tài liệu ôn tập môn kiến thức chung

Chú tr ng các bi n pháp phòng ng a tham nh ng, lãngphí... CÔNG CH C1.

TÀI LI U ÔN T P MÔN KI N TH C CHUNG

- Bao g m các t ch c, các thi t ch có m c ích, có ch c n ng th c hi n ho ctham gia th c hi n quy n l c chính tr

tr Khi ng giành c quy n l c chính tr thì tr thành ng c m quy n, gi vai tròlãnh o toàn b HTCT, c b n là lãnh o nhà n c ng c m quy n s c ng i

c a mình n m gi nh ng v trí quan tr ng c a nhà n c th c hi n m c tiêu c agiai c p th ng tr

t sau Cách m ng tháng Tám n m 1945 v i s ra i c a Nhà n c Vi t Nam Dân

ch c ng hoà, nay là Nhà n c C ng hoà xã h i ch ngh a Vi t Nam

HTCT XHCN n c ta là m t t ng th các thi t ch , các quy n l c chính tr

-xã h i liên h ch t ch v i nhau d i s lãnh o th ng nh t c a ng C ng s n Vi tNam, cùng th c hi n quy n l c chính tr c a nhân dân, qu n lý và lãnh o XHCN vì

m c tiêu dân giàu, n c m nh, xã h i dân ch , công b ng, v n minh

Nh v y, HTCT XHCN Vi t Nam b o m tính th ng nh t cao, các b ph n

h p thành HTCT có s tác ng qua l i m t thi t v i nhau d i s lãnh o th ng

nh t c a ng c ng s n Vi t Nam t m c ích chung là xây d ng xã h i Vi tNam giàu m nh, dân ch , công b ng và v n minh Nguyên t c quy n l c thu c vnhân dân là nguyên t c t i cao trong t ch c và ho t ng c a HTCT nói chung và

c a t t c các t ch c trong HTCT XHCN Vi t Nam nói riêng

2 C u trúc c a h th ng chính tr Vi t Nam

HTCT XHCN n c ta hi n nay bao g m ng C ng s n Vi t Nam, Nhà

n c C ng hoà xã h i ch ngh a Vi t Nam, M t tr n T qu c Vi t Nam và các oàn

th nhân dân nh : T ng liên oàn lao ng Vi t Nam, oàn thanh niên C ng s n HChí Minh, H i Liên hi p ph n Vi t Nam, H i nông dân Vi t Nam, H i c u chi nbinh Vi t Nam

2.1 ng c ng s n Vi t Nam là i tiên phong c a giai c p công nhân, ng

th i là i tiên phong c a nhân dân lao ng và c a dân t c Vi t Nam, i bi u trungthành l i ích c a giai c p công nhân, nhân dân lao ng và c a c dân t c, ng l y

ch ngh a Mác - Lênin và t t ng H Chí Minh làm n n t ng t t ng, kim ch namcho hành ng, l y t p trung dân ch làm nguyên t c t ch c c b n ng v a là b

ph n h p thành h th ng chính tr , v a là l c l ng lãnh o h th ng chính tr

V trí, vai trò, trách nhi m lãnh o c a ng i v i HTCT xu t phát t s

m nh l ch s c a giai c p công nhân, t s th ng nh t c b n l i ích gi a giai c pcông nhân, nhân dân lao ng và dân t c S lãnh o c a ng i v i h th ngchính tr là i u ki n c n thi t và t t y u m b o cho h th ng chính tr gi c

b n ch t giai c p công nhân, m b o m i quy n l c thu c v nhân dân ng không

gi c vai trò lãnh o HTCT thì ch xã h i s thay i, HTCT không còn làHTCT XHCN và quy n l c chính tr không còn trong tay nhân dân

Th c hi n s lãnh o, ng luôn phòng b nh m t dân ch , c oán,chuyên quy n ho c bao bi n làm thay, ng th i phát huy vai trò ch ng sáng t o

c a các t ch c trong HTCT M t khác, ng chú tr ng xây d ng cho c m t c

ch ho t ng cho c HTCT, làm rõ ch c n ng, nhi m v , quy n h n và m i quan húng n gi a các t ch c trong HTCT

tr ng lãnh o thông qua t ch c ng và ng viên ho t ng trong các t ch c

c a h th ng chính tr , t ng c ng ch trách nhi m cá nhân, nh t là ng i ng

u ng th ng xuyên nâng cao n ng l c và hi u qu lãnh o, ng th i phát huy

m nh m vai trò, tính ch ng, sáng t o và trách nhi m c a các t ch c khác trong

h th ng chính tr

2.2 Nhà n c C ng hoà xã h i ch ngh a Vi t Nam là Nhà n c pháp quy n

xã h i ch ngh a c a nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân T t c quy n l c nhà n c

thu c v nhân dân mà n n t ng là liên minh gi a giai c p công nhân v i giai c p nôngdân và i ng trí th c, do ng C ng s n Vi t Nam lãnh o Quy n l c nhà n c là

th ng nh t; có s phân công, ph i h p và ki m soát gi a các c quan trong vi c th c

hi n các quy n l p pháp, hành pháp, t pháp Nhà n c ban hành pháp lu t; t ch c,

qu n lý xã h i b ng pháp lu t và k hông ng ng t ng c ng pháp ch xã h i ch ngh a

Nhà n c ph c v nhân dân, g n bó m t thi t v i nhân dân, th c hi n y quy n dân ch c a nhân dân, tôn tr ng, l ng nghe ý ki n c a nhân dân và ch u s giámsát c a nhân dân; có c ch và bi n pháp ki m s oát, ng n ng a và tr ng tr t quan liêu,tham nh ng, lãng phí, vô trách nhi m, l m quy n, xâm ph m quy n dân ch c a côngdân; gi nghiêm k c ng xã h i, nghiêm tr m i hành ng xâm ph m l i ích c a T

qu c và c a nhân dân

T ch c và ho t ng c a b máy nhà n c theo nguyên t c t p trung dân ch ,

có s phân công, phân c p, ng th i b o m s ch o th ng nh t c a Trung ng

Nhà n c C ng hoà xã h i ch ngh a Vi t Nam là t ch c trung tâm th c hi nquy n l c chính tr , là tr c t c a h th ng chính tr , là b máy t ch c qu n lý kinh

t , v n hoá, xã h i, th c hi n ch c n ng i n i và i ngo i

2.3 M t tr n T qu c Vi t Nam, các oàn th nhân dân có vai trò r t quan

tr ng trong s nghi p i oàn k t toàn dân t c xây d ng và b o v T qu c; i

di n, b o v quy n và l i ích h p pháp, chính áng c a nhân dân, ch m lo l i ích c acác oàn viên, h i viên; th c hi n dân ch và xây d ng xã h i lành m nh; tham giaxây d ng ng, Nhà n c; giáo d c lý t ng và o c cách m ng, quy n và ngh a

v công dân, t ng c ng m i liên h gi a nhân dân v i ng, Nhà n c

M t tr n T qu c Vi t Nam là t ch c liên minh chính tr , liên hi p t nguy n

Các oàn th nhân dân tu theo tính ch t, tôn ch và m c ích ã c xác

nh, v n ng, giáo d c oàn viên, h i viên ch p hành lu t p háp, chính sách; ch m

lo, b o v các quy n và l i ích h p pháp, chính áng c a oàn viên, h i viên; giúpoàn viên, h i viên nâng cao trình v m i m t và xây d ng cu c s ng m i; thamgia qu n lý nhà n c, qu n lý xã h i

ng tôn tr ng tính t ch , ng h m i ho t ng t nguy n, tích c c, sáng t o

n c có c ch , chính sách, t o i u ki n M t tr n và các oàn th nhân dân ho t

nh t nguyên th hi n ch , ch ngh a Mác- Lênin và t t ng H Chí Minh là n n

t ng t t ng chung c a h th ng; CNXH là m c tiêu chung; không ch p nh n cáckhuynh h ng chính tr trái v i ch ngh a Mác-Lênin và t ng H Chí Minh, trái v i

m c tiêu XHCN

- Các thành viên c a HTCT do ng C ng s n Vi t Nam l p ra có l ch s utranh v vang, có vai trò to l n trong s nghi p gi i phóng dân t c, xây d ng và b o

v t n c theo con ng XHCN

- HTCT mang tính nhân dân sâu s c Tính nhân dân c a HTCT th hi n: quy n

l c thu c v nhân dân, m c ích vì nhân dân, l c l ng do nhân dân n c ta t t ccác t ch c trong HTCT u g n bó v i nhân dân

- HTCT c t ch c r ng kh p, ch t ch theo nguyên t c t p trung dân ch Các t ch c trong HTCT n c ta hi n nay c t ch c theo h th ng t trên

xu ng d i, có m t m i c p t trung ng n c s m i c p, t t c các t ch ctrong HTCT u ch u s lãnh o c a t ch c ng

- Các thành viên c a HTCT có v trí pháp lý v ng ch c V trí, vai trò c a m i

t ch c trong HTCT n c ta u c Hi n pháp, pháp lu t kh ng nh Xu h ngpháp lu t hóa v trí, vai trò, ch c n ng, nhi m v c a các thành viên c a HTCT ngàycàng rõ

III S C N THI T PH I I M I, KI N TOÀN H TH NG CHÍNH

TR N C TA HI N NAY

Ngày nay, khi b c vào th i k y m nh công nghi p hoá, hi n i hoá t

n c, vi c ti p t c i m i, ki n toàn HTCT n c ta là m t yêu c u khách quan,

h i ch ngh a, thúc y phát tri n v n hoá, xã h i, an ninh, qu c phòng, v i m c tiêu

ph n u n n m 2020 n c ta c b n tr thành n c công nghi p theo h ng hi n i; chính tr - xã h i n nh, dân ch , k c ng, ng thu n; i s ng v t ch t và tinh

th n c a nhân dân c nâng lên rõ r t; c l p, ch quy n, th ng nh t và toàn v n lãnh th c gi v ng; v th c a Vi t Nam trên tr ng qu c t ti p t c c nâng lên;

t o ti n v ng ch c phát tri n cao h n trong giai o n sau.

2 i m i, ki n toàn HTCT nh m kh c ph c nh ng y u kém trong t ch c

và ho t ng c a h th ng chính tr n c ta hi n nay.

- M t tr n T qu c Vi t Nam và các oàn th nhân dân phát huy t t h n vai trò

t p h p, xây d ng kh i i oàn k t toàn dân t c

- Dân ch xã h i ch ngh a có ti n b , s c m nh i oàn k t toàn dân t c

+ Tình tr ng suy thoái v chính tr , t t ng, o c, l i s ng trong m t b

ph n không nh cán b , ng viên và tình tr ng tham nh ng, lãng phí, quan liêu,

- Xây d ng Nhà n c pháp quy n xã h i ch ngh a ch a theo k p yêu c u pháttri n kinh t và qu n lý t n c, c th :

+ N ng l c xây d ng th ch , qu n lý, i u hành, t ch c th c thi pháp lu tcòn y u

+ T ch c b máy nhi u c quan còn ch a h p lý, biên ch cán b , công

ch c t ng thêm

+ Ch c n ng, nhi m v c a m t s c quan ch a rõ, còn ch ng chéo

M t tr n và các oàn th nhân dân trong s nghi p i oàn k t toàn dân t c xây

d ng và b o v T qu c; ng n ch n nh ng tu t ng và hành ng sai trái, tiêu c c;

- Nâng cao ch t l ng và hi u qu công tác t t ng, lý lu n

- Cán b , ng viên ph i th ng xuyên rèn luy n ph m ch t o c cách

m ng, ch ng ch ngh a cá nhân

- Ti p t c i m i, ki n toàn t ch c, b máy c a ng

- Ki n toàn t ch c c s ng và nâng cao ch t l ng ng viên

- i m i công tác cán b , coi tr ng công tác b o v chính tr n i b

- i m i, nâng cao hi u qu công tác ki m tra, giám sát

- Ti p t c i m i ph ng th c lãnh o c a ng

2 y m nh xây d ng Nhà n c pháp quy n xã h i ch ngh a Vi t Nam.

- Nâng cao nh n th c v xây d ng Nhà n c pháp quy n xã h i ch ngh a

- Ti p t c i m i t ch c, ho t ng c a b máy nhà n c: i m i t ch c

và ho t ng c a Qu c h i; ti p t c y m nh c i cách hành chính; y m nh vi c

th c hi n Chi n l c c i cách t pháp; Ti p t c i m i t ch c ho t ng c a chính

- T ch c các phong trào thi ua yêu n c, v n ng các t ng l p nhân dân

th c hi n các nhi m v phát tri n kinh t , v n hoá, xã h i, qu c phòng, an ninh, ingo i

4 Phát huy dân ch xã h i ch ngh a và s c m nh i oàn k t toàn dân

- Có c ch c th nhân dân th c hi n trên th c t quy n làm ch tr c ti p

Th c hi n t t h n Quy ch dân ch c s và Pháp l nh th c hi n dân ch xã,

ph ng, th tr n.

- Phê phán và nghiêm tr nh ng hành vi vi ph m quy n làm ch c a nhân dân,

nh ng hành vi l i d ng dân ch làm m t an ninh, tr t t , an toàn xã h i; ch ng t ptrung quan liêu, kh c ph c dân ch hình th c

b Phát huy s c m nh i oàn k t toàn dân t c.

- Nâng cao nh n th c, trách nhi m c a toàn ng, toàn dân v phát huy s c m nh

i oàn k t toàn dân t c trong b i c nh m i

- L y m c tiêu xây d ng m t n c Vi t Nam hoà bình, c l p, th ng nh t,toàn v n lãnh th , dân giàu, n c m nh, dân ch , công b ng, v n minh làm i m

t ng ng t p h p, oàn k t m i ng i vào m t tr n chung, t ng c ng ngthu n xã h i

- i oàn k t toàn dân t c ph i d a trên c s gi i quy t hài hoà quan h l iích gi a các thành viên trong xã h i

- oàn k t trong ng là h t nhân, là c s v ng ch c xây d ng kh i ioàn k t toàn dân t c

TÀI LI U THAM KH O CHUYÊN 1

1 H c vi n Hành chính qu c gia, Tài li u b i d ng qu n lý hành chính nhà

n c (Ch ng trình chuyên viên) ph n I, Nhà xu t b n khoa h c và k thu t, 2010.

2 ng C ng s n Vi t Nam, V n ki n i h i i bi u toàn qu c l n th XI,

Nhà xu t b n chính tr qu c gia H Chí Minh, 2011

3 Hi n pháp 1992 (s a i, b sung n m 2001)

1 B n ch t giai c p công nhân c a Nhà n c C ng hoà xã h i ch ngh a

Vi t Nam

- Nhà n c ta t d i s lãnh o c a ng c ng s n Vi t N am - i tiênphong c a giai c p công nhân;

- T pháp lu t, c ch , chính sách n t ch c và ho t ng c a Nhà n c luônquán tri t t t ng, quan i m c a giai c p công nhân mà c th là quán tri t chngh a Mác - Lênin và t t ng H Chí Minh c th hi n trong ng l i, chínhsách c a ng C ng s n Vi t Nam

2 Tính nhân dân c a Nhà n c C ng hoà xã h i ch ngh a Vi t Nam

B n ch t bao trùm chi ph i m i l nh v c t ch c và ho t ng c a i s ng

Nhà n c là tính nhân dân c a Nhà n c i u 2, Hi n pháp 1992 (s a i, b

sung n m 2001) xác nh: "Nhà n c C ng hoà xã h i ch ngh a Vi t Nam là Nhà

n c pháp quy n xã h i ch ngh a c a nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân T t c quy n l c Nhà n c thu c v nhân dân mà n n t ng là liên minh gi a giai c p công nhân v i giai c p nông dân và i ng trí th c

B n ch t Nhà n c c a dân, do dân và vì dân c th hi n b ng nh ng c

tr ng sau:

a Nhân dân là ch th t i cao c a quy n l c Nhà n c

D i s lãnh o c a ng, nhân dân ta ã ti n hành u tranh cá ch m ng, tr iqua bao hy sinh gian kh làm nên th ng l i c a cu c cách m ng tháng Tám n m

1945, nhân dân t mình l p nên Nhà n c Nhà n c C ng hoà xã h i ch ngh a Vi tNam ngày nay là s ti p n i s nghi p c a Nhà n c Vi t Nam dân ch c ng hòa, làNhà n c do nhân dân mà nòng c t là liên minh công - nông - trí th c d i s lãnh

o c a ng C ng s n Vi t Nam t t ch c thành, t mình nh o t quy n l c Nhà

n c

Nhân dân v i t cách là ch th t i cao c a quy n l c Nhà n c th c hi nquy n l c Nhà n c v i nhi u hình th c khác nhau Hình th c c b n nh t là nhândân thông qua b u c l p ra các c quan i di n quy n l c c a mình i u 6, Hi n

pháp 1992 quy nh : "Nhân dân s d ng quy n l c Nhà n c thông qua Qu c h i và

H i ng nhân dân các c p là nh ng c quan i di n cho ý chí và nguy n v ng c a nhân dân, do nhân dân b u ra và ch u trách nhi m tr c nhân dân ; tham gia góp ý

ki n xây d ng chính sách, pháp lu t c a Nhà n c, tham gia bi u quy t khi Nhà n c

tr ng c u ý dân; ki m tra, giám sát ho t ng c a các c quan, công ch c Nhà n c

b Nhà n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam là Nhà n c c a t t c các dân t c trên lãnh th Vi t Nam, là bi u hi n t p trung c a kh i i oàn k t dân t c

Tính dân t c c a Nhà n c Vi t Nam v a là b n ch t, v a là truy n th ng, v a

là ngu n g c s c m nh c a Nhà n c Ngày nay, tính dân t c y l i c t ng c ng

và nâng cao nh kh n ng k t h p gi a tính giai c p, tính nhân dân, tính dân t c vàtính th i i

i u 5, Hi n pháp 1992 kh ng nh: "Nhà n c C ng hòa xã h i ch ngh a

Vi t Nam là Nhà n c th ng nh t c a các dân t c cùng sinh s ng trên t n c Vi t Nam.

Nhà n c th c hi n chính sách bình ng, oàn k t, t ng tr gi a các dân

t c, nghiêm c m m i hành vi k th , chia r dân t c.

Các dân t c có quy n dùng ti ng nói, ch vi t, gi gìn b n s c dân t c và phát huy nh ng phong t c, t p quán, truy n th ng và v n hóa t t p c a mình"

c Nhà n c C ng hoà xã h i ch ngh a Vi t Nam c t ch c và ho t

ng trên c s nguyên t c bình ng trong m i quan h gi a Nhà n c và công dân.

Tr c ây trong các ki u Nhà n c c , quan h gi a Nhà n c và công dân là

m i quan h l thu c, ng i dân b l thu c vào Nhà n c, các quy n t do dân ch

b h n ch

Ngày nay, khi quy n l c Nhà n c thu c v nhân dân thì quan h gi a Nhà

n c và công dân ã thay i, công dân có quy n t do dân ch trên m i l nh v c c a

i s ng xã h i, ng th i làm tròn ngh a v tr c Nhà n c Pháp lu t b o m th c

hi n trách nhi m hai chi u gi a Nhà n c và công dân; quy n c a công dân là ngh a

v , trách nhi m c a Nhà n c, ngh a v c a công dân là quy n c a Nhà n c

d Tính ch t dân ch r ng rãi c a Nhà n c C ng hoà xã h i ch ngh a

Vi t Nam.

Dân ch hóa i s ng Nhà n c và xã h i không ch là nhu c u b c thi t c a

th i i, mà còn là m t òi h i có tính nguyên t c, n y sinh t b n ch t dân ch c aNhà n c C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam

Th c ch t c a dân ch XHCN là thu hút nh ng ng i lao ng tham gia m tcách bình ng và ngày càng r ng rãi vào qu n lý công vi c c a Nhà n c v à c a xã

h i Vì v y, quá trình xây d ng Nhà n c ph i là quá trình dân ch t ch c và ho t

ng c a b máy Nhà n c, ng th i ph i c th hóa t t ng dân ch thành cácquy n c a công dân, quy n dân s , chính tr c ng nh quy n kinh t , xã h i và v nhóa Phát huy c quy n dân ch c a nhân dânh ngày càng r ng rãi là ngu n s c

3 Tính th i i

Xu th chung hi n nay trên chính tr ng qu c t là hòa bình, h u ngh , h ptác cùng nhau ti n b và h i nh p Vì v y, Nhà n c Vi t Nam th c hi n chính sáchhòa bình, h u ngh m r ng h p tác, giao l u v i t t c các n c trên th gi i, khôngphân bi t ch chính tr - xã h i khác nhau trên c s tôn tr ng c l p, ch quy n

và toàn v n lãnh th không can thi p vào công vi c n i b c a nhau, bình ng, cácbên cùng có l i; tích c c ng h và góp ph n vào cu c u tranh chung c a nhân dân

th gi i vì hòa bình, c l p dân t c, dân ch và ti n b xã h i

II B MÁY NHÀ N C C NG HOÀ XÃ H I CH NGH A VI T NAM

1 Qu c h i

Qu c h i là c quan i bi u cao nh t c a nhân dân, c quan quy n l c Nhà

n c cao nh t c a n c C ng hoà xã h i ch ngh a Vi t Nam ( i u 83, Hi n pháp

1992 (S a i, b sung n m 2001)

a Ch c n ng

- Qu c h i là c quan duy nh t có quy n l p hi n và l p pháp

- Qu c h i quy t nh nh ng chính sách c b n v i n i và i ngo i , nhi m

v kinh t - xã h i, qu c phòng - an ninh c a t n c, nh ng nguyên t c ch y u v

t ch c và ho t ng c a b máy Nhà n c, v quan h xã h i và ho t ng c a côngdân

- Qu c h i th c hi n quy n giám sát t i cao i v i toàn b ho t ng c a Nhà

- Ch t ch n c do Qu c h i b u trong s i bi u Qu c h i Ch t ch n c

ch u trách nhi m và báo cáo công tác tr c Qu c h i

- Nhi m v , quy n h n: Quy nh t i i u 103, Hi n pháp 1992

3 Chính ph

Chính ph là c quan ch p hành c a Qu c h i, c quan hành chính Nhà n ccao nh t c a n c C ng hoà xã h i ch ngh a Vi t Nam ( i u 109, Hi n pháp 1992)

Chính ph ch u trách nhi m tr c Qu c h i và báo cáo công tác v i Qu c h i,

U ban th ng v Qu c h i, Ch t ch n c

a Ch c n ng

Chính ph th ng nh t qu n lý vi c th c hi n các nhi m v chính tr , kinh t ,

v n hoá, xã h i, qu c phòng an ninh và i ngo i c a Nhà n c; b o m hi u l c

c a b máy Nhà n c t trung ng n c s ; b o m v i c tôn tr ng và ch p hành

Hi n pháp và pháp lu t; phát huy quy n làm ch c a nhân dân trong s nghi p xây

d ng và b o v T qu c, b o m n nh và nâng cao i s ng v t ch t và v n hoá

s thành viên Chính ph

d C c u t ch c c a Chính ph : B và c quan ngang B

B , c quan ngang b là c quan c a Chính ph , th c hi n ch c n ng qu n lý Nhà

n c i v i ngành ho c l nh v c công tác trong ph m vi c n c; qu n lý Nhà n ccác d ch v công thu c ngành, l nh v c; th c hi n i di n ch s h u ph n v n c a Nhà

n c t i doanh nghi p có v n Nhà n c theo quy nh c a pháp lu t

4 C quan chính quy n a ph ng

Chính quy n a ph ng c t ch c ba c p: c p t nh, c p huy n và c p xã,bao g m H i ng nhân dân và U ban nhân dân

- C n c vào Hi n pháp, lu t, v n b n c a c quan Nhà n c c p trên, H i

ng nhân dân ra ngh quy t v các bi n pháp b o m thi hành nghiêm ch nh Hi npháp và pháp lu t a ph ng; v k ho ch phát tri n kinh t - xã h i và ngân sách;

v qu c phòng, an ninh a ph ng; v bi n pháp n nh và nâng cao i s ng c anhân dân, hoàn thành m i nhi m v mà c p trên giao cho, làm tròn ngh a v i v i

c n c ( i u 120, Hi n pháp 1992)

- Nhi m v và quy n h n c a H i ng nhân dân: c quy nh c th trong

Lu t T ch c H i ng nhân dân và U ban nhân dân n m 2003

- V c c u t ch c: H i ng nhân dân các c p có th ng tr c H i ng nhândân, c p t nh, c p huy n có các ban c a H i ng nhân dân

- Hi u qu ho t ng c a H i ng nhân dân c b o m b ng hi u qu c acác k h p H i ng nhân dân, hi u qu ho t ng c a Th ng tr c H i ng nhândân, U ban nhân dân, các Ban c a H i ng nhân dân và c a các i bi u H i ngnhân dân

b U ban nhân dân

- y ban nhân dân do H i ng nhân dân cùng c p b u ra, là c quan ch phành c a H i ng nhân dân, c quan hành chính Nhà n c a ph ng, ch u tráchnhi m ch p hành Hi n pháp, lu t, các v n b n c a các c quan Nhà n c c p trên vàngh quy t c a H i ng nhân dân ( i u 123, Hi n pháp 1992)

- U ban nhân dân ch u trách nhi m và báo cáo công tác tr c H i ng nhândân cùng c p và U ban nhân dân c p trên tr c ti p U b an nhân dân c p t nh ch utrách nhi m và báo cáo công tác tr c H i ng nhân dân cùng c p và Chính ph

- Nhi m v , quy n h n c a U ban nhân dân: c quy nh c th trong Lu t

T ch c H i ng nhân dân và U ban nhân dân n m 2003

- C c u thành viên c a U ban nhân dân: G m có Ch t ch, các Phó Ch t ch

và các U viên

- Hi u qu ho t ng c a U ban nhân dân c b o m b ng hi u qu ho t

ng c a t p th U ban nhân dân, Ch t ch U ban nhân dân, các thành viên khác

c a U ban nhân dân và c a các c quan chuyên môn thu c U ban nhân dân

5 Tòa án nhân dân và Vi n ki m sát nhân dân

Toà án nhân dân và Vi n ki m sát nhân dân n c C ng hoà xã h i ch ngh a

Vi t Nam, trong ph m vi ch c n ng c a mình, có nhi m v b o v pháp ch xã h i

ch ngh a, b o v ch xã h i ch ngh a và quy n làm ch c a nhân dân, b o v tài

s n c a Nhà n c, c a t p th , b o v tính m ng, tài s n, t do, danh d và nhân

ph m c a công dân

a Tòa án nhân dân

- Toà án nhân dân t i cao, các Toà án nhân dân a ph ng, các Toà án quân s

và các Toà án khác do lu t nh là nh ng c quan xét x c a n c C ng hoà xã h i

ch ngh a Vi t Nam ( i u 127, Hi n pháp 1992)

- V t ch c toà án: c quy nh trong Hi n pháp 1992 và Lu t t ch c Toà

án 2002, g m:

+ Tòa án nhân dân t i cao;

+ Các Tòa án nhân dân t nh, thành ph tr c thu c trung ng;

+ Các Tòa án nhân dân huy n, qu n, th xã, thành ph thu c t nh;

+ Các Tòa án quân s : TAQSTW, TAQS quân khu và t ng ng; Toà ánkhu v c

+ Các Tòa án khác do lu t nh

- Nguyên t c t ch c và ho t ng c a Toà án: c quy nh trong Hi n pháp

1992 và Lu t t ch c Toà án nhân dân (2002)

b Vi n ki m sát nhân dân

- V t ch c: c quy nh trong Hi n pháp 1992 và Lu t t ch c Toà án

2002, g m có:

+ Vi n ki m sát nhân dân t i cao

+ Vi n ki m sát nhân dân a ph ng (c p t nh, c p huy n)

+ Vi n ki m sát quân s

- Nhi m v là ki m sát các ho t ng t pháp và th c hành quy n công t Nhà

n c trong ph m vi th m quy n do lu t nh, m b o cho pháp lu t c ch p hànhnghiêm ch nh và th ng nh t

- Nguyên t c t ch c và ho t ng c a Vi n ki m sát: c quy nh trong

Trong nh ng n m qua, ng ta ã giành nhi u trí tu , công s c cho vi c c ng

c hoàn thi n Nhà n c, và trên th c t ã t c nh ng thành t u nh i h i XI

c a ng ã ánh giá: Vi c xây d ng Nhà n c pháp quy n xã h i ch ngh a c

- U ban Th ng v Qu c h i, H i ng Dân t c, các u ban c a Qu c h i cónhi u c i ti n n i dung, ph ng pháp công tác; cao trách nhi m c a i bi u

Qu c h i

* B máy hành chính Nhà n c:

- C c u t ch c, b máy c a Chính ph c s p x p, i u ch nh, gi m u

m i theo h ng t ch c các b qu n lý a ngành, a l nh v c

- Qu n lý, i u hành c a Chính ph , các b n ng ng, t p trung nhi u h n vào

qu n lý v mô và gi i quy t nh ng v n l n, quan tr ng

- C i cách hành chính ti p t c c chú tr ng, ã rà soát, b c u t ng h pthành b th t c hành chính th ng nh t và công b công khai V i c th c hi n thí i m

i m i v t ch c b máy chính quy n a ph ng (không t ch c h i ng nhândân qu n, huy n, ph ng) c t p trung ch o rút kinh nghi m

- T ch c b máy nhi u c quan còn ch a h p lý, biên ch cán b , công

ch c t ng thêm; ch c n ng, nhi m v c a m t s c quan ch a rõ, còn ch ngchéo

- Ch t l ng i ng cán b , công ch c ch a áp ng c yêu c u nhi m vtrong tình hình m i c a t n c

- C i cách hành chính ch a t yêu c u ra; th t c hành chính còn gâ yphi n hà cho t ch c và công dân

- N ng l c d báo, hi u l c, hi u qu qu n lý c a Nhà n c trên m t s l nh

v c y u; phân c p m nh nh ng thi u ki m tra, ki m soát; tr t t , k c ng xã h ikhông nghiêm

- C i cách t pháp còn ch m, ch a ng b Công tác i u tra, giam gi , truy

t , xét x trong m t s tr ng h p ch a chính xác; án t n ng, án b hu , b c i

s a còn nhi u

- Công tác phòng, ch ng tham nh ng, lãng phí ch a t c yêu c u ra.Quan liêu, tham nh ng, lãng phí v n còn nghiêm tr ng, v i nh ng bi u hi n tinh

vi, ph c t p, ch a c ng n ch n, y lùi, gây b c xúc xã h i

2 Ph ng h ng xây d ng, hoàn thi n Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam

y m nh xây d ng và t ng b c hoàn thi n Nhà n c pháp quy n XHCN

Vi t Nam, trong th i gian t i c n t p trung vào b n n i dung l n sau ây :

a Nâng cao nh n th c v xây d ng Nhà n c pháp quy n xã h i ch ngh a.

- Ti p t c y m nh vi c xây d ng và hoàn thi n Nhà n c pháp quy n xã

h i ch ngh a, b o m Nhà n c ta th c s là c a nhân dân, do nhân dân và vìnhân dân, do ng lãnh o;

- Th c hi n t t ch c n ng qu n lý kinh t , qu n lý xã h i; gi i quy t úng m iquan h gi a Nhà n c v i các t ch c khác trong h th ng chính tr , v i nhân dân,

v i th tr ng

- Nâng cao n ng l c qu n lý và i u hành c a Nhà n c theo pháp lu t, t ng

c ng pháp ch xã h i ch ngh a và k lu t, k c ng Nhà n c ch m lo, ph c vnhân dân, b o m quy n, l i ích chính áng c a m i ng i dân

- Nghiên c u xây d ng, b sung các th ch và c ch v n hành c th b o

m nguyên t c t t c quy n l c Nhà n c thu c v nhân dân và nguyên t c quy n

l c Nhà n c là th ng nh t, có s phân công, ph i h p và ki m soát gi a các cquan trong vi c th c hi n quy n l p pháp, hành pháp và t pháp

- Nâng cao vai trò và hi u l c qu n lý kinh t c a Nhà n c phù h p v i yêu

b Ti p t c i m i t ch c, ho t ng c a b máy Nhà n c

* i m i t ch c và ho t ng c a Qu c h i

- Hoàn thi n c ch b u c i bi u Qu c h i c tri l a ch n và b u nh ng

ng i th c s tiêu bi u và o Qu c h i Nâng cao ch t l ng i bi u Qu c h i, t ng

h p lý s l ng i bi u chuyên trách; có c ch i bi u Qu c h i g n bó ch t

ch và có trách nhi m v i c tri

- C i ti n, nâng cao ch t l ng ho t ng c a H i ng Dân t c và các U ban

c a Qu c h i, ch t l ng ho t ng c a i bi u Qu c h i và oàn i bi u Qu c h i

- Ti p t c phát huy dân ch , tính công khai, i tho i trong th o lu n, ho t

ng ch t v n t i di n àn Qu c h i

- Ti p t c i m i và nâng cao ch t l ng công tác xây d ng pháp lu t, tr c h t

là quy trình xây d ng lu t, pháp l nh; lu t, pháp l nh c n quy nh c th , t ng tính

kh thi a nhanh vào cu c s ng

- Th c hi n t t h n nhi m v quy t nh và giám sát các v n quan tr ng

c a t n c, nh t là các công trình tr ng i m c a qu c gia, vi c phân b và th c

hi n ngân sách; giám sát ho t ng c a các c quan t pháp, công tác phòng, ch ngquan liêu, tham nh ng, lãng phí

- T ng k t, ánh giá vi c th c hi n ch tr ng s p x p các b , s , ban, ngành

qu n lý a ngành, a l nh v c có ch tr ng, gi i pháp phù h p

- Th c hi n phân c p h p lý cho chính quy n a ph ng i ôi v i nâng cao

ch t l ng quy ho ch và t ng c ng thanh tra, ki m tra, giám sát c a trung ng , g nquy n h n v i trách nhi m c giao

- Hoàn thi n chính sách, pháp lu t v hình s , dân s , th t c t t ng t pháp

và v t ch c b máy các c quan t pháp, b o m tính khoa h c, ng b , caotính c l p, khách quan, tuân th pháp lu t c a t ng c quan và ch c danh t pháp

- i m i h th ng t ch c Toà án theo th m quy n xét x , b o m c i cách

ho t ng xét x là tr ng tâm c a c i cách ho t ng t pháp; m r ng th m quy nxét x c a toà án i v i các khi u ki n hành chính

- Vi n Ki m sát nhân dân c t ch c phù h p v i h th ng t ch c toà án,

b o m t t h n các i u ki n Vi n Ki m sát nhân dân th c hi n hi u qu ch c

n ng th c hành quy n công t và ki m sát các ho t ng t pháp

- S p x p, ki n toàn t ch c và ho t ng c a c qua n i u tra theo h ng thu

g n u m i; xác nh rõ ho t ng i u tra theo t t ng và ho t ng trinh sát trong

- Rà soát, b sung, hoàn thi n quy ch qu n lý cán b , công ch c; phân nh rõ

ch c n ng, nhi m v , trách nhi m và th m quy n c a m i cán b , công ch c; t ng

c ng tính công khai, minh b ch, trách nhi m c a ho t ng công v

- Nâng cao ch t l ng i ng cán b , công ch c c v b n l nh chính tr , ph m

ch t o c, n ng l c lãnh o, ch o, i u hành, qu n lý Nhà n c Có chính sách

ãi ng , ng viên, khuy n khích cán b , công ch c hoàn thành nhi m v và có c

ch lo i b , bãi mi n nh ng ng i không hoàn thành nhi m v , vi ph m k lu t, m t

uy tín v i nhân dân

- T ng k t vi c th c hi n nh t th hoá m t s ch c v lãnh o ng, Nhà

n c có ch tr ng phù h p Th c hi n b u c , b nhi m l i ch c v lãnh otheo h ng c p tr ng gi i thi u c p phó c p có th m quy n xem xét, quy t nh

4 Tích c c th c hành ti t ki m, phòng ng a và kiên quy t ch ng tham

nh ng, lãng phí

- Phòng và ch ng tham nh ng, lãng phí, th c hành ti t ki m là nhi m v v a c pbách, v a lâu dài M i cán b lãnh o c a ng, Nhà n c, M t tr n T qu c, cácoàn th nhân dân t trung ng n c s và t ng ng viên, tr c h t là ng i ng

u ph i g ng m u th c hi n và tr c ti p tham gia u tranh phòng, ch ng tham

nh ng, lãng phí

- Ti p t c hoàn thi n th ch và y m nh CCHC ph c v phòng, ch ng tham

nh ng, lãng phí, t p trung vào các l nh v c d x y ra tham nh ng, lãng phí

- Nghiên c u phân c p, quy nh rõ ch c n ng cho các ngành, các c p trongphòng, ch ng tham nh ng Chú tr ng các bi n pháp phòng ng a tham nh ng, lãngphí Th c hi n ch công khai, minh b ch v kinh t , tài chính trong các c quanhành chính, n v cung ng d ch v công, doanh nghi p Nhà n c Công khai, minh

b ch v c ch , chính sách, các d án u t , xây d ng c b n, mua s m t ngân sáchNhà n c, huy ng óng góp c a nhân dân, qu n lý và s d ng t ai, tài s n công,công tác ti p nh n, b nhi m cán b

- Th c hi n có hi u qu vi c kê khai và công khai tài s n, thu nh p c a cán b ,công ch c theo quy nh

nh ng t ch c, cá nhân gây th t thoát, lãng phí l n tài s n c a Nhà n c và nhân dân

- T ng c ng công tác ki m toán, thanh tra, ki m tra, giám sát c a các c quan

ch c n ng Có c ch khuy n khích và b o v nh ng ng i u tranh ch ng tham

nh ng, lãng phí, tiêu c c; ng th i k lu t nghiêm nh ng ng i bao che, c tình

ng n c n vi c ch ng tham nh ng, lãng phí ho c l i d ng vi c t cáo tham nh ng

vu kh ng, làm h i ng i khác, gây m t oàn k t n i b Tôn vinh nh ng t m g ngliêm chính T ng k t, ánh giá c ch và mô hình t ch c c quan phòng, ch ngtham nh ng có ch tr ng, gi i pháp phù h p

- Coi tr ng và nâng cao vai trò c a các c quan dân c , c a M t tr n T qu c,các oàn th nhân dân, các ph ng ti n thông tin i chúng và c a nhân dân trong

vi c giám sát cán b , công ch c, phát hi n, u tranh ch ng tham nh ng, lãng phí; c

v , ng viên phong trào ti t ki m trong s n xu t và tiêu dùng

TÀI LI U THAM KH O CHUYÊN 2

H c vi n Hành chính qu c gia, Tài li u b i d ng qu n lý hành chính Nhà

n c (Ch ng trình chuyên viên) ph n I, Nhà xu t b n khoa h c và k thu t, 2010.

1 ng C ng s n Vi t Nam, V n ki n i h i i bi u toàn qu c l n th XI,

Nhà xu t b n chính tr qu c gia, 2011

2 Hi n pháp 1992 (s a i, b sung n m 2001)

3 Lu t T ch c Qu c h i 2001

4 Lu t T ch c Chính ph 2001

5 Lu t T ch c H i ng nhân dân và U ban nhân dân 2003

6 Lu t t ch c Toà án nhân dân 2002

7 Lu t t ch c Vi n ki m sát nhân dân 2002

10 Các Thông t c a B N i v và Liên b ch c n ng, nhi m v , quy n h n,

t ch c và biên ch c a các c quan thu c y ban nhân dân c p t nh, c p huy n; các

c quan tr c thu c S

s n và ngân sách nhà n c ph c v nhi m v chính tr và phát tri n m i m t i s ng

Công v là m t lo i lao ng xã h i, là công vi c nhà n c (ho t ng nhà

n c) mang tính t ch c, quy n l c - pháp lý c th c thi b i i ng công ch c

ho c nh ng ng i khác khi c nhà n c trao quy n nh m b o m th c hi n các

ch c n ng c a nhà n c trong quá trình qu n lý các m t ho t ng c a i s ng xã

h i và mang tính ph c v xã h i, ph c v công dân Công v trong hành chính nhà

n c là m t b ph n c a công v nói chung.

Công v là ho t ng mang tính quy n l c công, tính pháp lý c a t t c cáccông ch c (ng i làm công cho Nhà n c) nh m b o m cho xã h i v n hành có

i u hoà, i u ch nh

Ho t ng công v c a công ch c là vi c th c hi n nhi m v , quy n h n c a

công ch c theo quy nh c a Lu t Cán b , công ch c và các quy nh pháp lu t khác

c quan hành chính nhà n c và c các c quan khác có th m quy n ban hành vào

i s ng xã h i; do ó, công v mang tính ch t ph c v quy n l p pháp, quy n hànhpháp và quy n t pháp ng th i, ho t ng hành chính còn mang tính ch t ph c vdân chúng áp ng các quy n ch th c a cá nhân, t ch c; cung c p các d ch vhành chính cho các cá nhân, t ch c

Hai là, ho t ng công v c a cán b , công ch c có tính chuyên nghi p Tính

ch t này b t ngu n t nh ng c i m c a các c quan hành chính nhà n c, c a các

b ph n hành chính trong các c quan khác c a nhà n c nh m b o m cho ho t

ng nhà n c c n nh, liên t c có kh n ng gi i quy t các v n n y sinhtrong vi c th c hi n các ch c n ng, nhi m v c a c quan nhà n c i u này òi

h i th c thi công v các công ch c ph i c ào t o và b i d ng chuyên mônnghi p v , các k n ng hành chính th ng xuyên

Ba là, ho t ng công v c a công ch c là nh ng ho t ng không tr c ti p

Nh ng c i m này xác nh ho t ng công v c a cán b , công ch c nh

m t d ng ho t ng chuyên bi t, chuyên nghi p, g n v i quy n l c nhà n c vàmang tính ph c v , khác v i nh ng ho t ng chính tr , v i các lo i ho t ng s n

xu t

Trong thi hành công v c n tuân th các nguyên t c sau:

- Tuân th Hi n pháp và pháp lu t

- B o v l i ích c a Nhà n c, quy n, l i ích h p pháp c a t ch c, công dân

- Công khai, minh b ch, úng th m quy n và có s ki m tra, giám sát

- Công ch c - h t nhân c a n n công v - ch th ti n hành các công v c th

- Công s - n i t ch c ti n hành các công v

II CÔNG CH C

1 Khái ni m, phân lo i công ch c

a Khái ni m công ch c

Công ch c là công dân Vi t Nam, c tuy n d ng, b nhi m và o ng ch, ch c

v , ch c danh trong c quan c a ng C ng s n Vi t Nam, Nhà n c, t ch c chính

tr - xã h i trung ng, c p t nh, c p huy n; trong c quan, n v thu c Quân inhân dân mà không ph i là s quan, quân nhân chuyên nghi p, công nhân qu cphòng; trong c quan, n v thu c Công an nhân dân mà không ph i là s quan, h squan chuyên nghi p và trong b máy lãnh o, qu n lý c a n v s nghi p công l p

c a ng C ng s n Vi t Nam, Nhà n c, t ch c chính tr - xã h i (sau ây g ichung là n v s nghi p công l p), trong biên ch và h ng l ng t ngân sách nhà

n c; i v i công ch c trong b máy lãnh o, qu n lý c a n v s nghi p công

l p thì l ng c b o m t qu l ng c a n v s nghi p công l p theo quy

25/01/2010: Công ch c là công dân Vi t Nam, c tuy n d ng, b nhi m vào

ng ch, ch c v , ch c danh, trong biên ch , h ng l ng t ngân sách nhà n c ho c

c b o m t qu l ng c a n v s nghi p công l p theo quy nh c a pháp

lu t, làm vi c trong các c quan, t ch c, n v theo quy nh (t i Ngh nh s06/2010/N -CP)

b Phân lo i công ch c

* C n c vào ng ch c b nhi m, công ch c c phân lo i nh sau:

- Lo i A g m nh ng ng i c b nhi m vào ng ch chuyên viên cao c p