Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
2
Suy lu n nh m t
Nhà Kinh T
Bài gi ng c a TS Ph m Th Anh
pham.theanh@yahoo.com
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Suy lu n nh m t nhà kinh t
• M i l nh v c nghiên c u u có nh ng thu t
ng riêng
• Toán h c
• tích phân nh lý không gian véct
• Tâm lý h c
• cái tôi b n n ng mâu thu n nh n th c
• Lu t h c
• cam k t ph nh n l i dân s toà án
• Kinh t h c
• cung chi phí c h i h s co giãn th ng d ng i tiêu dùng c u l i th so sánh t n th t xã h i
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Suy lu n nh m t nhà kinh t
• Kinh t h c ào t o b n
• Suy ngh v các ph ng án thay th
• ánh giá chi phí c a cá nhân và các l a ch n xã
h i.
• Xem xét và hi u c nh ng s ki n và v n nh t
nh có liên quan v i nhau nh th nào.
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
NHÀ KINH T LÀ M T NHÀ KHOA H C
• Cách suy lu n kinh t
• Liên quan n suy lu n phân tích và khách quan.
• S d ng các ph ng pháp khoa h c.
Ph ng pháp khoa h c: Quan sát, Lý thuy t,
và Quan sát thêm
• S d ng các mô hình tóm l c nh!m gi i thích
s v n hành ph c t p c a th gi i th c
• Phát tri n các lý thuy t, thu th p và phân tích s
li u ánh giá các lý thuy t
Vai trò c a các gi nh
• Các nhà kinh t a ra các gi nh d" hi u
th gi i h n
• Ngh thu t c a suy lu n khoa h c là quy t nh xem nên a ra nh ng gi nh nào
• Các nhà kinh t s d ng các gi nh khác nhau
tr l i nh ng câu h#i khác nhau
Trang 2Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Các mô hình kinh t
• Các nhà kinh t s d ng các mô hình n
gi n hoá hi n th c nh!m c i thi n s hi u bi t
c a chúng ta v th gi i
• Hai mô hình kinh t c b n nh t g$m:
• Dòng chu chuy n kinh t
• ng gi i h n kh n ng s n xu t
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Mô hình th nh t: S dòng chu chuy n
• S dòng chu chuy nlà m t mô hình tr c giác
v n n kinh t , nó cho th y ti n chu chuy n th nào qua các h gia ình và doanh nghi p
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Hình 1 Dòng chu chuy n
Chi tiêu
HH & DV
c mua Doanh thu
HH & DV
c bán
Lao ng, t
ai và v n
Income
= D òng chu chuy n
u vào và u ra
= D òng ti n
C ác nhân t
s n xu t
Ti n l ng, ti n thuê
v à l i nhu n
DOANH NGHI P
•S n xu t và bán
h àng hoá và d ch v
•Th uê và s d ng
nh ân t s n xu t
•Mua v à tiêu dùng hàng hoá và d ch v
•S % h u và bán
c ác nhân t s n xu t
H &'()*'
+,-•H gia ình bán
•Doanh nghi p mua
TH NG
C ÁC NHÂN T.
S/N XU0T
•Doanh nghi p bán
•H gia ình mua
TH NG HÀNG HOÁ
VÀ D CH V
Copyright © 2004 South-Western Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Mô hình th nh t: S dòng chu chuy n
• Các doanh nghi p
• S n xu t và bán hàng hoá và d ch v
• Thuê và s d ng các nhân t s n xu t
• H gia ình
• Mua và tiêu dùng hàng hoá và d ch v
• S% h u và bán các nhân t s n xu t
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Mô hình th nh t: S dòng chu chuy n
• Th tr ng hành hoá và d ch v
• Doanh nghi p bán
• H gia ình mua
• Th tr ng các nhân t s n xu t
• H gia ình bán
• Doanh nghi p mua
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Mô hình th nh t: S dòng chu chuy n
• Các nhân t s n xu t
• Các u vào c s d ng s n xu t ra hàng hoá
và d ch v
• t ai, lao ng và v n
Trang 3Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
• ng gi i h n kh n ng s n xu tlà bi u $ cho
th y các cách k t h p khác nhau c a s n l ng
mà n n kinh t có kh n ng s n xu t v i các
nhân t và công ngh s n xu t hi n có.
Hình 2 ng gi i h n kh n ng s n xu t
Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning
ng gi i h n kh
n ng s n xu t A
B C
L ng xe h i
2,200
600
1,000
300
2,000 3,000
1,000
L ng máy tính
D
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
• Các khái ni m c minh ho b%i ng Gi i
h n Kh n ng S n xu t
• Hi u qu
• Chi phí c h i
• T ng tr %ng kinh t
Hình 3 S ! d ch chuy n ng gi i h n kh n ng s n xu t
Copyright © 2004 South-Western
E
L ng xe h i
2,000
700 2,100
750 0
4,000 3,000
1,000
L ng máy tính
A
Kinh t vi mô và kinh t v " mô
• Kinh t vi môt p trung vào các cá th trong n n
kinh t
• H gia ình và doanh nghi p ra quy t nh và t ng
tác v i nhau nh th nào trên các th tr ng c th
• Kinh t v môxem xét n n kinh t t ng th
• Các hi n t ng c a n n kinh t nh l m phát, th t
nghi p, và t ng tr %ng kinh t
NHÀ KINH T LÀ M T NHÀ N CHÍNH SÁCH
• Khi các nhà kinh t c g1ng gi i thích th gi i,
h là nhà khoa h c
• Khi các nhà kinh t c g1ng thay i th gi i,
h là nhà t v n chính sách
Trang 4Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
• Nh ng phát bi u th c ch nglà nh ng phát bi u c
g1ng mô t th gi i nh v n có
• c g i là phân tích mô t
• Nh ng phát bi u chu n t clà nh ng phát bi u v
vi c th gi i nên th nào
• c g i là phân tích kê n
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
• Phát bi u th c ch ng hay chu2n t1c?
• Vi c t ng l ng t i thi u s3 làm gi m vi c làm c a
nh ng lao ng thi u k n ng.
TH4C CH5NG
• Thâm h t ngân sách trung ng cao s3 khi n cho lãi
su t t ng.
TH4C CH5NG
?
?
PHÂN TÍCH TH#C CH$NG VÀ CHU%N T&C
?
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
• Phát bi u th c ch ng hay chu2n t1c?
• Thu nh p có c t6 t ng l ng t i thi u là t t h n
so v i s gi m sút nh7 c a vi c làm.
CHU8N T9C
• Chính quy n các bang nên c phép thu phí i
v i các công ty s n xu t thu c lá' ':u tr các
b nh liên quan n thu c lá c a ng i nghèo
CHU8N T9C
?
?
PHÂN TÍCH TH#C CH$NG VÀ CHU%N T&C
?
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Các nhà kinh t 'Washington
• có vai trò là các c v n c a quá trình ra quy t nh i v i ba nhánh c a chính ph :
• L p pháp
• Hành pháp
• T pháp
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Các nhà kinh t 'Washington
• M t s c quan chính ph thu th p s li u và
a ra các chính sách kinh t nh :
• B Kinh t
• http://www.commerce.gov
• B Th ng kê và Lao ng
• http://www.bls.gov
• V n phòng Ngân sách Qu c h i
• http://www.cbo.gov
• C c D tr Liên bang
• http://www.federalreserve.gov
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
• H có th b t $ng v tính úng 1n c a các lý thuy t th c ch ng khác nhau v s v n hành
c a th gi i
• H có th có nh ng giá tr khác nhau, và do v y
có các quan i m chu2n t1c khác nhau v vi c nên th c hi n chính sách nào
Trang 5B ng 2 10 i m mà các nhà kinh t th ng nh t trí nh t
Copyright © 2004 South-Western
1 Giá thuê tr n làm gi m c '; ng và ch t v nhà % (93%)
2 Thu quan và h n ng ch nh p kh2u th ng làm gi m phúc l i kinh t
chung (93%)
3 T< giá linh ho t và th n i giúp cho chính sách ti n t hi u qu '= >
(90%)
4 Chính sách tài khoá (ví d '>= '?:m thu và/ho c t ng chi tiêu) có tác
ng kích thích l n n n kinh t khi nó %'@ i m c toàn d ng (90%)
5 N u cán cân ngân sách trung ng cân b!ng,'ó là k t qu sau c chu kì
kinh doanh ch không ph i là hàng n m (85%)
6 Thanh toán ti n m t làm t ng phúc l i c a ng i nh n l n h n so v i
thanh toán hàng i hàng v i cùng giá tr (84%)
7 Thâm h t l n ngân sách trung ng có tác ng x u n n n kinh t
(83%)
8 Ti n l ng t i thi u làm t ng th t nghi p lao ng trA và thi u k '> >?'
(79%)
9 Chính ph nên tái c c u h th ng phúc l i cùng v i “thu thu nh p âm.”
(79%)
10 Thu gây ô nhi"m môi tr ng và vi c cho phép mua bán gi y phép gây ô
nhi"m là cách th c ki m soát ô nhi"m t t h n so v i vi c áp d ng h n
K t lu n
• Các nhà kinh t c g1ng gi i quy t tính ch quan c a h v i tính khách quan c a m t nhà khoa h c
• H a ra các gi nh h p lý và xây d ng các mô hình c n gi n hoá nh!m hi u c th gi i quanh h
• Hai mô hình kinh t n gi n ó là s $ dòng chu chuy n và ng gi i h n kh n ng s n xu t.
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
K t lu n
• Kinh t h c c chia thành hai l nh v c nh#:
• Kinh t vi mô nghiên c u quá trình ra quy t nh
c a các h gia ình và doanh nghi p trên th tr ng.
• Kinh t v mô nghiên c u các l c l ng và xu
h ng nh h %ng n t ng th n n kinh t
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
K t lu n
• Phát bi u th c ch ng là khBng nh v s v n hành c a th gi i
• Phát bi u chu2n t1c là khBng nh v vi c th
gi i nên th nào
• Khi các nhà kinh t a ra các phát bi u chu2n t1c, h hành ng nh các nhà t v n chính sách h n là các nhà khoa h c
K t lu n
• Các nhà kinh t khi t v n cho các nhà ho ch
nh chính sách a ra nh ng l i khuyên xung
t nhau, i u ó ho c là do s khác nhau v
các ánh giá khoa h c, ho c là do nh ng giá tr
khác nhau
• Ngoài ra, các nhà kinh t có th th ng nh t v
l i khuyên, nh ng các nhà ho ch nh chính
sách l i có th l i