VAI TRÒ CỦA NẤM pdf

VAI TRÒ CỦA NẤM Nấm có ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống của con người, chúng có vai trò thực tiễn trong nền kinh tế, khoa học và các chu trình vật chất, năng lượng trong thiên nhiên

VAI TRÒ CỦA NẤM

Nấm có ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống của con người, chúng có vai trò

thực tiễn trong nền kinh tế, khoa học và các chu trình vật chất, năng lượng trong

thiên nhiên Nhiều loài được dùng làm thực phẩm giàu chất dinh dưỡng

(Termitomyces albuminosus, Macrocybe gigantea)

chứa nhiều protein, axit amin,

các chất khoáng và vitamin: A, B, C, D, E Một số loài được ứng dụng trong công

nghiệp dược phẩm, dùng để điều chế các hoạt chất

điều trị bệnh như: Laricifomes

officinalis là nguyên liệu để chiết agaricin dùng chữa

bệnh lao hoặc dùng làm thuốc

nhuận tràng và làm chất thay thế cho quinine Các chế phẩm từ nấm Linh Chi

(Ganoderma) được dùng để hỗ trợ điều trị nhiều bệnh

như: bệnh gan, tiết niệu, tim

mạch, ung thư, AIDS Trong quả thể của Ganoderma lucidum có một số các hoạt

chất như: methanol, hexane, ethyl acetate và những chất cơ bản khác có hoạt tính

kháng virus Do đó, chúng có tác dụng kìm hãm quá trình sinh trưởng và phát triển

của virus HIV Các hoạt chất từ Ganoderma

applanatum có hiệu lực chống khối u

cao; vì vậy, chúng được sử dụng để hỗ trợ điều trị ung thư: ung thư phổi, ung thư vú

và ung thư dạ dày (Chen K et al, 1993) Các dẫn xuất adenosine có trong

Ganoderma capense và G amboinense có tác dụng

giảm đau, thư giản cơ, ức chế

kết dính tiểu cầu (Shimizu A., Kasahara Y.& Hikino H., 1987) Các chế phẩm từ

Linh chi còn có khả năng bảo vệ phóng xạ, hạn chế

và loại trừ những tổn thương

phóng xạ ở mô và tế bào, do Linh chi có khả năng đào thải phóng xạ

Các nấm cộng sinh hình thành rễ nấm (mycorrhiza) cộng sinh với thực vật có

thể ứng dụng trong lâm nghiệp, đặc biệt trong việc

trồng rừng, như Pisolithus

tinctorius hình thành rễ nấm ngoại dinh dưỡng

(ectomycorrhiza) cộng sinh với cây

thông nhựa (Pinus) hoặc cây bạch đàn (Eucalyptus),

giúp gia tăng tỷ lệ sinh trưởng

của cây P.tinctorius hình thành thành rễ nấm cộng

sinh chặt chẽ với rễ cây thông,

giúp cây tăng cường sự hấp thụ vận chuyển các yếu

tố dinh dưỡng như: N, P, K,

Ca nên nó được ứng dụng trong các dự án tái sinh hoặc trồng mới các rừng Thông

nhựa, Bạch đàn ở các vùng đất nghèo dinh dưỡng hay đất cát

Ngoài giá trị tài nguyên về thực phẩm, dược phẩm của nấm, các loài nấm hoại

sinh có vai trò quan trọng trong chu trình tuần hoàn vật chất và năng lượng trong

thiên nhiên Nấm hoại sinh sử dụng hệ men của

chúng để phân giải các chất hữu cơ,

các cành lá khô của thực vật thành chất mùn, chất khoáng “Nấm có thể phân giải

các chất hữu cơ phức tạp thành các chất đơn giản, có thể đồng hoá các chất đơn

giản thành các chất phức tạp Do đó, nó là yếu tố

quan trọng làm tăng độ phì nhiêu

của đất”

Ngoài lợi ích của nấm, một số loài nấm độc có thể gây ngộ độc, đôi khi gây

chết người như: Amanita muscaria, A phalloides

hình thành các chất độc amanitin,

phalloidin rất độc, nếu ăn khoảng vài miligam (0,003

- 0,005g) có thể làm chết một

người Một số nấm ký sinh gây bệnh ở thực vật, đặc biệt ở một số cây trồng, cây

rừng làm thay đổi tính chất lý hoá và cơ học của cây, làm cho cây chết hoặc bị yếu

và gãy đỗ, tác hại đến các ngành nông - lâm nghiệp Nấm ký sinh gây bệnh mục lõi

(heart rot pathogens) như: Phellinus conchatus,

P.punctatus, Laricifomes

officinalis; nấm ký sinh gây bệnh mục rễ (root rot pathogens) như Phaeolus

schweinitzii gây bệnh mục rễ ở rễ cây thông (Pinus merkusii, P.khasya) Các nấm

hoại sinh trên gỗ gây mục trắng (white rot), mục nâu (brown rot) phá huỷ gỗ rừng,

gỗ xây dựng ở các công trình kiến trúc gây thiệt hại nghiêm trọng Nấm hoại sinh

hình thành các men cellulase, lignase,

hemicellulase phân huỷ cellulose, lignin,

hemicellulose và polysaccharide từ gỗ làm cho gỗ bị mục nát Do đó, độ bền của gỗ

giảm, gỗ trở nên mềm, xốp và cấu trúc của gỗ bị nứt

Ví dụ: Gloeophyllum trabeum

là loài quan trọng nhất phá huỷ gỗ ở nhà cửa, đặc biệt phổ biến ở mái nhà

Hiện nay khu hệ nấm Việt Nam nói chung, miền

Trung và Thừa Thiên Huế

nói riêng chưa được nghiên cứu một cách hoàn chỉnh

Vì vậy, việc nghiên cứu đa

dạng sinh vật nói chung và đa dạng nấm nói riêng nhằm xác định thành phần loài,

bổ sung cho danh lục khu hệ nấm Việt Nam, đánh giá tính đa dạng sinh học, đa

dạng về sinh thái và giá trị tài nguyên của nấm, xác định các loài quý hiếm, loài

nguy cấp và loài có tiềm năng lớn trong công nghệ sinh học và kinh tế quốc dân để

ứng dụng những loài có ích và hạn chế những tác hại

do nấm gây ra, bảo tồn và phát

triển nguồn gen của những loài quý hiếm có nguy cơ

bị tuyệt chủng để bảo vệ sự đa

dạng sinh vật ở Việt Nam và thế giới