Kiến thức: HS nắm được: - Những nguyên nhân đưa đến việc Trung Quốc bị biến thành nước nửa thuộc địa ở cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX là do triều đình phong kiến Mãn Thanh hèn nhát, tạo
Trang 1TIẾT 17
BÀI 10:
TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX
- ĐẦU THẾ KỈ XX
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức: HS nắm được:
- Những nguyên nhân đưa đến việc Trung Quốc bị biến thành nước nửa thuộc địa ở cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX là do triều đình phong kiến Mãn Thanh hèn nhát, tạo điều kiện cho các nước đế quốc xâu xé Trung Quốc
- Các phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống phong kiến và đế quốc cuối thế kỉ
Trang 2XIX, đầu thế kỉ XX Tiêu biểu là cuộc vận động Duy Tân, phong trào Nghĩa hòa đòan, cách mạng Tân Hợi Ý nghĩa lịch sử và tính chất của các phong trào đó
- Giải thích đúng khái niệm “nửa thuộc địa, nửa phong kiến”, “Vận động Duy Tân”
2 Tư tưởng:
- Tỏ rõ thái độ phê phán triều đình phong kiến Mãn Thanh trong việc để Trung Quốc biến thành miếng mồi xâu xé của các nước đế quốc
- Khâm phục cuộc đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống đế quốc, phong kiến, đặc biệt là cuộc cách mạng Tân Hợi và Tôn Trung Sơn
Trang 33 Kĩ năng:
- Biết nhận xét, đánh giá trách nhiệm của triều đình phong kiến Mãn Thanh trong việc để Trung Quốc rơi vào tay các nước đế quốc
- Biết sử dụng bản đồ Trung Quốc để trình bày các cuộc khởi nghĩa Nghĩa hòa đòan, Cách mạng Tân Hợi
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Bản đồ treo tường” Trung quốc trước sự xâm lược của các nước đế quốc”, “Cách mạng Tân Hợi 1911 “
- Bản đồ SGK” phong trào Nghĩa hòa đòan”
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Trang 41 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
- Nêu các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc tiêu biểu của An Độ?
- Vì sao các phong trào đó đều thất bại?
3 Giới thiệu bài mới:
Là một đất nước rộng lớn, đông dân, cuối thế kỉ XIX Trung Quốc đã bị các nước phương Tây xâu xé, xâm lược Tại sao như vậy? Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Trung Quốc đã diễn ra như thế nào? Chúng ta cùng giải đáp vấn đề này qua nội dung của bài
Hoạt động dạy học Ghi bảng
Trang 5GV sử dụng bản đồ Trung
Quốc giới thiệu khái quát về
Trung Quốc thời cận đại
Tư bản Anh, Đức, Pháp,
Nhật, Nga đã xâu xé Trung
Quốc như thế nào?
HS: Dựa vào SGK nêu
GV cho HS xác định trên
bản đồ các khu vực xâm
chiếm của các nước đế
quốc?
HS: Lên xác định
GV: Vì sao mà không phải
một mà nhiều nước cùng xâu
xé Trung Quốc? (thảo luận)
I TRUNG QUỐC BỊ CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC CHIA
XẺ
Cuối thế kỉ XIX, triều đình phong kiến Mãn Thanh khủng hỏang, suy yếu Các nước đế quốc Anh, Pháp, Đức, Nhật, Nga đã xâu xé chiếm nhiều vùng đất của Trung Quốc làm thuộc địa
Trang 6HS:Trả lời theo nhóm
GV: Nhận xét và kết kuận
Chế độ nửa thuộc địa, nửa
phong kiến là như thế nào?
Liên hệ với chế độ nửa thuộc
địa nửa phong kiến ở Việt
Nam?
HS: Thảo luận trả lời
GV nhận xét, chốt ý
Nguyên nhân nào dẫn đến
phong trào đấu tranh của
nhân dân Trung Quốc cuối
thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX?
HS: Sự xâu xé xâm lược của
các nước đế quốc, sự hèn
II PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CỦA NHÂN DÂN TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX ĐẦU THẾ
KỈ XX
- Nguyên nhân:
Sự xâu xé, xâm lược của các nước đế quốc
Sự hèn nhát khuất
Trang 7nhát của triều đình phong
kiến Mãn Thanh…
GV phân tích hai nguyên
nhân trên và dẫn tới mâu
thuẫn làm chiến tranh bùng
nổ
Trình bày vài nét về cuộc
vận động Duy Tân 1898?
HS: Dựa vào SGK trình bày
GV: Phân tích thêm
Dùng bản đồ giới thiệu
phong trào Nghiã hòa đòan
(nơi xuất phát, sự phát triển
phong trào)
phục của triều đình Mãn Thanh trứớc quân xâm lược
- Cuối thế kỉ XIX – XX nhiều phong trào đấu tranh chống đế quốc, phong kiến đã nổ ra ở Trung Quốc
- Cuộc vận động Duy
Tân:
Người khởi xướng: sĩ phu tiến bộ: Khang Hữu Vi, Lương Khải Siêu được vua Quang
Tự ủng hộ
Trang 8Vì sao phong trào Nghĩa hòa
đòan bị thất bại?
HS: Do bị liên quân 8 nước
đàn áp
GV: Bổ sung Tuy thất bại
nhưng là phong trào mang
tính dân tộc thúc đẩy nhân
dân tiếp tục đấu tranh chống
đế quốc
GV giới tiệu sự ra đời và sự
lớn mạnh của giai cấp tư sản
Mục đích: cải cách chính trị, đổi mới canh tân đất nước
Kết quả: thất bại
- Phong trào nông dân
Nghĩa hòa đòan cuối thế
kỉ XIX- XX bùng nổ ở Sơn Đông rồi lan rộng nhiều nơi trong tòan quốc Kết quả: thất bại
Là những phong trào mang tính dân tộc, thúc đẩy nhân dân tiếp tục đấu tranh chống đế quốc
III CÁCH MẠNG TÂN
Trang 9Trung Quốc cuối thế kỉ XIX
- XX đòi hỏi phải có một
chính đảng lãnh đạo bảo vệ
quyền lợi giai cấp tư sản
Trung Quốc
Tôn Trung Sơn là ai và ông
có vai trò gì đối với sự ra đời
của Trung Quốc Đồng Minh
hội?
HS: Trả lời SGK
GV bổ sung thêm
Cách mạng Trung Quốc đã
bùng nổ như thế nào?
HS: Trả lời SGK
HỢI 1911:
- Tôn Trung Sơn (1866-1925) quyết định thành lập Trung Quốc Đông Minh hội- chính đảng đại diện cho giai cấp tư sản Trung Quốc
- 10/10/1910 khởi nghĩa ở
Vũ Xương thắng lợi
Trang 10GV: Vì sao cách mạng Tân
Hợi chấm dứt?
HS: Tư sản thương lượng
với triều đình Mãn Thanh,
thỏa hiệp với các nước đế
quốc
GV: Nêu tính chất, ý nghĩa
cách mạng Tân Hợi?
HS: Trả lời SGK
GV: Nhận xét tính chất, quy
mô của các phong trào đấu
tranh của nhân dân Trung
Quốc?
HS: Tính chất : chống đế
- 29/12/1911 nước Trung Quốc độc lập được thành lập.2/1912 cách mạng Tân Hợi thất bại
- Nguyên nhân thất bại:
Giai cấp tư sản thương lượng với triều đình Mãn Thanh
Thỏa hiệp với các nước đế quốc
Là cuộc cách mạng tư sản dân chủ không triệt
để
- Ý nghĩa:
Tạo điều kiện cho chủ nghĩa
Trang 11quốc chống phong kiến
Quy mô rộng khắp, liên tục
từ cuối thế kỉ XIX - XX
tư bản phát triển, ảnh hưởng phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á
4 Củng cố bài học:
Cho HS làm bài tập:
Bài 1: Đánh dấu vào những nguyên nhân đưa đến sự thất bại của phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối thế kỉ XIX - XX:
a Sự cấu kết giữa triều đình Mãn Thanh với các nước đế quốc
b Các phong trào chưa có sự liên kết
c Thiếu một giai cấp lãnh đạo tiên tiến, một đường lối cách mạng đúng đắn
d Cả ba nguyên nhân trên
Trang 12Bài 2: Lập bảng niên biểu tóm tắt phong trào đấu tranh của nhân dân Trung quốc ( thời gian, diễn biến, mục đích, kết quả) từ 1840-1911
5 Dặn dò:
- Học bài , làm bài tập thực hành.Trả lời câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài mới