Ung thư vú, nỗi ám ảnh của phụ nữ - Phần 1 doc

Ung thư vú, nỗi ám ảnh của phụ nữ - Phần 1 Có thể nói không mấy phụ nữ biết thật rõ về ung thư vú, nhưng nỗi ám ảnh về căn bệnh này lại rất lớn.. Vì thế hễ cứ thấy có gì là lạ trong n

Ung thư vú, nỗi ám ảnh của phụ

nữ - Phần 1

Có thể nói không mấy phụ nữ biết thật rõ về ung thư

vú, nhưng nỗi ám ảnh về căn bệnh này lại rất lớn Vì

thế hễ cứ thấy có gì là lạ trong ngực, nhiều người lập

tức nghĩ đến ung thư, mà lại giữ lấy nỗi lo âu một

mình dẫn đến mất ăn mất ngủ, sụt cân, chỉ vì một dấu

hiệu… chẳng hề gì

Không ít thiếu phụ tuổi trung niên đến

gặp bác sĩ với nét mặt đăm chiêu: “Tôi

có một cục ở vú, lớn bằng đầu ngón

tay cái, mà “hạch” này sờ vào nó “chạy” dữ lắm, đau ê ê,

mới thấy gần đây thôi” Người đẹp yên lặng, gần như nín

thở theo dõi nét mặt thầy thuốc khám bệnh, rồi trở nên vô

cùng căng thẳng khi bác sĩ cho biết có một “bọc nước”

nhỏ trong vú

Bác sĩ bình thản lấy kim chọc nhẹ vào đó, rút ra độ 3 - 4

cc nước hơi đục, thế là cái bướu xẹp hoàn toàn Khi được

biết đây chỉ là bướu lành, có bệnh nhân bật dậy mắt sáng

rỡ, có người thì nước mắt ràn rụa: “Không phải ung thư

hả bác sĩ? Trời ơi! Mấy hôm nay không ăn không ngủ,

người ta nói tuổi này mà có cục hạch như vậy chắc là…

dữ rồi”

Trường hợp ngược lại, nhiều phụ nữ sờ thấy rõ một cục ở

trong ngực chỉ bằng hột đậu phọng mà vẫn vô tình bỏ

qua, đến khi nó phát triển lớn cỡ hột nhản mới nghĩ đến

chuyện đi khám: “Ai mà biết, thấy không đau điếc gì, vẫn

ăn ngủ bình thường

Tưởng ung thư thì phải đau chớ?” Người bệnh đâu biết là

thời kỳ khởi phát ung thư rất im lìm, tưởng hiền lành mà

lại rất hiểm Bướu ung thư lại thường chắc hoặc cứng,

không gây đau và người bệnh vẫn khỏe mạnh Còn bướu

lành thường tròn, sờ thấy mặt trơn láng “chạy tới chạy lui”

dưới ngón tay khám, có thể hơi lớn thêm và hơi đau nhức

khi gần tới ngày hành kinh

Mặc dù hàng ngày luôn phải tiếp xúc với những nỗi đau,

nhưng nhiều thầy thuốc chuyên khoa vẫn hết sức chạnh

lòng mỗi khi đi thăm trại bệnh ung thư vú, tuy phải giữ vẻ

bình tĩnh bề ngoài mà trong dạ thật bùi ngùi Bởi cứ

khoảng mười người bệnh thì có tới ba người mang vú lở

loét, thậm chí hôi thúi

Đó là trường hợp những chị em ban đầu sờ trong ngực

thấy cục u nhỏ bằng đầu ngón tay cái, rồi nghe lời bày

biểu dán các loại thuốc cao, thuốc gia truyền và giã lá cây

(lá sống đời, lá đu đủ, cây chó đẻ, hột lình lịch, cây xuyên

tâm liên, lá vòi voi…) đắp ngực để … rút mủ lấy cùi Lúc

đó trong người vẫn bình thường nên chị em không nghĩ

phải đi bệnh viện mà cứ ở nhà chờ “cùi” ra, rồi đến khi da

vú lở loét hay chảy máu thì mừng và cho là … máu độc

ra

Thông thường phụ nữ không dễ để ai sờ mó vào ngực

mình, dầu có bệnh gì đi nữa Vậy mà khi một bà thầy hay

ông lang lý luận “Cục u nhỏ cỡ đó mà không đau, do máu

độc chớ gì”, nhiều chị em rất tin tưởng và yên tâm để cho

châm cứu (thật ra là chỉ dùng kim châm ngay vào bướu

vú) hoặc cắt lễ

Nào ngờ chỉ một vài tháng sau, cục u to cứng lên và đỏ

ửng, hạch nách sờ thấy cộm Đó là tình trạng bùng phát

theo từ y học, còn nói theo dân gian thì đã… chọc trúng ổ

kiến lửa! Một khi bệnh bị kích thích bùng phát lên như thế,

thầy thuốc chuyên khoa chỉ còn cách trị liệu tạm bợ, vì

“chọc” nó nên ung thư thời kỳ 1 tiến qua thời kỳ 3 hoặc 4

chỉ trong vài tháng Đúng là nhiều phụ nữ chưa được

cảnh giác về tính âm thầm và hiểm ác của ung thư vú

Thế nhưng, ai là người dễ bị ung thư vú?

Từ tuổi 30, phụ nữ có thể bị ung thư vú TS hơn, hiếm

gặp Dưới 25 tuổi, thường là các bệnh lành Phần lớn ung

thư vú xảy đến cho phụ nữ trong độ tuổi 35 - 45, nguy cơ

càng tăng lên khi người phụ nữ lớn tuổi hơn

Phụ nữ phương Tây có nguy cơ ung thư vú rất cao so với

phụ nữ châu Á Hiện nay ung thư vú là loại thường gặp

nhất ở phụ nữ nước ta Theo số liệu công bố mới đây, ở

Hà Nội hàng năm cứ 100.000 phụ nữ thì có 30 người phát

hiện bị ung thư vú, còn tại TP HCM con số này là 20

Các yếu tố sau đây càng làm tăng nguy cơ: trong gia đình

đã có người bị ung thư vú (mẹ, chị, em ruột), xáo trộn di

truyền do sự thay đổi đột biến của gen (BRCA 1, BRCA 2

và vài gen khác)

Ngoài ra, càng chịu tác động lâu dài của estrôgen thì nguy

cơ càng gia tăng, thí dụ như phụ nữ bắt đầu có kinh

nguyệt sớm (trước 12 tuổi) và mãn kinh trễ (sau 55 tuổi),

hoặc dùng nhiều liệu pháp nội tiết thay thế sau mãn kinh

trong thời gian dài; chưa bao giờ sinh con hay có con đầu

lòng trễ (sau 30 tuổi) Phụ nữ hút thuốc và uống rượu

cũng tăng nguy cơ ung thư vú; chế độ dinh dưỡng nhiều

thịt và chất béo, cơ địa béo phì, cũng dễ bị ung thư hơn…

Vậy thì, làm sao biết được ung thư vú?

Như đã nói, ung thư sớm thường không gây đau đớn

Nhưng khi phát triển nó có thể gây ra các xáo trộn cần lưu

ý, chẳng hạn:

- Một cục hoặc một chỗ dày lên ở trong vú hay ở trong

nách

- Có sự thay đổi hình dáng của vú

- Chất dịch tiết ra ở núm vú hoặc núm vú thụt vào

- Thay đổi ở da vú, quầng vú, núm vú (đỏ, sưng, ngứa)

Cần đến bác sĩ ngay khi thấy bất cứ triệu chứng nào kể

trên Tuy phần lớn không phải là ung thư, nhưng cần thiết

để bác sĩ khám định rõ bệnh và điều trị càng sớm càng

tốt Tóm lại, phụ nữ trên 30 tuổi, hễ sờ nắn trong vú thấy

có một cục, dù không đau hoặc hơi đau, cũng nên đi

khám ngay

Và liệu có thể phát hiện bệnh thật sớm?

Kinh nghiệm cho thấy việc tầm soát để phát hiện sớm ung

thư vú mang đến hiệu quả rõ rệt Vì vậy, dẫu bận bịu thế

nào chị em phụ nữ cũng nên ráng nhín chút thời giờ để đi

khám sức khỏe toàn diện định kỳ mỗi năm một lần Đặc

biệt là khám ngực, khám lâm sàng tuyến vú (do bác sĩ

hoặc chuyên viên khám), hay siêu âm vú

Chụp nhũ ảnh là phương pháp tốt để rà tìm các xáo trộn ở

vú Việc này nên được thực hiện từ tuổi 40, vì tuổi nhỏ

hơn không có lợi do ngực “dầy” quá Nhũ ảnh có thể cho

thấy vài đốm vôi li ti trong vú, đây có thể là triệu chứng

sớm của ung thư Tuy nhiên nhũ ảnh cũng có một số hạn

chế, như có thể bỏ sót vài ung thư (âm tính giả), hoặc ghi

nhận các dấu hiệu ung thư mà thực sự là xáo trộn lành

tính (dương tính giả)

Cũng đừng quá mê tín nhũ ảnh, nên nhớ ngực nhỏ hay

ngực mỏng thì khi “ép vú” (chụp nhũ ảnh) có thể rất đau,

mà khám tay lại dễ phát hiện bất thường trong vú

Siêu âm là xét nghiệm không độc hại và góp phần đáng

kể trong việc giúp tìm ra các loại xáo trộn của vú trong đó

có ung thư Các bác sĩ siêu âm trong nước đã tích lũy

được nhiều kinh nghiệm giúp phát hiện sớm một số ung

thư vú

Ngoài ra, phụ nữ nên thực hành tự khám vú, bắt đầu

khoảng tuổi đôi mươi (từ khi có ngực) và nên tự khám sau

mỗi kỳ hành kinh Với người đã mãn kinh cũng cần tiến

hành hàng tháng Việc tự khám đều đặn giúp chị em biết

rõ tình trạng mỗi bên vú nên rất dễ nhận ra một khi có

biểu hiện bất thường

Có thể tự khám vú bằng cách đứng trước gương, ở trần,

buông xuôi hai tay, rồi đổi tư thế: hai tay để phía sau

mông, nghiêng nhẹ người tới trước Quan sát cả hai vú

xem có thay đổi gì về kích thước (một bên lớn hơn

thường lệ, hoặc teo nhỏ lại), da vú (da chuyển màu cam,

hay lõm xuống) Ấn nhẹ núm vú xem có máu hoặc chất

dịch tươm ra ở đầu vú không

Tiếp theo, nằm ngửa, kê gối dưới vai bên phải, tay phải

để sau ót, bàn tay trái xòe thẳng nhẹ nhàng ép sát tuyến

vú vào thành sườn, bắt đầu từ phần trên, rồi đến phần

dưới của vú, cuối cùng là núm vú, nhằm tìm xem có khối u

hay khối bướu nào không Có thể chia vú ra thành bốn

phần để khám lần lượt, không bỏ sót chỗ nào Khi khám

vú trái thì đổi ngược tư thế lại Khám cả vùng nách để tìm

hạch

Quan trọng nhất là phải khám đúng cách Thay vì xòe cả

bàn tay ép nhẹ nhàng xuống tuyến vú, nhiều người lại lấy

hai ngón tay kẹp tuyến vú, hoặc dùng hết mấy ngón tay

bóp nặn cả vú, để rồi hốt hoảng khi cảm nhận hình như có

khối bướu (Đặc biệt các thiếu nữ tuổi dậy thì ngực nảy nở,

tuyến sữa đang phát triển khiến cho cảm giác có cục u,

nhất là lúc sắp hành kinh ngực căng lên thấy như có nhiều

cục lộm cộm)

Đây là điều rất thường gặp, khiến không ít phụ nữ phải

hao phí nhiều giọt nước mắt, đồng thời là cơ hội giúp thầy

thuốc chuyên môn có dịp ngắm những nụ cười rạng rỡ,

bởi sau khi khám kỹ lại thì… chẳng có cục u cục bướu

nào cả!