Ung thư vú, nỗi ám ảnh của phụ nữ - Phần 3 pps

Ung thư vú, nỗi ám ảnh của phụ nữ - Phần 3: Các bệnh thông thường của tuyến vú Trong các bệnh thông thường của vú có một loại thường gây khó cho cả người bệnh lẫn thầy thuốc, đó là k

Ung thư vú, nỗi ám ảnh của phụ nữ -

Phần 3: Các bệnh thông thường của

tuyến vú

Trong các bệnh thông thường của vú có một loại

thường gây khó cho cả người bệnh lẫn thầy thuốc, đó

là khi cả hai vú bỗng có những mô sữa dày lên (không

có cục u rõ) được gọi là di sản tuyến vú

Một phụ nữ khi sờ thấy một vùng

mô sữa dày lên ở ngực thì cứ

đinh ninh mình bị ung thư, về

phần bác sĩ sau khi khám rất kỹ đã cố gắng giải thích cặn

kẽ, nhưng đa số người bệnh vẫn bán tín bán nghi, cho

rằng bác sĩ giấu sự thật Chứng đau vú này lại khá dai

dẳng nên càng dễ làm suy sụp tinh thần các chị em

Trường hợp đó đòi hỏi thầy thuốc phải kiên trì chăm sóc

và giải thích

Áp xe vú: Thường gặp ở các bà mẹ trẻ mới sinh con lần

đầu và cho con bú Khoảng hai ba tuần lễ sau khi sinh,

triệu chứng nhiễm trùng rất rõ: người nóng sốt, vú căng

to, rất đau nhức, da vú đỏ lên Không cho con bú cũng có

thể bị áp xe, thường ở vị trí quanh quầng vú

Có một loại tương tự áp xe vú, đó là bệnh lao vú Bệnh

này tuy hiếm nhưng cần được định bệnh chính xác để

điều trị có hiệu quả

Bọc sữa: Đang thời kỳ cho con bú, nhiều bà mẹ rất băn

khoăn khi sờ ngực thấy một khối tròn, mềm như trái nho

hoặc lớn hơn, bóp thì nhão nhão nhưng không đau và có

thể lớn lên thêm sau những cơn căng sữa Đó là một bọc

chứa sữa ứ lại do một ống sữa bị tắt Bác sĩ có thể đoán

bệnh dễ dàng, mà phần lớn các bà mẹ cũng tự đoán

được chứng này

Bà mẹ nào kiên trì nặn ra đôi khi làm xẹp được bọc sữa

Nhưng thường thì bọc này không xẹp Nếu chọc rút cũng

chỉ được một ít chất sữa hơi sệt như kem đặc, chứ không

xẹp hoàn toàn Không nên để cho y tá hoặc bác sĩ mổ

rạch bọc sữa như mổ áp xe, vì hoặc là sẽ phình lại như cũ

nếu chỉ rạch nhẹ, hoặc là sữa trong vú sẽ chảy ào ạt khó

lành vết thương, thậm chí bị nhiễm trùng nếu vết mổ khá

rộng

Bác sĩ chuyên khoa khi chẩn đoán chính xác sẽ khuyên

bà mẹ nên dứt sữa nếu cháu bé đã bú trên 12 tháng, bọc

sữa sẽ nhỏ từ từ và sau vài tháng có thể lặn mất Nếu bọc

teo lại nhưng vẫn không lặn, bác sĩ có thể mổ lấy bọc cho

người bệnh yên tâm Trường hợp bà mẹ không nỡ dứt

sữa vẫn có thể tiếp tục cho con bú và đành chấp nhận

việc bọc sữa có thể to lên gây vướng víu khó chịu Còn

khi bị đau nhức vì bội nhiễm thì không cách nào khác hơn

là phải dứt sữa

Bất thường của núm vú và quầng vú: Núm vú bị co kéo,

còn gọi là bị “lúm”, hay là vú đĩa Chứng này có thể xuất

hiện ở bất cứ tuổi nào, có khi đã thấy từ lúc thiếu nữ bắt

đầu nảy nở ngực, gọi là bẩm sinh Đây là trường hợp

thường gặp, khoảng mười phụ nữ thì một người có lúm

núm vú, một phần hoặc toàn phần, một hoặc hoặc hai bên

vú, thường kỳ hoặc lúc bị lúc không Đây cũng được kể là

bình thường do có thay đổi tuyến sữa ở vùng nằm sau

núm vú Tuy nhiên đôi khi chứng này báo hiệu bắt đầu

một ung thư, do vậy nên đi khám bác sĩ khi thấy núm vú

bất thường so với trước đó

Có người lại có thêm núm vú hoặc vú nhỏ, có thể đó là

núm vú thứ ba, người ta gọi là vú phụ Có người có cả đôi

vú phụ Các vú “lạc chỗ” này thường nằm dọc theo đường

đi từ nách đến háng Thường các núm vú hoặc vú này

nằm gần nách và bị lầm với mụt ruồi Khi có kinh hoặc

đang có thai, vú có thể hơi căng đau, và đôi khi ứa sữa

Đây không phải là bệnh mà cũng không có gì nguy hiểm,

chẳng qua là dấu vết còn sót lại của thời kỳ thai phôi trong

bụng mẹ

Quanh núm vú có một vùng da đậm màu, đường kính

thay đổi từ 1-3 cm hoặc hơn, đó là quầng vú Trên mặt

quầng vú rải rác có chừng hai mươi chấm nhỏ nhô lên gọi

là các hột Montgomery Đó là các đầu ra của các ống dẫn

sữa phụ Một vài hột Montgomery có thể nhô cao hơn và

hơi đau cũng có thể khiến phụ nữ lo âu, lại còn thêm một

tí dịch ứa ra, nhất là vào lúc có thai hoặc cho con bú Trên

quầng vú và quanh nó, đôi khi có nhiều sợi lông tơ bị coi

là mất thẩm mỹ Lông này chẳng nguy hại gì cho tuyến vú,

nhưng lại dễ bị viêm hay tươm máu nhẹ Thêm một

nguyên nhân gây lo lắng cho phụ nữ!

Núm vú hoặc cả quầng vú bị ngứa lở và tươm nước:

Thường là do dị ứng áo lót ngực Cần thay loại áo khác,

lúc ở nhà nên bỏ không mặc áo lót, tắm rửa sạch sẽ, nếu

cần thì nhờ bác sĩ khám qua và cho vài thứ thuốc

Chảy nước, chảy máu ở đầu núm vú (ứa dịch hoặc tiết

dịch núm vú): Thường gặp ở thiếu nữ tuổi đôi mươi cho

đến phụ nữ ngoài 40, do các nguyên nhân như dãn ống

sữa, viêm ống sữa, bướu lành trong ống sữa, và ung thư

trong ống sữa

Dịch ứa ra là một thứ nước trong vắt hoặc chỉ hơi đục,

dầu ở lứa tuổi nào cũng không có gì đáng lo vì chẳng liên

hệ tới bệnh ác tính Nhưng dù giải thích thế nào thì cũng

khó mà làm dịu nỗi lo của nhiều người, nhất là khi dịch ứa

ra từ nhiều lỗ ở đầu núm vú, thậm chí ở cả hai tuyến vú:

“Bác sĩ cứ nói là chẳng sao, nhưng uống bao nhiêu ampi,

dexa rồi mà cũng vậy Mới khô được vài tháng chưa kịp

mừng thì nay đã bị lại, bây giờ mất tinh thần quá bác sĩ ơi,

làm sao chữa dứt giùm” Chữa dứt liền? Đâu phải dễ! Cho

thuốc kháng sinh, kháng viêm có khi hết có khi không

Thật ra thầy thuốc nhiều kinh nghiệm đều biết rằng cho

thuốc là để người bệnh… đừng lo, chứ thường thì triệu

chứng trở đi trở lại nhiều lắm trong vài tháng hoặc một hai

năm rồi cũng khỏi

Chỉ khi nào ứ dịch từ một lỗ núm vú, kéo dài khá lâu và

người bệnh lại quá ám ảnh “bệnh dữ” bác sĩ chuyên khoa

mới quyết định mổ lấy trọn một ống sữa (chứ không phải

cắt bỏ vú), lấy ra coi thì thấy ống sữa bị nở lớn, do đó chất

dịch tụ lại nhiều Đừng đòi mổ khi không cần thiết, vì đây

là kỹ thuật rất tinh vi đòi hỏi bác sĩ có tay nghề Dịch ứa ra

hơi nhờn nhờn, đôi khi có màu hồng lợt thì cũng chỉ có ý

nghĩa như tình huống vừa kể

Còn khi nặn ra thấy có chất dịch đỏ sậm như máu thì sao?

Nếu ở tuổi dưới 30 đa phần cũng có nguyên nhân lành

tính Trong các trường hợp đó, bác sĩ thường cẩn thận

cho xét nghiệm chất dịch tìm tế bào lạ và làm siêu âm vú

Nếu thấy có gì khả nghi thì mổ lấy ống sữa Có ba tình

huống: dãn ống sữa, bướu lành hoặc ung thư, mà khả

năng bị ung thư thường hiếm hơn hai tình huống đầu

Ngay cả bị ung thư trong trường hợp này cũng dễ điều trị

vì bướu còn nhỏ

Cuối cùng, để xác định bệnh ung thư,

bác sĩ có thể tiến hành mấy phương

pháp:

Khám lâm sàng: Bác sĩ chuyên khoa

khám thật kỹ để đánh giá sự lành

hoặc ác tính của một cục trong vú và

cho làm các xét nghiệm cần thiết

Nhũ ảnh: Chụp X-quang vú, giúp phân biệt lành hay ác

tính

Chấn Hùng (bên

phải) đang phẫu

thuật một ca bị

bướu lành ở vú

Phương/NLĐ)

Siêu âm: Giúp phân biệt một cục, một khối lỏng (nang)

hoặc khối đặc (lành hoặc ác tính) Các bác sĩ siêu âm có

thể định vị các tổn thương nhỏ để hướng dẫn chọc hút

bằng kim nhỏ hoặc sinh thiết

Việc kết hợp khám lâm sàng, siêu âm và nhũ ảnh giúp rất

nhiều cho việc chẩn đoán

Sinh thiết: Chọc hút bằng kim nhỏ theo phương pháp FNA

(Fine Needle Aspiration) rất phổ cập Vì kim nhỏ nên ít

đau, chị em sẽ đỡ sợ, lợi cho chẩn đoán

Sinh thiết bằng kim (Needle biopsy) có giá trị rất lớn Còn

sinh thiết mổ thì thực sự là cuộc giải phẫu