I Vai trò của việc vận chuyển cá sống trong NTTSII Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển cá sống... II Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển cá sống 1 Nhiệt độ Cá là độn
Trang 1Bài báo cáo
Sinh lý động vật thủy sản
Chủ đề 8
GVHD: Phạm Phương Linh
???
Trang 2I) Vai trò của việc vận chuyển cá sống trong NTTS
II) Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển cá sống
Trang 3I) Vai trò của việc vận chuyển cá sống
trong NTTS
Việc vận chuyển cá sống là 1 việc vô cùng quan trọng, phục vụ cho việc di chuyển đàn cá giống hay đàn cá bố mẹ từ nơi này đến nơi
khác, nhằm đáp ứng cho nhu cầu mở rộng địa bàn sản xuất của nghề nuôi cá Ngoài ra còn
đảm bảo nâng cao phẩm chất, giá trị hàng hóa trong quá trình tiêu thụ sản phẩm thủy sản
Trang 4II) Các yếu tố ảnh hưởng đến quá
trình vận chuyển cá sống
1) Nhiệt độ
Cá là động vật biến nhiệtKhi nhiệt độ nước tăng thì cường độ trao đổi
chất cũng tăng, nhu cầu O2 tăng thì làm tần số thở
và cường độ hô hấp của cá tăng
Nhiệt độ ảnh hưởng đến sự hô hấp của cá
thông qua tác động của nhiệt độ đến độ hòa tan của các chất khí (chủ yếu là CO2 và O2) trong môi trường nước
Trang 5Nhiệt độ còn ảnh hưởng đến phản ứng giữa O2
và hemoglobin Nhiệt độ tăng làm làm giảm sự kết hợp hemoglobin và O2, đồng thời kích thích sự phân
=> Khi nhiệt độ tăng thì tần
số hô hấp của cá cũng tăng
theo để đảm bảo oxy cung
cấp cho cơ thể, đồng thời
ngưỡng oxy của cá cũng tăng Salvelinus fontilalis
Trang 6Nhiệt độ tăng làm khả năng hòa tan O 2 vào nước kém và làm tăng tính mẫn cảm, khả năng
chịu đựng kém với biến động môi trường
Nhiệt độ ảnh hưởng đến các khí độc tồn tại trong nước như NH 3 , CH 4 có hại cho cá.
Tùy từng loài cá thích nghi ở những điều kiện nhiệt độ khác nhau mà yếu tố nhiệt độ tác
động đến các loài cá đó là khác nhau ở 1 nhiệt độ nào đó đối với loài này là khoảng chống chịu
nhưng với loài kia la khoảng phát triển tốt Vì thế
trong quá trình vận chuyển phải nghiên cứu kỹ ve loài cá mà ta v/c để có được nhưng điều chỉnh
thích hợp về nhiệt độ.
Trang 72) Oxy và áp xuất riêng phần của Oxy
Trang 83) Ảnh hưởng của CO2 trong nước
CO2 có hoạt tính sinh lý rất mạnh, thường
xuyên được tạo ra trong quá trình phân giải chất hữu cơ của cơ thể và là sản phẩm khi vật chất
hữu cơ trong môi trường nước phân hủy
Trang 9khi PH = 7 ngưỡng oxy =0,11mg/l
nhưng khi PH=6 thì ngưỡng oxy là
Trang 105) ảnh hưởng của khí amoniac hòa tan
Amoniac là sản phẩm của quá trình trao đổi chất của động vật sống và là sản phẩm của quá trình phân giải các hợp chất hữu cơ trong nước dưới sự tác dụng của vi khuẩn
Trong nước amoniac có thể tồn tại dưới dạng khí hay dạng ion
NH3 + H2O NH4OHNH3 có ảnh hưởng xấu đến đời sống của cá thông qua tác động lên hô hấp xà hệ thần kinh
Trang 11Trong quá trình vận chuyển, hàm lượng
NH3 trong nước biến động nhanh hay chậm phụ thuộc vào nhiều yếu tố: tình trạng no hay đói của cá khi đưa vào vận chuyển, chất nước vận chuyển, lượng vi khuẩn phân giải vật chất hữu cơ trong nước, nhiệt độ và PH cao hay
thấp, thời gian vận chuyển lâu hay mau
Xác định được các yếu tố này thì chúng ta sẽ có những điều chỉnh thích hợp để cho hàm lượng NH3 trong môi trường vận
chuyển là thấp nhất
Trang 12Nhu cầu oxy và hàm lượng tới hạn CO 2 , NH 3 ở 1 số loài
cá nuôi (t o =28-30 0 C) (Nguyễn Duy Hoan, 1982)
Cỡ và loài cá nuôi Nhu cầu
oxy (mg/g/h)
Ngưỡng oxy
(mg/l)
Hàm lượng
NH 3 tới hạn (mg/l)
Hàm lượng
CO 2 tới hạn (mg/l)
Trang 14vận chuyển và sự thích nghi
của mỗi loài cá để từ đó đưa
ra được các thông số mật độ
vận chuyển thích hợp
Trang 15Ngoài ra còn 1 số các yếu tố khác ảnh hưởng
đến quá trình vận chuyển cá sống như:
– Ảnh hưởng của áp suất
– Cá ở trạng thái no hay còn bùn đất còn ở
mang, da cá
– Cá đang ở trạng thái nổi đầu
– Cá vừa bắt ở sông suối hồ nước
– Độ mặn
15
Trang 16III) Biện pháp khắc phục 1 số yếu tố ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển cá sống
• Đảm bảo chất lượng cá
• Giảm nhiệt độ nước chứa cá khi vận chuyển
• Giảm sự tạo thành NH3 và CO2 trong nước
Trang 17IV) Kỹ thuật vận chuyển cá sống
trình vận chuyển
Phương pháp vận chuyển kín:
Có bơm O2 vào trong dụng cụ vận chuyển khi đóng gói cá và cá sẽ sử dụng lượng O2 này trong suốt quá
mặt thoáng
Trang 181) Vận chuyển bằng phương pháp hở
a) Vận chuyển bằng thúng sơn
Ưu điểm: trang thiết bị đơn giảnNhược điểm: khối lượng cá ít, đoạn đường ngắn, năng suất thấp và vất vả cho người v/c
Nguyên tắc: lắc để tạo sóng khi v/c, làm không khí hòa tan vào nước đảm bảo nhu cầu O2 cho cá
khi v/c thường xuyên lắc thúng để tạo sóng
ngang trên mặt nước
Mật độ: thay đổi theo cỡ cá, khoảng cách v/c và
cỡ thúng
Cá bột: 15-20 vạn con/gánh Cá thịt 4-5 kg/gánh
Trang 19b) Vận chuyển bằng thùng đèo xe đạp
Ưu điểm: trang thiết bị đơn giản, nhanh hơn pp1 Nhược điểm: mật độ v/c ít hơn pp1 nên năng suất v/c thấp hơn.
Nguyên tắc: tương tự pp1 nhưng khả năng hòa tan O 2 và không khí thấp hơn do mặt thoáng của thùng hẹp sóng ngang trên bề mặt bị hạn chế.
Mật độ: tùy theo thời tiết và đoạn đường v/c mà mật độ cá cũng tăng hay giảm theo phạm vi sau:
Cá bột: 4-5 vạn con/thùng
Cá cỡ 4-5 gam/con thì 0,5-1,0 kg/thùng
Cá cỡ 10-15gam/con thì 1,0-1,5kg/ thùng
Trang 20c) Vận chuyển bằng ô tô quây bạt
Ưu đểm: tốc độ v/c nhanh và đi được xa thiết bị đơn giản
Nhược điểm: thao tác vất vả và cần có ô tô Nguyên tắc: khi xe chạy trên đường dài sẽ tạo sóng trên mặt nước, tăng sự hòa tan O2 không khí vào nước, cung cấp đủ O2 cho quá trình hô hấp của cá
Mật độ: phụ thuộc vào thời tiết mà điều chỉnh
Cá bột: 50-70 vạn con/m 3
Cá giống: cỡ 10-15 gam/con thì 90-100kg/m 3
Cá cỡ 300-700gam/con thì 120-150kg/m 3
Cá cỡ >700gam/con thì 150-160kg/m 3
Trang 212) Vận chuyển bằng phương pháp kín
a) Vận chuyển bằng túi P.E hoặc túi PVC
Thông thường túi vận chuyển cá con có kích thước: 1,0-1,2 × 0,35-0,4 (m) Túi vận chuyển cá lớn có kích
thước: 1,4-1,6 × 0,5-0,6 (m).
Chuẩn bị cá: được huấn luyện xong nhốt trong bể Trước khi đóng túi cần phải cẩn thận đếm cá để định mật độ
Xử lý túi cá trên đường v/c:
Sau khi đóng gói 8h nên tiếp O2 Sau 12h nên thay nước
Sau 24h nên cho cá nghỉ Khi tiếp O2 phải vuốt hết khí cũ trong túi sau
đó bơm O2 như lúc trong túi
Tính toán tỷ lệ sống sau khi kết thúc vận chuyển
Trang 22b) Vận chuyển bằng can, thùng nhựa có tăng áp suất
Tùy theo số lượng cá vận chuyển mà có thể dùng can nhựa cỡ: 3,5; 10; 20 lít hoặc thùng nhựa cỡ 50-
100 lít để vận chuyển cá bột, cá hương hoặc cá
giống:
Cá bột: 10.000-240.000con/l
Cá cỡ 0,25-1g/con thì 150-200con/l
Cá cỡ 5-10g/con thì 80-100con/l Thời gian thay nước:
Cá bột: 10h
Cá giống: 15h Sau 30 h thì nên cho cá nghỉ trong nước sạch từ 8-12h và cho cá ăn ở mức độ phù hợp.