Hoạt động 2 Cách thiết lập công thức đơn giản nhất Yêu cầu học sinh nghiên cứu và làm thí dụ trong sách giáo khoa.. Định nghĩa - Công thức đơn giản nhất là công thức biểu thị tỉ lệ tối
Trang 1§ 21 CẤU TRÚC PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Học sinh biết khái niệm hợp chất hữu cơ, hoá học hữu cơ và đặc điểm chung của hợp chất hữu cơ Cách phân loại hợp chất hữu cơ theo mạch cacbon
- Phương pháp xác định định tính, định lượng các nguyên tố
2 Kỹ năng
- HS nắm được tầm quan trọng của phân tích nguyên tố Vì sao tính chất cả hợp chất vô cơ lại khác tính chất của hợp chất hữu cơ
- Rèn luyện kỹ năng làm một số dạng bài tập cơ bản
II Phương pháp giảng dạy
- Sử dụng phương pháp đàm thoại nêu vấn đề kết hợp với phương tiện trực quan
III Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Chuẩn bị nội dung kiến thức
- Hoá chất và dụng cụ làm thí nghiệm biểu diễn
2 Học sinh
- Cần chuẩn bị trước nội dung bài học ở nhà
IV Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Bài cũ
- Mục đích phương pháp tiến hành của phân tích định tính Làm bài tập 3 sách giáo khoa
3 Bài mới
Hoạt động của giáo viên Nội dung ghi bảng
Trang 2Hoạt động 1 Công thức đơn giản nhất
Giáo viên cho một số thí dụ C2H4,
C3H6, C4H8
Yêu cầu nhận xét ?
vậy công thức đơn giản nhất là gì ?
Hoạt động 2 Cách thiết lập công thức
đơn giản nhất
Yêu cầu học sinh nghiên cứu và làm
thí dụ trong sách giáo khoa
Chú ý hướng dẫn học sinh phương
pháp đặt công thức đơn giản
I Công thức đơn giản nhất
1 Định nghĩa
- Công thức đơn giản nhất là công thức biểu thị tỉ lệ tối giản về số nguyên tử của các nguyên tố trong phân tử
2 Cách thiết lập công thức đơn giản nhất Gọi công thức đơn giản nhất của hợp chất hữu cơ là CxHyOz
x : y : z = nC : nH : nO =
16,0
m : 0 , 1
m : 0 , 12
Hoặc
x : y : z =
16,0
%O : 0 , 1
%H : 0 , 12
%C
Bước 1 : Xác định thành phần định tính chất A : C, H, O
Bước 2 : Đặt công thức phân tử của A :
CxHyOz Bước 3 : Căn cứ đầu bài tìm tỉ lệ
x : y : z =
16,0
%O : 0 , 1
%H : 0 , 12
%C
=
16,0
53,33 :
0 , 1
6,67 : 0 , 12
40,00
= 1:2:1
Bước 4 : Từ tỉ lệ tìm công thức đơn giản nhất là : CH2O
Trang 3Hoạt động 3 Công thức phân tử
Giáo viên cho một số các thí dụ
C2H4, C2H2, CH4, C11H22O11 Vậy
công thức phân tử là gì ?
Mối quan hệ giữa công thức phân tử
và công thức đơn giản nhất ?
Hoạt động 5 Thiết lập công thức
phân tử dựa vào % khối lượng các
nguyên tố
Yêu cầu học sinh nghiên cứu sách
II Công thức phân tử
1 Định nghĩa
- Công thức phân tử là công thức biểu thị
số lượng nguyên tử của mỗi nguyên tố trong phân tử
2 Quan hệ giữa công thức phân tử và công thức đơn giản nhất
- Số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong công thức phân tử là số nguyên lần số nguyên tử của nó trong công thức đơn giản nhất
Công thức phân tử có thể là công thức đơn giản nhất
Các chất khác nhau có thể có cùng công thức phân tử
3 Cách thiết lập công thức phân tử hợp chất hữu cơ
a Dựa vào % khối lượng các nguyên tố
CxHyOz→ xC + yH + zO
M (g) 12x 1y 16z 100% %C %H %O Lập tỉ lệ
%O
16.z
%H
1.y
%C
12.x 100%
M
Ta có
x =
12.100%
M.%C
Trang 4giáo khoa và làm thí dụ sách giáo
khoa
Giáo viên hướng dẫn cho học sinh
hiểu
Hoạt động 6 Thiết lập công thức
phân tử thông qua công thức đơn giản
nhất
Yêu cầu học sinh làm thí dụ trong
sách giáo khoa và bài tập 6 trang 95
y =
1.100%
M.%H
z =
16.100%
M.%O
Thí dụ giải ra x = 20 ; y = 14 ;
z = 4 Vậy công thức phân tử là : C20H14O4
b Thông qua công thức đơn giản nhất
Từ công thức đơn giản nhất công thức phân tử của X là (CH2O)n hay CnH2nOn
MX = (1.12 + 2.1 + 16.1)n = 60 Giải ra n = 2
vậy công thức phân tử là C2H4O2
c Tính trực tiếp theo khối lượng sản phẩm đốt cháy
MY = 29,0.3,04 ≈ 88,0 (g/mol)
nY = 0,010
0 , 88
88 , 0
2
CO
0 , 44
76 , 1
Đặt công thức phân tử của Y là CxHyOz
Trang 5Hoạt động 7 Tính trực tiếp theo khối
lượng sản phẩm đốt cháy
Học sinh làm thí dụ SGK
Giáo viên hướng dẫn học sinh viết
phương trình phản ứng cháy
CxHyOz +
1 mol 0,010 mol
(x+
2
z 4
y
xCO2
x mol 0,040 mol
+
2
y
H2O
2 y
0,040 mol
Từ các tỉ lệ ta tính được x = 4; y = 8
MY=12.4 + 1.8+16.z=88 ta có z = 2 Vậy công thức phân tử là C4H8O2
4 Củng cố
- Làm bài tập 4 sách giáo khoa
5 Dặn dò
- Làm bài tập sách giáo khoa, sách bào tập
- Chuẩn bị nội dung bài “Cấu trúc phân tử hợp chất hữu cơ”