– tridungn@gmail.com Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống Công nghiệp Khoa Cơ Khí – B11 • Tài liệu tham khảo o Ứng dụng máy tính trong KTHTCN – Nguyễn Tuấn Anh o Giáo Trình Microsoft Windows XP, NXB
Trang 1CHƯƠNG 1
GIỚI THIỆU
Trang 2GIỚI THIỆU MÔN HỌC
• Giảng viên: Nguyễn Trí Dũng MSc – tridungn@gmail.com
Bộ môn Kỹ thuật Hệ thống Công nghiệp
Khoa Cơ Khí – B11
• Tài liệu tham khảo
o Ứng dụng máy tính trong KTHTCN – Nguyễn Tuấn Anh
o Giáo Trình Microsoft Windows XP, NXB Thành phố Hồ Chí Minh
o Mạng máy tính – NXB Lao động Xã hội
o Giáo trình nhập môn Hệ điều hành – ĐH Khoa học Tự nhiên
o L.SCHRAGE, Lindo an Optimization modeling system, Scientific Press 1991
o Optimization Modeling in Lingo
o M HARRIS, Teach yourself Excel Programming with Visual Basic for applications in 21 days SAMS 1996
o Giáo trình Microsoft Project
o Microsoft Project 2002 – NXB Xây dựng
o http://www.wikipedia.org
Trang 3GIỚI THIỆU MÔN HỌC
• Số tín chỉ: 2
• Tổng:42 LT:21 BT: TN:21
• Đánh giá: Điểm thứ 1 : 30% giữa kỳ (45‘)
Điểm thứ 2 : 20% Bài tập Điểm thứ 3 : 50% cuối kỳ (90')
• Nội dung tóm tắt môn học:
Máy tính là môt công cụ không thể thiếu được trong công nghiệp Môn học này nhằm trang bị cho SV những kiến thức cơ bản về máy tính, ứng dụng của chúng trong công nghiệp SV được cung cấp các kiến thức cơ sở về phần cứng, hệ điều hành và mạng
trong công nghiệp Các phần mềm phổ dụng và chuyên dụng
trong công nghiệp được giới thiệu, hướng dẫn và ứng dụng trong giải quyết vấn đề đặt ra trong sản xuất và dịch vụ.
Trang 4MÁY TÍNH – TỔNG QUAN
Lịch sử phát triển
- năm 1822: “Máy vi phân” (Difference
Equation) do nhà toán học Anh Charles
Babbage chế tạo có lẽ là Máy tính đầu tiên
trong lịch sử con người.
- 1944: Chiếc máy tính tên Mark I được chế tạo
bởi IBM là một máy tính cơ điện sử dụng các
rờ le để di chuyển các bộ phận cơ khí
- 1955: Một máy tính khác ký hiệu ENIAC – chế
tạo tại Đại học Pennsylvania
Các máy tính này được xem là
máy tính thế hệ thứ nhất
Trang 5MÁY TÍNH – TỔNG QUAN
Máy tính thế hệ thứ hai ra đời tiếp theo sự xuất hiện của bán dẫn - transistor
- 1961: máy tính đầu tiên của thế hệ thứ hai tên Stretch
được chế tạo bởi IBM và LARC
Máy tính thế hệ ba sử dụng mạch tích hợp
(IC) vào giữa thập niên 60 mới giải quyết vấn
đề kích thước và năng lượng một cách đáng
kể
Máy tính thế hệ thứ tư đặc trưng bởi sử dụng mạch
tích hợp LSI (large scale integration), VLSI (very
large scale integration) và ULSI (ultra large scale integration)
Trang 6MÁY TÍNH – TỔNG QUAN
Vai trò của máy tính:
• Nâng cao năng suất.
• Nâng cao chất lượng.
• Nâng cao tính cạnh tranh.
• Tái cấu trúc công ty, quy trình.
• Ra các quyết định chính xác và nhanh chóng.
• Đáp ứng nhanh chóng và chất lượng yêu cầu của khách hàng.
Trang 7MÁY TÍNH – TỔNG QUAN
Chức năng của máy tính điện tử
Chức năng cơ bản của máy tính là xử lý thông tin
Thông tin là tập hợp những tin tức có cấu trúc nhất định giúp ta có được sự hiểu biết về một sự kiện hoặc một vấn đề
Máy tính có thể:
• Lưu trữ một lượng rất lớn dữ liệu.
• Xử lý dữ liệu có được một cách nhanh chóng, chính xác và không
mệt mỏi.
• Biểu hiện dữ liệu dưới dạng hình ảnh, chữ viết hay số.
• Mô phỏng các hệ quả trên cơ sở các điều kiện cho trước.
• Đề xuất hay thực hiện giải pháp
Trang 9PHÂN LOẠI – CẤU TRÚC
Supercomputer – Siêu máy tính: có thể hiểu siêu máy tính là hệ
thống những máy tính làm việc song song Siêu máy tính hiện nay
có tốc độ xử lý hàng trăm teraflop (một teraflop tương đương với
hiệu suất một nghìn tỷ phép tính/giây) hay bằng tổng hiệu suất của 6.000 chiếc máy tính hiện đại nhất hiện nay gộp lại (một máy
Trang 10PHÂN LOẠI – CẤU TRÚC
Trang 11 Mainframe: là loại máy tính có kích thước lớn được sử dụng chủ
yếu bởi các công ty lớn như các ngân hàng, các hãng bảo hiểm
để chạy các ứng dụng lớn xử lý khối lượng lớn dữ liệu như kết quả điều tra dân số, thống kê khách hàng và doanh nghiệp, và xử
lý các giao tác thương mại
Trang 12PHÂN LOẠI – CẤU TRÚC
Trang 14PHÂN LOẠI – CẤU TRÚC
Microcomputer có kích thước
nhỏ nhất dùng để phục vụ các
yêu cầu tính toán của cá nhân,
phổ biến trong văn phòng, tại
gia đình
Trang 15PHÂN LOẠI – CẤU TRÚC
• Phân loại cải tiến
máy chủ doanh nghiệp (enterprise server)
máy trạm (workstation)
máy tính cá nhân (personal computer)
thiết bị tính toán cầm tay (hand-held computing devices)
Trang 16PHÂN LOẠI – CẤU TRÚC
• Máy chủ doanh nghiệp là một hệ thống máy tính chủ yếu dùng
để phục vụ cho một doanh nghiệp lớn Tính chất chủ yếu để phân biệt một máy chủ doanh nghiệp là ở tính ổn định vì ngay cả một
sự cố ngắn hạn cũng có thể gây thiệt hại hơn cả việc mua mới và cài đặt mới hệ thống
• Máy trạm là các máy tính cá nhân mạnh dùng trong khoa học
hay kỹ thuật Máy trạm thường được chạy trên nền bộ xử lý
RISC (reduced instruction set computer)
Trang 17PHÂN LOẠI – CẤU TRÚC
• Máy tính cá nhân, như tên gọi của nó, là các máy tính có sức
tính toán hạn chế chỉ phục vụ các yêu cầu soạn thảo văn bản, giải trí cho cá nhân hay các văn phòng công ty như các máy để bàn (desktop) hay xách tay (laptop), máy tính bảng (tablet)
• Thiết bị tính toán cầm tay là thiết bị cá nhân nhỏ, hỗ trợ người
dùng trong các công việc hằng ngày (như fax, truy cập email,
nhật ký, ) , giới hạn về kích thước, tốc độ tính toán và khả năng lưu trữ dữ liệu Ta thường gọi các thiết bị cầm tay này là palmtop
Trang 19BỘ PHẬN XỬ LÝ TRUNG TÂM
• Mainboard
Trang 20BỘ PHẬN XỬ LÝ TRUNG TÂM
• CPU – Central Processing Unit
là bộ phận quan trọng nhất của máy tính
là bộ não của máy tính
tất cả mọi hoạt động của máy tính đều thông qua CPU
được tích hợp rất phức tạp từ hàng triệu transistor
tốc độ xử lý của máy tính được quyết định phần lớn bởi tốc độ xử lý của CPU
Cho dù là loại nào thì CPU cũng gồm các bộ phận chính như sau:
o Khối tính toán số học (ALU – Arithmetic Logic Unit)
o Khối điều khiển (CU – Control Unit)
o Thanh ghi (Register)
o Mạch xung nhịp hệ thống (System Clock)
o Cache chính hay cache nội bộ (Primary cache, Internal cache)
o Bus địa chỉ (Address bus)
Trang 21BỘ PHẬN XỬ LÝ TRUNG TÂM
• Bộ nhớ: là nơi chứa chương trình điều khiển, là nơi giữ dữ liệu
Bộ nhớ nằm bên ngoài CPU Trong máy PC có các loại bộ nhớ sau:
Bộ nhớ ROM (Read Only Memory)
Bộ nhớ RAM (Random Access Memory)
Bộ nhớ cache L2
Trang 22BỘ PHẬN XỬ LÝ TRUNG TÂM
• I/O bus
Chuẩn ISA (Industry Standard Architecture)
Chuẩn EISA là kiểu bus ISA mở rộng (EISA – Enhanced ISA)
Chuẩn VESA (Video Electronics Standards Association)
Chuẩn PCI (Peripheral Component Interface)
Chuẩn PCMCIA (Personal Computer Manufacturer’s Computer
Interface Adapter)
Chuẩn USB (Universal Serial Bus)
Chuẩn AGP (Accelerated Grafic Port)
ATA (Advanced Technology Attachment )
SATA (Serial Advanced Technology Attachment )
Trang 23BỘ PHẬN XỬ LÝ TRUNG TÂM
• Cổng giao tiếp: các cổng (Port) là nơi để máy tính nhập hoặc
xuất dữ liệu với các thiết bị xuất nhập ngoại vi
Cổng nối tiếp (Serial Port) là cổng không đồng bộ, được xây dựng
trên chuẩn RS232C
Cổng song song (Parallel Port) là cổng cho phép nối nhiều đường
dây song song giữa máy tính và thiết bị ngoại vi
Universal Serial Bus (USB): thiết kế dưới dạng các đầu cắm cho
các thiết bị tuân theo chuẩn cắm-là-chạy (plug-and-play)
Trang 24BỘ PHẬN XỬ LÝ TRUNG TÂM
System bus
Các chip controller khác
EIDE Controller (trong chip set)
Đĩa cứng 1 Đĩa cứng 2 Đĩa cứng 3 CD-ROM
Card màn hình
Card mạng
SCSI controller
Slot PCI- bus (32 bit)
Card âm thanh
Slot PCI- bus (32 bit)
Bus Controller (trong chip set)
CPU
Bàn phím Ỗ đĩa mềm
A, B
Cổng song song LPT1, LPT2
Cổng nối tiếp COM1, COM2 USB
Trang 25THIẾT BỊ XUẤT
• Màn hình – Monitor
Màn hình là một thiết bị xuất rất quan trọng của máy tính Ta
phân biệt 2 loại màn hình chính:
CRT (cathode ray tube) - màn hình bóng đèn điện tử
LCD (liquid crystal display)- màn hình tinh thể lỏng
• Máy in – Printer: là một thiết bị dùng để thể hiện ra các chất liệu
khác nhau các nội dung được soạn thảo hoặc thiết kế sẵn Các loại máy in: máy in kim, máy in phun, máy in laser
• Loa - Speaker
là các thiết bị để đưa dữ liệu âm thanh ra môi trường ngoài
Trang 26THIẾT BỊ NHẬP
• Bàn phím – Keyboard
Bàn phím được dùng để giao tiếp giữa người và máy tính Nó
được dùng để ta nhập vào các số liệu, các lệnh điều khiển
• Chuột – Mouse
Con chuột là thiết bị điều khiển máy tính thông qua con trỏ hiển thị trên màn hình
• Máy quét – Scanner
Máy quét Scanner là thiết bị dùng tế bào quang điện để quét trên mặt các bức ảnh, đồ họa cũng như văn bản và chuyển thông tin này vào máy tính
• Webcam
Trang 27THIẾT BỊ LƯU TRỮ
• Đĩa mềm (FD – Floppy Disk)
• Đĩa cứng – Hard Disk
là thiết bị dùng để lưu trữ dữ liệu trên bề mặt các tấm đĩa hình tròn phủ vật liệu từ tính
Ổ đĩa cứng là loại bộ nhớ "không thay đổi" (non-volatile), có nghĩa
là chúng không bị mất dữ liệu khi ngừng cung cấp nguồn điện cho chúng
• Đĩa CD – Compact Disk
• Flash Disk
Trang 28QUÁ TRÌNH KHỞI ĐỘNG
Quá trình khởi động và các chương trình khởi động phần cứng
của máy
3 chương trình chính trong ROM khi bật công tắc,sẽ khởi động
hệ thống: POST, BIOS, và bootstrap loader
• Chương trình POST (Power Self On Test): đây là chương trình
giúp máy kiểm tra cấu hình phần cứng cũng như báo lỗi phần cứng
• Chương trình khởi động hệ thống BIOS (Basic Input Output
System): đây là chương trình khởi động bảng chứa địa chỉ các hàm chức năng
(interrupt vector)
• Chương trình Bootstrap loader là chương trình giúp máy dò tìm
bootsector trên đĩa để khởi động hệ điều hành
Trang 29 Thông tin về đĩa mềm, đĩa cứng.
Thông tin về bàn phím.
Thông tin về màn hình
Thông tin về CPU, cache, kiểu và dung lượng của RAM.
Thông tin về ngày và tháng
Trang 30QUÁ TRÌNH KHỞI ĐỘNG
Sơ đồ khởi động máy tính PC
POST Program
Chương trình ROM tại chip trên bo mạch chính
Nạp chương trình
BIOS vào RAM
Dữ liệu setup từ CMOS