Bài giảng điện tử môn lịch sử: Cao nguyên đá ppt

Vai trò của các giá trị văn hóa tiếp theo• Tôn trọng, tăng cường và bảo vệ những giá trị văn hóa địa phương là một phần chủ yếu của động lực phát triển bền vững nguyên tắc chỉ đạo và cá

NHỮNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU BƯỚC ĐẦU VỀ GIÁ TRỊ VĂN HÓA VỚI VIỆC THÀNH LẬP CÔNG

VIÊN ĐỊA CHẤT Ở TỈNH HÀ GIANG

Nhóm nghiên cứu xã hội

Dự án GeoPark – Viện Dân tộc học

I Vai trò của các giá trị văn hóa trong công viên địa chất

• Câu hỏi đặt ra: Ai là người sống trong công viên địa

chất? Ai là người sẽ bảo vệ các giá trị địa chất? Ai là người sẽ phá hủy các giá trị địa chất? Ai sẽ là người thực hiện những chính sách trong công viên địa chất?

Đó là con người

• Con người và tự nhiên có những mối quan hệ tương tác

với nhau Tự nhiên cung cấp các nguyên liệu đáp ứng nhu cầu con người như đất, nước, các động thực vật… Con người tác động vào tự nhiên, khai thác tự nhiên để phục vụ cho mục đích sinh tồn Trong quá trình đó, con người có những cách thức, có những cách ứng xử phù hợp với điều kiện tự nhiên nhằm khai thác tự nhiên có hiệu quả nhất tạo nên các giá trị văn hóa

I Vai trò của các giá trị văn hóa (tiếp theo)

• Tôn trọng, tăng cường và bảo vệ những giá trị

văn hóa địa phương là một phần chủ yếu của động lực phát triển bền vững (nguyên tắc chỉ đạo và các tiêu chuẩn đối với các công viên địa chất quốc gia nhằm gia nhập hệ công viên địa chất toàn cầu với sự hỗ trợ của UNESCO – 2007)

• Các giá trị văn hóa phải gắn với phát triển, tạo

nên những lợi ích kinh tế, tạo thu nhập cho người dân chủ yếu thông qua các hoạt động du lịch địa chất

 Vấn đề đặt ra: Lựa chọn các giá trị văn hóa hữu ích cho công viên địa chất, đảm bảo phát triển kinh tế và gìn giữ văn hóa (phát triển du lịch, xây dựng làng văn hóa dân tộc)

II Một số ví dụ kết hợp giá trị văn hóa và giá trị

tự nhiên trong các khu vực được bảo vệ

Trung Quốc): di chỉ khảo cổ học Chu Khẩu Điếm (người Vượn Bắc Kinh).

dân tộc Di, các câu chuyện liên quan đến quá trình làm phim Tây Du Ký.

hóa truyền thống của người Mnông ở bản Đôn.

III Các giá trị văn hóa khu vực Đồng Văn – Mèo Vạc

Văn – Mèo Vạc là giá trị văn hóa tộc người trong bối cảnh đa dân tộc Có trên 17 dân

tộc: Hmông, Giáy, Dao, Tày, Kinh, Lô Lô,

Hoa, Cơ Lao, Nùng, Pu Péo, Cao Lan,

Mường, Thái, Bố Y sinh sống trong khu

vực.

• Giá trị văn hóa cốt lõi là nghệ thuật sinh tồn

của các dân tộc trong điều kiện sống khắc nghiệt của khu vực.

III Các giá trị văn hóa (tiếp)

+ Canh tác trên đá: nương xếp

đá, nương hốc đá  Ấn tượng

về sức sáng tạo lao động trong

công cuộc sinh tồn của con

người

Tạo nên các sản vật địa phương, dù không nhiều nhưng mang đặc trưng của vùng núi đá  Có thể tạo thành sản phẩm phục vụ cho phát triển

du lịch

III Các giá trị văn hóa (tiếp)

+ Trao đổi hàng hóa - văn hóa chợ:

Chợ - nơi trao đổi hàng hóa - nơi thể

hiện văn hóa đa dân tộc qua trang phục

và các sản phẩm trao đổi buôn bán

Chợ - Nơi giao lưu văn hóa: nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng, giao lưu, gặp gỡ, hẹn hò

III Các giá trị văn hóa (tiếp)

Chợ phiên hàng tuần

luân phiên giữa các địa

điểm tạo nên một mạng

Nguồn: Internet

III Các giá trị văn hóa (tiếp)

+ Kiến trúc:

Nhà Vương ở xã Sà Phìn, huyện

Đồng Văn Được xây dựng theo

kiến trúc dinh thự cách đây hơn 100

năm

Phố cổ Đồng Văn: Được hình thành vào cuối thế kỷ 19- đầu thế kỷ 20

Nguồn: Internet

Cột cờ Lũng Cú: biểu tượng của chủ quyền quốc gia

III Các giá trị văn hóa (tiếp)

Kiến trúc làng bản của các dân tộc

Bản người Hmông

Bản người Lô Lô

Những nếp nhà trình tường, những hàng rào đá đơn sơ, vững chãi nhưng thể hiện kiến trúc độc đáo của các dân tộc vùng cao nguyên đá – có thể xây dựng thành những địa điểm phục vụ khách du lịch theo phong cách du lịch sinh thái,

du lịch làng dân tộc

III Các giá trị văn hóa (tiếp)

+ Ẩm thực: Các món ăn đặc

sản, các sản vật của cao

nguyên đá tuy không

nhiều nhưng rất đặc

trưng: gà xương đen (gà

Hmông), thịt bò khô xông

khói, rượu ngô, mật ong

bạc hà, những món ăn

truyền thống của các dân

tộc như thắng cố, mèn

mén (Hmông), bánh ngô,

bánh gạo nếp (người Lô

Lô), xôi nhiều màu, bánh

gạo nếp (người Tày,

III Các giá trị văn hóa (tiếp)

+ Văn hóa tinh thần: có thể tạo thành

các sản phẩm du lịch phục vụ cho du

khách Đây chính là chất xúc tác để thu hút du khách quay trở lại vào những lần sau

- Các lễ hội, các sinh hoạt văn hóa dân

tộc: lễ hội Gàu Tào, lễ cúng ma (ma

lợn, ma bò, ma khô) (người Hmông), lễ hội Lồng Tồng (người Tày), Lễ cúng

thần rừng (người Lô Lô), lễ cưới…

III Các giá trị văn hóa (tiếp)

- Văn nghệ truyền thống: múa

khèn (người Hmông), trống

đồng (người Lô Lô), hát đối,

hát cọi, hát then, hát sli, lượn…

-Nghệ thuật tạo hình và trang

trí: đồ thêu, đồ trang sức, tranh cắt giấy (người Lô Lô, Hmông, Dao, …)

Trống đồng cái của người Lô

Lô – được dùng trong đám ma

III Các giá trị văn hóa (tiếp)

văn hóa gắn liền với

không gian sinh tồn

của các dân tộc

Núi Cú Pỉ: được xem là ngọn núi che chở cho bản Lô Lô Chải, xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn Trên ngọn núi vẫn có dấu tích bức tường thành

do Pháp xây dựng Người dân tin rằng khi người Pháp san bằng ngọn núi để xây dựng đồn, một đôi chim trắng đã bay ra khỏi ngọn núi và mang theo sự ấm no, thịnh vượng của người Lô Lô Núi Cú Pỉ cùng là nơi diễn ra lễ cúng thần rừng.

IV Đề xuất về ứng dụng các giá trị văn hóa trong công viên địa chất

• Xây dựng các tour, tuyến du lịch địa chất kết hợp với du

lịch văn hóa, du lịch làng dân tộc Việc xây dựng các

tuyến du lịch địa chất kết hợp du lịch văn hóa, du lịch làng dân tộc nhằm đảm bảo việc thu hút du khách và mang lại lợi ích kinh tế cho người dân Trong mỗi tuyến du lịch, có thể đầu tư 1-2 làng văn hóa dân tộc, nơi du khách có thể nghi ngơi, tham quan, tìm hiểu về văn hóa dân tộc Việc đầu tư phát triển du lịch bao gồm cả đầu tư cơ sở hạ tầng (đường giao thông, hệ thống cấp nước, điều kiện vệ sinh, xây dựng nhà truyền thống…), xây dựng các sản phẩm

du lịch và đào tạo hướng dẫn viên du lịch địa phương

Những cư dân của các làng lân cận cũng có thể có thêm thu nhập từ du lịch bằng cách sản xuất các sản phẩm du lịch cung cấp cho làng văn hóa dân tộc (đồ lưu niệm, ẩm thực…)

IV Đề xuất về ứng dụng các giá trị văn hóa trong

công viên địa chất (tiếp)

• Đưa các giá trị văn hóa truyền thống vào trong các sản phẩm du

lịch

+ Xây dựng các tiết mục phục vụ du khách dựa trên văn hóa truyền thống dân tộc: các lễ hội truyền thống, các tiết mục trong đám cưới, đám ma, đám cúng, các điệu múa, biểu diễn trống đồng…

+ Sản xuất các đồ thủ công lưu niệm từ các vật liệu và kỹ thuật truyền thống của người dân: vải lanh, đồ thêu, đồ mây tre đan… Cần làm cho các sản phẩm này độc đáo, mang đặc trưng văn hóa của cao nguyên đá, ví dụ, mỗi một sản phẩm có thể đính kèm một tập gấp nhỏ giới thiệu về văn hóa dân tộc Đó có thể là một bài hát, một câu chuyện về ý nghĩa của vật liệu làm ra sản phẩm, hoặc về ý nghĩa của những hoa văn trên sản phẩm Tập gấp này cần truyển tải ít nhất trên 3 thứ tiếng: tiếng phổ thống, tiếng Anh và tiếng Trung

+ Ẩm thực: phục vụ du khách những món ăn đặc trưng của vùng cao nguyên đá như gà đen, thịt xông khói, thắng cố, rượu ngô

và các loại bánh của các dân tộc

IV Đề xuất về ứng dụng các giá trị văn hóa trong công viên địa chất (tiếp)

• Quảng bá, tuyên truyền văn hóa dân tộc để thu hút

khách du lịch:

+ Đưa các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc vào trong bảo tàng địa chất như là một minh chứng về nghệ thuật sinh tồn trong điều kiện khắc nghiệt

+ Quảng bá, giới thiệu văn hóa dân tộc trong trung tâm du khách, qua các phương tiện truyền thông (phim ảnh, internet…), qua các tập gấp, tờ rơi , qua hợp tác với các công ty du lịch…

+ Quảng bá, giới thiệu văn hóa dân tộc cho du khách ngay tại làng văn hóa dân tộc với các hướng dẫn viên địa phương Các hướng dẫn viên này sẽ giới thiệu cho du khách những nét đặc sắc của văn hóa dân tộc, về những hiểu biết của cộng đồng dân tộc về không gian sống, về cảnh quan làng bản

IV Đề xuất về ứng dụng các giá trị văn

hóa trong công viên địa chất (tiếp)

quan, về gìn giữ cảnh quan, gìn giữ văn hóa dân tộc như một cách thức để phát triển kinh tế cho người dân: các hình thức tuyên truyền nâng cao nhận thức

đề xuất là qua phim ảnh (được phát trên các phương tiện thông tin đại chúng như đài phát thanh, truyền hình hoặc qua các tổ văn hóa truyền thông lưu động của địa phương); qua các chương trình nâng cao nhận thức dành cho học sinh, cộng đồng tại trường học, thôn bản và ở chợ; qua các tập gấp, tờ rơi, băng rôn tuyên truyền; qua những người có uy tín của cộng đồng thôn bản như già làng, trưởng bản…

V Những công việc cần làm tiếp theo

liên quan đến các di sản địa chất.

+ Dành cho học sinh, sinh viên: các chương trình ngoại khóa tại trường học Các chương trình này cần có một kế hoạch bài giảng được chuẩn bị cẩn thận có liên quan đến các giá trị địa chất, các giá trị văn hóa và công viên địa chất

+ Dành cho cộng đồng: các chương trình dành cho cộng đồng cũng cần được lên kế hoạch cẩn thận Các tài liệu tuyên truyền cần được dịch ra tiếng dân tộc để người dân dễ hiểu, dễ tiếp thu Có thể là các bộ phim giới thiệu về giá trị của công viên địa chất, những vở kịch mang yếu tố văn hóa dân tộc nói về giá trị địa chất, giá trị cảnh quan phục vụ cho bảo tồn và phát triển kinh tế thông qua phát triển du lịch.

+ Dành cho du khách: các chương trình, tập gấp, phim ảnh, internet giới thiệu cho du khách các giá trị địa chất, các giá trị văn hóa dân tộc, về công viên địa chất Các chương trình này có thể cung cấp tại các công ty du lịch, bảo tàng địa chất, trung tâm du khách…

V Những công việc cần làm tiếp theo (tiếp)

• Tập huấn, nâng cao năng

lực cho các bên liên quan

về công viên địa chất, về

giá trị địa chất và giá trị

văn hóa trong công viên

địa chất, về quản lý, về

hướng dẫn du lịch Các

hình thức đào tạo có thể

là ngắn hạn, dài hạn, tại

chức, tập trung, đào tạo

gián tiếp (training for

trainer)…

Cám ơn quý vị đại biểu đã lắng nghe