Marketplace (thị trường điện tử, e-market) đã xuất hiện rất nhanh chóng với sự tham dự của các tập đoàn lớn thế giới và các công ty CNTT có thể cung cấp các giải pháp chuẩn mực như: mySAP.com Marketplace.
Trang 1THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
TS Nguyễn Hoàng Tiến
1
Trang 2E-MARKETLACE, E-WORKPLACE
VÀ CÁC MÔ HÌNH KHÁC
1 TMĐT kiểu E-marketplace
2 TMĐT kiểu E-workplace
3 Tổng kết các loại dịch vụ TMĐT
Trang 3TMĐT KIỂU E-MARKETPLACE
Marketplace (thị trường điện tử, e-market) đã xuất hiện rất
nhanh chóng với sự tham dự của các tập đoàn lớn thế giới và các công ty CNTT có thể cung cấp các giải pháp chuẩn mực như:
mySAP.com Marketplace
Kế hoạch tạo lập thị trường này đã được các tập đoàn sau đề
xuất: General Motors, Ford, Daimler-Chrysler i Toyota
Mục tiêu chính là hợp tác chặt chẽ với các nhà cung ứng và các công ty thi công
Các tập đoàn vẫn tiếp tục cạnh tranh trên thị trường bán lẻ, tuy nhiên sẽ kết nối năng lực của mình tại khâu đặt mua nguyên vật liệu và các phụ tùng cần thiết để sản xuất ô tô
Đã có http://www.e-steel.com/ là nơi giao dịch thương mại của hàng ngàn công ty chuyên về sản xuất các sản phẩm từ thép.
Trang 4TMĐT KIỂU E-MARKETPLACE
Phải đầu tư rất lớn để hiện diện và hoạt động trên các thị trường này, do đó thường bị các tập đoàn lớn của Mỹ và Tây Âu thống lĩnh Sự quan tâm của họ tới Internet có thể lý giải như sau:
Sự phát triển của Internet đã gây áp lực tìm cách rút ngắn khoảng cách đối với các công ty đã đồng tạo dựng nên thành công của TMĐT
Các tập đoàn buộc phải tìm nguồn lợi nhuận khác Sử dụng Internet để thực hiện giao dịch với nhà cung ứng, đối tác thi công và khách hàng
Theo Gartner Group thì năm 2004 e-marketplace đã phục vụ tới 40% các giao dịch B2B Tuy nhiên giải pháp này không phải là rẻ đối với các công ty Việt Nam:
1-5 triệu USD mua phần mềm B2B và tích hợp với hệ thống hiện hữu,
Hàng năm: 200-500 nghìn USD nhằm duy trì các phầm mềm đó.
Trang 5TMĐT KIỂU E-MARKETPLACE
Theo đánh giá của IDC thì giá trị của các hợp đồng dựa trên các giao dịch điện
tử tăng từ 200 tỷ USD vào năm 2000 đến 2500 tỷ USD vào năm 2004 Sự tăng trưởng như vậy là do 79% các công ty từ 12 quốc gia phát triển chú tâm vào sự phát triển của TMĐT
Nhiều công ty tạo nên thì trường (sàn) với với các bên đấu thầu cung ứng các
nguyên vật liệu và các linh kiện sản xuất
Sự kết nối các quỹ mua sắm nguyên vật liệu cho phép thương lượng đáng kể điều kiện giá cả đối với các nhà cung ứng
Thị trường điện tử hoạt động dựa trên hạ tầng viễn thông, đồng thời hỗ trợ cho tất cả các giai đoạn của giao dịch, cùng với việc xác định giá thành SP&DV Mỗi giao dịch bao gồm 3 giai đoạn:
Thu thập thông tin
Thương lượng
Thực hiện
Trang 6TMĐT KIỂU E-MARKETPLACE
J Rayport và J Sviokla không sử dụng khái niệm thị trường điện tử; nhằm phân biệt với thị trường truyền thống họ đã đưa ra khái niệm không gian thị trường (marketspace)
Sự phát triển của CNTT, đặc biệt là Internet, làm cho các thị trường truyền thống (các địa điểm vật lý diễn ra sự trao đổi hàng hóa -
marketplace) tiến hóa theo hướng marketspace Các giao dịch
marketspace khác với các giao dịch truyền thống ở chỗ:
Tình huống giao dịch – gặp gỡ trực tiếp được thay thế bằng các hoạt
động trên màn hình máy tính
Nội dung giao dịch – trao đổi thông tin thay cho trao đổi hàng hóa.
Cơ sở hạ tầng – các máy tính và cơ sở hạ tầng viễn thông thay thế cho
các phiên họp chợ hay cửa hiệu.
Trang 7TMĐT KIỂU E-MARKETPLACE
J Rayport i J Sviokla đã chỉ ra, khác với thị trường truyền thống mà
3 thành phần trên xuất hiện dưới dạng tổng hợp, marketspace cho
phép phân chia và thao tác chúng một cách độc lập
Giải pháp e-marketplace cho phép ta xây dựng, duy trì và quản lý các mối quan hệ giữa các đối tác: các nhà cung ứng SP&DV, các hợp tác viên của họ, các nhà phân phối và khách hàng Đây là diễn đàn kinh tế
hỗ trợ cho các giao dịch chuyên là nền tảng cơ bản của TMĐT, cho phép ta tích hợp các quá trình kinh tế của các đối tượng tham gia
Marketplace sẽ loại bỏ sự cần thiết phải đầu tư vào hệ thống giao dịch Internet riêng Sự lệ thuộc của DN vào một xã hội thông tin đã được xác định trong marketplace, với vai trò là tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân phối và tiếp cận với các thông tin hợp lý
Trang 8TMĐT KIỂU E-MARKETPLACE
Đối với mỗi cộng đồng sẽ có một diễn đàn trao đổi các thông tin quan trọng: các tin tức hàng ngày, bài báo, câu trả lời phỏng vấn của các nhà phân tích, các tài liệu kỹ thuật, các phân tích tình huống thực tiễn và các bản thảo có liên quan tới các quá trình kinh tế (như lên kế hoạch sản xuất, thực hiện các đơn đặt hàng)
Qua thị trường này họ có thể tiếp cận với các hàng hóa dịch vụ và thông tin cần tìm tại bất kỳ nơi nào và thời điểm nào Những người bán hàng có thể liên hệ trực tiếp với nhiều khách hàng và chính họ cũng có thể dễ dàng,
nhanh chóng tiếp cận với các hàng hóa và dịch vụ
Thực hiện các giao dịch qua marketplace nâng cao hiệu quả của sự tập hợp, thực hiện và thanh toán các đơn đặt hàng, tích hợp các thông tin trong công
ty và giữa các đối tác kinh tế Trong phạm vi marketplace, các công ty luôn
Trang 9TMĐT KIỂU E-MARKETPLACE
Sau khi đăng ký tại marketplace các công ty trở thành các đối tượng của thị trường mở: người mua tìm kiếm người bán trên toàn thế giới; các nhà cung cấp dịch vụ cho các cá nhân và các công ty các ngành khác nhau
Khả năng thực hiện các giao dịch dựa trên sự hợp tác phức tạp hơn là các hoạt động đơn thuần mua và bán Cộng đồng như vậy là trung tâm truyền thông, nhờ đó các công ty có thể liên hệ với nhiều đối tác khác nhau không cần phải tạo nên các giao diện cá nhân, có thể hợp tác với tất cả hoặc hạn chế tới những đối tác đã chọn
Việc cùng nhau dự đoán sẽ bảo đảm tính đồng bộ của các hoạt động phục vụ chuỗi hậu cần thông qua việc cho phép lưu thông các thông tin về nhu cầu dự kiến giữa tất
cả các đối tác tham gia quá trình
Quản trị tích hợp các nhà phân phối và các đối tác trung gian là giải pháp phổ rộng cho các nhà sản xuất, phân phối lẫn đối tác trung gian Marketplace là một diễn đàn truyền thông trong phạm vi các hợp đồng, giá cả và chất lượng.
Trang 10TMĐT KIỂU E-MARKETPLACE
Sự phục vụ hàng trong marketplace sẽ tạo cho người mua khả năng tiếp xúc với số lượng lớn các nhà cung ứng, bảo đảm cho họ khả năng lựa chọn chất lượng lẫn giá cả tốt nhất:
Đơn giản hóa việc đặt hàng qua đường điện tử,
Tiếp cận các dữ liệu liên quan tới những nhà cung ứng được sơ chọn;
Tiết kiệm thời gian và chi phí; độ linh hoạt cao trong lựa chọn
Các cuộc đấu giá được tổ chức trên diễn đàn marketplace sẽ giúp cho các bên tham gia cân bằng cung và cầu, quản lý hàng tồn và
cung cấp dịch vụ cho các đối tác và khách hàng
Vì mục tiêu gia tăng tính cạnh tranh, tất cả các ngành cần phải từ
bỏ sự tích hợp hạn chế tới nội bộ DN để củng cố sự tích hợp giữa các tổ chức còn marketplace sẽ mở rộng phạm vi hoạt động kinh
Trang 11TMĐT KIỂU E-WORKPLACE
1 Trong nền kinh tế điện tử đầy năng động và cạnh tranh, để
thực hiện hiệu quả những công việc được giao, các nhân viên cần một môi trường làm việc thích hợp
2 Workplace thích ứng từng vị trí công tác với đòi hỏi cá nhân
NSD có thể gửi bưu phẩm, thanh toán các chuyến đi công vụ, kiểm tra hiện trạng cung ứng, xem thông tin tiền lương
3 Workplace là portal nhằm bảo đảm cho NSD nhanh chóng và
dễ dàng, dựa trên Internet, tiếp cận với các trình, thông tin và dịch vụ nội bộ và ngoại vi để thực hiện các công việc.
4 Workplace cho phép hoạt động hiệu quả trong môi trường
kinh doanh năng động và đưa vào những thông tin bằng cách nhấn bàn phím cùng với việc sử dụng giao diện dễ sử dụng,
dễ cấu hình và đầy tính năng.
Trang 12TMĐT KIỂU E-WORKPLACE
Những NSD giải pháp Workplace có ngay lập tức những
tiện ích sau:
Điểm tiếp cận với các trình, thông tin và dịch vụ khi sử dụng Internet,
Dựa trên sự cá nhân hóa và các tiết diện của giao diện được cấu hình dưới góc độ nhu cầu cá nhân,
Dễ tích hợp các hệ thống khác nhau,
Phục vụ đơn giản dựa trên hệ thống mở và linh hoạt không cần phải cài đặt các phầm mềm phụ thêm,
Tiếp cận an toàn và chắc chắn từ mọi nơi
Trang 13TMĐT KIỂU E-WORKPLACE
Giải pháp Workplace cung cấp cho NSD điểm tiếp cận tất cả các
thông tin, trình sử dụng và các dịch vụ cần thiết nhằm thực hiện những công việc thường ngày với thiết kế màn hình đơn giản và phạm vi chức năng đa dạng
Workplace đảm bảo tiếp cận với các trình sử dụng của DN và
các hệ khác cũng như dịch vụ Internet từ mức độ truy cập của bộ duyệt trình Trong cùng thời gian NSD có thể dùng các trình nội
bộ cũng như các dịch vụ bên ngoài
Workplace có thể cấu hình lại theo sở thích cá nhân của nhân
viên và vai trò của nhân viên trong tổ chức Qua sự cấu hình nơi làm việc tại tất cả các cấp bậc – cá nhân, DN– NSD chỉ có
những thông tin, dịch vụ và chức năng cần thiết để thực hiện
những nhiệm vụ của mình nhằm đảm bảo thông tin và dịch vụ khác nhau cho những NSD đảm đương nhiều vai trò khác nhau.
Trang 14TMĐT KIỂU E-WORKPLACE
Workplace cung cấp vai trò NSD được tiền định nghĩa có thể sử dụng với
mục đích cá nhân hóa đặc thù cho một DN nào đó Các vai trò này có thể là căn cứ cho việc dựng nên những vai trò mới, như những vai trò và tiết diện mới của NSD với nhiệm vụ chưa được xác định trong giai đoạn này tại DN
Khả năng thích ứng các giải pháp nhằm cấu hình môi trường làm việc qua việc kết nối với các thao tác hay được sử dụng nhất trong những hệ thống khác nhau hoặc với những trang Web quan trọng
Sự tích hợp cho phép bỏ qua hàng loạt các bước đi tốn thời gian như xin quyền truy cập, nhập địa chỉ trang Web, đăng nhập vào một trang Web nào
đó và tái nhập những thông tin liên quan tới lệnh đặt hàng
Workplace loại trừ những tìm kiếm kéo dài và các hành động dập khuôn
thường gặp ở những môi trường hiện nay của nhiều DN
Trang 15TMĐT KIỂU E-WORKPLACE
kết các tài nguyên của DN Nhờ sử dụng máy chủ được đặt tại
trung tâm và các cơ chế bảo vệ phức tạp, NSD chỉ có thể một lần thực hiện các thủ tục nhận diện và đăng ký với hệ thống còn tiết
diện liên quan tới quyền truy cập được các trình và các dịch vụ
khác sử dụng nếu chúng có quyền truy cập
ngữ truyền thông, đã thỏa mãn các đòi hỏi như là điểm cuối của ý tưởng „thin client” rất phổ biến với mục đích chính là giảm thiểu tối đa chi phí duy trì và khai thác hệ thống và gia tăng hiệu quả
thực hiện những công việc được giao phó
Trang 16TỔNG KẾT CÁC LOẠI TMĐT
Sự chuyên tâm của các DN vào việc xây dựng giải pháp TMĐT là rất khác nhau
B2C là được thịnh hành và ưa dụng nhất Không có gì lạ khi ngay
cả các công ty bé cũng thử mở kênh bán hàng mới hoặc định hướng không chỉ tới mốt mới là nền kinh tế điện tử
Tình hình trên TTCK cũng kích thích quan tâm tới hoạt động này Không phải những bước đi này luôn luôn kết thúc thành công
Triển khai B2C thường được thực hiện quá nhanh mà không phân tích kỹ lưỡng về nhu cầu thị trường và thiếu những phương pháp và
mô hình xây dựng dẫn đến thất bại của giải pháp đang được triển
Trang 17TỔNG KẾT CÁC LOẠI TMĐT
Tình hình hoàn toàn khác trong trường hợp B2B; không xuất hiện đại trà các giải pháp mới được triển khai, vì cả độ phức tạp lẫn vốn cần thiết để thực hiện chúng thường quá lớn IDC đánh giá thị trường
châu Âu thực tế mới bắt đầu phát triển vào năm 2002 nhưng sẽ là khu vực phát triển nhanh nhất,còn các giao dịch B2B sẽ chiếm đa số thị phần
IDC có phân biệt trong 3 thể loại giao dịch B2B:
E-phân phối – phạm vi đã giảm xuống trong vòng vài năm qua vì người bán và mua luôn tập trung triển khai những mô hình B2B khác
E-thị trường SP&DV,
E-tiếp tế – phát triển vũ bão và từ bỏ kiểu tiếp tế qua trung gian
B2E ít cả về số lượng lẫn độ thịnh hành Chỉ các tập đoàn lớn thế giới mới triển khai dạng tương tác này dẫn đến hạ thấp chi phí của PNS, cũng như cung cấp cho chủ lao động một công cụ hữu hiệu trong
truyền thông với nhân viên
Trang 18TỔNG KẾT CÁC LOẠI TMĐT
thành phần, mà một mặt phải được coi là giải pháp B2C, mặt khác có
những chức năng B2B Vì vậy sự phân chia cứng nhắc rất khó khăn
chẽ giữa các nhà cung ứng và các đơn vị thi công Các công ty sẽ tiếp tục cạnh tranh trên thị trường sản phẩm đầu cuối, tuy nhiên sẽ kết nối lực
lượng tại khâu mua bán nguyên vật liệu, phụ tùng hay với các đơn vị thi công nhằm vượt qua hiệu ứng quy mô kinh tế (economy scale), tức cung cấp sản phẩn đầu ra với giá thành rẻ hơn
kinh doanh được gắn liền với mạng Internet TMĐT không chỉ là mốt nhất thời mà là cả một cơ hội lớn đối với nhiều ngành và DN với ý nghĩa