Trình bày phản ứng đệm? Cách điều tiết? pptx

Khi ta cho một lượng nhỏ axit hoặc bazơ vào nước cất rồi xác định pH ta thấy pH nước thay đổi nhiều nhưng khi ta cho một lượng như vậy axit hoặc bazơ vào đất rồi xác định pH của đất thì

Trình bày phản ứng đệm?

Cách điều tiết?

Khi ta cho một lượng nhỏ axit hoặc bazơ vào nước cất rồi xác định pH ta thấy pH nước thay đổi nhiều nhưng khi ta cho một lượng như vậy axit hoặc bazơ vào đất rồi xác định pH của đất thì pH của đất vẫn ổn định hoặc thay đổi không đáng kể Ðiều này chứng tỏ đất có khả năng

chốnglại sự thay đổi pH

Câu 16 Trình bày phản ứng đệm? Cách điều tiết?

Khái niệm

Khi ta cho một lượng nhỏ axit hoặc bazơ vào nước cất rồi xác định pH ta thấy pH nước thay đổi nhiều nhưng khi ta cho một lượng như vậy

axit hoặc bazơ vào đất rồi xác định pH của đất thì pH của đất vẫn ổn định hoặc thay đổi không đáng kể Ðiều này chứng tỏ đất có khả năng

chốnglại sự thay đổi pH

Vậy: "tính đệm của đất là khả năng của đất

có thể chống lại sự thay đổi pH khi có một lượng axit hay bazơ nhất định tác động vào đất"

Nguyên nhân tạo nên tính đệm của đất

Có nhiều nguyên nhân khác nhau:

+ Trong đất có chứa một số chất như muối

cacbonat, muối phosphat Fe, Al, Ca, các

hydroxyt Fe, Al, Mn có khả năng trung hoà axit làm cho pH đất ổn định (đệm một chiều)

Ví dụ:

+ Do trong đất có các các axit hữu cơ (axit mùn

và các axit amin) Các axit này có cả gốc axit và bazơ (- OH, - COOH, - NH2) nên có thể đệm

đuợc cả axit và bazơ (đệm hai chiều)

- Ðệm do axit humic:

Ðất chứa nhiều mùn và các chất hữu cơ có khả năng đệm cao

+ Do hoạt động trao đổi cation trong đất

Trên bề mặt keo đất, đặc biệt là keo âm thường hấp phụ các cation kiềm và không kiềm Các cation này có thể trao đổi với H+ hoặc Na+ làm cho pH dung dịch đất không đổi

Ví dụ:

Như vậy, số lượng keo âm trong đất càng nhiều thì tác dụng trao đổi cation càng mạnh, hay nói cách khác: hàm lượng mùn càng cao và thành phần cơ giới càng nặng thì tính đệm của đất càng lớn

+ Tác dụng của Al3+ di động trong đất:

Theo R K Schofield lúc pH <5,5, cation Al3+ ở trạng thái xung quanh có 6 phân tử H2O bao

bọc [Al(H2O)6]3+ Nếu có kiềm xâm nhập thì một số phân tử nước của ion [Al(H2O)6]3+ phân

ly tạo H+ và OH-, H+ sẽ trung hoà chất kiềm còn OH- được giữ trên bề mặt cation Al3+ làm cho

pH của đất ổn định Al3+ di động chỉ có khả

năng đệm khi pH<5,5 và chỉ đệm một chiều với chất kiềm

Nếu chất kiềm tiếp tục xâm nhập vào đất thì các phân tử nước trên đó lại tiếp tục phân ly ra ion H+ để trung hoà làm ion nhôm kép trở nên phức tạp hơn

Lúc pH >5,5 thì ion nhôm kết tủa dưới dạng

Al(OH)3 và mất khả năng đệm Như vậy nhôm chỉ có khả năng đệm khi pH của đất dưới 5,5 và chỉ đệm với bazơ (đệm một chiều.)

Qua các nguyên nhân nói trên ta có thể rút ra

một nhận xét rằng: Tính đệm của đất phụ

thuộc chủ yếu vào hàm lượng mùn và thành

phần cơ giới đấtÐất giàu mùn > đất sét > đất

thịt > đất cát

Thí nghiệm đơn giản sau đây có thể khẳng định thêm kết luận trên: Với 3 loại đất (đất cát, đất sét và đất giàu mùn); mỗi loại đất ta dùng 6 ống nghiệm, trong mỗi ống nghiệm chứa 5 g đất bột

Ðổ lần lượt vào các ống nghiệm lượng vôi bột CaO tương ứng 5, 10, 15, 20, 25, 30mg, thêm 25ml nước cất, lắc đều trong 10 phút rồi xác

định pH và biểu diễn kết quả trên đồ thị Qua đồ thị ta thấy muốn đưa pH từ 5 lên 7 cho 1 ha thì phải dùng 9.000 kg vôi đối với đất đen giàu

mùn, 4.500kg vôi đối với đất sét và chỉ 1.500kg đối với đất cát

Tính đệm có ý nghĩa quan trọng trong thực tiễn Nhờ có tính đệm mà pH của đất khá ổn định, tạo điều kiện tốt cho cây trồng và vi sinh vật

phát triển Ngoài ra khi tính lượng vôi bón cho đất phải tính tới khả năng đệm của đất để có

mức bón phù hợp Ðối với đất có thành phần cơ giới nhẹ, nghèo mùn ta có thể giảm bớt lượng vôi bón, đối với đất giàu mùn, có thành phần cơ giới nặng phải tăng lượng vôi bón lên 1,2-1,5 lần theo con số tính lý thuyết