TUẦN HOÀN MÁU VÀ LƯU THÔNG BẠCH HUYẾT I.MỤC TIÊU: 1.Kiến thức: - Trình bày được sơ đồ vận chuyển máu và bạch huyết trong cơ thể.. Vậy hệ tuần hoàn có cấu tạo và lưu thông trong mạch
Trang 1TUẦN HOÀN MÁU VÀ LƯU THÔNG BẠCH HUYẾT
I.MỤC TIÊU:
1.Kiến thức:
- Trình bày được sơ đồ vận chuyển máu và bạch
huyết trong cơ thể
2.Kĩ năng:
- HS quan sát tranh hình phát hiện kiến thức
- Vẽ sơ đồ tuần hoàn máu
3.Thái độ:
-GD ý thức bảo vệ tim, tránh tác động mạnh vào tim
II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
-GV: Tranh “Sơ đồ cấu tạo hệ tuần hoàn máu”
III.PHƯƠNG PHÁP:
-Nêu và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, vấn đáp
Trang 2IV.TỔ CHỨC DẠY HỌC:
1 Kiểm tra bài cũ ( 4 phút)
+Đông máu có vai trò gì ? Trình bày cơ chế đông máu?
2 Khởi động (2 phút)
-Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS khi tìm hiểu về hệ tuần hoàn của người
-Cách tiến hàmh : “Hệ tuần hoàn có vai trò vận chuyển khí và các chất dinh dưỡng đến khắp tế bào cơ thể Vậy hệ tuần hoàn
có cấu tạo và lưu thông trong mạch như thế nào?”
3 Các hoạt động dạy học ( 32 phút)
Hoạt động của
giáo viên
Hoạt động của HS Nội dung
Hoạt động 1 (16 phút) Tìm hiểu về hệ tuần hoàn máu
-Mục tiêu: +Trình bày được sơ đồ vận chuyển máu trong cơ thể
+Vẽ sơ đồ tuần hoàn máu
Trang 3-Đồ dùng: Tranh “Sơ đồ cấu tạo hệ tuần hoàn máu”
-CTH:
-GV nêu câu hỏi:
+Hệ tuần hoàn gồm
những thành phần
nào?
+Cấu tạo của mỗi
thành phần đó như
thế nào?
-GV nhận xét câu
trả lời của HS và
l-ưu ý cho HS:
+Với tim: Nửa phải
chứa máu đỏ thẫm
-Cá nhân tự quan sát hình 16.1 SGK/51 trả lời.Yêu cầu:
+Số ngăn tim, vị trí, màu sắc
+Tên động mạch, tĩnh mạch chính
-Một HS lên trình bày trên tranh, lớp nhận xét bổ sung
I-Tuần hoàn máu
1 Cấu tạo hệ tuần hoàn
-Hệ tuần hoàn gồm tim và hệ mạch
+Tim: có 4 ngăn (2 tâm thất, 2 tâm nhĩ)
Trang 4(màu xanh), nửa trái
chứa máu đỏ tươi
(màu đỏ)
+Hệ mạch: Không
phải màu xanh là
tĩnh mạch, màu đỏ
là máu động mạch
-GV yêu cầu HS trả
lời câu hỏi mục
SGK/51:
+Mô tả đường đi
của máu trong vòng
tuần hoàn nhỏ và
trong vòng tuần
hoàn lớn?
-HS quan sát hình thảo luận nhóm thống nhất câu trả lời
+Nêu được điểm xuất phát và kết thúc của mỗi vòng
chia 2 nửa Nửa phải chứa máu đỏ thẫm, nửa trái chứa máu đỏ tươi
+Hệ mạch: Động mạch, tĩnh mạch và mao mạch
2.Vai trò của hệ tuần hoàn
Trang 5+Phân biệt vai trò
chủ yếu của tim và
hệ mạch trong sự
tuần hoàn máu?
+Nhận xét về vai
trò của hệ tuần
hoàn máu?
-GV nhận xét kết
quả của các nhóm,
chốt kiến thức
tuần hoàn
+Tim co bóp đẩy máu
+Hệ mạch dẫn máu
+Hệ tuần hoàn trao đổi chất tại phổi và các cơ quan trong
cơ thể
-Đại diện nhóm lên trình bày kết quả trên tranh, nhóm khác bổ sung
-Tim làm nhiệm vụ
co bóp tạo lực đẩy máu vào hệ mạch -Hệ mạch: Dãn máu
từ tim đến các tế bào và từ các tế bào
Trang 6trở về tim
+Vòng tuần hoàn lớn: Từ tâm thất trái
Cơ quan Tâm nhĩ phải
+Vòng tuần hoàn nhỏ: Từ tâm thất phải Phổi Tâm nhĩ trái
-Hệ tuần hoàn giúp máu lưu thông trong toàn bộ cơ thể
Hoạt động 2 (16 phút) Tìm hiểu về hệ bạch huyết
-Mục tiêu: +Trình bày được sơ đồ vận chuyển bạch huyết trong
cơ thể
- CTH:
Trang 7-GV yêu cầu HS
quan sát hình 16-2
SGK giới thiệu về
hệ bạch huyết
-GV nêu câu hỏi:
+Hệ bạch huyết
gồm những thành
phần cấu tạo nào?
-GV giảng thêm:
Hạch bạch huyết
như một chiếc máy
lọc, khi bạch huyết
chảy qua các vật lạ
lọt vào cơ thể được
giữ lại Hạch
th HS quan sát và nghe ghi nhớ kiến thức
-HS trả lời
II-Lưu thông bạch huyết
1.Cấu tạo hệ bạch huyết
-Hệ bạch huyết gồm:
+Mao mạch bạch huyết
+Mạch bạch huyết, tĩnh mạch máu
+Hạch bạch huyết, ống bạch huyết
Trang 8ường tập trung ở
cửa vào các tạng,
các vùng khớp
-GV nêu câu hỏi:
+Mô tả đường đi
của bạch huyết
trong phân hệ lớn?
+ Mô tả đường đi
của bạch huyết
trong phân hệ nhỏ?
+Nhận xét về vai
trò của hệ bạch
huyết?
-HS nghiên cứu SGK thảo luận nhóm thống nhất câu trả lời
-Đại diện nhóm trình bày đáp án, nhóm khác bổ sung
2.Vai trò của hệ bạch huyết
Trang 9-GV thông báo
thêm: Bạch huyết
có thành phần tương
tự như huyết tương
không chứa hồng
cầu và bạch cầu
Bạch huyết liên hệ
mật thiết với hệ tĩnh
mạch của vòng tuần
hoàn máu và bổ
sung cho máu
-Phân hệ bạch huyết nhỏ: Thu bạch huyết ở nửa trên bên phải cơ thể đổ vào tĩnh mạch máu -Phân hệ bạch huyết lớn: Thu bạch huyết
ở phần còn lại của
cơ thể
-Vai trò của hệ bạch huyết: Hệ bạch huyết cùng với hệ tuần hoàn máu thực hiện chu trình luân chuyển môi trường trong cơ thể và tham gia bảo vệ cơ thể
Trang 104.Tổng kết và hớng dẫn về nhà (7 phút)
*Tổng kết: GV cho HS làm bài tập
+Chọn ý trả lời trong các câu sau:
1-Hệ tuần hoàn gồm:
a.Động mạch, tĩnh mạch và tim
b.Tâm nhĩ, tâm thất, động mạch, tĩnh mạch c.Tim và hệ mạch
2-Máu lưu chuyển trong toàn cơ thể là do:
a.Tim co bóp đẩy máu vào hệ mạch
b.Hệ mạch dẫn máu đi khắp cơ thể
c.Cơ thể luôn cần chất dinh dưỡng
d.Chỉ a và b e.Cả a, b, c
Trang 11
+Đáp án: 1 - c ; 2 - d
*Hướng dẫn về nhà:
-Học bài, trả lời câu hỏi SGK -Đọc mục “ Em có biết”
-HS kẻ bảng 17 vào vở