Tôn giáo – tín ngưỡng pot

• Đặc điểm: không chấp nhận thần linh, chủ trương vô thần• Kinh điển của Phật giáo : Pháp và Luật • Phật giáo ở Việt Nam : đại thừa và tiểu thừa • Là tôn giáo có ảnh hưởng rất mạnh đến x

Tôn giáo – tín ngưỡng

•Tôn giáo

•Tín ngưỡng

Nho giáo ở Việt Nam

1 Nguồn gốc của Nho giáo

2 Tình hình Nho giáo ở Việt

Nam

3 Ảnh hưởng của Nho giáo

đến văn hoá Việt Nam

Khổng tử (551-497 tcn)

Mạnh tử(372-289 tcn)

Quốc tử giám

Đạo phật

• Người sáng lập : siddhartha Gautama

• Học thuyết : chân lý về nỗi đau khổ và sự giải thoát con người

• Đặc điểm: không chấp nhận thần linh, chủ trương vô thần

• Kinh điển của Phật giáo : Pháp và Luật

• Phật giáo ở Việt Nam : đại thừa và tiểu thừa

• Là tôn giáo có ảnh hưởng rất mạnh đến xã hội Việt Nam

• Là một thành tố văn hoá có ảnh hưởng đậm nét đến các thành tố khác.

Đạo giáo

• Lão Tử Trang Tử

• ở Việt nam :ảnh hưởng của đạo giáo triết

học chủ yếu diễn ra trong tầng lớp nho sĩ

• Sự đan xen giữa đạo giáo phù thuỷ và các tín ngưỡng dân gian rất phức tạp

• Đạo gia và đạo giáo ảnh hưởng không nhỏ trong văn hoá việt nam nhất là các tín

ngưỡng dân gian

KiTô Giáo

• Là tên gọi chung của các

tôn giáo cùng thờ chúa

• Giáo lý của KiTô Giáo là kinh

thánh gồm hai bộ Cựu ước

và Tân ước

• Quan niệm về thế giới của

KiTô Giáo là niềm tin vào

thiên chúa và sự mầu nhiệm của thiên chúa tiền định Vì thế , con người là do thiên chúa sáng tạo, có nghĩa vụ thờ phụng chúa và tiếp tục công việc của chúa ở trái

đất này.

• Tổ chức của KiTô Giáo

được chia thành : giáo xứ , giáo phận , giáo hội quốc gia

và giáo triều vatican , quyền lực tối cao và tuyệt đối

thuộc về giáo hoàng.

• Những thập niên đầu

của thế kỉ XVI , các giáo

sĩ ở phương tây đã đến truyền đạo ở Việt Nam

• Năm 1644 , Hội thừa sai

truyền giáo Pari chính thức ra đời và được

giáo hoàng trao quyền truyền đạo từ việt Nam , Trung Quốc xuống

Đông Nam Á.

• Lịch sử du nhập KiTô

Giáo vào Việt Nam

không bình thường như các tôn giáo khác khi

du nhập vào Việt Nam

• Ảnh hưởng của KiTô Giáo với

văn hóa Việt Nam , phải nhìn nhận

ở khía cạnh chữ quốc ngữ Để

truyền đạo cho người Việt các

giáo sĩ đã dùng bộ chữ cái latinh

để ghi âm tiếng việt – chữ Quốc ngữ

• Ki-tô giáo là một bộ phận quan

trọng của văn hóa phương tây

Trong mấy thế kỷ tiếp xúc, văn

hóa phương Tây đã ảnh hưởng một cách sâu rộng vào nhiều lĩnh vực của văn hóa Việt Nam

TÍN NGƯỠNG PHỒN THỰC

Tín ngưỡng phồn thực là gì?

• Là khát vọng cầu mong sự sinh

sôi nảy nở của con người và

tạo vật

• Lấy các biểu tượng về sự sinh

thực khí và hành vi giao phối

làm đối tượng

Tín ngưỡng phồn thực trong văn hóa Việt

• Xuất hiện trong các di tích từ xa xưa

• Trong nghệ thuật : tranh dân gian và

Dấu ấn của tín ngưỡng phồn thực

Tượng Linga-Yoni bằng đồng

tìm thấy tại tháp Bánh Ít

(Tuy Phước), hiện đang trưng

bày tại Bảo tàng Guimet,

di tích tháp Dương Long (Tây Sơn) năm

2008

Trong nghệ thuật

• Tranh dân gian Đông Hồ

Hứng dừa Đánh ghen

Điêu khắc đình làng

Đình Phùng ở Đan Phượng

– Hà Tây (nay là Hà Nội)

Đình Thổ Tang ở Phú Thọ

• Số lượng câu đố : đố thanh giảng tục, đố tục

giảng thanh chính là lưu thanh sót lại của tín ngưỡng Phồn thực thời xa xưa

• Chọc một , chọc hai rồi chọc ba

Ngoáy lên ngoáy xuống chẳng thấy ra

giận thay đồ rỡm không trơn lỗ

Trong văn học thành văn

• Nguyễn Du, Hồ Xuân

Hồ Xuân Hương :

“Thân em vừa trắng lại vừa tròn”

Trong lễ hội cổ truyền

• Nhân vật thờ phụng là biểu tượng của tín ngưỡng phồn thực như ông thánh Bôn hay Phật Thạch Quang…

• Trò diễn , trò chơi của một số lễ hội truyền thống: trò chen (Nga Hoàng- Bắc Giang), tắt đèn đêm giã La(Hà Tây), múa gà phủ, múa tùng dí….

• Qua biến thiên lịch sử, dâu bể cuộc đời, tín ngưỡng phồn thực đã trở thành một thứ

trầm tích văn hóa trong văn hóa Việt Nam.

• Tục thờ này có từ thời Tam Quốc ở Trung Quốc

• ở Việt Nam có từ thời Bắc thuộc đến kỉ nguyên độc lập các triều Lý, Trần, Lê vẫn duy trì

• Ở cộng đồng công xã : vị thần hoàng làng

được coi như 1 vị thánh

• Với các vương triều: thành hoàng làng được xem như “viên chức”

• 1572 : nhà Lê giao cho Nguyễn Bính san định lại thần tích

• Nhiều thành hoàng làng được thờ phụng là nhân vật lịch sử-văn hóa

• Nơi thờ phụng : đình, miếu

Hàng năm, ngày giỗ Thành hoàng là ngày

hội đông vui nhất của làng, của phố

Trong những ngày hội làng, ngoài việc

làm cỗ, ăn uống còn rất nhiều nghi lễ như diễn lại sự tích về Thành hoàng, tế lễ,

rước kiệu hay các trò vui: đấu võ, chọi gà, thổi cơm thi, bơi chải, đánh đu, đánh cờ người, hát chèo, diễn tuồng Không khí vui vẻ cả ngày lẫn đêm (có nơi hai, ba

ngày), từ các lão ông, lão bà đến mỗi

cháu bé, và chờ đợi nhất, vui nhất là

những trai gái đương lứa, hội hè đình

đám là dịp gặp gỡ, kết bạn, tỏ tình

THỜ MẪU

Tín ngưỡng thờ Mẫu bắt nguồn

từ đâu trong lịch sử

và truyền thống văn hóa

của dân tộc Việt?

• Tín ngưỡng thờ Mẫu là sự tin tưởng

ngưỡng mộ, tôn vinh thờ phụng

những vị nữ thần gắn với các hiện tượng tự nhiên, vũ trụ được người đời cho rằng có chức năng sáng tạo, bảo trợ

và che chở cho sự sống của con người (như: trời, đất, sông nước, rừng núi )

• Tam phủ (Thiên phủ - miền trời, Nhạc phủ

- miền rừng núi, Thuỷ/ Thoải phủ - miền sông

sông nước),

• Tứ phủ (ba phủ trên thêm Địa phủ - miền đất

đai)

- Mẫu Thượng Thiên cai quản miền trời

Mẫu Thượng Ngàn cai quản miền rừng núi.

- Mẫu Thoải cai quản miền sông nước.

- Mẫu Địa cai quản đất đai

Tam tòa Thánh Mẫu

• Mẫu Thượng Thiên trong quan niệm của dân gian về Tứ Pháp gồm có: Pháp vân, Pháp Vũ, Pháp Điện, Pháp Lôi: 4 vị

nữ thần tạo ra mây, mưa, sấm, chớp liên quan tới văn hóa Nông nghiệp lúa nước

Những huyền thoại và huyền tích của Mẫu

Thượng Thiên đều có liên quan đến Thánh Mẫu Liễu Hạnh Mẫu Liễu Hạnh là

vị Thánh xuất hiện vào khoảng thế kỷ XVI, thời Hậu Lê.

Mẫu Liễu Hạnh còn có thể hóa thân

Vào Mẫu Thượng Ngàn trông

coi miền rừng núi hay thành Địa Tiên thánh Mẫu- Mẹ Đất,

cai quản mọi đất đai và đời sống sinh vật Đền thờ bà nổi tiếng ở đền Sòng ( Thanh Hoá)

Phủ Giầy (Nam Định)

Bà Chúa Liễu Hạnh

Phủ Giầy - Nam Định