Cây thuốc vị thuốc Đông y - HOÀNG NÀN pptx

Cây thuốc vị thuốc Đông y - HOÀNG NÀN Vị thuốc Hoàng nàn HOÀNG NÀN 黃 檀 Cortex Strichni wallichianae Tên khác: Hoàng đàn, Vỏ doãn, Vỏ dãn, Mã tiền, Lá quế.. Cành mảnh, nhẵn, có những t

Cây thuốc vị thuốc Đông y - HOÀNG

NÀN

Vị thuốc Hoàng nàn

HOÀNG NÀN (黃 檀)

Cortex Strichni wallichianae

Tên khác: Hoàng đàn, Vỏ doãn, Vỏ dãn, Mã tiền, Lá quế

Tên khoa học: Strychnos wallichiana Steud ex DC., họ Mã tiền

(Loganiaceae)

Mô tả:

Cây: Cây nhỡ mọc leo Cành mảnh, nhẵn, có những tua cuốn đơn hoặc kép, đầu phình, mọc đối ở những đầu cành non Thân có vỏ xám với những đám màu vàng đỏ Lá mọc đối, mép nguyên, dai, có 3 gân nỗi rõ

ở mặt dưới Hoa mọc thành chùy, dạng ngù ở đầu cành, phủ lông màu hồng nâu Lá bắc nhọn Hoa không cuống, đài 5 đính liền ở phía dưới thành ống, phía dưới ở mặt trong ống có lông, thùy của tràng nhẵn, hơi gợn sóng ở mặt trong Nhị 5, dính ở phía dưới của họng ống tràng, vòi nhụy nhẵn, đầu nhụy hình đầu Quả mọng hình cầu, vỏ quả ngoài cứng, nhiều hạt hình đĩa

Dược liệu: Vỏ là những mảnh khô hình dạng không cuộn hoặc cuộn lại thành ống, dài 5-12cm, rộng ngoài sần sùi, màu xanh đen hoặc hơi vàng đỏ, mặt trong màu xám nhạt hoặc xám đen, có vân dọc Mặt bẻ gẫy không có sợi, chia thành 2 lớp rõ ràng, cách nhau bởi một đường nhạt hơn

Bộ phận dùng: Vỏ thân phơi hay sấy khô của cây Hoàng nàn (Cortex

Strichni wallichianae)

Phân bố: Cây mọc hoang ở những núi có đất đá vôi, có nhiều ở tỉnh

Tuyên Quang, Vĩnh phú Lạng sơn, Hoà Bình, Nghệ An, Thanh Hóa

Thu hái: Thường chặt cả cành mang về cắt thành từng đoạn bóc vỏ

Vỏ cây thu hái quanh năm phơi khô dùng làm thuốc

Thành phần hoá học: Vỏ thân chứa alcaloid toàn phần 5,28%,

strychnin 2,34-2,93%, brucin 2,8%

Công năng: Có tác dụng trừ phong hàn, thông kinh lạc, giảm đau

Cũng có hiệu quả trong việc làm tê liệt thần kinh ngoại biên

Công dụng: Chữa phong hàn, tê thấp, đau nhức lưng, mình, chân tay,

sau khi co quắp không vận động được, đau bụng thổ tả, phù thũng

Cách dùng, liều lượng: Liều uống tối đa 1 lần 0,1g, liều trong 24giờ

0.4g Không dùng quá liều Thuốc độc A Hoàng nàn còn dùng để chiết strychnin Ở Malaixia, người ta dùng tẩm tên độc

Bào chế: Ngâm vị thuốc trong nước 12 - 24 giờ, cạo bỏ vỏ ngoài Ngâm tiếp trong nước vo gạo 3 ngày đêm, mỗi ngày thay nước một lần, vớt

ra, rửa sạch Phơi hay sấy nhẹ đến khi khô kiệt Tẩm với dầu lạc hoặc dầu vừng rồi sao qua hoặc sao vàng, tán thành bột mịn Tiêu chuẩn thành phẩm: vị đắng rõ rệt, màu vàng đậm

Bài thuốc:

Chữa phong tê thấp, dùng Hoàng nàn 600gr, Hương phụ tử chế 160gr,

Thảo quả (sống) bỏ vỏ lấy hạt 20gr, Đại hồi (bỏ hạt) 20gr Tán bột, uống sau khi ăn nửa giờ 2-3gr với nước hoặc Rượu, nếu có phản ứng giảm lui Người huyết áp cao không dùng Sau khi uống thì nằm, dùng

để chữa nhức xương đau đầu gối, tê thấp Có khi uống vào chuyển đau hơn nhưng sau đó lại khỏi (Kinh Nghiệm Dân Gian)

Chú ý: Hạt của cây Hoàng nàn cũng được dùng với tên gọi hạt Mã tiền