đau bụng kinh lê thị thanh vân

Đại Cương • Khái niệm: Đau bụng kinh – Thống kinh Đau bụng khi hành kinh, đau xuyên qua cột sống, lan xuống hai đùi, lan ra toàn bộ bụng, kèm theo có thể đau đầu, căng vú, buồn nôn, thầ

ĐAU BỤNG KINH

Lê Thị Thanh Vân Trường đại học Y Ha nội

Đại Cương

• Khái niệm: Đau bụng kinh – Thống kinh

Đau bụng khi hành kinh, đau xuyên qua cột sống, lan xuống hai đùi, lan ra toàn bộ bụng, kèm theo có thể đau đầu, căng vú, buồn nôn, thần kinh bất ổn định

• Ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản, sức lao

động

–Là hiện tượng đau bụng kinh

nhưng không có nguyên nhân

Cơ chế bệnh sinh: Vai trò của

Cơ chế bệnh sinh trong đau bụng

kinh nguyên phát

Adapted from Stephen L Stoll Dysmenorrhehea OB/GYN Secrets 1991 12-17

Phân loại: Đau bụng kinh

nguyên phát

• Xảy ra ngay từ những vòng kinh đầu tiên

• Cơ năng – Không có tổn thương thực thể

Triệu chứng đau bụng kinh

ĐAU QUẶN BỤNG

DƯỚI

Adapted from Stephen L Stoll Dysmenorrhehea OB/GYN Secrets 1991 12-17

Đau bụng kinh cơ năng

• Chiếm 20-25% thiếu nữ đau bụng kinh

• Các mạch máu tử cung co thắt và gây thiếu máu

Phân loại: Đau bụng kinh thứ phát

• Xảy ra muộn, sau nhiều năm không đau

- Thống kinh màng: đau bụng từng cơn như dọa

xẩy, xẩy ra màng tử cung

Thống kinh màng

• Nguyên nhân chưa rõ: niêm mạc chịu tác dụng

kéo dài Progesteron

• Đau bụng từng cơn ( dọa xẩy thai )

• Trong máu kinh lẫn mảnh niêm mạc to, hình tam

giác ( Hình buồng tử cung )

• Cơn đau giảm nhanh sau khi bong và tống màng

NMTC ra khỏi buồng tử cung

Lạc nội mạc tử cung

• Định nghĩa: Niêm mạc tử cung phát triển ở ngoài

buồng tử cung

• Tỷ lệ: 10% phụ nữ 30-40tuổi, vô sinh 30-40%

• Yếu tố thuận lợi

- Trào ngược máu kinh

- Dụng cụ tử cung

- Trạng thái hormon

- Yếu tố miễn dịch

Lạc nội mạc tử cung: Triệu chứng

- Khối lạc NMTC tại âm đạo, cùng đồ

- Tử cung ngả sau, ít di động, nang buồng trứng to,

dính , ấn vào đau

- Siêu âm Chụp tử cung vòi trứng, Soi ổ bụng

Lạc nội mạc tử cung : Điều trị

Chẩn đoán: Hỏi bệnh

Tránh theo tâm lý muốn điều trị của BN :

• Thời gian xuất hiện theo chu kì kinh

• Kiểu đau : Nặng bụng dưới, Cơn đau đại tràng,

Đau mạnh , từng cơn hay âm ỉ, kèm theo dấu hiệu khác

• Thay đổi cường độ đau khi nghỉ ngơi, khi ngủ,

đau tăng khi giao hợp

• Tiền sử: phụ khoa, sản khoa, nội khoa

• Tâm lý, hoàn cảnh xã hội, gia đình , stress

Chẩn đoán: Khám lâm sàng

• Toàn trạng

• Phụ khoa

• Bộ phận liên quan

Chẩn đoán phân biệt

Đau bụng cấp :

• U nang buồng trứng xoắn

• Nhiễm khuẩn tiểu khung

• Chửa ngoài tử cung

Chẩn đoán phân biệt : Đau bụng

mãn không có chu kỳ

Ngoài cơ quan sinh dục

• Bệnh khớp

• Bệnh đường tiết niệu

• Bệnh đường tiêu hóa

Đau khi giao hợp

• Yếu tố tâm lý

• Tổn thương thực thể: viêm, rách, LNMTC, SSD

Chẩn đoán: Đau bụng mãn tính nguyên nhân tại cơ quan SD

• Nhiễm khuẩn cơ quan SD

• Biến đổi giải phẫu cơ quan SD:

* SSD

* Lạc NMTC

* U nang buồng trứng

* Ung thư cơ quan sinh dục

* Đau bụng kinh cơ năng

Điều trị: Đau bụng kinh cơ năng

• Phong phú, đa dạng: từ giảm đau đến phẫu

thuật

• Thuốc giảm đau: Nhóm gây ngủ : morphin,

codein, pethidin: Tác dụng thần kinh trung ương

• Nhóm giảm đau, chống viêm : Tác dụng ngoại vi

• Điều trị tâm lý liệu pháp

Cơ chế tác dụng trong điều trị đau bụng kinh nguyên phát

CATAFLAM

Điều trị : nội khoa

• Gây vòng kinh không phóng noãn

• Progestin tổng hợp: Norethisteron gây teo niêm

mạc tử cung và kháng estrogen mạnh nhất

• Thuốc tránh thai kết hợp : Estrogen liều thấp,

progestin trội

• Đặt vòng có progestin: vòng Mirena

Điều trị : Ngoại khoa

• Sau điều trị nội không kết quả

• Phẫu thuật Cotte: cắt đám rối thần kinh trước

xương cùng

• Tổn thương thực thể

• Nội soi : chẩn đoán và điều trị

• Kết quả : phụ thuộc nhiều yếu tố

Chỉ định – liều dùng

Chỉ định :

Viêm đau cấp tính trong sản phụ khoa

- Đau bụng kinh nguyên phát