Chuong 3 - TTTM truc tiep cua TCTD pps

Sử dụng vốn của mình để tài trợ trực tiếp cho khách hàng1.1 Tín dụng ngân hàng bằng tiền tệ: - Khái niệm: Là việc NH thỏa thuận để khách hàng sử dụng tài sản bằng tiền với nguyên tắc có

CHƯƠNG III

TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ TRỰC TIẾP CỦA TỔ CHỨC TÍN DỤNG

Đặc trưng của TTTMQT trực tiếp

 Loại hình tài trợ: Chủ yếu là ngắn hạn

 Mục đích tài trợ: Thu lãi với tín dụng

tiền tệ hoặc thu phí với từ các dịch vụ hoặc tài trợ bằng “chữ tín”

II Các loại hình TTTMQT trực tiếp của TCTD

1 Sử dụng vốn của mình để tài trợ trực tiếp cho khách

- Chấp nhận hối phiếu của NH (Bank’s acceptance)

- Chấp nhận hoàn trả (Reimbursement acceptance)

3 Tài trợ bằng dịch vụ tài chính

1 Sử dụng vốn của mình để tài trợ trực tiếp cho khách hàng

1.1 Tín dụng ngân hàng bằng tiền tệ:

- Khái niệm: Là việc NH thỏa thuận để khách hàng sử

dụng tài sản bằng tiền với nguyên tắc có hoàn trả bằng các nghiệp vụ cho vay.

- Đặc điểm của TDNH:

 Nguyên tắc: tính chuyển nhượng tạm thời một lượng

giá trị, tính thời hạn, tính hoàn trả và có đền bù

 Chủ thể tham gia: TCTD và các doanh nghiệp có nhu

cầu vay vốn

 Khách thể: Tài sản bằng tiền

 Chi phí: Lãi phát sinh trên tài sản vay mà doanh

nghiệp phải trả cho Ngân hàng.

Đặc điểm của TDNH

 Cơ sở của tín dụng NH: Là lòng tin giữa NH và người

đi vay

 Nguồn tài trợ: Là nguồn vốn huy động từ vốn tạm thời

nhàn rỗi của DN, tiết kiệm từ dân cư, kết dư từ ngân sách.

 Thời hạn tài trợ: Có thể là ngắn hạn, trung hạn hoặc

dài hạn.

 Điều kiện cho vay:

- Dựa vào năng lực tài chính của DN

- Tính khả thi của dự án đầu tư

- Mối quan hệ giữa NH và khách hàng

- Giá trị của tài sản đảm bảo cho khoản vay

Vai trò của TDNH với tư cách là một hình thức TTTMQT

 Đáp ứng vốn để duy trì quá trình tái sản

xuất, góp phần đầu tư phát triển kinh tế

 Thúc đẩy quá trình tập trung vốn và tập

trung sản xuất

 Thúc đẩy chế độ hạch toán kinh doanh,

tăng cường quản lí tài chính, tăng tích

lũy đối với doanh nghiệp.

 Là công cụ của Nhà nước điều tiết khối

lượng tiền tệ lưu thông trong nền kinh tế

Đánh giá hiệu quả của tài trợ

 Nhu cầu vốn của doanh nghiệp

 Khả năng sinh lời của dự án đầu tư

 So sánh giữa lợi nhuận thu được và

lãi phải trả

 Xác định thời hạn vay thực tế và thời

hạn vay danh nghĩa.

 Xác định lãi suất thực tế và lãi suất

danh nghĩa

Thời hạn tín dụng trung bình

 Thời hạn tín dụng trung bình: Là khoảng thời gian

trong đó toàn bộ số tiền vay được sử dụng.

 Công cụ đo lường hiệu quả sử dụng vốn

 Thời hạn tín dụng trung bình xác định theo CT

Ví dụ - thời hạn tín dụng trung bình

 Doanh nghiệp được cấp một khoản tín

dụng với tổng số tiền vay là 3 tỷ

Khoản vay được cấp trong thời gian 2 năm theo định kì 3 tháng/1 lần (giải ngân vào cuối kì) Tính thời hạn tín

dụng trung bình của thời kì giải ngân?

 Đáp án: 10.5 tháng

Ví dụ: Đánh giá hiệu quả của khoản vay

 Doanh nghiệp kí 1 hợp đồng tín dụng với

NH, vay 2 tỷ VND trong thời gian 3 năm

Lãi suất khoản vay là 9%/1 năm DN sẽ

nhận được khoản giải ngân 1 lần vào ngày 1/1/2009 và sẽ hoàn trả khoản vay nhiều

lần, mỗi lần thanh toán 1 số tiền như nhau trong 2 năm từ 1/1/2010 đến 31/12/2011 (thanh toán theo định kì 3 tháng/1 lần)

 Tính thời hạn tín dụng trung bình và lãi

suất thực tế của khoản vay

1.2 Tín dụng XNK

 Là loại tín dụng được phân loại theo

mục đích sử dụng, là hình thức tài trợ thương mại quốc tế chủ yếu và phổ

biến nhất hiện nay.

 Là biện pháp hỗ trợ những phương tiện

tài chính và những phương tiện thay

thế tài chính cho DN hoạt động trong lĩnh vực TMQT

 Gồm 2 loại tín dụng: TD xuất khẩu và

tín dụng nhập khẩu

a Tín dụng nhập khẩu

 Thời hạn tín dụng: Có thể là ngắn

hạn, trung hạn hoặc dài hạn, phụ

thuộc thời hạn sử dụng của hàng hóa.

 Vai trò: Là nguồn vốn bổ sung quan

trọng cho nhà NK thực hiện các hợp đồng NK hàng hóa và dịch vụ

 Hiệu quả sử dụng chịu sự tác động

của biến động sức mua tiền tệ, đặc biệt là yếu tố lạm phát.

Tín dụng xuất khẩu

 Là tín dụng ở khâu lưu thông, có thời hạn

không cố định

 Gồm có tín dụng XK trước khi giao hàng và

tín dụng XK sau khi giao hàng

- Tín dụng XK trước khi giao hàng: là TD do

ngân hàng hoặc người NK cấp cho DNXK để mua nguyên vật liệu để sản xuất, chế biến hàng hóa XK => thường là tín dụng trung và ngắn hạn

- Tín dụng XK sau khi giao hàng: Là loại TD

cấp cho DN sau khi đã có bộ chứng từ gửi

hàng, được thực hiện theo nguyên tắc luân chuyển (giữa TD trước khi giao hàng và TD sau khi giao hàng)

1.3 Chiết khấu thương phiếu (Bills Discounted)

a Khái niệm thương phiếu:

- Là các phương tiện thanh toán sử dụng thay

cho thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt.

- Thương phiếu phát triển cùng với mức độ tiền

tệ hóa trong nền kinh tế.

- Thương phiếu gồm có: Hối phiếu (Bills of

Exchange) và Kỳ phiếu (Promissory Notes)

- Cơ sở của nghiệp vụ chiết khấu thương phiếu

là tính có thể chuyển nhượng được của nó.

b Khái niệm hối phiếu đòi nợ

 Khái niệm: Là giấy tờ có giá do Người ký phát lập, yêu

cầu Người bị ký phát thanh toán không điều kiện một

số tiền xác định khi có yêu cầu hoặc vào một thời

điểm nhất định trong tương lai cho Người thụ hưởng.

 Đặc điểm lưu thông của hối phiếu:

- HP hình thành từ các HĐGD cơ sở

- HP có thể được nhận diện dễ dàng, trực tiếp

- Là trái vụ một bên

- Tính “trừu tượng” của hối phiếu

- Tính bắt buộc trả tiền của hối phiếu

- Tính có thể chuyển nhượng của hối phiếu

Mẫu hối phiếu

Số: 123/ex Hối phiếu đòi nợ

Số tiền: 12,000 USD Hànội, 10 tháng 3 năm 2009Ngay sau khi nhìn thấy bản thứ NHẤT (Bản thứ HAI

cùng nội dung và ngày tháng không thanh toán), trả theo lệnh của Ngân hàng Ngoại thương Việt

nam, một số tiền là mười hai nghìn dollar Mỹ chẵnGửi: Công ty TNHH Sanyo Công ty XNK Vĩnh Lợi Tokyo, Nhật Bản Hà Nội, Việt Nam

c Khái niệm kỳ phiếu

 Khái niệm: Là một cam kết trả tiền vô điều

kiện do Người lập phiếu phát ra, hứa trả một

số tiền nhất định cho Người thụ hưởng quy định trên kỳ phiếu hoặc theo lệnh của người này để trả cho một người khác

 Đặc điểm lưu thông của ký phiếu:

- Nên được bảo lãnh trước khi lưu thông vì kỳ

phiếu không có tính bắt buộc trả tiền

- Không phát sinh yêu cầu chấp nhận thanh

toán kỳ phiếu

- Kỳ phiếu được phát hành trước khi người bán

giao hàng cho người mua

Mẫu kỳ phiếu

Số: 11/14 Hối phiếu nhận nợ

Số tiền: 100,000,000VND Hà nội, ngày 3 tháng 3 năm 2009

Trả theo lệnh Công ty Hòa An một số tiền là Một

trăm triệu đồng chẵn ngay sau khi hối phiếu nhận

nợ này được xuất trình

Gửi: Công ty Hòa An Tổng công ty lắp máy VN

TP Hồ Chí Minh Hà Nội

d Thế nào là chiết khấu thương

phiếu

 Việc bán thương phiếu cho ngân hàng để sớm

thu tiền về với một giá thấp hơn mệnh giá

thương phiếu gọi là chiết khấu thương phiếu.

 Cơ sở để chiết khấu TP là giá trị sử dụng và giá

trị trao đổi của nó.

 CK thương phiếu là mua lại các quyền và lợi

ích của thương phiếu khi đáo hạn.

Gọi F: Mệnh giá thương phiếu P: Giá mua thực tế của NH D: Tỉ lệ chiết khấu của NH i: Lãi suất tín dụng thực tế N: Thời hạn cấp tín dụng

1 (  

i

Ví dụ

 Một hối phiếu có thời hạn trả chậm 6

tháng với mệnh giá 75.000 USD được Vietcombank đồng ý chiết khấu với

giá trị chiết khấu là 71.500 USD.

 Tính tỉ lệ chiết khấu của hối phiếu

 Lãi suất thực tế của hối phiếu

 Lãi suất thực tế tính theo năm của hối

phiếu?

2 Tài trợ bằng “Chữ Tín” cho khách hàng

(Banker’s acceptance)

2.5 Chấp nhận hoàn trả (reimbursement

acceptance)

2.1 Phương thức tín dụng chứng từ (Letter of Credit)

đó, một ngân hàng theo yêu cầu của

khách hàng hoặc nhân danh chính mình

sẽ phải tiến hành trả tiền theo lệnh của một người thứ ba (người hưởng lợi)

hoặc chấp nhận trả tiền các hối phiếu

do người này kí phát, hoặc ủy quyền

cho một NH khác thanh toán, khi các

chứng từ quy định được xuất trình phù hợp với các điều kiện của thư tín dụng.

Tính chất tài trợ của thư tín dụng

 NH, bằng uy tín của mình thay mặt cho nhà

NK đứng ra cam kết trả tiền cho người XK

=> người XK có thể chắc chắn việc đòi tiền sau khi đã giao hàng

 NH chỉ đòi lại tiền từ người NK sau khi đã

thanh toán tiền cho người XK => Tài trợ

cho người NK

 NH có thể yêu cầu người NK phải kí quỹ để

mở L/C Nếu kí quỹ là 100% thì tài trợ hiểu như thế nào? Nếu kí quỹ < 100% thì sao?

TTTMQT bằng các loại thư tín dụng khác nhau

 Tài trợ bằng L/C chuyển nhượng

Đánh giá hiệu quả của TTTMQT

bằng thư tín dụng

 Nếu tỉ lệ kí quỹ là 100% và DN kí quỹ bằng vốn của

mình:

CP = Phí mở L/C + Tiền kí quỹ - Lãi được hưởng từ tiền kí

quỹ + Lợi tức có thể thu được từ HĐKD

 Nếu tỉ lệ kí quỹ là 100% và DN vay vốn để kí quỹ:

CP = Phí mở L/C + Tiền kí quỹ - Lãi được hưởng từ tiền kí

quỹ + Lãi vay NH

 Nếu tỉ lệ kí quỹ là 0%:

CP = Phí mở L/C

CP tiết kiệm được = Tiền kí quỹ - Lãi được hưởng từ tiền

kí quỹ + lãi vay NH

Bài tập

 Một DN kinh doanh thương mại đang thực

hiện một hợp đồng trung gian mua bán

giữa 2 đối tác XNK ở 2 quốc gia khác nhau

HĐ XK của DN này là một HĐ trả chậm, và

HĐ NK là HĐ trả ngay DN thực hiện mở 1 L/C tại NH VCB với mức kí quỹ là x% trong thời hạn 3 tháng, phí mở L/C là 0.1% Trị giá của L/C là 100,000 USD HĐ XK của DN trả chậm 3 tháng sau khi giao hàng, vì vậy

DN quyết định chiết khấu hối phiếu đòi nợ

do mình kí phát tại ICB Mệnh giá của HP là 140,000 USD, tỉ lệ chiết khấu 10%

Câu hỏi

 Tính tổng chi phí thanh toán của DN

khi thực hiện HĐ trung gian này nếu:

- X = 0

- X = 100

- X = 50

- Xác định lợi nhuận thuần của DN, giả

sử bỏ qua các chi phí phát sinh khác.

2.2 Bảo lãnh Ngân hàng

 Khái niệm: Là cam kết của ngân hàng bảo

lãnh chịu trách nhiệm trả tiền cho Người

hưởng bảo lãnh, nếu Người được bảo lãnh không thực hiện đúng và không đầy đủ các nghĩa vụ đã thỏa thuận với Người bảo lãnh được quy định trong Thư bảo lãnh của NH (Quy chế nghiệp vụ bảo lãnh của VN)

 Tham khảo thêm khái niệm bảo lãnh theo

Quy tắc thống nhất về bảo lãnh theo yêu cầu – URDG 758)

Đặc điểm của bảo lãnh

 Là những giao dịch riêng biệt với các hợp

đồng, nhưng nó được phát hành dựa trên các điều kiện của HĐ đó

 Bảo lãnh NH tồn tại độc lập với cơ sở hình

thành của nó => trách nhiệm của Người bảo lãnh độc lập với hợp đồng cơ sở

 Mục đích của bảo lãnh ngân hàng là nhằm

ngăn chặn những rủi ro có thể phát sinh, đồng thời bù đắp thiệt hại về mặt tài chính cho người thụ hưởng

Chức năng của bảo lãnh NH

Các loại bảo lãnh ngân hàng

 Bảo lãnh thanh toán (Payment guarantee):

Đảm bảo thanh toán trong các hợp đồng

 Bảo lãnh tiền đặt cọc (advance payment

guarantee)

 Bảo lãnh nhận hàng (Shipping guarantee):

Sử dụng thay thế cho vận đơn để nhận hàng khi vận đơn chưa đến kịp

 Bảo lãnh hoàn trả (reimbursement

guarantee)

 Bảo lãnh thực hiện hợp đồng (performance

guarantee)

2.3 Thư tín dụng dự phòng

(Standby L/C)

 Thư tín dụng dự phòng bản chất là một thư

bảo lãnh, được ra đời trước tiên tại Hoa Kỳ.

 Vai trò của thư tín dụng dự phòng:

- Đảm bảo thực hiện nghĩa vụ

- Vai trò là một công cụ tài trợ: thể hiện trong

tín dụng dự phòng khoản tiền ứng trước, tín dụg dự phòng khoản tiền bảo hiểm, khoản thuế phải nộp …

- Vai trò đốc thúc thực hiện nghĩa vụ hợp đồng

2.4 Chấp nhận hối phiếu Ngân

hàng (Banker’s acceptance)

 Chấp nhận hối phiếu là một cam kết không

điều kiện sẽ thanh toán cho người cầm hối phiếu số tiền đã định vào một ngày được quy định

 Quy trình chiết khấu

 Kì hạn tài trợ: thường là 30, 60 hoặc 90

ngày (có sự điều chỉnh theo từng giao dịch cho phù hợp)

 Tính giá trị của chấp nhận hối phiếu của

Ngân hàng (= Giá HP sau khi có chấp nhận – giá HP trước khi có chấp nhận – phí (nếu có))

2.5 Chấp nhận hoàn trả

(Reimbursement accpeptance)

 Là một hình thức chấp nhận trong đó

Người xuất khẩu không chuyển HP

đến Ngân hàng của người NK mà

chuyển đến một Ngân hàng khác do hai bên thỏa thuận để chấp nhận trả tiền.

 Quy trình chấp nhận hoàn trả

3 Tài trợ dịch vụ tài chính cho hoạt động TMQT

 Dịch vụ bảo hiểm

 Dịch vụ Ngân hàng

 Dịch vụ thanh toán chuyển tiền

 Dịch vụ thanh toán nhờ thu

3.1 Khái niệm dịch vụ tài chính

 Là những dịch vụ có liên quan chặt

chẽ đến quá trình lưu chuyển và sử

dụng vốn, tiền tệ trong nền kinh tế.

 Căn cứ vào Hệ thống phân loại về các

sản phẩm chủ yếu (CPC), dịch vụ tài chính được chia thành 2 loại: Dịch vụ bảo hiểm và dịch vụ ngân hàng-tài

chính khác.

3.2 Tài trợ bằng dịch vụ thanh toán nhờ thu (Collection)

 Khái niệm: Là một phương thức thanh

toán mà trong đó người có các khoản tiền phải thu nhưng không thể tự

mình thu được từ người trả tiền, ủy

thác cho ngân hàng thu hồ tiền ghi

trên các phương tiện tín dụng.

Tính chất tài trợ của dịch vụ thanh toán nhờ thu

 Bản chất không phải là tài trợ bằng vốn hay

uy tín của ngân hàng, mà tài trợ bằng cung cấp dịch vụ

 Ngân hàng thay mặt người đòi tiền, xuất

trình hối phiếu yêu cầu người có nghĩa vụ trả tiền thanh toán => tài trợ bằng dịch vụ thu hộ tiền cho khách hàng

 Nhờ có các Ngân hàng, việc đòi tiền của

người XK được nhanh chóng và thuận tiện hơn

 Các bên chỉ phải trả phí thanh toán dịch vụ

nhờ thu sau khi việc hoàn trả tiền được

thực hiện => Tài trợ phí dịch vụ

Phân loại dịch vụ nhờ thu

 Nhờ thu phiếu trơn (Clean collection):

Nhờ thu không kèm điều kiện

 Nhờ thu kèm chứng từ (Documentary

collection): Nhờ thu kèm điều kiện:

- Thanh toán đổi lấy chứng từ (D/P)

- Chấp nhận thanh toán đổi lấy chứng

từ (D/A)

- Thanh toán theo các điều kiện khác

(D/OTC)

3.3 Tài trợ dịch vụ chuyển tiền

 Chuyển tiền là phương thức mà trong đó

khách hàng yêu cầu ngân hàng của mình

chuyển một số tiền nhất định cho một

người khác ở một địa điểm nhất định bằng phương tiện chuyển tiền do khách hàng quy định

 Bản chất là ngân hàng tài trợ cho khách

hàng để đảm bảo việc chuyển tiền thực

hiện nhanh chóng, chính xác