Chạy rà động cơ Sau khi gia công, các chi tiết đều có chất lượng bề mặt nhất định được đánh giá bởi một số tham số như: độ bóng bề mặt, độ cứng, trạng thái ứng suất, sai lệch hình dáng h
Trang 1Chạy rà động cơ
Sau khi gia công, các chi tiết đều có chất lượng bề mặt nhất định được đánh giá bởi một số tham số như: độ bóng bề mặt, độ cứng, trạng thái ứng suất, sai lệch hình dáng hình học
Ý nghĩa của việc chạy rà ?
Sau khi gia công, các chi tiết đều có chất lượng bề mặt nhất định được đánh giá bởi một số tham số như: độ bóng bề mặt, độ cứng, trạng thái ứng suất, sai lệch hình dáng hình học Chúng là hậu quả của các tác động hoá lý trong quá trình gia công để lại Do đặc điểm này tình trạng tiếp xúc ban đầu giữa hai bề mặt lắp nghép với nhau chưa thể hoàn hảo, diện tích tiếp xúc thực khá thấp, dẫn đến áp suất phân
bố tại các điểm tiếp xúc đó cao hơn nhiều so với áp suất trung bình , độ kín khít bị giảm đồng thời khả năng truyền nhiệt cũng bị giảm đi rất mạnh Trong mối ghép trục – bạc do khe hở lắp ghép khá nhỏ chưa đủ điều kiện để hình thành quảtình boi trơn ma sát ướtnên có khả năng sảy ra sự tiếp xúc trực tiếp giữa hai chi tiết gây
Trang 2mài mòn nhanh và sinh nhiệt lớn
Vì vậy để tạo điều kiện cho cặp chi tiết ma sát bước vào giai đoạn làm việc chính thức cần có thời kỳ chuyển tiếp gọi là chạy rà sau khi sửa chữa một cụm máy, nhằm cải thiện chất lượng bề mặt theo hướng san phẳng các nhấp nhô, làm tăng diện tích tiếp xúc thực, từ đó nâng cao khả năng chị lức và truyền nhiệt của chúng, cho phép các chi tiết làm việc với tải trọng cũng như vận tốc trượt theo đúng thiết
kế mà không bị hư hỏng Mặt khác khi chạy rà có thể phát hiện những thiếu sót trongkhi lắp ráp như bị mòn lệch, khe hở không chính xác, liên kết không chắc chắn đồng thời có thể phát hiệncác hiện tượng không bình thường như máy bị nóng, tiếng kêu va đập, rò dầu, rò nước, rò điện
Việc chạy rà mang tính tất yếu vì dù muốn hay không sự thay đổi tính chất bề mặt cũng sẽ sẩy ra, nếu tổ chức, quá trình trình chuyển hoá diễn ra một cách hoàn hảo như phân tích ở trên, ngược lại nếu tổ chức không tốt có khả năng chi tiết bị hư hỏng ngay sau khi chạy rà, thậm chí có thể không làm việc được nữa
Công nghệ chạy rà động cơ
Chế độ chay rà tốt nhất là là khi nó đảm bảo thời gian chạy rà tương đối ngắn nhưng lại làm cho bề mặt chi tiết trở lên nhẵn bóng, không có vết xước, khe hở lắp ghép không tăng lên nhiều động cơ chạy rà xong làm việc ổn định trong một thời gian dài
Các yếu tố chủ yếu ảnh hưởng tới chất lượng chạy rà là chế độ tải trọng, tốc độ, thời gian và loại dầu bổi trơn Khi chạy rà chế độ tải trọng và tốc độ phải tăng dần
từ thấp đến cao để đảm bảo độ bóng bề mặt không bị cào xước và giảm hao mòn, dầu bôi trơn phải chọn có độ nhớt hợp lý
Để chạy rà động cơ cần phải chọn một quy trình hợp lý, quy trình này bao gồm nhiều bước chạy rà hợp thành, trong mỗi bước được quy định cụ thể các chế độ tải trọng, tốc độ, thời gian cũng như điều kiện bôi trơn, nhiệt độ sẽ được áp dụng
Do từng đơn vị có chất lượng sửa chữa khác nhau nên các quy trình chạy rà có thể khác nhau đặc biệt là thời gian chạy rà Nơi nào có chất lượng gia công bề mặt tốt hơn thì thời gian chạy rà có thể rút ngắn hơn và ngược lại
Trang 3Quá trình chạy rà chia làm các bước chạy rà nguội không nén khí, chạy rà nguội
có nén khí, chạy rà nóng không tải và chạy rà nóng có tải
1 Chạy rà nguội
Chạy rà nguội là quay động cơ nhờ động cơ điện của máy rà ban đầu và không nén khí trong xi kang bằng cách tháo bugi hoặc vòi phun , đồng thời rà ở tốc độ thấp sau tăng dần.( Ban đầu rà ở chế độ vận tốc 100 vòng/ phút, trong thời gian 10 phút sau tăng lên 200 và 300 vòng/ phút và thời gian rà cũng khoảng 10 phút mỗi lần) Sau khi kết thúc chạy rà nguội không nén khí thì tiến hành chạy rà nguội có nén khí bằng cách vặn bugi hoặc vòi phun vào ( chế độ chạy ban đầu: tốc độ từ 800 -
1000 v/p; thời gian khoảng 10 phút; tiếp theo tăng tốc độ lên 1000 - 1200 v/p; thời gian khoảng 5 phút; tiếp theo tăng tốc độ lên
1400 - 1500 v/p, thời gian khoảng 5 phút và cuối cùng tăng tốc độ lên tới khoảng
1800 v/p và thời gian chạy rà là 10 phút ) Trong quá trìng chạy rà chú ý quan sát
và lắng nghe tình trạng làm việc của các gối đỡ , các chỗlắp ghép , mức độ nóng của bơm nớc, trục cam, gối đỡ chính, tiếng gõ ở các vùng xi lanh Sau khi chạy rà nguội thì thay dầu bôi trơn bằng loại dầu đúng quy định của động cơ, đồng thời rửa bầu lọc dầu Thời gian chạy rà nguội có tải khoảng 30 phút
2.Chạy rà nóng
Chạy rà nóng là cung cấp nhiên liệu cho động cơ là việc ỏ tốc độ quay và tải trọng tăng dần Ban đầu chạy rà nóng không tải ở các chế độ tốc độ, sau đó tăng dần tải trọng ở chế độ tốc độ làm việc bình thường của đông cơ Thực hiện tăng đều tải trọng nhờ cơ cấu phanh điện hay phanh thuỷ lực, quan sát tải trọng trên bảng chi
độ của cơ cấu đo Trong quá trình rà , kiểm tra tốc độ quay lớn nhất và nhỏ nhất của động cơ, kiểm tra áp suất dầu bôi trơn, nhiệt độ nước, nhiệt độ dầu ở tốc độ quay bình thường Cần kiểm tra hiện tượng rò rỉ dầu, nước ở các vị trí lắp ghép Động cơ làm việc không có tiếng ồn hoặc không có tiếng gõ khác thường
Trong khi chạy rà kiển tra điều chỉnh khe hở xupáp, hoạt động của hệ thống nhiên liệu , đánh lửa Sau khi chạy rà cần tiến hành xem xét , kiểm tra trạng thái các chi tiết như: xi lanh, piston, vòng găng, gối đỡ, các cổ trục khuỷu Các bề mặt làm
Trang 4việc của các chi tiết phải bóng không xước, ba via, bề mặt tiếp xúc của các cổ trục
và bạc chiếm 80% trở lên