Mục tiêu bài học: Sau khi học xong bải này học sinh cần phải: Phân biệt được 2 cách hấp thụ các chất khoáng ở rễ : Chủ động và bị động.. Trình bày được vai trò của các nguyên tố đại
Trang 1TRAO ĐỔI KHOÁNG VÀ NITƠ Ở THỰC VẬT
I Mục tiêu bài học: Sau khi học xong bải này học
sinh cần phải:
Phân biệt được 2 cách hấp thụ các chất khoáng ở
rễ : Chủ động và bị động
Trình bày được vai trò của các nguyên tố đại lượng ,vi lượng
Giải thích bằng hình vẽ 2 con đường dẫn truyền nước ,các chất khoáng và chất hữu cơ trong cây
Chứng minh được tính thống nhất và mối liên quan chặt chẽ giữa các quá trình trao đổi chất trong các cơ quan khác nhau của cây
II Nội dung trọng tâm :
Các nguyên tố khoáng được rễ hấp thụ từ đất
Các nguyên tố khoáng giữ các vai trò gì trong cấu trúc và các quá trình sinh lý của cây
III Phương tiện và phương pháp dạy học:
Trang 21 Phương tiện dạy học: Tranh vẽ ở hình 3.1 đến
3.3 SGK
2 Phương pháp: Kết hợp nhiều phương pháp để phát huy tính chủ động sáng tạo của HS: hỏi đáp - tìm tịi bộ phận, hỏi đáp – tái hiện
thơng báo, thí nghiệm - chứng minh, trực quan
IV Tiến trình tổ chức bài giảng:
1 Ổn định lớp: kiểm tra đồng phục, sỉ số học
sinh
2 Kiểm tra bài củ: 1 Nêu nguyên nhân và cơ chế
đĩng mở khí khổng ? Đặc điểm cấu trúc của khí khổng trong mối liên quan với cơ chế đống mở khí khổng ?
2.Trình bày các cơ sở khoa
học của việc tưới tiêu hợp lí cho cây trồng ?
3 Bài mới:
Trang 3a Mở bài : Gợi ý giải thích thí nghiệm nêu
trong bài để dẫn học sinh vào nội dung đầu tiên là sự
hấp thụ các chất khoáng ở rễ
b Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của GV và học
sinh
Nội dung
- HS: trình bày thí nghiệm
SGK, từ đó rút ra nhận xét:
Khi ngâm bộ rễ vào dung
dịch xanh metylen, các phân
tử này hút bám trên bề mặt
và dừng lại ở đó, không đi
vào trong tế bào vì nó
không cần cho cho tế bào và
do tín thấm hút của màng
sinh chất
Khi nhúng bộ rễ vào dung
I Sự hấp thụ các nguyên tố khoáng
- Rễ cây là cơ quan chủ yếu hấp thụ các chất khoáng, ngoài ra lá cây cũng có thể hấp thụ các chất khoáng trong trường hợp bón phân trên lá
- Các nguyên tố khoáng chủ yếu được hấp thụ dưới dạng ion
1 Hấp thụ bị động:
Trang 4dịch CaCl2 thì các ion Ca2+
và Cl- sẽ bị hút vào rễ và
đẩy xanh mêtylen ra ngoài
và làm cho dung dịch có
màu xanh (màu xanh của
metylen)
GV: cho HS rút ra nhận xét
về cơ chế hút bám trao đổi
của màng tế bào ?
HS: Các nguyên tố khoáng
được hấp thụ vào cây dưới
dạng ion đi qua hệ thống rễ
- Các ion khoáng khuếch tán theo sự chênh lệch nồng độ
từ cao xuống thấp
- Các ion khoáng hòa tan trong nước và theo nước vào
rễ
- Các ion khoáng hút bám trên bề mặt keo đất và trên bề mặt rễ, trao đổi với nhau khi
có sự tiếp xúc giữa rễ và dung dịch
đất
2 Hấp thụ chủ động :
Trang 5- GV: Quan sát các hình 3.1
; 3.2a; 3.2b SGK, thảo luận
nhóm rồi rút ra kết luận các
nguyên tố khoáng được hấp
thụ từ đất vào cây theo
những cách nào ?
- HS: 2 cách hấp thụ bị
động và chủ động
- GV : hướng dẫn HS quan
sát hình :
+ Tên hình ?
+ Mô tả bằng lời nội
dung hình
+ Nội dung nào
trong hình biểu thị rõ nhất
tên hình ?
- Các chất khoáng vận
chuyển từ nơi có nồng độ thấp đến nơi có nồng độ cao
ở rễ Sự hấp thụ này cần năng lượng ATP
II Vai trò của các nguyên tố khoáng đối với thực vật
1 Vai trò của các nguyên tố đại lượng :
- Cấu trúc trong tế bào
- Là thành phần của các đại
Trang 6+ Dựa vào kiến thức
lớp 10 đã học, trình bày
cách hấp thụ chủ động các
chất khoáng từ đất vào cây ?
+ Tại sao nói quá
trình hấp thụ nước và chất
khoáng liên quan chặt chẽ
với quá trình hô hấp của rễ
? Từ đó đã chứng minh điều
gì ?
- HS: thảo luận và trả lời
- GV : cho HS khác nhận
xét, bổ sung
- GV: Các nguyên tố dinh
dưỡng khoáng thiết yếu ở
trong cây gồm các nguyên
tố đại lượng nào ?
phân tử (P, L, G) Các nguyên
tố khoáng còn ảnh hưởng đến tính chất hệ thống keo trong chất nguyên sinh
2 Vai trò của các nguyên tố
vi lượng và siêu vi lượng:
- Nguyên tố vi lượng là thành phần của các enzim
- Hoạt hóa cho các enzim
- Có vai trò trong trao đổi chất
- Nguyên tố siêu vi lượng có vai trò trong nuôi cấy mô
Trang 7HS: C, H, O, N, P, K, S, Ca,
Mg (9 nguyên tố )
GV: Sử dụng bảng 3 SGK Trình bày vai trò của các nguyên tố đại lượng ?
HS: ………
GV: Các nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu ở trong cây gồm các nguyên
tố vi lượng nào ?
HS: Fe, Mn, B, Cl, Zn, Cu,
Mo, Ni (8 nguyên tố)
GV: Sử dụng bảng 3 SGK Trình bày vai trò của các nguyên tố vi lượng ?
HS:
Trang 84 Củng cố : Sử dụng phần tóm tắt cuối bài để
củng cố 3 nội dung cần nắm vững theo mục tiêu của bài học và vận dụng câu hỏi SGK để củng cố kiến thức
- Cơ chế hấp thụ các chất khoáng : phân biệt sự khác nhau giữa 2 cơ chế bị động và cơ chế chủ động
- Vế vai trò của nguyên tố khoáng : phân biệt vai trò của nguyên tố đại lượng, vi lương
- HS làm bài tập hình 3.3 trang 21 SGK.(Cần đưa vào Mg)
GV : yêu cầu HS trả lời câu hỏi 4, 6 (SGK)
5 Dặn dò : Học bài và trả lời câu hỏi SGK trang
21, đọc và chuẩn bị bài 4
Kẻ bảng 3 vào vở bài tập