•Ở cấp độ vĩ mô kích thước m, cm, hình dạng bề mặt của xe hơi, máy bay, tàu thủy điều chỉnh khí lưu và thủy lưu làm giảm sức cản của không khí hay nước; phân tán sóng radar gia tăng hiệ
Trang 1Cấu trúc
NANO
Giọt nước – Cành sen – Hoa
hồng
Trang 2Bề mặt chi phối đặc tính của vật thể ở tất cả mọi kích cỡ
•Ở cấp độ vĩ mô (kích thước m, cm), hình dạng bề mặt của
xe hơi, máy bay, tàu thủy điều chỉnh khí lưu và thủy lưu làm giảm sức cản của không khí hay nước; phân tán sóng radar gia tăng hiệu quả "tàng hình"
•Ở cấp độ trung mô (kích thước mm, micromét), mô dạng của bề mặt ảnh hưởng đến sự phản chiếu ánh sáng, âm thanh, truyền nhiệt, ma xát, mài mòn (wear), ăn mòn (corrosion)
•Ở cấp độ vi mô nanomét , sự tương tác giữa phân tử của hai môi trường khác nhau dẫn đến sức căng bề mặt, sự thấm ướt, sự bám dính (adhesion), tính ghét nước
Trang 3
Hình 1: (a) Giọt nước trên bề mặt ghét nước (hydrophobic) và (b) giọt nước trên bề mặt thích nước (hydrophilic).
Khi góc tiếp xúc nhỏ hơn 90°, ta có bề mặt thích
nước, lớn hơn 90° là bề mặt ghét nước
Khi góc tiếp xúc lớn hơn 150°, bề mặt trở nên "cực ghét" nước(superhydrophobic)
Trang 4γSV = γLV cos Ө + γSL
Trang 5Hình 3: Giọt nước trên bề mặt lồi lõm: (a) dạng
Wenzel và (b) dạng Cassie.
Trang 9Ө là góc tiếp xúc của nước (chất lỏng) trên mặt phẳng
Ө' là góc tiếp xúc của nước (chất lỏng) trên mặt lồi lõm
f a là tỷ suất rỗng (không khí), f s là tỷ suất chất rắn
Trang 11f1 và f2 là tỷ suất của thành phần 1 và 2 trong composite
Ө' là góc tiếp xúc trên bề mặt composite
Ө1 là góc tiếp xúc khi bề mặt chỉ là thành phần 1
Ө2 là góc tiếp xúc khi bề mặt chỉ là thành phần 2
Trang 12Khi f2 là không khí, Ө2 = 180°,
cos 180° = -1
Công thức (4) trở thành:
cos Ө' = f1 cos Ө1 - f2 (5)
Trang 13lotus effect
Hiệu ứng lá sen , (Nguồn: http://www.stocorp.com )
Trang 14Cấu trúc hai thứ bậc của lá sen : Khối u lớn trên mặt lá (hình trái), và hình phóng đại của khối u lớn (hình mặt) cho thấy các khối u nhỏ nanomét xuất hiện liti trên mặt khối u lớn
Trang 15Cấu trúc micro/nano của khối u làm gia tăng góc tiếp xúc:
(a) bề mặt trơn với chất sáp, Ө = 104°,
(b) bề mặt với khối u lớn, Ө = 150° và
(c) bề mặt với khối u lớn và khối u nanomét, Ө = 160 – 180°
Trang 16Cơ chế "tự làm sạch" trên lá sen: giọt nước tròn cuốn trôi bụi (Nguồn: http://lotus-shower.isunet.edu )
Trang 17Con muỗi nước
Trang 18Sương mai trên cỏ
Trang 19Giọt mưa trên cánh hoa hồng
•Những "ngọn đồi” micromét trên cánh hoa
hồng (hình trái) và các khe nano trên đỉnh đồi
Trang 20"hiệu ứng cánh hoa" (petal effect) và cơ chế vừa ghét nước
vừa thích nước
• Sự khác biệt giữa giọt nước trên cánh hoa hồng và lá
sen