ngọt, tính bình; vào kinh can và thận, có tác dụng tu dưỡng can thận, nhuận phế, ích tinh, minh mục.. Dùng cho các chứng can thận âm hư, đau đầu hoa mắt chóng mặt ù tai, thị lực giảm, đa
Trang 1Kỷ tử nhuận phế, ích
tinh
Kỷ tử là quả
chín phơi hay
sấy khô của
cây câu kỷ
(Lycium
sinense Mill.,)
Trong 100g
quả chứa
protein, lipid, carbohydrat, chất xơ; tinh dầu… Trong hạt chứa các chất sterol (gramisterol, citrostadiennol, lophenol, obtusifoliol…) Theo Đông y, kỷ tử có vị
Trang 2ngọt, tính bình; vào kinh can và thận, có tác dụng tu dưỡng can thận, nhuận phế, ích tinh, minh mục Dùng cho các chứng can thận âm hư, đau đầu hoa mắt
chóng mặt ù tai, thị lực giảm, đau lưng mỏi gối, suy nhược thần kinh, liệt dương di tinh, bệnh tiểu đường, viêm gan mạn, vô sinh, đái đường
Kỷ tử được dùng làm thuốc trong các trường hợp:
1 Tư thận, dục âm (bổ thận, nuôi dưỡng chân âm): Trị chứng thận hư tinh kém, lưng và xương sống đau buốt
Bài Hoàn câu kỷ: Câu kỷ tử, hoàng tinh liều lượng bằng nhau, tán thành bột mịn, luyện với mật làm
hoàn Ngày 2 lần, mỗi lần 12g, chiêu với nước nóng
2 Dưỡng can, minh mục (nuôi can, làm sáng mắt): Trị chứng can thận đều suy, mắt hoa, ra gió chảy
nước mắt
Bài 1: Kỷ cúc địa hoàng hoàn: Câu kỷ tử 12g, cúc hoa 12g, thục địa 16g, đan bì 6g, sơn dược 8g, phục
Trang 3linh 8g, sơn thù 8g, trạch tả 8g Nghiền thành bột, luyện với mật làm hoàn Ngày uống 2 lần, mỗi lần 12g, chiêu với nước muối loãng hoặc nước nóng Trị các chứng can thận âm hư, sốt về chiều, mồ hôi trộm, nhìn sự vật thấy hoa mắt, đau mắt khô rát
Bài 2: Rượu câu kỷ: Câu kỷ tử ngâm trong rượu 5 – 7 ngày, chắt ra Ngày 2 lần, mỗi lần 1 – 2 thìa canh Trị yếu gan sinh đau mắt, ra gió chảy nước mắt; có tác dụng bổ dưỡng, chống yếu mỏi cơ, bảo vệ mỹ dung
Món ăn – bài thuốc từ kỷ tử:
+ Chim câu hầm hoàng kỳ, kỷ tử: Kỷ tử 30g, hoàng
kỳ 60g, chim câu non 1 con Chim câu làm sạch, cho hoàng kỳ, kỷ tử vào, hầm cách thủy, thêm gia vị
Dùng cho các trường hợp sa dạ dày, sa thận, sa trực tràng, sa tử cung
+ Cháo kỷ tử: Kỷ tử 30g, gạo tẻ 100g; đường trắng, mật lượng thích hợp Nấu cháo gạo tẻ và kỷ tử Khi
ăn thêm đường mật Dùng cho các trường hợp đau
Trang 4lưng, tê bại hai chân, đau đầu, ù tai hoa mắt chóng mặt
+ Rượu kỷ tử nhân sâm ngũ vị tử: Câu kỷ tử 30g, nhân sâm 9g, ngũ vị tử 30g, rượu trắng 500ml Các dược liệu ngâm trong rượu Sau 7 ngày dùng được Mỗi ngày uống 30 - 50ml, chia làm 1 hoặc 2 lần vào bữa ăn Dùng cho các trường hợp suy nhược thần kinh, thiếu máu, viêm gan mạn, thị lực giảm
Kiêng kỵ: Người có thực nhiệt (nhiễm trùng, viêm tấy), đàm thấp, tiêu chảy không dùng