CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT (tt) pdf

- Xem trước bài mới, ôn tập kiến thức về các phản xạ có điều kiện và không điều kiện; hệ thần kinh vận động và hệ thần kinh sinh dưỡng... Mở bài Chúng ta đã nghiên cứu các hình thức cảm

CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT (tt)

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức

- Trình bày được đặc điểm về nguồn gốc và các thành phần của hệ thần kinh dạng ống ở động vật có xương sống

- Phân biệt được chức năng của hệ thần kinh vận động và hệ thần kinh sinh dưỡng

- Trình bày được: ”Phản xạ là thuộc tính cơ bản của mọi cơ thể có hệ thần kinh”

- Nguồn gốc và các bộ phận của hệ thần kinh dạng ống

- Phân biệt hệ thần kinh vận động và hệ thần kinh sinh dưỡng

- Khái quát hóa chức năng của hệ thần kinh

2 Kỹ năng

- Phát triển năng lực phân tích, vận dụng trong thực tiễn đời sống, hệ thống hóa và khái quát hóa

- Rèn luyện kỹ năng thảo luận nhóm và làm việc độc lập vớ SGK

3 Thái độ: Hình thành thái độ hiểu biết về kiến

thức và yêu thích thiên nhiên, quan tâm đến hiện tượng sinh giới

II Chuẩn bị dạy và học

1 Giáo viên

- Phóng to các hình 27.1 và 27.2 SGK

- Phiếu học tập để thảo luận nhóm

2 Học sinh

- Phiếu học tập của nhóm để tham gia thảo luận khi hoạt động trên lớp

- Xem trước bài mới, ôn tập kiến thức về các phản xạ có điều kiện và không điều kiện; hệ thần kinh vận động và hệ thần kinh sinh dưỡng

III Tiến trình tổ chức dạy và học

1 Ổn định tổ chức lớp

2 Kiểm tra bài cũ

- Cảm ứng ở động vật là gì? Cảm ứng ở động vật có gì khác với thực vật?

- Trình bày đặc điểm tiến hóa của tổ chức thần kinh ở các nhóm động vật khác nhau?

3 Hoạt động dạy và học

a Mở bài

Chúng ta đã nghiên cứu các hình thức cảm ứng ở các đại diện thuộc các ngành động vật không xương sống, chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu các cấu tạo và chức năng của hệ thần kinh ở động vật có xương sống

b Bài mới

Hoạt động của GV và HS Nội Dung

Hoạt động 1: Tìm hiểu về

nguồn gốc, cấu trúc và

chức năng của hệ thần kinh

dạng ống

GV: Dạng thần kinh ống

xuất hiện ở nhóm động vật

nào? Cấu tạo như thế nào?

Và có vai trò gì?

HS: Nghiên cứu SGK, thảo

luận nhóm và trả lời:

- Dạng thần kinh ống xuất

hiện chủ yếu ở ngành động

vật có xương sống: chim,

thú, người,…

- Cấu tạo: Được bảo vệ

trong hộp sọ và cột sống,

bao gồm: cơ quan thụ cảm,

c Dạng thần kinh ống (Động vật có xương sống):

- Được bảo vệ trong hộp sọ

và cột sống, bao gồm: cơ quan thụ cảm, não và tủy sống, bằng cơ chế phản xạ đảm bảo tính chính xác cao trong phản ứng trả lời kích thích

- Nói chung, ở động vật có hệ thần kinh, hình thức cảm ứng xảy ra đều là các phản xạ không điều kiện, phản xạ có điều kiện

não và tủy sống

- Vai trò: giúp động vật trả

lời kích thích một cách

chính xác và nhanh chóng

hơn

GV: Nhận xét và bổ sung

cho hoàn chỉnh Dựa vào

chức năng thì có mấy dạng

hệ thần kinh?

HS: Nghiên cứu SGK và

trả lời:

+ Hệ thần kinh vận động:

điều khiển hoạt động của

các cơ vân trong hệ vận

động (theo ý muốn)

+ Hệ thần kinh sinh dưỡng:

điều khiển và điều hòa hoạt

- Dựa vào chức năng thì có 2 dạng hệ thần kinh:

+ Hệ thần kinh vận động: điều khiển hoạt động của các

cơ vân trong hệ vận động (theo ý muốn)

+ Hệ thần kinh sinh dưỡng: điều khiển và điều hòa hoạt động của các nội quan (tự động, không theo ý muốn): hệ thần kinh giao cảm và đối giao cảm

động của các nội quan (tự

động, không theo ý muốn):

hệ thần kinh giao cảm và

đối giao cảm

Hoạt động 2: Tìm hiểu về

các hình thức phản xạ

GV: Dựa vào kiến thức đã

học lớp 8 → nhắc lại các

khái niệm:

+ Phản xạ?

+ Phản xạ không điều kiện

và phản xạ có điều kiện?

HS: Thảo luận nhóm và trả

lời:

- Phản xạ là một thuộc tính

cơ bản của mọi cơ thể có

hệ thần kinh, giúp cơ thể

III Phản xạ - một thuộc tính cơ bản của mọi cơ thể

có tổ chức thần kinh

- Phản xạ là một thuộc tính cơ bản của mọi cơ thể có hệ thần kinh, giúp cơ thể trả lời lại các kích thích của môi trường

- Các hình thức cảm ứng ở

động vật liên quan đến sự tiến hóa của tổ chức thần kinh

- Động vật đa bào bậc thấp → Động vật đa bào bậc cao

- Có 2 dạng phản xạ:

+ Phản xạ không điều kiện

trả lời lại một kích thích

của môi trường

- Phản xạ không điều kiện

là loại phản xạ có sẵn, bẩm

sinh khi mới sinh ra

- Phản xạ có điều kiện là

loại phản xạ phải qua quá

trình học tập, rèn luyện của

cá thể mới có

GV: Cho HS tiến hành hoạt

động theo nhóm để hoàn

thiện bảng sau: thảo luận

nhóm lớn để bổ sung bảng

(chú ý sự hình thành phản

xạ có điều kiện)

HS: Tiến hành thảo luận

nhóm và hoàn thiện phiếu

học tập (phiếu học tập đã

+ Phản xạ có điều kiện

Tổ chức thần kinh

Đại diện Hình

thức cảm ứng

Chưa

có tổ chức

TK

ĐV đơn bào, ĐV nguyên sinh

Co rút chất

nguyên sinh Dạng

TK lưới

Ngành ruột khoang

Cơ thể co lại hoặc phóng gai vào con mồi Dạng

TK

Ngành giun,

Cơ thể đã

có phản

4 Củng cố

- Cho HS đọc phần kết luận chung và mục em có

biết ở cuối bài

- Sử dụng câu hỏi 3, 4 trang 107 – SGK để củng

cố

5 Hướng dẫn học ở nhà

- Học bài và trả lời các câu hỏi trong SGK

cho về nhà làm) chuỗi

hạch

thân mềm

ứng định khu

nhưng chưa chính xác Dạng

TK ống

Ngành động vật

có xương sống

Phản ứng định khu, chính

xác: phản

xạ

- Hoàn thành phiếu học tập sau: so sánh phản xạ

có điều kiện và phản xạ không điều kiện

- Xem trước bài mới, tìm hiểu về các loại điện thế: điện thế nghỉ và điện thế hoạt động trong cơ thể động vật như thế nào?