BÀI 24 : GIAO THOA SÓNG pps

BÀI 24 : GIAO THOA SÓNG I / MỤC TIÊU : Áp dụng phương trình sóng và kết quả của việc tìm sóng tổng hợp của hai sóng ngang cùng tần số để dự đoán sự tạo thành vân giao thoa.. Xác định đ

BÀI 24 : GIAO THOA SÓNG

I / MỤC TIÊU :

Áp dụng phương trình sóng và kết quả của việc tìm sóng tổng hợp của hai sóng ngang cùng tần số để dự đoán sự tạo thành vân giao thoa

Bố trí được thí nghiệm kiểm tra với sóng nước

Xác định điều kiện để có vân giao thoa

II / CHUẨN BỊ :

 Thiết bị tạo vân giao thoa sóng nước đơn giản cho các nhóm HS

 Thiết bị tạo vân giao thoa sóng nước với nguồn dao động có tần số thay đổi được, dùng cho GV

III / GỢI Ý VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY  HỌC :

Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên

Hoạt động 1 :

HS : u1 = Asint = Asin

T



2

t

HS : u1 = Asint = Asin

T



2

t

HS : u1M = A sin 2  















1

d T t

GV : Phương trình sóng tại nguồn S1 ?

GV : Phương trình sóng tại nguồn S2 ?

GV : Phương trình sóng tại M do sóng

từ nguồn S1 truyền tới ?

HS : u2M = A sin 2  















2

d T t

HS :  =





2

( d1  d2 )

HS : d1  d2 = k 

HS : d1  d2 =   

2

1

Hoạt động 2 :

HS : Quan sát và mô tả

HS : Điều kiện cần và đủ để hai sóng

giao thoa được với nhau tại một điểm là

hai sóng đó phải là hai sóng kết hợp, tức

được tạo ra từ hai nguồn dao động có

cùng tần số, cùng phương và có độ lệch

pha không đổi theo thời gian

GV : Phương trình sóng tại M do sóng

từ nguồn S2 truyền tới ?

GV : Độ lệch pha của dao động tổng

hợp tại M ?

GV : Hiệu số đường đi của những điểm dao động tổng hợp có biên độ cực đại ?

GV : Hiệu số đường đi của những điểm

dao động tổng hợp có biên độ cực tiểu ?

GV : Mô tả thí nghiệm hình 24.3

GV : Nêu điều kiện để có hiện tượng giao thoa ?

GV : Hai nguồn kết hợp là gì ?

GV : Hai sóng kết hợp là gì ?

IV / NỘI DUNG :

1 Sự giao nhau của hai sóng

Xét trường hợp 2 nguồn dao động S1 và S2 có cùng tần số, cùng pha

Xét điểm M trên mặt nước cách S1 một đoạn S1M = d1 và cách S2 một đoạn S2M

= d2

Các nguồn S1 và S2 dao động theo phương trình : u1 = u2 = Asint = Asin

T



2

t

Sóng tại M do u1 truyền tới :

u1M = A sin 2  















1

d T t

Sóng tại M do u2 truyền tới :

u2M = A sin 2  















2

d T t

Dao động tại M là tổng hợp của 2 dao động u1M và u2M

u2M = u1M + u2M

Biên độ dao động tại M phụ thuộc vào biên độ u1M, u2M và pha ban đầu hay

độ lệch pha giữa u1M và u2M

 = 1 - 2 = 2 

















2

1 d d

=





2

( d1  d2 )

Nếu u1M và u2M cùng pha :  = 2k thì biên độ dao động tại M đạt cực đại

 (d1 – d2) = k

Nếu u1M và u2M ngược pha :  = (2k + 1)  biên độ dao động tại M đạt cực tiểu

 (d1 – d2) = d1  d2 =   

2 1

Quỹ tích những điểm dao động với biên độ cực đại là 1 hyperbol Xen kẽ với chúng là quỹ tích của những điểm dao động với biên độ cực tiểu cũng

là 1 hyperbol

Các đường hyperbol tạo thành khi có sự giao thoa của hai sóng như trên gọi

là vân giao thoa

2 Điều kiện để có hiện tượng giao thoa

a Nguồn kết hợp :

Hai nguồn kết hợp là hai nguồn dao động có cùng tần số, cùng phương và

có độ lệch pha không đổi theo thời gian

b Sóng kết hợp :

Hai sóng do hai nguồn kết hợp tạo thành gọi là hai sóng kết hợp

c Điều kiện để có hiện tượng giao thoa sóng :

Điều kiện cần và đủ để hai sóng giao thoa được với nhau tại một điểm là hai sóng đó phải là hai sóng kết hợp, tức được tạo ra từ hai nguồn dao động có cùng tần số, cùng phương và có độ lệch pha không đổi theo thời gian

3 Định nghĩa hiện tượng giao thoa sóng :

Hiện tượng giao thoa sóng là hiện tượng hai sóng kết hợp khi gặp nhau tại một điểm có thể tăng cường nhau hoặc triệt tiêu nhau