Bài tập sinh học lớp 12 hay

1. Néi dung thi: B¸m s¸t chuÈn kiÕn thøc, kÜ n¨ng cña ch­¬ng tr×nh Sinh häc THPT (chuÈn vµ n©ng cao). Trong ®ã cÇn chó ý ®Õn kÜ n¨ng tÝnh to¸n b»ng m¸y tÝnh. Néi dung cô thÓ nh­ sau: Ph©n m«n Chñ ®Ò PhÇn I. Sinh häc tÕ bµo Ch­¬ng I: Thµnh phÇn hãa häc cña tÕ bµo C¸c nguyªn tè hãa häc cña tÕ bµo vµ n­íc Cacbohi®rat (sacacrit) vµ lipit Pr«tªin Axit nuclªic Ch­¬ng II: CÊu tróc cña tÕ bµo TÕ bµo nh©n s¬ TÕ bµo nh©n thùc VËn chuyÓn c¸c chÊt qua mµng sinh chÊt Ch­¬ng III: ChuyÓn hãa vËt chÊt vµ n¨ng l­îng trong tÕ bµo ChuyÓn hãa n¨ng l­îng Enzim vµ vai trß cña enzim trong qu¸ tr×nh chuyÓn hãa vËt chÊt H« hÊp tÕ bµo Hãa tæng hîp vµ quang tæng hîp Ch­¬ng IV: Ph©n bµo Chu k× tÕ bµo vµ c¸c h×nh thøc ph©n bµo Nguyªn ph©n Gi¶m ph©n PhÇn II. Sinh häc vi sinh vËt Ch­¬ng I: ChuyÓn hãa vËt chÊt vµ n¨ng l­îng ë vi sinh vËt Dinh d­ìng, chuyÓn hãa vËt chÊt vµ n¨ng l­îng ë vi sinh vËt. C¸c qu¸ tr×nh tæng hîp ë vi sinh vËt vµ øng dông. C¸c qu¸ tr×nh ph©n gi¶i ë vi sinh vËt vµ øng dông. Ch­¬ng II: Sinh tr­ëng vµ sinh s¶n cña vi sinh vËt Sinh tr­ëng cña vi sinh vËt Sinh s¶n cña vi sinh vËt ¶nh h­ëng cña c¸c yÕu tè hãa häc ®Õn sinh tr­ëng cña vi sinh vËt ¶nh h­ëng cña c¸c yÕu tè vËt lÝ ®Õn sinh tr­ëng cña vi sinh vËt Ch­¬ng III: Vi rót vµ bÖnh truyÒn nhiÔm CÊu tróc c¸c lo¹i vi rót Sù nh©n lªn cña vi rót trong tÕ bµo chñ PhÇn III. Di truyÒn häc Ch­¬ng I. C¬ chÕ cña hiÖn t­îng di truyÒn vµ biÕn dÞ Tù sao chÐp cña ADN, gen vµ m• di truyÒn Sinh tæng hîp pr«tªin §iÒu hoµ ho¹t ®éng cña gen §ét biÕn gen NhiÔm s¾c thÓ §ét biÕn cÊu tróc nhiÔm s¾c thÓ §ét biÕn sè l­îng nhiÔm s¾c thÓ Ch­¬ng II. TÝnh quy luËt cña hiÖn t­îng di truyÒn Quy luËt ph©n li Quy luËt ph©n li ®éc lËp Sù t¸c ®éng cña nhiÒu gen. TÝnh ®a hiÖu cña gen Di truyÒn liªn kÕt Di truyÒn liªn kÕt víi giíi tÝnh Di truyÒn ngoµi NST ¶nh h­ëng cña m«i tr­êng ®Õn sù biÓu hiÖn cña gen PhÇn IV. Sinh th¸i häc Ch­¬ng I. C¬ thÓ vµ m«i tr­êng M«i tr­êng sèng vµ c¸c nh©n tè sinh th¸i Mèi quan hÖ gi÷a sinh vËt víi c¸c nh©n tè m«i tr­êng Ch­¬ng II. QuÇn thÓ sinh vËt Kh¸i niÖm vµ c¸c ®Æc tr­ng cña quÇn thÓ KÝch th­íc vµ sù t¨ng kÝch th­íc quÇn thÓ Sù t¨ng tr­ëng kÝch th­íc quÇn thÓ BiÕn ®éng kÝch th­íc hay sè l­îng c¸ thÓ cña quÇn thÓ Ch­¬ng III. QuÇn x• sinh vËt Kh¸i niÖm vµ c¸c ®Æc tr­ng c¬ b¶n cña quÇn x• Mèi quan hÖ gi÷a c¸c loµi trong quÇn x• Mèi quan hÖ dinh d­ìng DiÔn thÕ sinh th¸i Ch­¬ng IV. HÖ sinh th¸i, sinh quyÓn HÖ sinh th¸i Sù chuyÓn hãa vËt chÊt trong hÖ sinh th¸i Dßng n¨ng l­îng trong hÖ sinh th¸i Sinh quyÓn 2. CÊu tróc b¶n ®Ò thi B¶n ®Ò thi gåm cã 10 bµi to¸n n»m trong giíi h¹n néi dung ®Ò thi trong ch­¬ng tr×nh m«n häc, cÊp häc. C¸c bµi to¸n cã yªu cÇu vÒ c¸ch gi¶i vµ kÜ thuËt tÝnh to¸n cã sù hç trî cña m¸y tÝnh cÇm tay. Mçi bµi trong ®Ò thi gåm 3 phÇn: PhÇn ®Çu bµi to¸n, phÇn ghi c¸ch gi¶i vµ phÇn ghi kÕt qu¶. (PhÇn ®Çu bµi lµ mét bµi to¸n tù luËn cña bé m«n ®­îc in s½n trong ®Ò thi. PhÇn ghi c¸ch gi¶i: yªu cÇu thÝ sinh l­îc ghi tãm t¾t c¸ch gi¶i b»ng ch÷ vµ biÓu thøc cÇn tÝnh to¸n kÕt qu¶. PhÇn kÕt qu¶: ghi ®¸p sè cña bµi to¸n). 3. H­íng dÉn c¸ch lµm bµi vµ tÝnh ®iÓm §Ó gi¶i mét bµi to¸n Sinh häc, thÝ sinh ph¶i ghi t­¬ng øng tãm t¾t c¸ch gi¶i vµ ®¸p sè vµo phÇn “C¸ch gi¶i” vµ phÇn “KÕt qu¶” cã s½n trong b¶n ®Ò thi. Mçi bµi to¸n ®­îc chÊm ®iÓm theo thang ®iÓm 5. Ph©n bè ®iÓm nh­ sau: PhÇn c¸ch gi¶i 2,5 ®iÓm vµ phÇn tÝnh to¸n ra kÕt qu¶ (cã thÓ chÝnh x¸c tíi 4 ch÷ sè thËp ph©n) 2,5 ®iÓm. §iÓm cña mét bµi to¸n b»ng tæng ®iÓm cña 2 phÇn trªn. §iÓm cña bµi thi lµ tæng ®iÓm thÝ sinh lµm ®­îc (kh«ng vi ph¹m qui chÕ thi) cña 10 bµi to¸n trong bµi thi. 4. VÝ dô vµ c¸ch gi¶i Bµi 1: ë mét loµi thùc vËt, nÕu c¸c gen trªn mét NST ®Òu liªn kÕt hoµn toµn th× khi tù thô phÊn nã cã kh¶ n¨ng t¹o nªn 1024 kiÓu tæ hîp giao tö. Trong mét thÝ nghiÖm ng­êi ta thu ®­îc mét sè hîp tö. Cho ¼ sè hîp tö ph©n chia 3 lÇn liªn tiÕp, 23 sè hîp tö ph©n chia 2 lÇn liªn tiÕp, cßn bao nhiªu chØ qua ph©n chia 1 lÇn. Sau khi ph©n chia sè NST tæng céng cña tÊt c¶ c¸c hîp tö lµ 580. Hái sè no•n ®­îc thô tinh? C¸ch gi¶i KÕt qu¶ V× lµ thùc vËt tù thô phÊn nªn cã sè kiÓu giao tö lµ = 32. Suy ra sè NST trong bé NST 2n lµ 10. Gäi x lµ sè hîp tö thu ®­îc trong thÝ nghiÖm (x còng lµ sè no•n ®­îc thô tinh) ta cã ph­¬ng tr×nh: (14 )x.2¬3 + (23)x.22 + x – (x4 + 2x3).2 = 580 : 10 = 58 (296)x = 58. Suy ra x = 12. VËy ta cã x = 12. Thao t¸c m¸y tÝnh: BËt m¸y Ên phÝm AC vµ c¸c phÝm sè 1, 0, 2, 4 råi Ên phÝm Ên phÝm AC vµ c¸c phÝm sè 5, 8 råi Ên phÝm  vµ c¸c phÝm sè 2, 9 sau ®ã Ên phÝm  vµ phÝm sè 6, cuèi cïng Ên phÝm = ta cã kÕt qu¶. Bµi 2: Trªn 1 c¸ thÓ rµy n©u, t¹i vïng sinh s¶n cã 4 tÕ bµo A, B, C, D chóng ph©n chia trong 1 thêi gian b»ng nhau vµ thu hót cña m«i tr­êng néi bµo 1098.103 nucleotit c¸c lo¹i. Qua vïng sinh tr­ëng tíi vïng chÝn, c¸c tÕ bµo nµy l¹i ®ßi hái m«i tr­êng néi bµo cung cÊp 1342.103 nucleotit c¸c lo¹i ®Ó t¹o thµnh 88 giao tö. H•y cho biÕt sè giao tö do mçi tÕ bµo trªn sinh ra lµ bao nhiªu? C¸ thÓ thuéc giíi tÝnh g×? C¸ch gi¶i KÕt qu¶ Gäi x lµ sè nucleotit cã trong mçi tÕ bµo (x nguyªn, d­¬ng), ta cã sè nucleotit cã trong tÊt c¶ c¸c tÕ bµo sau khi ph©n chia ë vïng sinh s¶n lµ :1098.103 + 4.x T¹i vïng chÝn mçi NST chØ nh©n ®«i cã 1 lÇn thùc hiÖn gi¶m ph©n do ®ã sè nucleotit ®ßi hái m«i tr­êng cung cÊp ®óng b»ng sè nucleotit cã trong c¸c tÕ bµo. Do ®ã ta cã : 1098.103 + 4.x = 1342.103. VËy x = 61000 nucleotit VËy tæng sè c¸c tÕ bµo ®i vµo vïng chÝn lµ 1342.103: 61000 = 22 tÕ bµo Suy ra sè giao tö do mçi tÕ bµo trªn sinh ra lµ: 88 : 22 = 4. VËy c¸ thÓ ®ã lµ con ®ùc. Sè giao tö do mçi tÕ bµo trªn sinh ra lµ : 4 C¸ thÓ ®ã lµ con ®ùc. Thao t¸c m¸y tÝnh BËt m¸y Ên phÝm AC vµ c¸c phÝm sè 1, 3, 4, 2 sau ®ã Ên phÝm – vµ c¸c phÝm sè 1, 0, 9, 8 Ên phÝm = vµ phÝm  råi Ên phÝm sè 4 vµ phÝm = NhÊn phÝm sè 1342 råi Ên phÝm  vµ phÝm sè 61 víi phÝm = NhÊn phÝm AC vµ c¸c phÝm sè 8,8 sau ®ã Ên phÝm chia vµ c¸c phÝm sè 22 råi Ên phÝm =. Bµi 3 Lai 2 c¸ thÓ ®Òu dÞ hîp tö 2 cÆp gen, mçi gen trªn 1 NST th­êng. T¹i vïng sinh s¶n trong c¬ quan sinh dôc cña c¸ thÓ ®ùc cã 4 tÕ bµo A, B, C, D ph©n chia liªn tiÕp nhiÒu ®ît ®Ó h×nh thµnh c¸c tÕ bµo sinh dôc s¬ khai, sau ®ã tÊt c¶ ®Òu qua vïng sinh tr­ëng vµ tíi vïng chÝn ®Ó h×nh thµnh giao tö. Sè giao tö cã nguån gèc tõ tÕ bµo A sinh ra b»ng tÝch sè cña c¸c tÕ bµo sinh dôc s¬ khai do tÕ bµo A vµ tÕ bµo B sinh ra. Sè giao tö do c¸c tÕ bµo cã nguån gèc tõ tÕ bµo C sinh ra gÊp ®«i sè giao tö cã nguån gèc tõ tÕ bµo A. Sè giao tö do c¸c tÕ bµo cã nguån gèc tõ tÕ bµo D sinh ra ®óng b»ng sè tÕ bµo sinh dôc s¬ khai cã nguån gèc tõ tÕ bµo A. TÊt c¶ c¸c giao tö ®Òu tham gia thô tinh nh­ng chØ cã 80% ®¹t kÕt qu¶. TÝnh ra mçi kiÓu tæ hîp giao tö ®• thu ®­îc 6 hîp tö. NÕu thêi gian ph©n chia t¹i vïng sinh s¶n cña c¸c tÕ bµo A, B, C, D b»ng nhau th× tèc ®é ph©n chia cña tÕ bµo nµo nhanh h¬n vµ nhanh h¬n bao nhiªu lÇn? C¸ch gi¶i KÕt qu¶ 2 c¸ thÓ ®Òu dÞ hîp tö 2 cÆp gen, mçi gen trªn 1 NST th­êng do ®ã c¸c cÆp gen ph©n li ®éc lËp, vËy sè kiÓu giao tö lµ : 22.22 = 16 (kiÓu) Sè hîp tö thu ®­îc lµ 16.6 = 96 (hîp tö ) V× hiÖu qu¶ thô tinh lµ 80% nªn sè giao tö ®­îc h×nh thµnh lµ : 96.80% = 120 (giao tö) Suy ra sè tÕ bµo sinh dôc s¬ khai ®ùc tham gia gi¶m ph©n lµ 120 : 4 = 30 Gäi x, y, z, t lÇn l­ît lµ sè tÕ bµo sinh dôc s¬ khai cã nguån gèc tõ c¸c tÕ bµo A, B, C, D. Ta cã hÖ ph­¬ng tr×nh : x + y + z + t = 30 y = 4 x.y = 4.x z = 2x 4t = x x + 4 + 2x +t = 30 3x + t = 26 4t – x = 0 Gi¶i hÖ ph­¬ng tr×nh ta ®­îc x = 8 vµ t = 2 suy ra z = 16 Sè lÇn ph©n bµo tÝnh theo c«ng thøc 2k (k lµ sè lÇn ph©n bµo) ta cã : kA = 3, kB = 2, kC = 4, kD = 1 VËy tØ lÖ tèc ®é ph©n bµo cña c¸c tÕ bµo A, B, C, D lµ : VA : VB :VC : VD = 3 : 2 : 4 : 1. Thao t¸c m¸y tÝnh: BËt m¸y, nhÊn phÝm MODE vµ O ®Ó thùc hiÖn c¸c phÐp to¸n th«ng th­êng sau ®ã nhÊn phÝm sè 2 råi nhÊn phÝm SHIFT vµ phÝm X2, nhÊn phÝm X vµ phÝm sè 2 råi nhÊn phÝm SHIFT vµ phÝm X2, phÝm = NhÊn tiÕp phÝm X vµ phÝm sè 6, phÝm = NhÊn tiÕp phÝm ÷ vµ phÝm sè 8, 0 sau ®ã Ên phÝm SHIFT vµ phÝm = NhÊn tiÕp phÝm ÷ vµ phÝm sè 4 vµ phÝm = NhÊn MODE 2 3 DATA 1 DATA 26 DATA 1 + DATA 4 DATA 0 DATA (kÕt qu¶ x = 8) DATA (kÕt qu¶ t = 2). Bµi 4 Mét gen chØ huy tæng hîp chuçi p«lipeptit gåm 198 axit amin, cã tØ lÖ T X = 0,6. Mét ®ét biÕn x¶y ra tuy kh«ng lµm thay ®æi sè l­îng nuclª«tit cña gen nh­ng ®• lµm thay ®æi tØ lÖ nãi trªn. a. Khi tØ lÖ T X trong gen ®ét biÕn  60,43%, h•y cho biÕt: + §ét biÕn nãi trªn thuéc kiÓu ®ét biÕn g×? + Sè liªn kÕt hy®r« trong gen ®ét biÕn thay ®æi nh­ thÕ nµo? + Chuçi polipeptit cña gen ®ét biÕn kh¸c víi chuçi p«lipeptit cña gen b×nh th­êng nh­ thÕ nµo? b. Khi tØ lÖ T X  59,57% h•y cho biÕt: + CÊu tróc cña gen ®• thay ®æi nh­ thÕ nµo? §©y lµ kiÓu ®ét biÕn g×? + Sè liªn kÕt hy®r« trong gen thay ®æi nh­ thÕ nµo?

MÔN SINH HọC

1 Nội dung thi:

Bám sát chuẩn kiến thức, kĩ năng của chơng trình Sinh học THPT (chuẩn

và nâng cao) Trong đó cần chú ý đến kĩ năng tính toán bằng máy tính Nộidung cụ thể nh sau:

- Vận chuyển các chất qua màng sinh chất

Chơng III: Chuyển hóa vật

- Các quá trình tổng hợp ở vi sinh vật và ứng dụng

- Các quá trình phân giải ở vi sinh vật và ứng dụng

Chơng II: Sinh trởng và

sinh sản của vi sinh vật

- Sinh trởng của vi sinh vật

- Sinh sản của vi sinh vật

- ảnh hởng của các yếu tố hóa học đến sinh ởng của vi sinh vật

tr ảnh hởng của các yếu tố vật lí đến sinh trởngcủa vi sinh vật

- Nhiễm sắc thể

- Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể

- Đột biến số lợng nhiễm sắc thể

Chơng II Tính quy luật

của hiện tợng di truyền

Phần IV Sinh thái học

Chơng I Cơ thể và môi trờng - Môi trờng sống và các nhân tố sinh thái

- Mối quan hệ giữa sinh vật với các nhân tốmôi trờng

Chơng II Quần thể sinh vật - Khái niệm và các đặc trng của quần thể

- Kích thớc và sự tăng kích thớc quần thể

- Sự tăng trởng kích thớc quần thể

- Biến động kích thớc hay số lợng cá thể củaquần thể

Chơng III Quần x sinh vật ã di truyền - Khái niệm và các đặc trng cơ bản của quần xã di truyền

- Mối quan hệ giữa các loài trong quần xã di truyền

- Mối quan hệ dinh dỡng

- Diễn thế sinh thái

Chơng IV Hệ sinh thái,

sinh quyển

- Hệ sinh thái

- Sự chuyển hóa vật chất trong hệ sinh thái

- Dòng năng lợng trong hệ sinh thái

- Sinh quyển

2 Cấu trúc bản đề thi

Bản đề thi gồm có 10 bài toán nằm trong giới hạn nội dung đề thi trongchơng trình môn học, cấp học Các bài toán có yêu cầu về cách giải và kĩ thuậttính toán có sự hỗ trợ của máy tính cầm tay

Mỗi bài trong đề thi gồm 3 phần: Phần đầu bài toán, phần ghi cách giải vàphần ghi kết quả (Phần đầu bài là một bài toán tự luận của bộ môn đợc in sẵntrong đề thi Phần ghi cách giải: yêu cầu thí sinh lợc ghi tóm tắt cách giải bằngchữ và biểu thức cần tính toán kết quả Phần kết quả: ghi đáp số của bài toán)

3 Hớng dẫn cách làm bài và tính điểm

Để giải một bài toán Sinh học, thí sinh phải ghi tơng ứng tóm tắt cáchgiải và đáp số vào phần “Cách giải” và phần “Kết quả” có sẵn trong bản đề thi.Mỗi bài toán đợc chấm điểm theo thang điểm 5 Phân bố điểm nh sau: Phầncách giải 2,5 điểm và phần tính toán ra kết quả (có thể chính xác tới 4 chữ sốthập phân) 2,5 điểm Điểm của một bài toán bằng tổng điểm của 2 phần trên

Điểm của bài thi là tổng điểm thí sinh làm đợc (không vi phạm qui chế

thi) của 10 bài toán trong bài thi.

4 Ví dụ và cách giải

Bài 1:

ở một loài thực vật, nếu các gen trên một NST đều liên kết hoàn toàn thìkhi tự thụ phấn nó có khả năng tạo nên 1024 kiểu tổ hợp giao tử Trong mộtthí nghiệm ngời ta thu đợc một số hợp tử Cho ẳ số hợp tử phân chia 3 lầnliên tiếp, 2/3 số hợp tử phân chia 2 lần liên tiếp, còn bao nhiêu chỉ qua phânchia 1 lần Sau khi phân chia số NST tổng cộng của tất cả các hợp tử là 580.Hỏi số no n đã di truyền ợc thụ tinh?

Vì là thực vật tự thụ phấn nên có số kiểu giao tử là

1024 = 32 Suy ra số NST trong bộ NST 2n là 10

Gọi x là số hợp tử thu đợc trong thí nghiệm (x cũng

là số no n đã di truyền ợc thụ tinh) ta có phơng trình:

(1/4 )x.23 + (2/3)x.22 + x – (x/4 + 2x/3).2 = 580 : 10 = 58

(29/6)x = 58 Suy ra x = 12

Vậy ta có x = 12

* Thao tác máy tính:

- Bật máy ấn phím AC và các phím số 1, 0, 2, 4 rồi ấn phím

- ấn phím AC và các phím số 5, 8 rồi ấn phím  và các phím số 2, 9 sau

đó ấn phím  và phím số 6, cuối cùng ấn phím = ta có kết quả

Bài 2:

Trên 1 cá thể rày nâu, tại vùng sinh sản có 4 tế bào A, B, C, D chúngphân chia trong 1 thời gian bằng nhau và thu hút của môi trờng nội bào1098.103 nucleotit các loại Qua vùng sinh trởng tới vùng chín, các tế bào nàylại đòi hỏi môi trờng nội bào cung cấp 1342.103 nucleotit các loại để tạo thành

88 giao tử H y cho biết số giao tử do mỗi tế bào trên sinh ra là bao nhiêu? Cáã di truyền

thể thuộc giới tính gì?

Gọi x là số nucleotit có trong mỗi tế bào (x nguyên,

dơng), ta có số nucleotit có trong tất cả các tế bào

sau khi phân chia ở vùng sinh sản là :1098.103 + 4.x

Tại vùng chín mỗi NST chỉ nhân đôi có 1 lần thực

hiện giảm phân do đó số nucleotit đòi hỏi môi trờng

cung cấp đúng bằng số nucleotit có trong các tế bào

- Cá thể đó là con đực

* Thao tác máy tính

- Bật máy ấn phím AC và các phím số 1, 3, 4, 2 sau đó ấn phím – và cácphím số 1, 0, 9, 8 ấn phím = và phím  rồi ấn phím số 4 và phím =

- Nhấn phím số 1342 rồi ấn phím  và phím số 61 với phím =

- Nhấn phím AC và các phím số 8,8 sau đó ấn phím chia và các phím số

22 rồi ấn phím =

Bài 3

Lai 2 cá thể đều dị hợp tử 2 cặp gen, mỗi gen trên 1 NST thờng Tại vùngsinh sản trong cơ quan sinh dục của cá thể đực có 4 tế bào A, B, C, D phân chialiên tiếp nhiều đợt để hình thành các tế bào sinh dục sơ khai, sau đó tất cả đềuqua vùng sinh trởng và tới vùng chín để hình thành giao tử Số giao tử cónguồn gốc từ tế bào A sinh ra bằng tích số của các tế bào sinh dục sơ khai do tếbào A và tế bào B sinh ra Số giao tử do các tế bào có nguồn gốc từ tế bào C sinh

ra gấp đôi số giao tử có nguồn gốc từ tế bào A Số giao tử do các tế bào có nguồngốc từ tế bào D sinh ra đúng bằng số tế bào sinh dục sơ khai có nguồn gốc từ tếbào A Tất cả các giao tử đều tham gia thụ tinh nhng chỉ có 80% đạt kết quả.Tính ra mỗi kiểu tổ hợp giao tử đ thu đã di truyền ợc 6 hợp tử Nếu thời gian phân chiatại vùng sinh sản của các tế bào A, B, C, D bằng nhau thì tốc độ phân chia của

tế bào nào nhanh hơn và nhanh hơn bao nhiêu lần?

2 cá thể đều dị hợp tử 2 cặp gen, mỗi gen trên 1

NST thờng do đó các cặp gen phân li độc lập, vậy số

kiểu giao tử là : 22.22 = 16 (kiểu)

ng đ làm thay đổi tỉ lệ nói trên.ã di truyền

a Khi tỉ lệ T/ X trong gen đột biến  60,43%, h y cho biếtã di truyền :

+ Đột biến nói trên thuộc kiểu đột biến gì?

+ Số liên kết hyđrô trong gen đột biến thay đổi nh thế nào?

+ Chuỗi polipeptit của gen đột biến khác với chuỗi pôlipeptit của gen bìnhthờng nh thế nào?

b Khi tỉ lệ T/ X  59,57% h y cho biếtã di truyền :

+ Cấu trúc của gen đ thay đổi nhã di truyền thế nào? Đây là kiểu đột biến gì?+ Số liên kết hyđrô trong gen thay đổi nh thế nào?

Chuỗi pôlipeptit của gen đó có 198 axit amin, chứng

tỏ mạch mang m gốc có 198 + 1 + 1 = 200 codon ã di truyền 

Số nuclêôtit của gen (N) là: (200 x 3) x 2 = 1200

nuclêôtit

áp dụng công thức T + X = ẵ N Khi T = 0,6X ta có

0,6X + X = ẵ N

N = 1200 nên 0,6X + X = 600 ; X = 375 ; T = 225

a Trong gen đột biến có T/X  60,43%

+ Xác định kiểu đột biến gen:

Vì đột biến không làm thay đổi số nuclêôtit trong

gen nhng làm thay đổi tỉ lệ T/X nên đây là kiểu đột

biến thay thế cặp nuclêôtit này bằng cặp nuclêôtit

+ Số liên kết hyđrô (H) trong gen sẽ bị thay đổi nh sau:

a/+ Đột biến nói trênthuộc kiểu đột biếnthay thế cặp G – Xbằng một cặp A – T+ Số liên kết hyđrôtrong gen đột biến thay

đổi : Gen đột biến kémgen bình thờng 1 liênkết hyđrô

+ Chuỗi polipeptit củagen đột biến khác vớichuỗi pôlipeptit củagen bình thờng về 1axit amin vì thay 1codon này bằng 1codon khác Trờng hợpcodon mới đợc thayvẫn cùng m hóa axitã di truyền

amin đó thì đột biếnkhông làm thay đổichuỗi pôlipeptit

b/ Vậy đột biến gen

Cách giải Kết quả

- Trong gen ban đầu 2A + 3G = H; 450 + 1125 = 1575

- Trong gen đột biến (226 x 2) + (374 x 3) = 425 +

1122 = 1574 Gen đột biến kém gen bình thờng 1

liên kết hyđrô

+ Chuỗi pôlipeptit của gen đột biến có thể khác

chuỗi pôlipeptit do gen bình thờng về 1 axit amin vì

thay 1 codon này bằng 1 codon khác Trờng hợp

codon mới đợc thay vẫn cùng m hóa axit amin đóã di truyền

thì đột biến không làm thay đổi chuỗi pôlipeptit

b Khi tỉ lệ T/ X  59,57% (có nghĩa là X tăng, T giảm)

+ Xác định sự biến đổi trong cấu trúc của gen và

kiểu đột biến gen

làm cho 1 cặp A – Tthay bằng 1 cặp G – X+ Số liên kết hyđrôtrong gen đột biến sẽ là:

H = 2A + 3G = (224 x2) + (376 x 3) = 1576

Từ số liệu ở đầu bài, gọi x là số cặp nuclêôtit bị thay

Một gen m hóa chuỗi pôlipeptit gồm 198 axit amin, có T/ X = 0,6 Mộtã di truyền

đột biến làm thay đổi số nuclêôtit trong gen, làm cho tỉ lệ T/X  60,27%

a Cấu trúc của gen đột biến đ bị biến đổi nhã di truyền thế nào?

b Nếu đột biến đó xảy ra ở codon thứ 2 trên mạch mang m gốc của genã di truyền

thì chuỗi pôlipeptit của gen đột biến có sai khác gì so với chuỗi pôlipeptit củagen bình thờng?

a Xác định biến đổi cấu trúc của gen

Từ bài 9 ta có N = 1200; A = T = 225; G = X = 375

Đột biến làm thay đổi số nuclêôtit của gen làm cho

tỉ lệ T/X của gen từ 0,6 hay 60% tăng lên tới 

60,27%

Nh vậy có hiện tợng thêm cặp A - T Gọi số cặp A – T

đ-ợc thêm là x, ta có phơng trình :

a Cấu trúc của gen

đột biến đ bị biến đổi:ã di truyền

Thêm 1 cặp A – T vàogen đó

b Nếu đột biến đó xảy

ra ở codon thứ 2 trênmạch mang m gốcã di truyền

(225 + x)/ 375  60,27%

225 + x  226,01

x  1  Thêm 1 cặp A – T vào gen đó

b Khi thêm 1 cặp A – T vào giữa các cặp nuclêôtit

số 4 và số 5, số 5 và số 6 (thuộc codon thứ 2 của

mạch mang m gốc của gen) thì codon thứ 3 trở điã di truyền

sẽ bị biến đổi do đột biến

 Ba cặp nuclêôtit thuộc 1 bộ ba m hoá So sánh chiều dài của gen A vớiã di truyền

gen đột biến a

 Hai nuclêôtit thuộc 1 bộ ba m hoá, còn 1 nuclêôtit kế tiếp thuộã di truyền c bộ ba

kế tiếp

 Hậu quả của đột biến ở () và () có giống nhau không? Tại sao?

b) Giả thiết alen a1 tạo thành do đột biến làm mất 3 nuclêôtit ở các vị tríkhác nhau của gen A thì phân tử prôtêin do gen bị đột biến khác với prôtêin

do gen A nh thế nào? Cho biết phân tử prôtêin do gen A có 198 axit amin vàcác axit amin tơng ứng với các vị trí bị biến đổi trong gen chỉ do một số bộ ba

m hoá quy định ã di truyền

 Prôtêin đột biến kém prôtêin bình thờng 1 axit amin

chiều dài của gen A hơn gen đột biến a là: 3,4A0 x 3

= 10,2 A0

 Prôtêin đột biến kém prôtêin bình thờng một axit

amin và có 1 axit amin đợc thay thế

 Không Vì hai cuộn đợc hình thành sau đột biến

của hai trờng hợp là khác nhau

b)  Trong trờng hợp 3 cặp nuclêôtit bị mất nằm ở

3 vị trí khác nhau:

 Prôtêin đột biếnkém prôtêin bình th-ờng 1 axit amin

chiều dài của gen Ahơn gen đột biến a là :3,4A0 x 3 = 10,2 A0

 Prôtêin đột biếnkém prôtêin bình th-ờng một axit amin và

có 1 axit amin đợcthay thế

Cách giải Kết quả

Vị trí số 4 thuộc codon thứ hai; vị trí số 7 thuộc

codon thứ ba và vị trí số 12 thuộc codon thứ t

Trờng hợp này, phân tử prôtêin do gen a1 chỉ huy

tổng hợp kém phân tử prôtêin do gen A chỉ huy tổng

hợp một axit amin và có 2 axit amin ở đầu chuỗi

pôlypeptit khác với 2 axit amin tơng ứng của chuỗi

pôlypeptit do gen A chỉ huy tổng hợp

 Không

 Trờng hợp 3 cặp nuclêôtit bị mất nằm ở các vị trí

591, 594 và 597

Chuỗi pôlypeptit tổng hợp do gen a1 ít hơn chuỗi

pôlypeptit do gen A một axit amin và có 2 axit amin

ở cuối chuỗi khác với 2 axit amin tơng ứng trên

chuỗi pôlypeptit do gen A

Bài 7

Trao đổi chéo – hoán vị gen có thể xảy ra trong quá trình giảm phân hìnhthành cả giao tử đực và giao tử cái (hoán vị 2 bên) hoặc chỉ ở quá trình hìnhthành một trong hai loại giao tử (hoán vị một bên) Xét phép lai hai cá thể dịhợp tử đều về hai cặp gen (A và B) quy định hai cặp tính trạng tơng phảnnằm trên một cặp nhiễm sắc thể Biết tần số hoán vị gen là 8% H y xác địnhã di truyền

tỉ lệ kiểu hình của thế hệ F1?

1 Với trờng hợp hoán vị gen xảy ra ở cả hai bên bố

và mẹ:

Vì kiểu gen của bố mẹ đều là dị hợp tử đều nên giao

tử do hoán vị gen tạo thành là aB và Ab, mỗi loại

giao tử này có tần số là 8 : 2 = 4%, vì thế tần số của

kiểu giao tử hình thành do liên kết sẽ là AB = ab =

50% - 4% = 46% Tần số của các kiểu giao tử này là

nh nhau ở bố và mẹ nên ta có thể viết sơ đồ lai nh

sau và tần số của các kiểu gen F1 sẽ là:

aBa- 3,84%

Bài 8:

Một phép lai ở loài thực vật giữa cây có hoa trắng, hạt trơn với cây có hoatím, hạt nhăn F1 thu đợc đồng loạt các cây có hoa tím, hạt trơn Lai phân tíchcác cây F1 thu đợc thế hệ lai gồm: 208 cây hoa tím, hạt nhăn; 193 cây hoatrắng, hạt trơn; 47 cây hoa tím, hạt trơn; 52 cây hoa trắng, hạt nhăn

Xác định tỉ lệ kiểu hình của các cây thế hệ F2 nếu cho F1 tự thụ phấntrong các trờng hợp sau:

a Hoán vị gen xảy ra ở cả quá trình phát sinh giao tử đực và cái

b Hoán vị gen chỉ xảy ra ở quá trình phát sinh giao tử cái

F1 đồng tính, có kiểu hình hoa tím, hạt trơn chứng tỏ

P thuần chủng, kiểu hình hoa tím là trội hoàn toàn

so với kiểu hình hoa trắng; hạt trơn là trội hoàn toàn

so với hạt nhăn P khác nhau bởi hai cặp tính trạng

tơng phản, do đó F1 dị hợp tử về hai cặp gen

Quy ớc A: hoa tím; a: hoa trắng; B: hạt trơn; b: hạt

nhăn Vậy kiểu gen của P là:

a Hoán vị gen xảy ra ởcả quá trình phát sinhgiao tử đực và cái:Hoa tím, hạt nhăn

Cách giải Kết quả

Lai phân tích F1, tỉ lệ mà giả thiết cho khác với tỉ lệ

1: 1: 1:1, chứng tỏ hai gen quy định hai cặp tính

trạng trên di truyền liên kết, có hoán vị gen xảy ra

F1 có kiểu gen dị hợp tử đối, các cây ở con lai từ

phép lai phân tích có kiểu hình khác bố mẹ có số

l-ợng lớn hơn đợc tạo thành do liên kết gen hoàn

toàn; các cây có kiểu hình giống bố mẹ có số lợng

nhỏ đợc tạo thành do hoán vị gen: 208 cây hoa tím,

hạt nhăn; 193 cây hoa trắng, hạt trơn; 47 cây hoa

tím, hạt trơn; 52 cây hoa trắng, hạt nhăn

Tần số hoán vị gen = (47 + 52)/(47+52+208 + 193) = 10%

Cho F1 tự thụ phấn:

a) Khi hoán vị gen xảy ra ở cả 2 bên bố và mẹ

Hoa tím, hạt nhăn 25%Hoa trắng, hạt trơn 25%Hoa tím, hạt trơn 50%Hoa trắng, hạt nhăn 0%

Chúng ta tiến hành theo các bớc sau:

1) Những cá thể có tần số cao nhất trong trờng hợp

này là + v lg và b + + Đó là các cá thể hình thành

không phải do trao đổi chéo Vì vậy cơ thể dị hợp tử

này là + v lg/ b + +

1 Cấu trúc di truyềncủa thể dị hợp tử:+ v lg/ b + +

2) Xác định trật tự các gen:

Trong phép lai này + + + và b v lg có tần số nhỏ

nhất Vì v và lg nằm cùng nhau nh ở kiểu gen bố

mẹ, chỉ có b bị trao đổi, vậy b phải nằm ở giữa

Chúng ta vẽ lại kiểu gen của thể dị hợp tử v + lg/ +

2 Trật tự gen vàkhoảng cách bản đồgiữa các gen:

v 18 b 28 lg

3 Tần số trao đổi chéo

Cách giải Kết quả

b + :

v + lg

+ b +3) Tính khoảng cách giữa v và b bằng việc sử dụng

Ta có CC = Tần số trao đổi chéo kép thực tế

Tần số trao đổi chéo kép lí thuyết

ở ví dụ trên, tần số trao đổi chéo kép lí thuyết là:

Số cá thể có trao đổichéo kép theo lí thuyết

= 25,20

Số cá thể có trao đổichéo kép thực tế = 20Vậy CC = 0,7937

Vì đây là phép lai phân tích nên tần số của các giao

tử sẽ bằng tần số của các kiểu hình

1) Tính tần số của trao đổi chéo kép

Các lớp kiểu hình do trao đổi chéo kép là ABC và

abc Vậy tần số trao đổi chéo kép = 0,3 x 0,2 = 0,06

Tần số trao đổi chéo

đơn giữa A và B là:0,3 – 0,048 = 0,252Tần số trao đổi chéo

đơn giữa B và C là:

Cách giải Kết quả

Vì tái tổ hợp là tơng hỗ nên (1/2) x 0,06 là tần số của

mỗi lớp ABC và abc, và bằng 0,03

2) Tính tần số trao đổi chéo đơn giữa A và B

Ta có tần số trao đổi chéo giữa A và B = 0,3, tần số

này bằng tổng tần số các trao đổi chéo đơn và tần số

trao đổi chéo kép, vì vậy:

Tần số trao đổi chéo - tần số trao đổi chéo kép =

tổng tần số của các trao đổi chéo đơn

Vậy tần số trao đổi chéo đơn giữa A và B = 0,3 –

0,06 = 0,24

Tần số của mỗi lớp Abc và abC sẽ bằng 0,12

3) Tính tần số của trao đổi chéo đơn giữa B và C:

0,2 – 0,06 = 0,14Tần số mỗi lớp Abc và aBC sẽ bằng 0,07

4) Tính các cá thể tạo ra do liên kết hoàn toàn bằng

cách lấy 1 trừ đi tất cả các cá thể có tái tổ hợp

1 – (0,24 + 0,14 + 0,06) = 1 – 0,44 = 0,56

Tần số mỗi lớp AbC và aBc sẽ là 0,28

Trong trờng hợp trên, vì giả thiết cho không có

nhiễu nên I = 0

Nhng nếu có hiện tợng nhiễu, ta giả sử rằng I = 0,2

h y tính các tần số mong muốn (theo lí thuyết).ã di truyền

Để tính toán, trớc hết tần số trao đổi chéo kép theo

lí thuyết phải đợc tính nh sau:

Vì I = 1 – CC, do đó CC = 0,8

CC = Tần số trao đổi chéo kép thực tế

Tần số trao đổi chéo kép lí thuyết

Tức là 0,8 = Tần số trao đổi chéo kép thực tế

0,06Suy ra tần số trao đổi chéo kép thực tế = 0,8 x 0,06

= 0,048

Vì vậy tần số các lớp trao đổi chéo kép bằng 0,048

0,2 – 0,048 = 0,152

Và tần số các lớpkhông do trao đổi chéotạo thành là 0,548

Tần số trao đổi chéo đơn giữa A và B là:

0,3 – 0,048 = 0,252Tần số trao đổi chéo đơn giữa B và C là

0,2 – 0,048 = 0,152

Và tần số các lớp không do trao đổi chéo tạo thành là 0,548

Ta bắt đầu với các gen có khoảng cách lớn, chúng

phải nằm ở hai phía đầu của nhiễm sắc thể Sau đó

sắp xếp các khoảng cách giữa các gen để tạo ra các

Nếu O nằm ở bên phải N thì O  R có khoảng cách

rất lớn, nhng điều này không đúng Vì vậy O nằm ở

bên trái N Vì O  R = 3 và O  G = 8 nên O phải

nằm ở giữa M và R

M O R G N

3 5 10Vì M  R = 7, vậy M  O phải là 4 A có thể nằm ở

cả hai phía của G Nếu A ở bên phải G thì R  A =

Ngày 30-3 qua điều tra loại sâu đục thân lúa thấy xuất hiện sâu non ởcuối tuổi 2 (biết nhiệt độ trung bình là 250C).

1 H y tính nhiệt độ thềm phát triển đối với mỗi giai đoạn phát triển củaã di truyền

sâu đục thân lúa?

2 H y xác định thời gian xuất hiện của sâu trã di truyền ởng thành, trình bày phơngpháp phòng trừ có hiệu quả?

S = hằng số nhiệt (tổng nhiệt hữu hiệu) - là nhiệt

l-ợng cần thiết cho cả quá trình phát triển từ trứng

C = nhiệt độ thềm phát triển (số không sinh học)

-là nhiệt độ mà dới nó tốc độ phát triển của cơ thể -là số

không

T = nhiệt độ vp của môi trờng

D = thời gian phát triển

- Nhiệt độ thềm phát triển của trứng C = 150C

- Nhiệt độ thềm phát triển của sâu C = 130C

- Nhiệt độ thềm phát triển của nhộng C = 150C

- Nhiệt độ thềm phát triển của bớm C = 140C

2 Thời gian phát triển của giai đoạn sâu: 39 ngày

Sâu có 6 tuổi, vậy thời gian phát triển một tuổi là:

39/6 = 6,5 (ngày)

Phát hiện thấy sâu non ở cuối tuổi 2, vậy để phát

triển hết giai đoạn sâu non còn 4 tuổi Thời gian

phát triển hết giai đoạn sâu là:

6,5 x 4 = 26 (ngày)

1

- Nhiệt độ thềm pháttriển của trứng C = 150C

- Nhiệt độ thềm pháttriển của sâu C = 130C

- Nhiệt độ thềm pháttriển của nhộng C = 150C

- Nhiệt độ thềm pháttriển của bớm C = 140C

2 Thời gian xuất hiệncủa sâu trởng thành:Vào khoảng ngày 5 - 5

sẽ xuất hiện bớm

Thời gian phát triển giai đoạn nhộng là 10 ngày

Vậy để bớc vào giai đoạn bớm cần:

26 + 10 = 36 (ngày)

Phát hiện sâu ở cuối tuổi 2 vào ngày 30 - 3, vậy vào

khoảng ngày 5 - 5 sẽ xuất hiện bớm

Xác định đợc thời gian phát triển của bớm sẽ có

ph-ơng pháp phòng trừ có hiệu quả: Diệt bớm trớc khi

b-ớm đẻ trứng cho thế hệ sâu tiếp theo bằng phơng

pháp cơ học: tổ chức bẫy đèn hoặc dùng vợt, sử dụng

phơng pháp này đạt hiệu quả cao

1) H y tính thời gian phát triển của mỗi giai đoạn phát triển của sâuã di truyền

(biết nhiệt độ trung bình là 260C)?

2) H y tính thời gian xuất hiện trứng kể từ khi phát hiện ra sâu non ởã di truyền

cuối tuổi 3 Qua đó nêu phơng pháp diệt trừ có hiệu quả

Để phát triển hết giai đoạn sâu non cần 3 tuổi, vậy để

phát triển hết giai đoan sâu non cần: 7 x 3 = 21 (ngày)

1 Thời gian phát triểncủa mỗi giai đoạn

Thời gian phát triển giai đoạn nhộng là 17 (ngày)

Thời gian đẻ trứng của bớm là 2 (ngày)

Vậy thời gian xuất hiện trứng là : 21 + 17 + 2 = 40 (ngày)

Khi xác định đợc thời gian xuất hiện trứng thì tiến

hành các biện pháp diệt trừ có hiệu quả: Trứng sâu

phát triển trong 10 ngày, trong 10 ngày đó thực

hiện các biện pháp cơ học để diệt trứng: ngâm nớc

ngập cổ lúa trong 48 giờ, đặc biệt là trong điều kiện

nóng trứng sẽ bị hỏng, không nở ra thành sâu

Bài 14:

Trứng cá hồi phát triển ở 00C, nếu ở nhiệt độ nớc là 20C thì sau 205 ngày