Xử lý cảm và khó tiêu trong dịp Tết Trong dịp Tết nhiều địa phương vào mùa bắt đầu nóng, nắng nhiều, nhiệt độ và độ ẩm cao dễ gây trạng thái khó chịu, đổ mồ hôi nhiều, thêm nữa, mấy n
Trang 1Xử lý cảm và khó tiêu
trong dịp Tết
Trong dịp Tết nhiều địa phương vào mùa bắt đầu nóng, nắng
nhiều, nhiệt độ và độ ẩm cao dễ gây trạng thái khó chịu, đổ
mồ hôi nhiều, thêm nữa, mấy ngày Tết ta thường thức khuya
(đón giao thừa hoặc vui chơi quên cả ngủ) làm cho cơ thể
mỏi mệt, sức đề kháng kém, rất dễ bị rối lọan, đặc biệt dễ
bị cảm hoặc khó tiêu
Trang 2Trước hết là cảm Cảm thường do
cảm cúm hay cảm lạnh là rối loạn
thường gặp Có hai triệu chứng
thường gặp là sốt và đau nhức, đặc biệt là nhức đầu Đối với trẻ
con thì thường bị sốt, còn người lớn cảm thấy rất khó chịu do bị
nhức đầu
Để giảm đau hạ sốt đặc biệt trị nhức đầu, thuốc thường được
dùng là aspirin và paracetamol Trong 2 loại thuốc này,
paracetamol được xem là tương đối an toàn
Aspirin giảm đau hạ nhiệt tốt nhưng lại gây nhiều tác dụng phụ,
đặc biệt gây tổn hại niêm mạc dạ dày - tá tràng và tăng nguy cơ
Trang 3xuất huyết Nên lưu ý không được dùng aspirin khi nghi ngờ sốt
xuất huyết Phụ nữ có thai và trẻ em cũng thế không nên dùng
aspirin
Nên lựa chọn paracetamol nhưng cũng cần lưu ý paracetamol
không phải hoàn toàn vô hại, dùng quá liều có thể hại gan Không
nên dùng paracetamol quá thường xuyên và phải dùng thật đúng
liều Nên lưu ý:
- Không được dùng paracetamol để tự điều trị cảm sốt quá 5
ngày ở trẻ em, còn ở người lớn không quá 10 ngày, trừ khi được
bác sĩ hướng dẫn
Trang 4- Người cao tuổi bị tăng huyết áp (THA) không được dùng thuốc
dạng thuốc sủi bọt: Do dạng thuốc sủi bọt luôn chứa tá dược rã
sinh khí là natri bicarbonat hoặc natri carbonat (khi hòa vào nước
sẽ phản ứng với acid citric cũng là tá dược phóng thích khí CO2
gây sủi bọt), cho nên, trong thuốc sủi bọt luôn chứa natri (mỗi
viên thuốc sủi bọt có chứa 274 – 460mg natri), có thể gây tăng
huyết áp đối với người bị sẵn bệnh lý này và đang kiêng muối
Người cao tuổi đang điều trị bệnh THA tuyệt đối không dùng
thuốc dạng sủi bọt
- Người cao tuổi bị tăng huyết áp không dùng thuốc trị cảm chứa
phenylpropanolamin, pseudoephedrin: Các thuốc trị cảm ngoài
dược chất paracetamol thường chứa thêm thuốc có tác dụng làm
Trang 5co mạch, chống sung huyết ở niêm mạc mũi như
phenylpropanolamin hoặc pseudoephedrin (vì vậy thuốc làm cho
hết sổ mũi, nghẹt mũi rất tốt) Nhưng chính do chứa chất co mạch
vừa kể mà dùng thuốc để trị cảm sổ mũi không thôi có thể bị THA
rất đáng ngại Người cao tuổi sẵn bị bệnh THA cần xem kỹ thành
phần của thuốc trị cảm (chỉ có paracetamol là không đáng ngại)
để dùng thuốc cho an toàn
- Người thuờng xuyên uống rượu không nên dùng bừa bãi
paracetamol, đặc biệt không nên uống thuốc gọi là “để ngừa
nhức đầu, để uống rượu nhiều không say”(!) Paracetamol và
rượu đều hại gan, sự kết hợp sẽ làm tăng độ nguy hại lên nhiều
lần
Trang 6Kế tiếp là chứng khó tiêu đầy bụng (KTĐB) Đó là triệu chứng
cảm thấy no hơi, nặng bụng, có khi là đau bụng do có sự tích khí
trong đường tiêu hóa, do tiêu hóa không tốt, thức ăn bị ứ đọng ở
dạ dày
Trước khi tính chuyên dùng thuốc, ta nên lưu ý thực hiện mấy
điều sau:
- Nên quan tâm đến cách ăn uống để tránh chứng khó tiêu đầy
bụng như ăn chậm, nhai kỹ, tạo không khí thoải mái trong bữa
ăn, tránh dùng các thực phẩm mà kinh nghiệm cho thấy gây
chứng khó tiêu (như thức ăn chiên quá nhiều dầu mỡ), không lạm
dụng rượu, cà phê, thuốc lá, gia vị gây kích thích quá đáng
Trang 7- Có thể dùng gừng giã nhỏ lấy nước hoà với nước âm ấm uống
mà theo nhiều người nhận thấy có thể làm giảm chứng khó tiêu
- Về thuốc trị KTĐB, có thể dùng các thuốc sau:
• Thuốc chống acid, chống đầy hơi: được dùng khi bị chứng khó
tiêu đầy bụng kèm theo ợ chua do dư acid dịch vị, tức là chất
chua trong dạ dày; gồm có thuốc: Maalox Plus, Simelox,
Phosphalugel, Gasvicon, Pepsan…
• Thuốc giúp điều hòa sự co bóp dạ dày: Dùng khi sự co bóp dạ
dày kém đưa đến sự chuyển đẩy thức ăn từ dạ dày xuống ruột
chậm làm no lâu; gồm có: metoclopramid (Primpéran)
domperidon (Motilium-M)…
Trang 8• Thuốc giúp tiêu hóa: Đó là thuốc chứa các men tiêu hóa để giúp
sự tiêu hóa thức ăn ở dạ dày dễ dàng hơn như: Neopeptine,
Festal, Pancrélase, Alipase… Hoặc dùng thuốc chứa mật, làm lợi
mật hoặc thông mật như: Spasmenzyme, Artichaut (BAR),
Sulfarlem, Sorbitol…
Tùy theo KTĐB kiểu nào sẽ lưa chọn thuốc kể ở trên Nên hỏi
dược sĩ ở nhà thuốc để được hướng dẫn chi tiết hơn
Chỉ nên dùng các thuốc trị KTĐB khoảng 5-7 ngày, nếu sau đó
chứng khó tiêu, đầy bụng không cải thiện, ta nên đi bác sĩ khám
bệnh, Đặc biệt, người trên 45 tuổi càng nên đi khám bệnh tổng
Trang 9quát để tầm soát các bệnh có thể nghiêm trọng như viêm lóet dạ
dày tá tràng hay trào ngược dạ dày-thực qủan…