Lập kế hoạch thôn bản ppsx

Mục tiêu Lập kế hoạch khuyến nông thôn bản nhằm để: • Nêu được các yêu cầu về khuyến nông-khuyến lâm của người dân tại thôn bản • Xác định và thống nhất được mục tiêu và những hoạt động

Bài 3: Lập kế hoạch khuyến nông thôn, bản

1 Mục tiêu

Lập kế hoạch khuyến nông thôn

bản nhằm để:

• Nêu được các yêu cầu về

khuyến nông-khuyến lâm của

người dân tại thôn bản

• Xác định và thống nhất được

mục tiêu và những hoạt động

cụ thể về khuyến nông khuyến

lâm tại thôn bản

• Xác lập được vai trò và trách

nhiệm của người dân, của tổ

chức khuyến nông-khuyến lâm

trong việc thực hiện hoạt động

và hỗ trợ người dân trong các

hoạt động khuyến nông-khuyến

lâm tại thôn bản

Lập kế hoạch khuyến nông thôn, bản là đề ra cơ sở và những quyết định để thực hiện các hoạt động khuyến nông-khuyến lâm tại thôn, bản

2 Phương pháp lập kế hoạch khuyến nông thôn bản

2.1 Vì sao sử dụng phương pháp cùng tham gia trong việc lập

kế hoạch khuyến nông thôn bản?

• Phương pháp cùng tham gia trong lập kế hoạch khuyến nông thôn bản là một phương pháp tiếp cận có hiệu quả để vận động, khuyến khích người dân tham gia đông đảo và có trách nhiệm cao vào quá trình xây dựng kế hoạch khuyến nông khuyến lâm tại thôn bản

• Kế hoạch khuyến nông được xây dựng dựa vào người dân là cơ sở

để các cơ quan khuyến nông đưa

ra cơ cấu hỗ trợ thích hợp

Sơ đồ dưới đây thể hiện phương pháp lập kế hoạch có người dân tham gia:

Kế hoạch và tổ chức hỗ trợ từ các cấp xuống người dân và cộng đồng

Lập kế hoạch

(Cơ cấu yêu cầu) Cơ cấu hỗ trợ

Hệ thống lập

kế hoạch từ

dưới lên

Tỉnh

Huyện

Xã

2.2 Yêu cầu của lập kế hoạch khuyến nông thôn bản có người dân tham gia

Trong quá trình xây dựng kế hoạch khuyến nông thôn bản phải

đảm bảo:

9 Giúp người dân và cộng đồng

đánh giá được thực trạng của

thôn bản (bao gồm những tiềm

năng, thuận lợi - những khó

khăn, cản trở, và những cơ hội -

những thách thức)

9 Giúp người dân và cộng đồng

nêu và đề xuất được các mong

muốn phát triển, các kết quả cuối

cùng cần đạt được trong một thời

hạn nhất định (kế hoạch dài hạn

và ngắn hạn)

9 Giúp người dân và cộng đồng thảo luận để xác định các hoạt

động khuyến nông khuyến lâm thích hợp để đạt được mục tiêu

đã đề ra trên cơ sở những khả năng phù hợp của cộng đồng thôn bản cùng với sự hỗ trợ của các tổ chức, cơ quan nhà nước

2.3 Ai tham gia lập kế hoạch khuyến nông thôn bản?

9 Trưởng thôn

9 Nhóm khuyến nông thôn bản

9 Toàn thể người dân trong cộng

đồng thôn bản

Nhiệm vụ của khuyến nông viên

xã (hoặc thôn, bản) là cùng với

Trưởng thôn (và các tổ chức đoàn

thể trong thôn) khuyến khích

người dân trong cộng đồng tham

gia lập kế hoạch khuyến nông

3 Các bước tiến hành trong lập kế hoạch khuyến nông thôn bản

Bước 1 Chuẩn bị

• Thu thập các số liệu cơ bản

có liên quan đến xây dựng kế

hoạch khuyến nông thôn

bản

• Chuẩn bị cho cuộc họp toàn

thôn bản:

Cán bộ khuyến nông cùng với

Trưởng thôn thảo luận các nội dung

cần thiết cho cuộc họp thôn, bản

Bao gồm:

- Thời gian, địa điểm cuộc họp

và nội dung cuộc họp thôn (một số

định hướng hoặc các dự kiến cho tiến

trình xây dựng kế hoạch Giải thích ý nghĩa, mục đích, tầm quan trọng của lập kế hoạch và sự tham gia của mọi người trong cộng đồng)

- Phân công người trình bày nội dung trước cuộc họp thôn bản Cần lưu ý nội dung trình bày phải thật ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu

• Tổ chức họp dân trong thôn, bản

Họp dân là một công việc quan trọng trong xây dựng, đánh giá kế hoạch Nhưng nó chỉ trở thành công cụ hữu ích khi phát huy được tính dân chủ, tập hợp được nhiều ý kiến đóng góp của người tham dự Vì vậy vai trò của người điều hành cuộc họp rất quan trọng Làm sao thu hút, khuyến khích người tham dự đóng góp được nhiều ý tưởng, cung cấp được nhiều thông tin và phải có khả năng xử lý các tình huống để làm cho cuộc họp không căng thẳng Đó cũng là lý do vì sao phải có

sự chuẩn bị chu đáo trước khi tổ chức cuộc họp

Người chủ trì cuộc họp phải có thái độ tôn trọng mọi ý kiến của các thành viên tham dự, kể cả những ý kiến trái ngược, không tỏ ý khó chịu khi có những ý kiến nhận xét, phê phán Và phải biết khuyến khích những người ít tham gia như phụ nữ, dân tộc hoặc những người

mà trước nay ít được cộng đồng quan tâm

Bước 2: Đánh giá thực trạng thôn, bản

Bước 3 Xây dựng mục tiêu

9 Toàn nhóm tập trung thảo luận để xác định mục tiêu

9 Cán bộ khuyến nông đưa ra các gợi ý cho nhóm thảo luận

9 Có thể có rất nhiều mục tiêu được

đưa ra, thư ký nhóm ghi chép lại

9 Nếu có nhiều mục tiêu thì nên dùng phương pháp so sánh cặp đôi để xác

định thứ tự ưu tiên tìm ra mục tiêu nào cần thực hiện trước

9 Chia thành nhóm nhỏ 4-5 người,

mỗi nhóm thu thập và phân tích

một nội dung Thông tin về các nội

dung trên do thành viên trong

nhóm và những người dân trong

cộng đồng cung cấp, càng có nhiều

người cung cấp, bổ sung thông tin

thì mức độ tin cậy càng cao Sau

đó nhóm thảo luận và thống nhất ý

kiến, ghi chép thành tài liệu

9 Công cụ được sử dụng trong đánh

giá hiện trạng thôn bản là biểu đồ,

sơ đồ, sa bàn, lịch thời vụ tuỳ

theo mục đích và nội dung cần

đánh giá mà lựa chọn và sử dụng

công cụ thích hợp, trên nguyên tắc

là làm sao có thông tin chính xác

và nhiều người trong cộng đồng

quan tâm đến nội dung đánh giá

Ví dụ: để đánh giá về thực trạng sử

dụng đất của thôn bản có thể tổ

chức đi vẽ lát cắt, hoặc để đánh giá

về thực trạng sản xuất nông lâm

nghiệp của thôn bản có thể dùng

công cụ lịch thời vụ

9 Cán bộ khuyến nông tập hợp kết

quả của các nhóm làm cơ sở cho

thảo luận xây dựng mục tiêu và

giải pháp của kế hoạch

Ví dụ:

Thuỷ lợi Giống

lúa Nuôi lợn

Cây

Ă.quả

T.S

điểm

Thứ

Tự

Như ví dụ trên, lúc đầu chúng ta xếp thứ tự từ thuỷ lợi đến cây ăn quả, nhưng sau khi so sánh thì có kết quả như bảng trên: ưu tiên số 1 là giống lúa, đến cây ăn quả và cuối cùng là thuỷ lợi

Ví dụ về mục tiêu kế hoạch phát triển của một thôn

Mục tiêu chung:

Phấn đấu đến năm 2001 xoá toàn bộ hộ đói, giảm 60% hộ nghèo Mức thu nhập bình quân đầu người về lương thực 350 kg/năm

Mức thu nhập bình quân đầu người về giá trị thu nhập 1,5 triệu/năm Mức tăng dân số: 1,2 %

100% trẻ em được đi học

Hoàn thiện hệ thống thuỷ lợi, giao thông phát triển, có điện sinh hoạt

Mục tiêu năm 1997:

-Phủ xanh 15 ha đất trống đồi trọc

-Xây dựng hương ước bảo vệ rừng

-Gieo cấy 18 ha lúa bằng giống lai tạp giao và gieo trồng 12 ha ngô

vụ đông

- Trồng 5 ha cây ăn quả

-100% số hộ được tập huấn về kỹ thuật thâm canh lúa, kỹ thuật trồng ngô vụ đông, kỹ thuật chăn nuôi lợn, gia cầm

Bước 4: Xây dựng nội dung hoạt động cho năm kế hoạch (các

giải pháp nhằm đạt được mục tiêu)

Ví dụ:

Kế hoạch hoạt động khuyến nông thôn A năm 2001

Hoạt động Khối lượng Thời gian

thực hiện Địa điểm

Người thực hiện

Hỗ trợ từ bên ngoài Tập huấn

giống lúa

40 hộ 20 -1 - 01 Hội trường

thôn

Các hộ trồng lúa

Cán bộ KN huyện Tập huấn

cây ăn quả

20 hộ 21- 1- 01 Cây Ă.quả Các hộ trồng

Cây Ă.quả

Cán bộ KN huyện

Khi hoàn tất công việc, nhóm công tác báo cáo kết quả trước hội nghị toàn thôn để mọi người trong cộng đồng tham gia đóng góp ý kiến Nếu có những ý kiến bổ sung, cần đưa vào kế hoạch cho phù hợp với nguyện vọng của toàn dân

9 Căn cứ vào thứ tự ưu tiên của các mục tiêu đã được xác

định, toàn nhóm tập trung thảo luận nội dung và các hoạt động thực hiện trong năm kế hoạch Đây được coi

là giải pháp thực hiện kế hoạch vì vậy cần có sự thảo luận kỹ trong nhóm trước khi

đưa ra hội nghị toàn thôn

9 Trước khi đưa ra các giải pháp nhằm thực hiện nội dung nào đó, cần phân tích

kỹ trong nhóm để trả lời

được câu hỏi: Tại sao phải

tập trung giải quyết vấn đề

đó? Liệu đó có phải là mấu chốt của vấn đề mà thôn, bản cần tập trung để thực hiện hay không? Và sau khi thực hiện có làm thay đổi cuộc sống người dân thôn, bản không?

Bước 5 Thẩm định

Bản kế hoạch của thôn

bản sau khi đã có ý kiến

đóng góp của người dân,

được nhóm công tác hoàn

thiện và gửi về trạm khuyến

nông huyện Trạm khuyến

nông huyện có trách nhiệm

xem xét và phê duyệt,

những vấn đề cần sửa đổi

Trạm sẽ thảo luận và giải

thích với thôn để đưa kế

hoạch vào hoạt động

4 Kế hoạch hàng tháng

Kế hoạch hàng tháng (hoặc quý) cần phải được xây dựng trên cơ

sở bản kế hoạch năm đã được phê duyệt Nhiệm vụ của khuyến nông viên thôn, bản là phải xây dựng nên bản kế hoạch hoạt động hàng tháng để tổ chức nông dân tham gia thực hiện

Việc xây dựng kế hoạch tháng cũng tuân theo những câu hỏi:

Ai sẽ tham gia? Và làm như thế nào ?

Các nguồn lực ( Lao động, vật tư, tiền vốn ) cũng cần được tính toán theo nhu cầu của từng hoạt động Cần phân biệt rõ đâu là do dân bản đóng góp, đâu là do nhà nước hoặc các tổ chức từ bên ngoài cộng

đồng hỗ trợ

Nhấn mạnh tầm quan trọng của của kế hoạch hàng tháng bởi nó là một công cụ rất quan trọng giúp cán bộ khuyến nông và ban quản lý thôn, bản tổ chức, điều hành dân bản tham gia thực hiện kế hoạch Nó cũng là cơ sở giúp cho các tổ chức và cơ quan nhà nước điều phối vật tư và kỹ thuật một cách đầy đủ và kịp thời để tạo điều kiện cho thôn, bản thực hiện tốt các hoạt động của mình

Khi xây dựng kế hoạch hoạt động hàng tháng ban quản lý thôn, bản nên cân nhắc những điều sau:

1 Tháng này sẽ làm những công việc gì?

2 Ai sẽ tham gia?

3 Cần đến những điều kiện và những nguồn lực gì để thực hiện những công việc đó?

4 Dựa vào tiêu chuẩn gì để biết chắc rằng những công việc đó đã

được hoàn thành

Dưới đây là thí dụ về kế hoạch hoạt động tháng

Kế hoạch tháng 1-2001, thôn A

Thời gian

Tuần 1 Tuần 2 Tuần 3 Tuần 4

1 Họp thôn phổ biến kế hoạch

2 Xây dựng nhóm sở thích -

4 Tham quan mô hình