ĐỘ TỪ THIÊN – ĐỘ TỪ KHUYNH a Độ từ thiên Các đường sức từ của từ trường Trái Đất nằm trên mặt đất gọi là các kinh tuyến từ.. b Độ từ khuynh Góc hợp bởi kim nam châm của la bàn vừa nó
Trang 1Tiết : _
Bài 52: TỪ TRƯỜNG TRÁI ĐẤT
I Mục tiêu :
Trả lời được các câu hỏi :
+ Độ từ thiên là gì ? Đồ từ khuynh là gì ?
+ Các từ cực của Trái Đất có những vị trí cố định như các địa cực không ?
+ Bão từ là gì ?
II Phương Pháp Giảng Dạy : Phương pháp diễn giảng …
Trang 2III Thiết bị , đồ dùng dạy học :
La bàn, kim nam châm, thanh nam châm thẳng
IV Tiến Trình Giảng dạy
Phần làm việc của Giáo Viên Phân phối
thời gian
Hoạt đông của học
sinh
Ghi chú
1 Kiểm tra
bài cũ và
kiến thức
cũ liên
quan với
bài mới
1) Cho một điểm M không nằm trên dòng điện thẳng Vẽ một đường sức từ đi qua M, có thể vẽ được bao nhiêu đường sức đi qua M ?
2) Vẽ một số đường sức từ trong mặt phẳng chứa trục của ống dây mang dòng điện ?
Trang 3(3’) 3) Hãy vẽ một ống dây có dòng điện chạy qua, cần
chĩ rõ chiều của dòng điện trong các vòng dây ?
cứu bài
mới
1 ĐỘ TỪ THIÊN – ĐỘ TỪ KHUYNH
a) Độ từ thiên
Các đường sức từ của từ trường Trái Đất nằm trên mặt đất gọi là các kinh tuyến từ
Góc lệch giữa kinh tuyến từ và kinh tuyến địa lí gọi là độ từ thiên ( hay góc từ thiên, kí hiệu D)
1 ĐỘ TỪ THIÊN – ĐỘ TỪ KHUYNH
GV yêu cầu HS thực hiện thí nghiệm đưa thanh nam châm thẳng đến gần nam châm thử rồi đưa xa nhiều lần
GV : Các em nhận xét phương chiều của nam châm thử như thế nào khi đưa ra nam châm thẳng ra xa ? Tại sao như vậy ?
GV : Trong vũ trụ có từ trường
HS:Phương chiều của nam châm thử không thay đổi khi đưa ra nam châm thẳng ra xa Bởi vì nam châm thử
bị ảnh hường từ trường Trái Đất
HS : Nhắc lại lại về
Trang 4b) Độ từ khuynh
Góc hợp bởi kim nam châm của la bàn vừa nói
và mặt phẳng nằm ngang gọi là độ từ khuynh (hay
góc từ khuynh, kí hiệu là I )
2) CÁC TỪ CỰC CỦA TRÁI ĐẤT
không ? Không chỉ Mặt Trời mà tất cả các sao trong vũ trụ đều có từ trường, chính điều này mà vũ trụ tồn tại Thái Dương Hệ, ngòai Trái Đất
có Kim Tinh, Mộc tinh có từ trường
GV : Các em nhắc lại lại về kinh tuyến và vĩ tuyến địa lí
GV : Định nghĩa độ từ thiên
GV : Định nghĩa độ từ khuynh
2) CÁC TỪ CỰC CỦA TRÁI
kinh tuyến và vĩ tuyến địa lí
HS : Quan sát góc lệch của la bàn so với mặt phẳng nằm ngang
Trang 5a) Tên các cực từ của Trái Đất
Trái Đất có hai địa cực được gọi là Bắc cực và
Nam cực Ngòai ra nó còn có hai cực từ
Từ cực ở bắc bán cầu là từ cực Bắc, từ cực ở
nam bán cầu là từ cực Nam
Các từ cực của Trái Đất không nằm yên một chỗ
mà di chuyển, mặc dù sự di chuyển đó diễn ra rất
chậm
Trong quá khứ đã từng xảy ra hiện tượng đảo
cực từ, thậm chí không phải chỉ đảo một lần mà
đảo nhiều lần
ĐẤT
a) Tên các cực từ của Trái Đất
GV diễn giảng : Trái Đất được coi như là một nam châm khổng lồ, nam châm trái đất có dạng quả cầu
GV : Đã là một nam châm thì phải
có cực Các em có thể di cuyển la bàn từ vị trí này sang vị trí khác và cho biết nhận xét
GV : Theo em vị trí địa cực trái đất
có thay đổi không ?
HS : Dù đứng ở vị trí nào thì kim nam châm của la bàn vẫn không thay đổi
Trái Đất cũng có hai cực từ
Trang 63) BÃO TỪ
Các yếu tố của từ trường Trái Đất (chẳng hạn
cảm ứng từ, độ từ thiên, độ từ khuynh, … ) có
những biến đổi theo thời gian Những biến đổi này
xảy ra hầu như cùng một lúc trên quy mô hành
tinh gọi là bão từ
b) Vị trí các từ cực của Trái Đất
GV : Nhưng vị trí cực từ thì lại thay đổi Đảo cực từ
HS : Vị trí địa cực trái đất không thay đổi
HS : Bão từ có liên quan đến họat động Mặt Trời không ?
Trang 7Người ta chia bão từ thành hai lọai là lọai yếu và
lọai mạnh
3) BÃO TỪ
GV : Các yếu tố của từ trường Trái Đất (chẳng hạn cảm ứng từ, độ từ thiên, độ từ khuynh, … ) có những biến đổi theo thời gian Những biến đổi này xảy ra hầu như cùng một lúc
trên quy mô hành tinh gọi là bão từ,
ta chia bão từ thành hai lọai là lọai yếu và lọai mạnh
Trang 8GV : Không phải chỉ trong thời gian
có bão từ, từ trường trái đất mới biến đổi Thực ra yếu tố của từ trường trái đất tại bất kì điểm nào trên Trái Đất luôn luôn biến đổi theo thời gian
GV trả lời câu hỏi HS : Bão từ yếu thường không liên quan đến họat động Mặt Trời vì các cơn bão này xảy ra thường xuyên, hầu như mỗi tháng Bão từ mạnh thường chỉ xảy
ra khi có họat động mạnh của Mặt Trời
Trang 93 Củng
cố bài
giảng Dặn
dò của học
sinh(5’)
SGK trang 247
HS trả lời các câu hỏi
1, 2, 3 SGK trang 247