BỆNH SUYỄN – ASTHMA Bệnh suyễn là một bệnh kinh niên với những cơn suyễn bị đi bị lại recurrent asthmatic attacks Bệnh nhân bị những cơn thở khò khè wheezing và khó thở shortness of br
Trang 1BỆNH SUYỄN – ASTHMA
Bệnh suyễn là một bệnh kinh niên với những cơn suyễn bị đi bị lại (recurrent asthmatic attacks Bệnh nhân bị những cơn thở khò khè (wheezing) và khó thở (shortness of breath)
Bất cứ tuổi nào cũng có thể bị suyễn nhưng có đến 50% xẩy ra ở trẻ
em dưới 10 tuổi
Ở trẻ em suyễn có nhiều hơn ở trẻ em trai hơn là trẻ em gái Nhưng ở người lớn, đàn bà lại bị suyễn nhiều hơn đàn ông
Nguyên Nhân
Bệnh suyễn xẩy ra khi các cuống phổi (bronchi) và cuống phổi nhỏ (bronchioles) bị mẫn cảm (overactivity) và bị co giật (spasm), sau đó bị sưng (swelling) Những hiện tượng này làm cho đờm (sputum) khô đặc lại và làm cho lượng không khí lưu hành đến phổi bị ngăn chận
Những nguyên nhân có thể gây ra bệnh suyễn có thể là:
Trang 2Những chất gây dị ứng (allergens) trong không khí như phấn hoa (pollen), bụi bặm, lông thú vật, nấm (molds), hoặc có khi từ thực phẩm (foods)
Sưng cuống phổi (bronchitis)
Thuốc dùng như aspirin
Những chất làm ô nhiễm không khí như khói (smoke) hay mùi (odors)
Bị độc nhiễm hóa học vì nghề nghiệp (exposure to occupational chemicals)
Hiểm họa (Risks)
Bệnh suyễn dễ xẩy ra hơn ở những bệnh nhân:
Có những bệnh dị ứng như eczema hay hay fever
Trong gia đình đã có người bị suyễn hay các bệnh dị ứng
Bị nhiễm không khí độc (air pollutants)
Hút thuốc lá
Bị áp lực (stress) về tinh thần (emotional) hay về thể xác (physical)
Trang 3Triệu chứng (Symptoms) và Dấu hiệu (Signs)
Thường bệnh nhân sẽ lên cơn suyễn và sẽ bị:
Tức ngực (chest tightness) và khó thở (shorness of breath)
Thở khò khè (wheezing)
Ho khan (nếu có đờm thường rất ít), nhất là vào ban đêm
Khi ngồi thẳng dậy dễ thở hơn hay ho khan giảm bớt đi
Khi suyễn trở nặng, bệnh nhân có thể bị:
Sắc da xanh mét (bluish)
Kiệt lực (exhaustion)
Không nói được
Lẫn lộn tâm trí (confusion)
Thử nghiệm
Bệnh nhân có thể cần thử:
Thử máu
Trang 4Thử năng xuất phổi (pulmonary funtion tests)
Chữa trị
Tổng quát (general measures):
1 Tránh những chất gây dị ứng (allergens) đã bàn đến ở trên Thí dụ như:
• Tránh phấn hoa (nên ở trong nhà khi đến mùa có phấn hoa)
• Tránh bụi bặm (chịu khó hút bụi trong nhà thường xuyên)
• Tránh ăn uống những thực phẩm có thể gây ra suyễn
• Tránh dùng aspirin
2 Nhớ uống nhiều nước hơn để đờm không bị khô
3 Vận động thường xuyên
4 Ngồi thẳng dậy khi bị lên cơn suyễn
Thuốc chữa:
Nhiều thứ thuốc thường được cho vào những bình hút nhỏ (inhalers)
để bệnh nhân hút vào phổi, cũng có thuốc uống và cũng còn có thuốc chích
Trang 51 Thuốc làm nở cuống phổi (bronchodilatators) beta2 agonist như albuterol, salmeterol
2 Thuốc kích thích tố vỏ thượng thận (corticosteroids) chống sưng viêm
3 Thuốc làm loãng đờm (expectorant)
4 Thuốc ngừa suyễn như cromolyn hay nedocromil
5 Thuốc loại leukotriene modifiers như zileuton, zafirlukast, montelukast
6 Thuốc làm nở cuống phổi loại theophylline
7 Ipratropium: thuốc chưa có được FDA chấp thuận cho dùng chữa suyễn
Tâm Lý Trị Liệu (Psychotherapy):
Nếu suyễn xẩy ra vì lý do tâm lý
Desensitizing Treatment:
Phương pháp chích những chất gây dị ứng (allergens) đã làm yếu đi vào người bệnh với nồng độ càng về sau càng cao dần dần để cơ thể "làm
Trang 6quen được" với những chất này và do đó không bị phản ứng gây ra suyễn nữa