Bước thứ hai: Từ thu - đông năm 1954, chuyển lực lượng ra chiến trường miền Bắc, thực hiện tiến công chiến lược, giành thắng lợi quân sự quyết định, buộc ta phải đàm phán với những điều
Trang 1Âm mưu mới của Pháp- Mỹ ở Đông Dương: Kế hoạch Nava
Sau tám năm tiến hành chiến tranh ở Đông Dương thực dân Pháp suy yếu rõ rệt, tất cả các âm mưu, kế hoạch chiến tranh Pháp đề ra đều bị ta đánh bại, vùng chiếm đóng ngày càng
bị thu hẹp Quân Pháp trên chiến trường ngày càng đi vào thế phòng ngự, bị động
Trước sự suy yếu của Pháp, đế quốc Mỹ ngày càng can thiệp sâu vào cuộc chiến tranh Đông Dương, ép Pháp phải kéo dài chiến tranh, bên cạnh đó Mỹ tích cực chuẩn bị thế chân Pháp ở Đông Dương
Trong khi đó, cách mạng nước ta có bước phát triển vượt bậc Trên lĩnh vực quân sự, ta liên tiếp thu được các chiến thắng lớn, vùng giải phóng ngày càng được mở rộng Qua lãnh đạo cách mạng, Đảng ta trưởng thành vững mạnh, bên cạnh đó cuộc cách mạng nước ta còn nhận được sự ủng hộ của bạn bè quốc tế
Có thể thấy so sánh lực lượng trên chiến lúc này, cách mạng Việt Nam chiếm ưu thế, chính vì vậy nếu kéo dài chiến tranh, thực dân Pháp càng vấp phải khó khăn Do đó, dưới sự giúp đỡ của Mỹ, Pháp lại tiến hành một kế hoạch quân sự mới, quy mô lớn hòng nhanh chóng chuyển bại thành thắng Pháp mong muốn lần này sẽ giành được thắng lợi lớn trên mặt trận quân sự làm sức ép trên bàn ngoại ngoại giao đối với ta
Kế hoạch quân sự mới của Pháp được tướng Nava vạch ra với hi vọng trong vòng 18 tháng Pháp sẽ giành được một thắng lợi quyết định về quân sự đẻ kết thúc chiến tranh Kế hoạch này gồm hai bước:
Bước thứ nhất: Trong thu - đông 1953 và xuân 1954 giữ vững thế phòng ngự chiến lược ở miền Bắc và tiến công bình định ở miền Nam và miền Trung, giành lấy nguồn nhân lực
Trang 2và vật lực, xóa bỏ vùng tự do Liên khu V Đồng thời ra sức mở rộng ngụy quân, tập trung binh lực, xây dựng đội quân cơ động mạnh
Bước thứ hai: Từ thu - đông năm 1954, chuyển lực lượng ra chiến trường miền Bắc, thực hiện tiến công chiến lược, giành thắng lợi quân sự quyết định, buộc ta phải đàm phán với những điều kiện có lợi cho chúng nhằm kết thúc chiến tranh
Để thực kế hoạch trên, thực dân Pháp ra sức bắt lính để mở rộng ngụy quân, rút các lực lượng lính Âu- Phi tinh nhuệ của chúng ở một số vị trí về tập trung lại, đồng thời tăng viện binh để xây dựng một lực lượng cơ động mạnh với mục đích quyết chiến với chủ lực của ta
Với những hành động đó, bước vào cuối năm 1953, chúng đã tập trung ở đồng bằng Bắc Bộ 44 tiểu đoàn quân cơ động trong tổng số 84 tiểu đoàn cơ động của chúng trên toàn Đông Dương
Kế hoạch quân sự Nava là kế hoạch dựa trên sự nỗ lực quân sự cao nhất của cả Pháp
và viện trợ của Mỹ với số quân đông nhất, khối quân cơ động mạnh nhất và phương tiện chiến tranh nhiều nhất trong các cuộc chiến tranh xâm lược của Pháp Với kế hoạch này, cả Pháp và
Mỹ đều tin tưởng sẽ nhanh chóng đạp tan chủ lực Việt Minh, nhanh chóng kết thúc chiến tranh Theo kế hoạch đó, Pháp liên tiếp mở các cuộc tiến công, càn quét trong vùng chúng chiếm đóng và tấn công hậu phương của ta ở cả ba miền làm cho cách mạng nước ta gặp không ít tổn thất
Trước tình hình mới, Bộ chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng họp và đưa ra kế hoạch Đông- Xuân 1953- 1954
Chủ trương đánh giặc được Đảng đề ra là tấn công vào các hướng địch tương đối yêu, nhằm tiêu diệt sinh lực địch, buộc địch phải phân tán lực lượng
Trang 3Bộ chính trị đưa ra phương châm đánh giặc là chủ động, cơ động, linh hoạt và phải dựa trên các nguyên tắc chỉ đạo chiến lược và tác chiến là tiêu diệt sinh lực địch, bồi dưỡng lực lượng kháng chiến của ta, đánh chắc thắng, chọn những nơi địch sở hở mà đánh và kiên quyết phải buộc địch phân tán lực lượng
Công tác chuẩn bị kế hoạch tác chiến được khẩn trương chuẩn bị Hội đồng cung cấp tiền phương được thành lập để chỉ đạo việc cung cấp sức người, sức của và tổ chức vận chuyển
ra mặt trận
Quyết tâm của chúng ta là phải đập tan kế hoạch Nava từ bước đầu, do vậy ta chủ động tiến công trên các hướng:
Tiến công địch ở thị xã Lai Châu (tháng 12 năm 1953)
Ngày 10/12/1953, một bộ phận chủ lực của ta tiến công lên Tây Bắc, giải phóng thị xã Lai Châu, bao vây, uy hiếp Điện Biên Phủ Sở dĩ ta chọn hướng Tây Bắc là hướng đầu tiên của chiến dịch vì lực lượng địch ở đây tương đối yếu Phát hiện sự di chuyển của quân ta, Nava quyết định điều 6 tiểu đoàn cơ động từ đồng bằng Bắc Bộ tăng cường cho Điện Biên Phủ, nhằm bảo vệ Tây Bắc, Thượng Lào và phá cuộc tiến công Đông – Xuân của ta
Như vậy, Điện Biên Phủ đã trở thành nơi tập trung quân thứ hai của thực dân Pháp sau đồng bằng Bắc Bộ
Tiến công địch ở Trung Lào
Đầu tháng 12/1953, liên quân Lào - Việt đã tiến công Trung Lào, tiêu diệt trên 3 tiểu đoàn lính Âu - Phi, giải phóng 4 vạn km2 và thị xã Thà Khẹt, bao vây, uy hiếp Xavannakhét và căn cứ Xênô Nava buộc phải tăng cường lực lượng cho Xênô
Xênô trở thành nơi tập trung binh lực thứ ba của thực dân Pháp
Trang 4Tiến công địch ở Thượng Lào
Cuối tháng 1/1954, liên quân Việt - Lào mở cuộc tiến công địch ở Thượng Lào, giải phóng lưu vực sông Nậm Hu, toàn tỉnh Phongxalì, mở rộng căn cứ kháng chiến, nối khu giải phóng Sầm Nưa của bạn với khu Tây Bắc của ta, uy hiếp địch ở Mường Sài và Luông Phabang
Lo sợ, Nava buộc phải dùng đường hàng không đưa quân từ đồng bằng Bắc Bộ tăng cường cho Luông Phabang và Mường Sài
LuôngPhabăng và Mường Sài thành trở thành nơi tập trung binh lực thứ tư của Pháp
Tiến công địch ở Tây Nguyên
Đầu năm 1954, quân ta tiến công địch ở Tây Nguyên, giải phóng toàn bộ tỉnh Kon Tum
và bao vây, uy hiếp Plâyku Thắng lợi này của ta buộc Pháp phải bỏ rở cuộc tấn công Tuy Hòa (Phú Yên) để tăng cường lực lượng cho Plâyku
Plâyku biến thành nơi tập trung binh lực thứ năm của địch
Tấn công địch ở chiến trường sau lưng địch
Phối hợp chặt chẽ với mặt trận chính diện, phong trào chiến tranh du kích đã phát triển mạnh ở vùng sau lưng địch từ đồng bằng Bắc Bộ đến Bình- Trị- Thiên, Nam Trung Bộ và Nam
Bộ, làm cho địch phải phân tán thêm lực lượng để chống đỡ
Có thể thấy những kết quả mà cách mạng nước ta đạt được trong giai đoạn Đông- Xuân 1953- 1954, đã làm bước đầu phá sản kế hoạch Nava Thực dân Pháp một tập trung lực lượng xây dựng khối cơ động mạnh ở đồng bằng Bắc Bộ, nhưng ta đã bắt chúng phải phân nhỏ lực lượng ra năm địa điểm: Điện Biên Phủ, Xênô, LuôngPhabăng và Mường Sài, Plâyku, đồng bằng Bắc Bộ Kết quả này giúp cách mạng nước ta từ chỗ chỉ giữ thế chủ động ở chiến trường
Trang 5chính là Bắc Bộ, giờ đây, ta đã tiến lên giữ thế chủ động chiến lược trên toàn bộ chiến trường Đông Dương Những thắng lợi đó đã tạo điều kiện thuận lợi cho quân dân ta tiến lên mở trận
"quyết chiến chiến lược" ở Điện Biên Phủ