Bác sỹ sẽ căn cứ vào một số yếu tố để xác định phương pháp điều trị cho bạn: Ung thư là nguyên phát hay thứ phát Tuổi của bạn Tình trạng toàn thân Loại và kích thước tổn thương ung thư U
Trang 1UNG THƯ GAN – PHẦN 2
CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN
Các giai đoạn bệnh của ung thư là một khái niệm mô tả kích cỡ của khối u
và trạng thái di căn của u ra bên ngoài những điểm phát hiện bệnh Việc hiểu biết các dạng và các giai đoạn ung thư có thể giúp bác sĩ đưa ra nhưng phương pháp điều trị thích hợp nhất
Ung thư có thể di căn trong cơ thể qua máu hay hệ bạch huyết Hệ bạch huyết là một trong những cơ quan của cơ thể chống lại viêm nhiễm và bệnh tật Hệ được cấu tạo từ hệ thống tuyến bạch huyết (hạch bạch huyết) nối với nhau bằng các ống dẫn nhỏ chứa dịch bạch huyết Thông thường các bác sĩ xét nghiệm các hạch bạch huyết ở gần gan để xác định giai đoạn ung thư
Giai đoạn 1:
Khối u nhỏ hơn 2 cm, chưa di căn
Giai đoạn 2:
Trang 2Khối u gây ảnh hưởng lên mạch máu trong gan, và có nhiều hơn một khối u trong gan
Giai đoạn 3A:
Khối u đã di căn tới những cơ quan gần gan, ví dụ như ruột hay dạ dày
Giai đoạn 3B:
Khối u đã ăn lan tới nhưng cơ quan gần gan, ví dụ như ruột hay dạ dày, nhưng chưa tới hạch bạch huyết
Giai đoạn 3C:
Khối u có thế phát triển thành nhiều kích cỡ và đã lan tới các hạch bạch huyết ở gần gan
Giai đoạn 4:
Khối u đã di căn tới các phần cơ thể ở xa gan, ví dụ như phổi
Triệu chứng ung thư tái xuất hiện sau điều trị gọi là ung thư tái phát
ĐIỀU TRỊ UNG THƯ GAN
Trang 3Bác sỹ sẽ căn cứ vào một số yếu tố để xác định phương pháp điều trị cho bạn:
Ung thư là nguyên phát hay thứ phát
Tuổi của bạn
Tình trạng toàn thân
Loại và kích thước tổn thương ung thư
Ung thư đã lan rộng ra ngoài gan hay chưa
Gan co bị bệnh khác kèm theo không, như xơ gan chẳng hạn
Nếu bạn có vấn đề cần hỏi về phương pháp điều trị, hãy mạnh dạn hỏi bác sỹ hoặc y tá của bạn Bạn có thể làm một danh sách các câu hỏi cho bác sỹ và cần có một người bạn thân hoặc họ hàng giúp đỡ bạn
Một số người thấy yên tâm hơn khi có được một ý kiến tư vấn chuyên môn khác giúp đỡ họ quyết định việc điều trị của mình Hầu hết các bác sỹ đều sẵn lòng giới thiệu bạn đến một bác sỹ chuyên khoa khác để tham vấn nếu bạn cảm thấy điều đó là hữu ích
Điều trị phẫu thuật (ngoại khoa)
Trang 4Phẫu thuật là phương pháp điều trị hiệu quả nhất đối với ung thư gan nguyên phát, nhưng lại không thể áp dụng cho mọi trường hợp do kích thước và vị trí của khối u Nếu đã có di căn ngoài gan thì cũng không thể phẫu thuật được nữa
Nếu chỉ có một phần gan bị ung thư xâm lấn và phần còn lại vẫn đảm bảo chức năng tốt, thì có thể phẫu thuật lấy bỏ phần gan bệnh, gọi là phẫu thuật cắt gan Nếu phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ một thùy gan, người ta gọi đó là phẫu thuật cắt thùy gan Nếu chức năng gan suy giảm nặng dỡ gan thì phẫu thuật
sẽ không an toàn
Gan có khả năng tự bù trừ và hồi phục rất tốt Kể cả khi phẫu thuật cắt bỏ 3/4 gan thì chỉ sau một vài tuần phần gan còn lại sẽ bắt đầu phát triển nhanh,
có thể trở về kích thước như bình thường
Cắt bỏ toàn bộ gan và thay thế bằng một gan của người khác ( Phẫu thuật ghép gan ), là một phương pháp điều trị ung thư gan nguyên phát, nhưng chỉ
áp dụng được cho một số ít bệnh nhân khi u còn nhỏ
Trước khi chấp nhận bất kể phẫu thuật nào, bạn nên thảo luận kỹ lưỡng với bác sỹ để có thể hiểu được phương pháp điều trị sẽ áp dụng cho mình
Trang 5Sau phẫu thuật, nhân viên y tế sẽ thông báo cho bạn biết những diễn biến tiếp theo Bạn sẽ được chăm sóc trong phòng điều trị tích cực cho đến khi hồi phục hoàn toàn sau cuộc mổ (thường là sau 24 giờ)
Đau và khó chịu sau phẫu thuật cắt gan là rất bình thường Bạn sẽ được tiêmthuốc giảm đau trong vài ngày sau phẫu thuật Hầu hết bệnh nhân có thể được ra viện sau 6-12 ngày, và có thể tiếp tục uống thuốc giảm đau trong vài tuần Sau khoảng 6 tuần, bạn có thể hồi phục sức khoẻ bình thường
Diệt tại chỗ
Phương pháp điều trị này áp dụng cho các khối u có đường kính dưới 5 cm Hai phương pháp hay được thực hiện nhất là tiêm cồn tuyệt đối và axit acetic qua da vào khối u Cồn và axit sẽ phá hủy các tế bào ung thư Nhóm
kỹ thuật này thường được tiến hành tại khoa chẩn đoán hình ảnh, sử dụng siêu âm dẫn đường cho kim đi trực tiếp vào khối u Trong trường hợp khối u tái phát, có thể tiép tục điều trị như vậy nhiều lần
Diệt bằng tia lade hoặc đốt nhiệt sóng cao tần
Phương pháp điều trị này sử dụng tia la-de hoặc máy sinh dòng điện để phá hủy các tế bado ung thư Một chiếc kim được cắm qua da vào trung tâm khối
Trang 6u (bệnh nhân được gây tê tại chỗ) ánh sáng tia la-de hoặc sóng cao tần được truyền qua kim vào khối u, làm nóng tế bào ung thư và tiêu diệt chúng
Hóa trị
Hóa trị liệu pháp là phương pháp điều trị sử dụng các thuốc chống ung thư
để diệt tế bào khối u, được áp dụng cho các trường hợp không còn khả năng phẫu thuật cắt u
Thuốc chống ung thư thường được tiêm tĩnh mạch hoặc bơm trực tiếp vào động mạch gan nuôi khối u
Hóa trị liệu pháp thường được thực hiện thành từng đợt điều trị trong một số ngày Sau mỗi đợt truyền hóa chất là một đợt nghỉ vài tuần để cơ thể bạn có thể hồi phục sau những tác dụng phụ của điều trị Số lần hóa trị liệu phụ thuộc vào loại ung thư gan và mức độ đáp ứng với điều trị của bạn
Tác dụng phụ của hóa trị liệu
Hoá trị liệu có thể gây ra những tác dụng phụ không mong muốn, nhưng cũng có thể làm cho bạn cảm thấy tốt hơn vị các triệu chứng của ung thư giảm đi Các tác dụng phụ thường chỉ là tạm thời và có thể được khống chế
Trang 7tốt bằng điều trị nội khoa Các tác dụng phụ chủ yếu là giảm sức đề kháng với nhiễm khuẩn, cảm giác mệt mỏi, đau miệng và rụng tóc
Xạ trị
Xạ trị liệu pháp là phương pháp điều trị sử dụng các loại tia năng lượng cao
để phá hủy các tế bào ung thư và làm tổn thương ít nhất các tế bào lành Phương pháp này ít khi được áp dụng cho ung thư tế bào gan, nhưng có thể chỉ địng cho ung thư biểu mô đường mật
Các phương pháp điều trị khác
Các phương pháp điều trị dưới đây vẫn còn đang tiếp tục nghiên cứu thử nghiệm Bác sỹ chuyên khoa ung thư sẽ trao đổi với bạn về hiệu quả của các phương pháp đó đối với bạn và giới thiệu bạn đến bệnh viện có khả năng về phương pháp này
Phẫu thuật lạnh
Người ta sử dụng một đầu dò cắm trực tiếp vào trung tâm khối u trong quá trình phẫu thuật, sau đó bơm nitơ lỏng qua đầu dò làm đông lạnh các tổ chức ung thư xung quanh
Tắc mạch hóa dầu
Trang 8Phương pháp điều trị này sử dụng hỗn hợp hóa chất chống ung thư trộn đều với một chất dầu gọi là lipiodol Kỹ thuật điều trị thực hiện dưới gây tê tại chỗ, hỗn hợp hóa chất tắc mạch được bơm vào gan bằng ống thông qua động mạch gan (mạch máu chính nuôi u gan) Người ta thấy rằng cho thêm lipiodol vào hóa chất sẽ làm hoá chất được giữ lại trong khối u lâu hơn, làm tăng hiệu quả điều trị Kỹ thuật điều trị này được thực hiện tại phòng xquang, cần nằm lưu tại bệnh viện 24 – 48 giờ và có thể làm lại một số lần
THEO DÕI SAU ĐIỂU TRỊ UNG THƯ GAN
Sau khi điều trị bác sỹ sẽ yêu cầu bạn đến khám định kỳ và chụp xquang hoặc siêu âm Đó là dịp tốt để bạn trao đổi với bác sỹ về những điều bạn lo lắng hoặc những vấn đề bạn đang vướng mắc Nếu bạn thấy xuất hiện bất kể triệu chứng gì mới hoặc lo ngại về điều gì đó trong khoảng thời gian giữa hai lần khám thì hãy liên hệ với bác sỹ hoặc điều dưỡng viên trưởng để có tư vấn
Trạng thái cảm xúc của bạn
Trong quá trình chẩn đoán và điều trị, có thể bạn sẽ trải qua một số trạng thái cảm xúc khác nhau, từ choáng váng và hoài nghi đến sợ hãi và tức giận Đôi khi những xúc cảm đó quá mạnh và rất khó kiềm chế Điều đó rất tự
Trang 9nhiên và quan trọng là có thể biểu lộ ra được Mọi người đều có cách riêng của mình để đương đầu với những tình huống khó khăn: có người cảm thấy hữu ích khi nói ra với bạn bè hoặc người thân trong gia đình, trong khi một
số khác thích có được sự trợ giúp từ những người ngoài cuộc Cũng có thể
có người chỉ muốn giấu kín cảm xúc trong lòng mình Chẳng có cách nào là sai hay đúng để đối phó với khó khăn, nhưng mỗi khi bạn cần tương trợ thì bạn luôn có thể có được điều đó