Mơ hình hố và dự báo chuỗi thời gian trong kinh doanh và kinh tế.. GIỚI THIỆU VỀ DỰ BÁO TRONG KINH DOANH Khái niệm và phân loại dự báo Vai trò của dự báo trong kinh doanh Các đặc
Trang 1ĐH NHA TRANG
KHOA KINH Tế
DỰ BÁO TRONG KINH DOANH
BUSINESS FORECASTING
Trang 2TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 John E Hanke, Arthur G Reitsch, Dean
W.Wichern Business Forecasting London: Prentice
Hall, Inc., 2000
2 Võ Thị Lan, Nguyễn Quang Trung Dự báo trong
kinh doanh NXB ĐH Mở bán cơng TP HCM- 2005
(lưu hành nội bộ)
3 Nguyễn Trọng Hồi Mơ hình hố và dự báo chuỗi
thời gian trong kinh doanh và kinh tế NXB ĐHQG
TP HCM- 2001
Trang 3ĐH NHA TRANG
Chương 1 GIỚI THIỆU VỀ DỰ BÁO TRONG KINH DOANH
Khái niệm và phân loại dự báo
Vai trò của dự báo trong kinh doanh
Các đặc điểm chung của dự báo
Các phương pháp dự báo
Qui trình dự báo
Đánh giá độ tin cậy.
Trang 4Khái niệm
Dự báo là khoa học và nghệ thuật tiên đoán các sự việc sẽ xảy ra trong tương lai.
Phân loại dự báo
Trang 5ĐH NHA TRANG
2 Vai trò của dự báo trong kinh doanh
thể thiếu trong hoạt động của các doanh nghiệp, trong từng phòng ban như: phòng
xuất, phòng nhân sự, phòng kế toán-tài chính.
Trang 63 Các đặc điểm chung của dự báo
Tính nhân - quả trong quá khứ vẫn được giữ
nguyên trong tương lai
Các dự báo rất hiếm khi được hoàn hảo Cần
phải tính tới sai số cho phép
Dự báo cho nhóm đối tượng thường chính xác
hơn là dự báo cho từng đối tượng riêng lẻ
Độ chính xác của dự báo giảm khi kéo dài thời
gian dự báo
Trang 7ĐH NHA TRANG
4 Các phương pháp dự báo
-Bình quân đơn giản -Bình quân di động -San bằng số mũ -Chuỗi thời gian -Phương pháp Box- Jenkins
PHƯƠNG PHÁP
DỰ BÁO
PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH TÍNH
PHƯƠNG PHÁP ĐỊNH LƯỢNG
Các mô hình nhân quả
Các mô hình chuỗi thời gian
-Lấy ý kiến của ban lãnh đạo
-Lấy ý kiến của bộ phận bán hàng
-Phương pháp lấy ý kiến của người
tiêu dùng
-Phương pháp chuyên gia
-Hồi quy -Phân tích tương quan
Hình 1.1 Các phương pháp dự báo.
Trang 8Phương pháp định tính
Lấy ý kiến của ban lãnh đạo
các số liệu thống kê của doanh nghiệp, tham khảo
ý kiến của các bộ phận marketing, tài chính và sản xuất để dự báo về nhu cầu sản phẩm trong tương
rộng rãi, tuy nhiên có nhược điểm là mang tính chủ quan của cá nhân và những người quản lý cấp cao thường chi phối ý kiến của thuộc cấp Hơn nữa việc phân chia trách nhiệm giữa những người trong ban điều hành về kết quả dự báo có thể làm giảm động lực xây dựng một dự báo tốt.
Trang 9ĐH NHA TRANG
Phương pháp định tính…
Lấy ý kiến của bộ phận bán hàng
Dự báo về nhu cần sản phẩm được thực hiệndựa trên cơ sở tổng hợp ý kiến của bộ phận bánhàng ở nhiều khu vực khác nhau Vì lực lượngbán hàng là những người hiểu rõ nhất nhu cầu
và thị hiếu của người tiêu dùng, có thể dự báo
về sản phẩm mà họ đang bán trong tương lai.Phương pháp này được nhiều người sử dụng,tuy nhiên nó có nhược điểm là phụ thuộc vào ýkiến chủ quan của lực lượng bán hàng
Trang 10Phương pháp định tính…
Phương pháp lấy ý kiến của người tiêu dùng
Nội dung của phương pháp này là lấy ý kiến củangười tiêu dùng hiện tại và tương lai thông quanhiều hình thức như: hỏi ý kiến khách hàng,phỏng vấn trực tiếp, phỏng vấn qua điện thoại,phỏng vấn qua bưu điện, gửi phiếu điều tra.Phương pháp này giúp dự báo được nhu cầutrong tương lai, đồng thời đánh giá được mức
độ thoả mãn của sản phẩm đối với người tiêudùng Nhược điểm của phương pháp là tốn kém
và mất nhiều thời gian
Trang 11ĐH NHA TRANG
Phương pháp định tính…
Phương pháp chuyên gia (phương pháp Delphi)
Lựa chọn các chuyên gia, có thể là các chuyên gia thuộc các lĩnh vực khác nhau.
Phiếu câu hỏi phục vụ cho công tác dự báo được phát trực tiếp cho từng chuyên gia.
Phân tích câu trả lời, tổng hợp các ý kiến của các chuyên gia.
Soạn lại phiếu câu hỏi mới và phát lại cho các chuyên gia.
Tổng hợp các ý kiến mới của các chuyên gia Quá trình trên có thể lặp đi lặp lại cho đến khi thoả mãn yêu cầu đặt ra.
Trang 12Phương pháp định lượng
Phương pháp định lượng dựa trên cơ sở của toán học và thống kê để dự báo nhu cầu trong tương lai, bao gồm các mô hình
dự báo theo chuỗi thời gian (chỉ phụ thuộc
quả (phụ thuộc vào nhiều nhân tố).
Trang 13ĐH NHA TRANG
5 Qui trình dự báo
Bước 1 Xác định mục tiêu dự báo.
Bước 2 Xác định khoảng thời gian dự báo.
Bước 3 Lựa chọn phương pháp dự báo.
Bước 4 Thu thập và phân tích các dữ liệu liên
Trang 146 Đánh giá độ tin cậy
Sai số trung bình (Mean error)
Trang 15ĐH NHA TRANG
6 Đánh giá độ tin cậy
Sai số tuyệt đối trung bình
(Mean absolute error)
Trang 166 Đánh giá độ tin cậy
Phần trăm sai số trung bình
(Mean percentage error)
% 100
/ )
(
x n
A F
A
Trang 17ĐH NHA TRANG
6 Đánh giá độ tin cậy
Phần trăm sai số tuyệt đối trung bình
(Mean absolute percentage error)
% 100
/ )
(
x n
A F
A MAPE t t t
Trang 186 Đánh giá độ tin cậy
Sai số bình phương trung bình
(Mean squared error)
n
F
A MSE t t
2
) (
Trang 19ĐH NHA TRANG
6 Đánh giá độ tin cậy
Sai số bình phương trung bình chuẩn
(Root mean squared error )
MSE RMSE
Trang 206 Đánh giá độ tin cậy
2
) (
) (
t t
t t
A A
F
A U
U = RMSE(model) / RMSE(no-change model)
Trang 223 ,
4 8
5 ,
23 8
188 )
68
%6,
55
%100
/)
A MAPE t t t
% 03 , 2
% 2 ,
16
% 100
/ )
Trang 2314 3
42 )
Ví duï 2:
742 ,
Trang 24Model 1 Actual Predicted Error e t 2
5 3
25 , 16 )
622 ,
0 742
, 3
327 ,
2
U