Wiki còn là phương tiện để xây dựng cơ sở tri thức Wiki cho phép bất kỳ ai cũng có quyền chỉnh sửa nội dung - tạo nên môi trường tự kiểm soát, vì mỗi thay đổi đều được ghi lại và người
Trang 1Tài liệu hướng dẫn sử dụng wikispaces
Trang 2I Tìm hiểu về Wiki
1 Wiki là gì?
Wiki là ứng dụng web cho phép người dùng tự do tạo và chỉnh sửa nội dung bằng trình duyệt web bất kỳ và không cần công cụ đặc biệt nào khác, không cần kiến thức về lập trình hay HTML Nói một cách đơn giản hơn, wiki là kho dữ liệu trực tuyến dùng chung cực kỳ đơn giản, kết hợp nỗ lực và tri thức của nhiều người
để tạo ra nguồn thông tin tốt hơn của bất kỳ cá nhân nào
Theo WikiWikiWeb (http://c2.com/cgi/wiki), “Ý tưởng wiki thoạt đầu có vẻ
kỳ lạ Wiki là một hệ thống tổng hợp; nó là phương tiện thảo luận, là kho dữ liệu,
là hệ thống mail, là công cụ cộng tác Thật khó xác định rõ ràng wiki là gì, nhưng
có điều chắc chắn đây là phương thức tiện lợi cho việc trao đổi thông tin trên mạng”
Ý tưởng của Wiki là Chia sẻ & Hợp tác
Wiki đem đến môi trường mở, cung cấp những gì tốt nhất của một diễn đàn trao đổi thông tin trực tuyến Để wiki thành công, cần có sự cộng tác thật sự.
Wiki còn là phương tiện để xây dựng cơ sở tri thức
Wiki cho phép bất kỳ ai cũng có quyền chỉnh sửa nội dung - tạo nên môi trường tự kiểm soát, vì mỗi thay đổi đều được ghi lại và người dùng có thể kiểm soát lẫn nhau Tuy nhiên không đảm bảo rằng những người cập nhật đều có ý tốt Nhiều wiki tránh dùng qui trình đăng ký bắt buộc; tuy nhiên các wiki lớn (như MediaWiki, UseModWiki, TWiki) đều có cách giới hạn việc cập nhật, chẳng hạn như chặn theo địa chỉ IP hay tên đăng nhập
2 Phương thức wiki làm việc
Một trang nội dung trong wiki được gọi là “trang wiki”, giống như bất kỳ trang web nào (bạn có thể viếng thăm một trang wiki mà thậm chí không nhận biết
đó là wiki) Toàn bộ các trang wiki (tạo thành wiki) được nối kết chặt chẽ với nhau thông qua các siêu liên kết, đây thực sự là cơ sở dữ liệu quan hệ đơn giản
3 Cập nhật
Wiki cho phép nhiều người tham gia cập nhật thông tin thông qua trình duyệt web, dùng ngôn ngữ định dạng đơn giản và thân thiện Hầu hết wiki cho phép mọi
Trang 3người tham gia cập nhật mà không yêu cầu đăng ký tài khoản, nhưng cũng có một
số wiki (hay một số trang wiki) yêu cầu đăng nhập để xác thực
4 Cách Để Make A Wiki
- Sử dụng 1 dịch vụ miễn phí để tạo Wiki
- Tải về phần mềm tạo Wiki và cài đặt nó sau đó đẩy lên mạng internet thông nhà cung cấp dịch vụ
- Trả tiền cho một dịch vụ tạo trùc tuyÕn và lưu trữ wiki của một nhà cung cấp.
Tạo một Wiki miễn phí có thể sử dụng:
• Wetpaint
• Wikispaces
Trang 4II Sử dụng WikiSpaces để tạo wiki miễn phớ
1 Tạo Wiki
Tạo wiki đơn giản cho lớp học hoặc cho nhúm bạn cựng trao đổi một vài vấn đề cụ
thể nào đú.
B1: Khởi động trỡnh duyệt Internet gừ địa chỉ t p :/ ht / www wikispaces com
rồi bấm vào dũng chữ "create your own classroom wiki today." để tạo wiki
B2: Điền đầy đủ thụng tin theo yờu cầu đăng ký (theo hỡnh)
8 Bấm chọn Join để tạo wiki
1 Gõ tên đăng nhập
2 Gõ Mật khẩu
3 Gõ Địa chỉ thư điện tử
4 Chọn Yes
để tạo wiki
5 Gõ tên wiki
6 Chọn Public: Mọi người
dùng có thể xem và chỉnh sửa wiki
Chọn Protected: Mọi người
dùng có thể xem nhưng chỉ
có thành viên mới được phép chỉnh sửa wiki.
7 Đánh dấu chọn mục này để xác
nhận học trên lớp 12
Trang 5Ví dụ: Tạo wiki trên wikispaces có tên CDSPNA thì địa chỉ sẽ là:
http://cdspna.wikispaces.com/
Trong mỗi trang trên wiki có các thành phần:
: Hiển thị nội dung trang vừa tạo
: Trang thảo luận
: Lịch sử trang, cho phép xem các thông tin chỉnh sửa trang : Gửi thông báo vào email khi có trang được chỉnh sửa
Khi vừa tạo một wiki
mới thành công, ta sẽ gặp trang
“Getting Started With
Your Wiki”
Bấm chọn vào nút ở
góc trên phải cửa số để đóng
trang này lại
Trang 62 Các thao tác chỉnh sửa trang wiki
2.1 Định dạng Font chữ cho trang
2.2 Tạo một liên kết :
Ta có thể tạo một liên kết đến một wiki khác hoặc một trang web
a Tạo liên kết đến một trang khác trong wiki
b Tạo liên kết tới một trang web ngoài wiki
Bấm chọn vào nút ở
góc trên phải cửa số để chỉnh sửa
nội dung của một trang
Ta có thể định dạng cho chữ
trên trang, sử dụng các nút:
Nút để xem kết quả
sửa
Nút để đóng chế độ
chỉnh sửa
Nút để lưu lại trang
Chọn chế độ Chỉnh sửa (Edit) trang cần tạo
liên kết
Bấm chọn nút
Bấm chọn vào Wiki link
Đánh vào dòng cữ dùng để liên kết ở mục
Link Text
Chọn tên trang liên kết đến ở mục Page
Name
Bấm chọn Add Link
Chọn chế độ Chỉnh sửa (Edit) cho trang
cần tạo liên kết
Bấm chọn nút
Bấm chọn vào External Link
Đánh vào dòng cữ dùng để lien kết ở mục
Link Text
gõ tên trang liên kết đến ở mục Address
Bấm chọn Add Link
Trang 7Hình kết quả khi tạo liên kết
1 Chọn chế độ Chỉnh sửa (Edit) cho trang
cần upload file
2 Bấm chọn nút
3 Bấm chọn vào Insert Files
4 Bấm chọn vào Upload Files
5 Xuất hiện hộp thoại -> chọn File cần
upload
6 Bấm đúp chuột vào file vừa upload để
đưa vào hiển thị trên trang wiki
2 3 Upload tài liệu lên wiki:
Ta có thể Upload (Tải các file lên không gian lưu trữ của wikispaces) các tài liệu lên wiki
bao gồm: File word, PDF, Audio, Video, ảnh
Wikispaces cũng cho phép upload nhiều file cùng một lúc, để thực hiện ta làm
như sau:
hộp thoại Nhấy đúp chuột trái vào tên file để hiển thi lên trang wiki
Trang 82.4 Tạo bảng
Khi đang ở chế độ Edit , ta có thể tạo bảng cho trang.
B1 Bấm chọn vào nút Table
B2 Trên bảng chọn Insert Table chọn số cột ở
mục Columns chọn số dòng ở mục Rows bấm
tiếp vào “Insert Table”.
- Kết quả, xuất hiện 1 bảng rất nhỏ, để các
cột rộng ra Bạn bấm chuột vào các ô và gõ liên tục các dấu cách cho cột rộng ra
Tại các ô, ta có thể đánh vào nội dung hay chèn tài liệu, hình ảnh vào
- Để chỉnh sửa cấu trúc của bảng, ta bấm chuột vào biểu tượng
3 Tạo một trang wiki mới
1 Bấm chọn Manage Wiki
2 Chọn File
3 Chọn Upload File (giữ phím
CTRL để có thể chọn nhiều file
cùng một lúc)
Chú ý: kích thước dữ liệu cần
upload phải nhỏ hơn 20MB
1
2
3
Trang 91 Chọn Manage Wiki
2 Bấm chọn User Creator
3 Chọn Wiki mà bạn muốn thêm thành viên
4 Chọn kiểu thêm danh sách thành viên
5 Đánh vào danh sách thành viên có dạng: Tên người
dùng, mật khấu
Lưu ý: Tên người dùng phải dài ít nhất 3 kí tự Mật khẩu ít nhất phải dài 6 kí tự
Bấm chọn “Continue”
6.Chọn cột làm tên đăng nhập (uses name)
7 Chọn cột làm mật khẩu (password ) Bấm chọn “Continue”
8 Xác nhận lại các thành viên, Bấm chọn “Continue”
9 Bấm vào để kết thúc
4 Tạo, thêm thành viên cho wiki
Điều kiện :
Đã tạo được một wiki
Đã đăng kí tài khoản trên wikispaces
Khi đã tạo được một wiki, ta có thể thêm thành viên cho wiki đó Muốn tạo thành viên mới cho một wiki nào đó, ta phải đăng nhập với tên và mật khẩu của người tạo wiki ở
mục “Join this wiki”
Để tạo thêm các tài khoản cho người dùng, thực hiện các bước sau:
Bấm chọn New Page Đánh vào tên trang wiki mới cần tạo và bấm chuột
vào nút Create
Soạn nội dung cho trang mới rồi bấm chọn Save để lưu lại
1
2
Trang 104
5
6
7
8
Trang 115 Mời người tham gia wiki
Khi một người đã có tài khoản người dùng trên wikispaces hoặc trên một wiki nào đó được tạo từ wikispaces, ta có thể mời người đó tham gia wiki của mình Để mời một người tham gia wiki,đăng nhập vào wiki và thực hiện các bước sau:
6 Khám phá Manage Wiki
Manage Wiki cung cấp một số chức năng quản trị hệ thống cho wiki, để sử dụng chức năng này, bạn phải đăng nhập với vài trò là thành viên hoặc người tạo ra wiki
1 Chọn Manage Wiki
2 Ở mục “People” bấm chọn
3 Chọn kiểu thêm danh sách thành viên
4 Đánh vào địa chỉ email của người được mời vào
hộp thoại ở mục “Send to”
5 Bấm vào để gửi lời mời
9
Trang 12Một số chức năng hỗ trợ thường dùng:
Content
Pages: quản lý các trang trong wiki bao gồm: tạo, xóa, đổi tên trang
File: cho phép tải nhiều file lên không gian lưu trữ của Wikispaces và có thể tiến hành đổi tên cũng như xóa file được upload
People
Members: Xem danh sách thành viên
Permissions: Thiết lập quyền của thành viên
Invite people: Mời người tham gia wiki
User Creator: Tạo thành viên cho wiki (Thường sử dụng để taoh user cho sinh viên, đồng nghiệp)
Setting
Look and Feel: Thay đổi giao diện của wiki bao gồm màu sắc của trang, biểu tượng Khi bạn đăng nhập với tên đăng nhập của người tạo ra wiki(admin) thì chức năng này mới sử dụng được
wiki infor: Thay đổi thông tin của wiki như tên wiki, miêu tả wiki
Tool
Notifications: Xem các thông tin liên quan đến thay đổi wiki
Wiki Statistics: Xem các thông tin lien quan đến trạng thái của wiki như có bao nhiêu người ghé thăm, bao nhiêu người thay đổi nội dung wikki, sự thay đổi trên các trang của wiki
Delete Wiki: Cho phép xóa wiki
Spaces Usage: Xem dung lượng dữ liệu đã được đưa lên Wiki
Một số địa chỉ hỗ trợ người sử dụng wiki:
http://www.wikispaces.com/help+teachers
http://www.wikispaces.com/site/tour
http://www.youtube.com/watch?v=-dnL00TdmLY&feature=player_embedded (một đoạn video hay giải thích về wiki)
