Giáo án Ngữ Văn 10 chuẩn: Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt.Giáo viên: Phạm Thị Hoàng OanhTrường THPT Phú ThịnhNội dung bài học:II. Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt1. Tìm hiểu ngữ liệu2. Khái niệm về phong cách ngôn ngữ sinh hoạt3. Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ sinh hoạtIII. Luyện tập
Trang 1TRƯỜNG THPT PHÚ THỊNH
Giáo án ngữ văn10 chuẩn
Giáo viên: Phạm Thị Hoàng Oanh
Trang 3II Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt
1 Tìm hiểu ngữ liệu
2 Khái niệm về phong cách ngôn ngữ sinh hoạt
3 Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ sinh hoạt
III Luyện tập
Trang 4I Ngôn ngữ sinh hoạt
II Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt
1 Tìm hiểu ngữ liệu
Trang 5Đi thăm bệnh nhân về giữa đêm khuya Trở về phòng, nằm thao thức không ngủ đươc Rừng khuya im lặng như
tờ, không một tiếng chim kêu, không một tiếng lá rụng hoặc một ngọn gió nào đó khẽ rung cành cây Nghĩ gì đấy Th ơi? Nghĩ gì mà đôi mắt đăm đăm, nhìn qua bóng đêm Qua ánh trăng mờ Th thấy biết bao là viễn cảnh tươi đẹp, cả những cận cảnh êm đềm của những ngày sống giữa tình thương trên mảnh đất Đức Phổ này Rồi cảnh chia li, cảnh đau buồn cũng đến nữa… Đáng trách quá Th ơi! Th Có nghe tiếng người thương binh khẽ rên
và tiếng súng vẫn nổ nơi xa Chiến trường vẫn đang mùa chiến thắng.
(Nhật kí Đặng Thùy Trâm, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2005)
Trang 61 Tìm hiểu ngữ liệu
- Hoàn cảnh giao tiếp:
+ Thời gian: lúc đêm khuya
+ Không gian: trong một căn
phòng ở giữa khu rừng
- Nhân vật giao tiếp:
Th tự phân thân để đối
thoại (độc thoại nội tâm)
- Nội dung giao tiếp:
Cảm xúc và ý nghĩ của Th
sau khi đi thăm bệnh về
- Những câu biểu hiện cảm
xúc:
+ Nghĩ gì đấy Th ơi?
Thảo luận
- Hoàn cảnh giao tiếp (không gian và thời gian)
-Nhân vật giao tiếp -Nội dung giao tiếp -Những câu biểu hiện
cảm xúc
-Vốn kiến thức -Vốn sống
-Độ tuổi -Hoàn cảnh sống
Trang 71 Tìm hiểu ngữ liệu
- Hoàn cảnh giao tiếp:
+ Thời gian: lúc đêm khuya
+ Không gian: trong một căn
phòng ở giữa khu rừng
- Nhân vật giao tiếp:
Th tự phân thân để đối
thoại (độc thoại nội tâm)
- Nội dung giao tiếp:
Cảm xúc và ý nghĩ của Th
sau khi đi thăm bệnh về
- Những câu biểu hiện cảm
xúc:
+ Nghĩ gì đấy Th ơi?
+ Đáng trách quá Th ơi!
- Vốn kiến thức:
Phong phú
- Vốn sống:
Có nhiều kinh nghiệm
- Độ tuổi:
Đang ở độ tuổi thanh niên
- Hoàn cảnh sống:
Đang có chiến tranh
2 Khái niệm
Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt là phong cách mang những dấu hiệu đặc trưng của ngôn ngữ dùng trong giao tiếp sinh hoạt hằng ngày
Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt là
gì?
Trang 8II Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt
1 Tìm hiểu ngữ liệu
2 Khái niệm
3 Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ sinh hoạt
Trang 93 Đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ sinh hoạt
Tính cụ thể:
+ Hoàn cảnh giao
tiếp
+ Nhân vật giao
tiếp
+ Cách nói năng,
từ ngữ diễn đạt
Tính cảm xúc:
+ Lời nói biểu hiện thái độ, tình cảm qua giọng điệu
+ Từ ngữ có tính khẩu ngữ
+ Kiểu câu giàu sắc thái cảm xúc
Tính cá thể:
+ Thể hiện qua vốn từ ngữ ưa dùng riêng
+ Cách nói riêng + Giọng nói riêng
ĐẶC TRƯNG
Trang 10I Ngôn ngữ sinh hoạt
II Phong cách ngôn ngữ sinh
hoạt
1 Tìm hiểu ngữ liệu
2 Khái niệm
3 Đặc trưng
III Luyện tập
1 Bài 2/127:
a Tính cụ thể:
- Hoàn cảnh giao tiếp:
+ Cuộc chia tay
+ Buổi lao động
- Nhân vật giao tiếp:
Chỉ ra những dấu hiệu của phong cách ngôn ngữ sinh hoạt biểu hiện trong những câu ca dao sau đây:
- Mình về có nhớ ta chăng,
Ta về ta nhớ hàm răng mình cười
- Hỡi cô yếm trắng lòa xòa, Lại đây đập đất trồng cà với anh
Trang 11+ Cô - anh
- Nội dung:
+ Lời nhắn gửi thể hiện tình cảm sâu sắc
+ Trêu đùa
b Tính cảm xúc:
- Giọng điệu: Tình tứ
- Từ ngữ biểu cảm:
+ Chăng + Hỡi
c Tính cá thể:
- Ngôn ngữ của người bình dân
- Cách nói ý nhị, kín đáo, duyên dáng
3 Bài 3/127:
I Ngôn ngữ sinh hoạt
II Phong cách ngôn ngữ
sinh hoạt
1 Tìm hiểu ngữ liệu
2 Khái niệm
3 Đặc trưng
III Luyện tập
1 Bài 2/127:
a Tính cụ thể:
- Hoàn cảnh giao tiếp:
+ Cuộc chia tay
+ Buổi lao động
- Nhân vật giao tiếp:
+ Mình -ta
Trang 12Đăm Săn: - Ơ tất cả dân làng này, các ngươi có
đi với ta không? Tù trưởng các ngươi đã chết, lúa các ngươi đã mục Ai chăng ngựa hãy đi dắt ngựa! Ai giữ voi hãy đi bắt voi! Ai giữ trâu hãy đi lùa trâu về!
Dân làng: - Không đi sao được! Làng chúng tôi
phía bắc đã mọc cỏ gấu, phía nam đã mọc cà hoang, người nhà giàu cầm đầu chúng tôi nay
đã không còn nữa!
Đăm Săn: - Ơ nghìn chim sẻ, ơ vạn chim ngói! Ơ
tất cả tôi tớ bằng này! Chúng ta ra về nào!
(Chiến thắng Mtao Mxây)
Trang 13I Ngôn ngữ sinh hoạt
II Phong cách ngôn ngữ sinh
hoạt
1 Tìm hiểu ngữ liệu
2 Khái niệm
3 Đặc trưng
III Luyện tập
+ Bài 2
+ Bài 3:
Đoạn văn mô phỏng hình thức đối thoại có hô - đáp, có luân
phiên lượt lời, nhưng lời nói được
sắp xếp theo kiểu:
- Liệt kê tăng tiến
- Có điệp từ, điệp ngữ
- Có nhịp điệu giống văn biền ngẫu
- Lặp mô hình cú pháp
+ Bài 1,b:
- Diễn đạt suy nghĩ thành lời văn
- Phát triển được vốn từ vựng
và cách diễn đạt mới
Hãy viết một đoạn nhật
kí hoặc một đoạn thư khoảng 5-7 câu (chủ đề
tự chọn
Ghi nhật kí có lợi
gì cho phát triển vốn ngôn ngữ?
Trang 14VỀ NHÀ HỌC BÀI, CHUẨN BỊ BÀI
THỰC HÀNH PHÉP TU TỪ ẨN DỤ VÀ HOÁN DỤ
TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI THEO SÁCH GIÁO KHOA