Cây huyết giác Huyết giác còn có tên khác là trầm dứa, cây xó nhà, là loại cây nhỡ, cao tới 10m, to 30cm, ở gốc thân thẳng, một số thân già hoá gỗ, rỗng giữa màu đỏ nâu, nhánh có thẹo lá
Trang 1Cây huyết giác
Huyết giác còn có tên khác là trầm dứa, cây xó nhà,
là loại cây nhỡ, cao tới 10m, to 30cm, ở gốc thân
thẳng, một số thân già hoá gỗ, rỗng giữa màu đỏ nâu, nhánh có thẹo lá to, ngang Lá hình lưỡi kiếm, cứng, màu xanh tươi, mọc cách, không có cuống Lá rụng
để lại trên thân một sẹo Thường chỉ còn một bó lá tụ tập trên ngọn Cụm hoa mọc thành chùm dài tới 1m, Hoa tụ từng 2-4 hoa gần nhau Hoa nhỏ, đường kính 7-8 mm, màu lục vàng nhạt Quả mọng hình cầu,
đường kính chừng 1 cm khi chín màu đỏ, chứa 3 hạt Hạt hình cầu, đường kính 6-7 cm
Cây mọc hoang ở các vùng núi đá khắp cả nước Bộ phận dùng làm thuốc là phần thân hoá gỗ màu đỏ (gọi
là huyết giác, hay huyết kiệt) ở những cây già Chặt
về phơi khô là dùng được
Theo Đông y, huyết giác có vị đắng chát, tính bình,
có tác dụng chỉ huyết, hoạt huyết, sinh cơ hành khí,
Trang 2được dùng chữa bị thương máu tụ sưng bầm, đòn ngã tổn thương, bong gân, đau nhức xương,… Dùng sắc uống hoặc ngâm rượu xoa bóp
Cây huyết giác và dược liệu huyết giác Ảnh: KH
Ðơn thuốc có sử dụng huyết giác:
Chữa bị thương tụ máu do té ngã hay phong thấp đau nhức: Huyết giác 15 g, huyết dụ cả lá, hoa, rễ 30g,
Trang 3sắc uống Dùng 7-10 ngày Hoặc: Huyết giác 20g, quế chi 20g, thiên niên kiện 20g, đại hồi 20g, địa liền 20g, gỗ vang 40g Các vị tán nhỏ, cho thêm 500ml rượu 30 độ, ngâm trong một tuần, lấy ra vắt kiệt, bỏ
bã Dùng bông tẩm rượu thuốc bôi và xoa bóp chỗ đau
Rượu xoa bóp làm khí huyết lưu thông, tiêu viêm, giảm đau, giãn gân cơ trong các trường hợp bị chấn thương bầm máu, sưng tấy đau: Huyết giác 40g, ô
đầu 40g, thiên niên kiện 20g, địa liền 20g, long não 15g; đại hồi 12g, quế chi 12g Tán nhỏ các vị thuốc, ngâm với một lít rượu trong một tuần Lọc bỏ bã,
thêm rượu cho vừa đủ một lít Xoa nhẹ nhàng lên chỗ
bị sưng đau
Trang 4Thuốc bổ máu:
Huyết giác 100g, hoài sơn 100g, hà thủ ô 100g, quả
tơ hồng 100g, đỗ đen sao cháy 100g, vừng đen 30g, ngải cứu 20g, gạo nếp rang 10g Tất cả tán bột trộn với mật làm thành viên, ngày dùng 10-20g
Thông huyết ứ, giảm đau khi bị bong gân:Huyết giác,
quế chi, đại hồi, địa liền, thiên niên kiện, mỗi vị 20g Tất cả tán nhỏ, ngâm trong 500ml rượu trắng trong 1 tuần Khi bị bong gân rót ra chén nhỏ, lấy một miếng bông thấm rượu thuốc bôi vào chỗ đau, xoa bóp trong
15 phút Ngày làm 3 lần