Cấu trúc chương trình Pascal

Cấu trúc chương trình Pascal

Giáo án số 2 CẤU TRÚC CHƯƠNG TRÌNH

( 1 tiết )

Giáo viên hướng dẫn : Thầy Trần Doãn Vinh Sinh viên thực hiện :Kiều Thị Hợp

A Mục đích, yêu cầu:

1 Về kiến thức:

- Học sinh nắm được cấu trúc của một chương trình chủ yếu là trong Pascal

- Biết cách vận dụng để viết một số chương trình đơn giản

2 Về tư tưởng, tình cảm

- Giúp học sinh thêm yêu thích và hứng thú với môn học

B Phương pháp, phương tiện

1 Phương pháp

Kết hợp các phương pháp giảng dậy như thuyết trình, vấn đáp…

2 Phương tiện

- Vở ghi lý thuyết

- Sách giáo khoa lớp 11

- Sách tham khảo ( nếu có )

C Tiến trình lên lớp, nội dung bài giảng

I Ổn định lớp ( 1 phút ) :

Yêu cầu lớp trưởng báo cáo sĩ số

II Kiểm tra bài cũ và gợi động cơ ( 4 phút )

- kiểm tra bài cũ:

- Giớí thiệu nội dung bài học

III Nội dung bài giảng

1.Cấu trúc chung.

Nói chung, chương trình thường được

viết bằng một ngôn ngữ lập trình bậc cao

gồm có hai phần:

[<Phần khai báo>]

<Phần thân chương trình>

trong đó

- Phần khai báo có thể có hoặc không tuỳ

chương trình cụ thể

- Phần thân chương trình bắt buộc phải có

Các thành phần có thể có hoặc không được đặt trong cặp ngoặc []

7 phút

2 Các thành phần chương trình.

a Phần khai báo

*Có thể khai báo cho: tên chương trình,

thư viện , hằng, biến và các chương trình

con

*Khai báo tên chương trình:

Phần này có thể có hoặc không, với

Pascal nếu có thì phần khai báo bắt đầu

bằng từ khoá Program tiếp theo là tên

chương trình

Program <Tên chương trình>;

với tên chương trình là tên do người lập

trình dặt

Ví dụ: Program phương-trình-bac2;

Program ví-dụ;

*Khai báo thư viện

Mỗi ngôn ngữ laap trình thường có sẵn

một số thư viện cung cấp một chương

trình thông dụnh đã được lập sẵn ,để khai

LƯU Ý:

- Tên dành riêng (từ khoá) được TP quy định dùng với ý nghĩa xác định, không dung với nghĩa khác.VD : uses…

- Quy định về tên trong TP như thế nào?

+ Là một dãy liên tiếp <=127

kí tự

+ Gồm chữ cái, chữ số, dấu gạch dưới

+ Phải bắt đầu bằng chữ cái hay dấu _

+ Không được trùng với từ khoá

+ Không phân biệt chữ hoa, chữ thường

7 phút

báo các thư viện đó ta cần khai báo thư

viện chưa nó

Uses <danh sách các thư viện>;

Trong đó các thư viện cách nhau một dấu

phẩy

Phần này không nhất thiết phải có

Ví dụ:

- Uses crt; cung cấp các lệnh và hàm

chuẩn để thao tác với màn hình & bàn

phím

- Uses graph; Cung cấp các lệnh liên quan

đến đồ hoạ

• Khai báo hằng

Khai báo hăng được sử dụng cho

những giá trị xuất hiện nhiều lần trong

chương trình

- Khai báo hằng có dạng :

CONST <tên hằng> = <giá trị>;

Ví dụ:

COSNT m = 9;

- Sau từ khoá CONST có thể có nhiều

dòng dạng : <tên hằng> = <giá trị>;

Ví dụ : CONST PI = 3,14;

Delta = 0;

• Khai báo biến

- Tất cả các biến dùng trong chương trình

đều phải được đặt tên và khai báo để

chương trình dịch biết để lưu trữ và xử lý

- Một số thư viện sẵn

có trong TP cung cấp một số lệnh và hàm chuẩn cho NSD

- Người dùng có thể tự tạo cho mình một TV riêng theo quy định của TP

- Muốn dung lệnh xoá màn hình

clrscr;

thì phải có khai báo uses crt;

- Khai báo như sau là đúng

hay sai :

CONST a = b = 21;

- Trả lời : Sai Khai báo đúng:

CONST a = 21;

b = 21;

- Trong một chương trình, nếu có cả khai báo hằng và

7 phút

- tại mỗi thời điểm thực hiện chương trình, biến chỉ nhận một giá trị

Ví dụ: ax + b = 0 thì a, b, là các hằng

còn x là biến

- Cách khai báo:

VAR <danh sách biến> : <kiểu dữ liệu>;

Với: danh sách biến là một hoặc nhiều tên

biến, các tên cách nhau bởi dấu phẩy

kiểu dữ liệu là một trong các kiểu dữ

liệu chuẩn của TP

- Sau VAR cũng có thể khai báo nhiều

danh sách biến khác nhau

Ví dụ: Var a,b,c : integer;

Hoten : string;

b Phần thân chương trình

Dãy lệnh trong phạm vi được xác định bởi cặp dấu hiệu mở đầu và kết thúc tạo thành thân chương trình

Cấu trúc chương trình

tên riêng bắt đầu BEGIN [<Các câu lệnh>];

tên riêng kết thúc END.

- Chú ý : sau END phải có dấu chấm kết

thúc chương trình

khai báo biên thì khai báo nào được viết trước ?

- Trả lời : Khai báo hằng

- Mỗi câu lệnh phải được kết thúc bởi dấu chấm phẩy

- Sau END kết thúc toàn bộ chương trình, phải có dấu chấm Đây là lệnh duy nhất được kết thúc bằng dấu chấm trong chương trình

7 phút

3 Một số ví dụ.

- Ví dụ 1:

Program vi_du_1;

Uses crt;

BEGIN

Clrscr;

Write(‘ Xin chao cac ban ! ‘);

Writeln(‘Chuc cac ban hoc tot! ’);

END.

- Chú ý : qua ví dụ => muốn hiển thị một

dòng chữ ra màn hình, dùng lệnh Write

hoặc Writeln Dòng chữ được viết trong

cặp dấu (‘ và ‘)

Ví dụ 2:

BEGIN

END

- Chú ý : Đây là chương trình TP đơn gản

nhất

- Hãy chỉ ra các thành phần của chương trình?

- Trả lời : Phần tên gồm từ khoá Program và tên chương trình là vi_du_1

Phần khai báo thư viện crt;

Phần khai báo biến và hằng không có

Phần thân chương trình gồm 3 câu lệnh là lệnh xoá màn hình và lời gọi thủ tục write, writeln;

- Sự khác nhau giữa Write và Writeln?

- Xác định các thành phần?

- Chương trình này có chạy không?

- Trả lời : có chạy nhưng không thực hiện việc gì cả

- Hãy lấy một ví dụ về một chương trình TP có đầy đủ các thành phần

4 phút

4 phút

3 phút

IV Củng cố bài ( 2 phút).

- Hôm nay chúng ta đã học về cấu trúc của một chương trình chủ yếu là cấu trúc của ngôn ngữ lập trình pascal

- Qua bài học chúng ta đã biết cấu trúc của một chương trình gồm những phần nào

- Chúng ta cần nắm vững các thành phần đó để áp dụng vào làm bài tập

V Bài tập về nhà (1 phút).

-Chúng ta đều đã nắm được cấu trúc của ngôn ngữ lập trình pascal rồi, phần ngôn

ngữ lập trình C++ cũng tương tự, dề nghị cả lớp về nghiên cứu và tham khảo thêm

1 Viết chương trình TP in ra màn hình dòng chữ:

“Chăm học “

“ nhất định sẽ làm nên công danh”

2 Viết 2 dòng thông báo trên cùng một hàng Có mấy cách viết ?

VI, Ý kiến đánh giá của giáo viên