Cu trong CuCl2 biết đồng trong tự nhiên có 2 đồng vị 2963Cu, Cu6529 Nguyên tử khối trung bình của đồng là 63,54
Câu 59: Clo có 2 đồng vị 35 37
17Cl, Cl Nguyên tử khối trung bình của clo là 35,5 Tính số nguyên tử của 17 đồng vị 35
17Cl trong 3,65 gam HCl
A 4,33.1023 nguyên tử B 4,33.1023 nguyên tử
Câu 60: Trong tự nhiên brom có 2 đồng vị là 79Br và 81Br Nguyên tử khối trung bình của brom là 79,91 Tính thành phần % về khối lượng của 81Br trong NaBr
Trang 9A 23% B 23, 05% C 24% D A, B, C sai
Để đạt được sự ôn luyện tốt nhất ngoài làm bài tập theo các dạng trên, các bạn nên đọc thêm bài soạn 800 câu hỏi lí thuyết chọn lọc của mình Tập lí thuyết đã được chia sẻ trên trang facebook cá nhân
Mong các em góp ý! Đặc biệt là các bài hay để chị hoàn thiện thêm để có chuyên đề luyện thi tốt nhất