chẩn đoán hình ảnh viêm xương tủy

ổ bệnh đầu tiên th ờng khu trú ở hành x ơng nơi có mạng mạch máu phong phú của đầu x ơng dài gần gối xa khủy Trong viêm x ơng tủy, toàn thể các phần của x ơng nh màng x ơng, vỏ x ơng, x

Đặc điểm

Là một bệnh hay gặp, th ờng đ ợc gọi là cốt tủy viêm

Nguyên nhân do tụ cầu vàng

Nam giới gặp nhiều hơn nữ giới ( Tỷ lệ 2:1)

Th ờng gặp ở ng ời trẻ tuổi, đặc biệt tuổi 15

Có thể gặp 30 - 40 % trong các bệnh nhân tiểu đ ờng

ổ bệnh đầu tiên th ờng khu trú ở hành x ơng nơi có mạng mạch máu phong phú của đầu x ơng dài (gần gối xa

khủy)

Trong viêm x ơng tủy, toàn thể các phần của x ơng nh

màng x ơng, vỏ x ơng, x ơng xốp, tủy x ơng đều bị tổn th

ơng

Giải phẫu bệnh và cơ chế bệnh sinh

Viêm x ơng khởi đầu là một tình trạng của rối loan, thiểu năng tuần hoàn x ơng do viêm tắc tĩnh mạch

x ơng,phù nề phát triển ở trong tổ chức x ơng và

chức năng của các hủy cốt bào, tạo cốt bào bị đảo

lộn

Nguồn máu nuôi d ỡng bị gián đoạn do huyết khối

nhiễm khuẩn trong x ơng, đồng thời với tổ chức

viêm phát triển tạo ra cho vùng tổn th ơng không

đều, với nhiều giai đoạn khác nhau

Lâm sàng và cận lâm sàng

Viêm x ơng tủy cấp tính

Xuất hiện đột ngột bằng triệu chứng đau x ơng

Đau nhiều và khu trú trong một vùng

3. Mảnh x ơng chết.

Mảnh x ơng có đậm độ giảm hơn hoặc bằng x ơng lành

4. Hình đặc x ơng và phản ứng màng x ơng.

Màng x ơng mờ đậm, bao quanh vùng tiêu x ơng.Phản ứng màng x ơng xuất hiện có thể làm hẹp ống tủy hoặc phình to

Chẩn đoán xác định

Thể điển hình

Chẩn đoán giai đoạn

1 Giai đoạn khởi phát:

X quang:

 Th ờng ch a thấy thay đổi trên x ơng,

 Nếu có chỉ là mất vôi nhẹ, phản ứng màng

ChÈn ®o¸n giai ®o¹n

2 Giai ®o¹n toµn ph¸t: (Giai ®oan 3 - 5

Chẩn đoán giai đoạn

3 Giai đoạn muộn: Sau điều trị.

Các tổn th ơng x ơng điển hình.

Đ ờng bờ x ơng lồi lõm không đều.

c¸c thÓ l©m sµng kh«ng ®iÓn h×nh

1 ThÓ Abcess Brodie:

Th êng gÆp ë ng êi lín.

VÞ trÝ th êng gÆp lµ ë hµnh x ¬ng cña c¸c x ¬ng dµi.

các thể lâm sàng không điển hình

2 Thể tiêu hủy:

Th ờng gặp ở x ơng ngắn, x ơng dẹt: X ơng s ờn, x ơng chậu, x ơng sọ

Hình ảnh X quang:

 Chủ yếu là hình ảnh tiêu x ơng, rất sáng, rõ

 Không có hình ảnh mảnh x ơng chết bị đóng khung

(theo Schinz, hình ảnh giống lao x ơng)

Các dấu hiệu khác kín đáo

 Chỏm x ơng đùi có thể chui vào khung chậu.

Nếu đ ợc điều trị khỏi thì để lại di chứng.

 Đầu x ơng bị dẹt

 Trật khớp nhẹ

 X ơng xốp bị đặc ở đầu x ơng

c¸c thÓ l©m sµng kh«ng ®iÓn h×nh

4 ThÓ viªm x ¬ng tñy trÎ s¬ sinh:

XuÊt hiÖn ë nhiÒu x ¬ng, chñ yÕu x ¬ng dµi.

CÇn chÈn ®o¸n ph©n biÖt víi lao x ¬ng, giang mai x ¬ng.

ChÈn ®o¸n cèt tñy viªm cho trÎ nhá sím b»ng siªu ©m t×m h×nh ¶nh ¸p xe d íi mµng x ¬ng (lµ

æ dÞch d íi mµng x ¬ng)

các thể lâm sàng không điển hình

5 Thể viêm tủy giả u:

Còn gọi là cốt tủy viêm xơ hóa.

Th ờng gặp ở những x ơng dài viêm mạn tính Hình mọc thêm x ơng rất nhiều.

Dễ nhầm với u x ơng ác tính thể đặc x ơng.

Cần theo dõi tiến triển và kết hợp lâm sàng, giải phẫu bệnh.

Giai đoạn sớm: Trên phim có hình vệt sáng đi từ ống

tủy lan ra thân x ơng và tổ chức đặc của x ơng

Giai đoạn tiến triển:

 Đ ờng viền x ơng không rõ

 ống tủy rộng

 Có thể gãy x ơng bệnh lý

 Đôi khi có phản ứng của màng x ơng bù đắp kiểu vỏ

hành

Chẩn đoán phân biệt

Thể không điển hình

4 U nguyên bào sụn:

Th ờng ở đầu x ơng dài, có thể gặp ở x ơng gót, x ơng bả vai

Tổn th ơng khuyết x ơng có ranh giới rõ,

Bờ đều hoặc không đều

Vùng không cản quang có nhiều hình lấm tấm vôi

hóa, bờ viền nhiều vòng đậm

Khoảng 50% tr ờng hợp có phản ứng màng x ơng

Trục lớn thẳng đứng có đ ờng viền trong là các viền xơ

Đ ờng viền ngoài là lớp vỏ mỏng

Kết Luận

Viêm x ơng tủy là bệnh hay gặp

Nguyên nhân th ờng là do tụ cầu vàng

Bệnh th ờng gặp ở ng ời trẻ tuổi 15, Nam nhiều hơn nữ.Chẩn đoán dựa vào hình ảnh Xquang th ờng qui, với 4 dấu hiệu chính

Loãng x ơng.

Hình ổ mủ.

Mảnh x ơng chết.

Hình ảnh đặc x ơng và phản ứng màng x ơng