Kiến thức - Biết điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi giữa các chất điện li trong dung dịch.. - Hiểu rõ bản chất của phản ứng trao đổi xảy ra trong dung dịch của các chất điện li.. Kỹ năng
Trang 1§ 4 PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION TRONG DUNG
DỊCH CÁC CHẤT ĐIỆN LI
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Biết điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi giữa các chất điện li trong dung dịch
- Hiểu rõ bản chất của phản ứng trao đổi xảy ra trong dung dịch của các chất điện li
2 Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng viết phương trình phản ứng trao đổi giữa các chất điện li
- Kỹ năng viết phương trình ion rút gọn
- Vận dụng kiến thức để dự đoán chiều hướng của phản ứng trao đổi giữa các chất điện li và làm một số dạng bài tập cơ bản
II Phương pháp giảng dạy
- Sử dụng phương pháp đàm thoại nêu vấn đề kết hợp với phương tiện trực quan
III Chuẩn bị
1 Giáo viên
Trang 2- Chuẩn bị nội dung kiến thức
- Hoá chất và dụng cụ làm thí nghiệm biểu diễn
2 Học sinh
- Cần chuẩn bị trước nội dung bài học ở nhà
IV Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Tính pH của dung dịch KOH 0,001M và pH của dung dịch HNO3
0,1M
3 Bài mới
Hoạt động của GV & HS Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1 Phản ứng tạo thành
chất kết tủa
GV làm thí nghiệm biểu diễn phản
ứng giữa dung dịch Na2SO4 và
dung dịch BaCl2
Giải thích ?
GV hướng dẫn cho học sinh các
bước viết một phương trình in rút
gọn
I Điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li
1 Phản ứng tạo thành chất kết tủa Thí nghiệm : trộn 2 dung dịch
Na2SO4 và BaCl2 Phản ứng
Na2SO4 + BaCl2 → BaSO4 + 2NaCl Phương trình ion rút gọn
Trang 3Từ phương trình ion rút gọn yêu
cầu học sinh cho một thí dụ phản
ứng trao đổi của một cặp chất khác
cũng cho sản phẩm là BaSO4 Rút
ra bản chất của phản ứng trong
trường hợp này
Hoạt động 2 Phản ứng tạo thành
chất điện li yếu
* Phản ứng tạo thành nước
GV làm thí nghiệm biểu diễn: cho
từ từ dung dịch HCl vào dung dịch
NaOH (có chứa phenolphtalein)
cùng nồng độ
Yêu cầu HS quan sát và viết phản
ứng Giải thích
Yêu cầu học sinh viết phản ứng
giữa Mg(OH)2 với dung dịch HCl
Rút ra bản chất phản ứng
* Phản ứng tạo thành axit yếu
GV làm thí nghiệm biểu diễn cho
Ba2+ + SO42- → BaSO4 Phản ứng có sự kết hợp giữa các ion tạo thành một sản phẩm kết tủa
2 Phản ứng tạo thành chất điện li yếu
a Phản ứng tạo thành nước Thí nghiệm
HCl + NaOH → NaCl + H2O Phương trình ion rút gọn
H+ + OH- → H2O Phản ứng xảy ra do có sự kết hợp của
2 ion H+ và OH- tạo thành chất điện li yếu
b Phản ứng tạo thành axit yếu Thí nghiệm
HCl + CH3COONa → NaCl +
Trang 4từ từ dung dịch HCl vào dung dịch
CH3COONa
GV hướng dẫn HS ngửi mùi sản
phẩm
Hoạt động 3 Phản ứng tạo thành
chất khí
GV làm thí nghiệm biểu diễn rót
dung dịch HCl vào dung dịch
Na2CO3
HS quan sát viết phản ứng xảy ra
Bản chất của phản ứng
Hoạt động 4 Kết luận
Bản chất của phản ứng xảy ra giữa
CH3COOH Phương trình ion rút gọn
H+ + CH3COO- → CH3COOH Phản ứng có sự kết hợp của 2 ion H+
và CH3COO- tạo thành CH3COOH là chất điện li yếu
3 Phản ứng tạo thành chất khí Thí nghiệm:
2HCl + Na2CO3 → 2NaCl + H2O +
CO2 Phương trình ion rút gọn 2H+ + CO3
→ H2O + CO2 Phản ứng có sự kết hợp của 2 ion H+
và ion CO3
2-tạo thành sản phẩm khí là CO2
IV Kết luận
1 Phản ứng xảy ra trong dung dịch các chất điện li là phản ứng giữa các ion
2 Phản ứng tao đổi trong dung dịch
Trang 5các chất điện li trong dung dịch là
gì ?
Khi nào thì phản ứng tảo đổi ion
giữa các chất điện li trong dung
dịch xảy ra ?
Phản ứng trao đổi xảy ra khi một số
ion trong dung dịch kết hợp được
với nhau làm giảm nồng độ ion của
chúng
các chất điện li chỉ xảy ra khi các ion kết hợp được với nhau tạo thành một trong các chất sau :
- chất kết tủa
- chất điện li yếu
- chất khí
4 Củng cố: Làm bài tập 4 và 5 trang 20 SGK
5 Dặn dò
- Làm bài tập SGK và bài tập 1.24 đến 1.36 SBT
- Chuẩn bị bài tập tiết sau luyện tập chương