Hãy dùng đồ thị cung cầu để mô tả tác động của từng sự kiện sau đây đến giá và số cầu đối với xe gắn máy trên thị trường, nếu các yếu tố khác không đổi: a.. Hãy xác định điểm cân bằng củ
Trang 1BÀI TẬP
KINH TẾ HỌC VI MÔ LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN KINH DOANH
Lê Khương Ninh
CHƯƠNG 1
1.1 Giả sử ta có phương trình đường giới hạn khả năng sản xuất của một nền kinh tế là 2X 2 + Y 2 = 225, với X ≥ 0 và Y ≥ 0 Hãy chứng tỏ quy luật chi phí cơ hội tăng dần trong trường hợp này ?
1.2 Giả sử ta có phương trình đường giới hạn khả năng sản xuất của một nền kinh tế là
1 2
6
2
2
= +Y
X , với X ≥ 0 và Y ≥ 0 Hãy chứng tỏ rằng nếu khả năng sản xuất của nền kinh tế này tăng lên thì chi phí cơ hội sẽ giảm đi so với trước đó ?
Gợi ý : Xem xét sự dịch chuyển theo hướng Đông Bắc của đường giới hạn khả năng sản xuất do khả năng sản xuất tăng lên
CHƯƠNG 2 CÂU HỎI
2.1 Khái niệm hàng hóa bình thường và hàng hóa thứ cấp có ý nghĩa như thế nào đối
với việc cạnh tranh giữa hàng hóa của các nước trên thị trường thế giới ?
2.2 Hãy cho biết những yếu tố nào có thể làm tăng số cầu đối với lúa gạo, xăng dầu,
áo quần nói chung, xe gắn máy nói chung, xe Dream ?
2.3 Giả sử các yếu tố khác là không đổi, hãy hoàn chỉnh bốn qui luật cung cầu sau :
a Sự _ của cầu làm tăng giá thị trường và tăng số cầu
b Sự giảm đi của cầu làm _ giá thị trường và _ số cầu
c Sự gia tăng của cung làm giảm giá và tăng lượng cầu
d Sự giảm đi của cung làm _ giá và lượng cầu
Trang 22.4 Hãy dùng đồ thị cung cầu để mô tả tác động của từng sự kiện sau đây đến giá và
số cầu đối với xe gắn máy trên thị trường, nếu các yếu tố khác không đổi:
a Giá xăng tăng lên
b Hệ thống xe buýt phát triển tốt hơn
c Thu nhập bình quân của người tiêu dùng tăng lên
d Chính phủ tăng thuế đối với sản xuất xe gắn máy
2.5 Hãy giải thích tại sao độ co giãn của cầu trong dài hạn khác với trong ngắn hạn?
Hãy xem xét hai hàng hóa : khăn tay giấy và ti-vi Mô tả sự thay đổi của độ co giãn trong dài hạn của hai hàng hóa này ?
2.6 Giả sử chính phủ ấn định mức giá trần cho thịt bò và thịt gà dưới mức giá cân
bằng Hãy giải thích vì sao sẽ xảy ra tình trạng khan hiếm các hàng hóa này và những yếu tố nào sẽ ảnh hưởng đến qui mô của sự khan hiếm này ? Nếu thịt bò khan hiếm thì điều gì sẽ xảy ra đối với giá thịt heo?
2.7 Trong những tập hợp hàng hóa sau đây, tập hợp nào là hàng hóa thay thế hay
hàng hóa bổ sung ? Giải thích
a Lớp toán và lớp kinh tế
b Bóng và vợt để chơi quần vợt
c Thịt bò và tôm
d Chuyến đi bằng máy bay và bằng tàu hỏa đến cùng một địa điểm
2.8 Những hàng hóa dưới đây là “thứ cấp” hay “bình thường” ? Giải thích
a Ti-vi màu
b Cà phê
c Gạo
d Ti-vi đen trắng
e Vỏ (lốp) xe ép lại
2.9 Trong hình vẽ dưới đây, đường cầu đối với bút dịch chuyển từ D0 đến D1 Các
yếu tố nào có thể gây ra sự dịch chuyển đó?
a Hàng hóa thay thế cho bút giảm giá
b Hàng hóa bổ sung cho bút giảm giá
c Nguyên vật liệu dùng sản xuất bút giảm giá
d Thu nhập của người tiêu dùng giảm đi (giả sử bút là hàng thứ cấp)
e Chính phủ giảm thuế suất thuế giá trị gia tăng
f Sự giảm đi trong thu nhập của người tiêu dùng (giả sử bút là hàng bình thường)
g Có chương trình quảng cáo hữu hiệu về bút
Trang 3Q
P
2.10 Sự kiện nào dưới đây có thể là nguyên nhân làm tăng giá nhà ở ? Giải thích
a Việc xây nhà giảm đi
b Các công ty kinh doanh nhà gia tăng việc cho thuê nhà
c Chính phủ sẵn sàng tăng việc bán nhà công cho những người cần
2.11 Hãy minh họa sự thay đổi giá của mặt hàng có liên quan đến việc dịch chuyển
đường cầu theo tính chất liên quan (thay thế hay bổ sung) của các hàng hóa
2.12 Theo bạn, trong những cặp hàng hóa dưới đây, hàng hóa nào co giãn hơn ? Tại
sao
a Nước hoa và muối
b Thuốc kháng sinh và kem ăn
c Xe gắn máy và vỏ xe gắn máy
d Sữa Vinamilk và sữa Cô gái Hà Lan
2.13 Hãy phân tích tổng quát ảnh hưởng của thuế đối với nền kinh tế nước ta trong
thời gian qua ? Theo lý thuyết được trình bày trong chương này, ta nên có những cải tiến gì?
BÀI TẬP
2.1 Giả sử số liệu sau về cung và cầu của cá hộp trên thị trường là như sau:
Giá (đơn vị tiền) Q D (triệu hộp/năm) Q S (triệu hộp/năm)
D 0
D 1 S
Trang 4a Hãy xác định hàm số cung và hàm số cầu đối với cá hộp?
b Hãy vẽ đường cầu và cung của cá hộp trên cùng một đồ thị?
c Nếu giá là 8 đvt/hộp thì thị trường sẽ thừa hay thiếu bao nhiêu hộp?
d Nếu giá là 32 đvt/hộp thì thừa hay thiếu bao nhiêu hộp?
e Hãy xác định điểm cân bằng của thị trường căn cứ vào các hàm số được xây
dựng ở câu a và số liệu cung cấp ở bảng trên?
f Giả sử do thu nhập của người tiêu dùng tăng lên, nhu cầu đối với cá hộp tăng
thêm 15 triệu hộp/năm Hãy xác định giá và sản lượng cân bằng mới? Hãy vẽ đồ thị minh họa? Cho nhận xét về sự thay đổi của giá và sản lượng cân bằng?
2.2 Giả sử ta có các số liệu sau về cung và cầu đối với hàng hóa X như sau:
Giá (đơn vị tiền) Lượng cầu (đơn vị/năm) Lượng cung (đơn vị/năm)
a Hãy xác định hàm số cung và hàm số cầu đối với loại hàng hóa này?
b Hãy vẽ đường cung và đường cầu đối với loại hàng hóa này?
c Hãy xác định điểm cân bằng của thị trường bằng cách sử dụng số liệu trong biểu
bảng trên và hàm số cung và hàm số cầu xây dựng ở câu a?
d Giả sử chính phủ đánh thuế 5 đvt/đvsp bán ra Hãy vẽ lại đường cung khi có
thuế? Hãy xác định giá và số lượng cân bằng mới? Khi đó, người mua chịu bao nhiêu thuế và người bán chịu bao nhiêu thuế? Tổng số thuế chính phủ thu được là bao nhiêu?
2.3 Giả sử hàm số cầu và hàm số cung của lương thực trên thị trường lần lượt là:
P
QD =120 −20 và QS =−30 +40P
a Hãy xác định điểm cân bằng thị trường của thị trường này Vẽ đồ thị minh họa
điểm cân bằng của thị trường
b Tính hệ số co giãn của cầu theo giá tại điểm cân bằng Tại điểm cân bằng, doanh
thu của người bán tăng hay giảm khi giá thị trường tăng? Gợi ý : Căn cứ vào giá trị của hệ số co giãn
c Giả sử nhà nước quy định giá là 4 đvt/đv lương thực thì lương thực trên thị
trường thừa hay thiếu bao nhiêu
d Do dân số tăng nên nhu cầu đối với lương thực tăng thêm 30 đơn vị Hãy xác
định giá và sản lượng cân bằng mới
Trang 52.4 Hàm số cầu và cung đối với một loại hàng hóa ở một thị trường lần lượt là:
P
QD =80 −10 và QS =−70 +20P
a Hãy xác định điểm cân bằng của thị trường này
b Hãy tính hệ số co giãn của cầu theo giá tại điểm cân bằng Tại điểm cân bằng,
doanh thu của người bán tăng hay giảm khi giá thị trường tăng?
c Nếu giá được quy định là 4 đvt/đvsp thì trên thị trường hàng hóa này sẽ thừa
hay thiếu bao nhiêu
d Giả sử chính phủ đánh thuế 3 đvt/đvsp Hãy tính giá và sản lượng cân bằng
mới? Tính số thuế mà người mua và người bán phải chịu
e Giả sử do tiến bộ công nghệ nên các nhà sản xuất cung ứng nhiều hơn Hãy dự
báo sự thay đổi của giá và sản lượng cân bằng Vẽ đồ thị minh họa hiện tượng này
2.5 Giả sử hàm số cung và cầu đối với khí đốt trên thị trường thế giới vào năm Y lần
lượt là : QS =14+2PG+0,25P0 và QD =−5PG+3,75P0, trong đó: PG (đô-la/đơn vị) là giá khí đốt và P0 là giá dầu Vào thời điểm nói trên, giá dầu đang là 8 đô-la/đơn vị
a Giá của khí đốt trên thị trường là bao nhiêu?
b Giả sử chính phủ các quốc gia cung ứng khí đốt điều tiết giá ở mức 1,5 đô-la thì
lượng thặng dư hay thiếu hụt trên trường khí đốt là bao nhiêu?
c Nếu giá dầu tăng từ 8 đô-la lên 16 đô-la thì điều gì sẽ xảy ra đối với giá khí đốt?
Giải thích tại sao?
2.6 Hàm số cầu đối với hàng hóa X là QXD PX PY PZ I
10
1 8 4
1 2
1 200
= 5.900 đvt, PZ = 90 đvt, và thu nhập bình quân của người tiêu dùng hàng hóa này là I = 55.000 đvt
a Hãy cho biết Y và Z có mối quan hệ thế nào với X ?
b Hàng hóa X là hàng hóa bình thường hay hàng hóa thứ cấp ?
c Bao nhiêu hàng hóa X sẽ được tiêu dùng nếu PX = 4.910 đvt ?
2.7 Giả sử hàm số cầu và hàm số cung đối với một loại hàng hóa lần lượt là
P
2
1
−
a Hãy xác định điểm cân bằng của thị trường hàng hóa này ?
b Hãy xác định số cung, số cầu và số sản phẩm thừa trên thị trường nếu chính phủ
quy định giá sàn là 42 đvt cho thị trường này ? (Lưu ý: Giá sàn là mức giá thấp nhất mà chính phủ cho phép bán hàng hóa ra)
c Hãy xác định số cung, số cầu và số sản phẩm thiếu trên thị trường nếu chính phủ
quy định giá trần là 30 đvt cho thị trường này ? (Lưu ý: Giá trần là mức giá cao nhất mà chính phủ cho phép bán hàng hóa ra)
Trang 62.8 Giả sử hàm số cầu và hàm số cung đối với một loại hàng hóa lần lượt là
P
QD
2
1
7 −
2
1 4
1
−
a Hãy xác định điểm cân bằng của thị trường này Vẽ đồ thị minh họa
b Giả sử chính phủ đánh thuế 6 đvt/đvsp Hãy xác định điểm cân bằng mới của
thị trường Hãy vẽ đồ thị minh họa Gợi ý : Xem Bài tập 2.9, Giáo trình trang 69
c Chính phủ sẽ thu được số thuế là bao nhiêu ? Người tiêu dùng đóng thuế bao
nhiêu và người cung ứng đóng thuế bao nhiêu ? Gợi ý : Xem Bài tập 2.9, Giáo trình trang 69
X
Q =1.000−2 +0,02 , với PZ = 400 đvt
a Hãy tính hệ số co giãn của cầu đối với sản phẩm X theo giá của nó khi PX = 154
đvt Ở mức giá này cầu đối với X là co giãn hay không co giãn ? Doanh thu của doanh nghiệp tăng hay giảm nếu doanh nghiệp định giá thấp hơn 154 đvt ?
b Hãy tính hệ số co giãn của cầu đối với sản phẩm X theo giá của nó khi PX = 354
đvt ? Ở mức giá này cầu đối với X là co giãn hay không co giãn ? Doanh thu của doanh nghiệp tăng hay giảm nếu doanh nghiệp định giá cao hơn 354 đvt?
c Hãy tính hệ số co giãn của cầu đối với sản phẩm X theo PZ khi PX = 154 đvt? X và
Z là hàng hóa thay thế hay bổ sung ? Gợi ý : Xem xét dấu của hệ số đi kèm với Pz 2.10 Giả sử hàm số cầu đối với hàng hóa X do công ty X sản xuất như sau:
A I
P P
QDX 3 0,5ln X 2,5ln Y ln 2ln
trong đó PX = 10 đvt, PY = 4 đvt, I = 20.000 đvt và A (chi phí quảng cáo) = 200 đvt
a Hãy tính hệ số co giãn của cầu đối với X theo PX Hãy cho biết cầu co giãn, không
co giãn hay co giãn đơn vị ? Gợi ý : Xem Giáo trình trang 60
b Hãy tính hệ số co giãn của cầu đối với X theo PY ? Hãy cho biết Y là hàng hóa bổ
sung hay thay thế đối với X ? Gợi ý : Xem Giáo trình trang 60
c Hãy tính hệ số co giãn của cầu đối với X theo thu nhập ? Hãy cho biết X là hàng
hóa thứ cấp hay hàng hóa bình thường ? Gợi ý : Xem Giáo trình trang 60
d Hãy tính hệ số co giãn của cầu đối với X theo chi phí quảng cáo ? Hãy cho biết
mối quan hệ giữa chi phí quảng cáo và số cầu trong trường hợp này ? Gợi ý : Xem Giáo trình trang 60
2.11 Do chính phủ ngưng trợ cấp cho ngành xe bus công cộng ở một thành phố nên
công ty vận tải của thành phố nâng giá vé xe bus lên 75% Một năm sau, doanh thu của công ty vận tải này tăng 52%
a Hãy tính số phần trăm thay đổi của số lượng hành khách trong năm qua do giá
vé xe bus tăng ? Đáp số : 13,1%
Trang 7b Hãy tính hệ số co giãn của cầu đối với dịch vụ xe bus theo gia vé xe bus ? Đáp số
: -25,7%
2.12 Nếu chính phủ thu thuế trên mỗi đơn vị sản phẩm được sản xuất ra thì giá của
sản phẩm sẽ tăng và số lượng sản phẩm cung ra trên thị trường cũng sẽ tăng lên
do nhà sản xuất có thể bán sản phẩm với giá cao hơn Hãy giải thích tại sao anh/chị đồng ý hay không đồng ý với lập luận này
2.13.* Vào tháng Ba năm 1994, Hiệp hội công nhân sản xuất thép đình công ở
Wheeling-Pittsburgh, nhà sản xuất thép lớn thứ 10 ở Hoa Kỳ Các nhà phân tích cho rằng các công ty sản xuất thép khác không thể hưởng lợi từ cuộc đình công này vì họ đã khai thác hết công suất của mình Nếu các nhà sản xuất thép khác không có lợi do cuộc đình công này thì các nhà phân tích giả định hình dạng của đường cung thép nhập khẩu sẽ như thế nào ? Hãy vẽ đường cung của thép.1
2.14 Nhu cầu đối với lúa mì của Hoa Kỳ xuất phát từ nhiều nước trên thế giới Hàm
số tổng cầu đối với lúa mì của Hoa Kỳ làì: QD = 3.550 - 266P; hàm cầu nội địa là:
QDD = 1.000 - 46P Hàm số cung lúa mì của Hoa Kỳ là: QS = 1.800 + 240P Giả sử nhu cầu nhập khẩu lúa mì Hoa Kỳ từ các nước giảm đi 40%
a Điều gì sẽ xảy ra đối với giá lúa mì ở Hoa Kỳ ?
b Giả sử chính phủ Hoa Kỳ muốn mua một số lượng lúa mì nào đó để làm giá lúa
mì tăng lên 3 đvt/đvsp Chính phủ phải mua mỗi năm bao nhiêu lúa mì và phải tốn kém bao nhiêu để làm việc này ?
2.15 Giả sử hệ số co giãn của cầu theo thu nhập của lương thực là 0,5 và hệ số co giãn
của cầu theo giá của lương thực là -1 Một phụ nữ tiêu xài 10.000 đvt cho lương thực trong một năm Giá lương thực là 2 đvt và thu nhập của người phụ nữ này là 25.000 đvt
a Nếu thuế doanh thu 2 đvt được ấn định đối với lương thực làm cho giá lương
thực tăng gấp đôi thì điều gì xảy ra đối với việc tiêu dùng lương thực của người phụ nữ này? Gợi ý : Do giá thay đổi nhiều nên có thể tính hệ số co giãn đoạn thay vì hệ số co giãn điểm Xem Giáo trình trang 52
b Giả sử người phụ nữ này được hoàn trả một khoản thuế là 5.000 đvt để làm nhẹ
ảnh hưởng của thuế Khi đó, điều gì xảy ra đối với việc tiêu dùng lương thực của người phụ nữ này ?
c Người phụ nữ này có lợi hơn hay bất lợi hơn nếu khoản hoàn trả thuế bằng với
khoản thuế phải đóng ? Giải thích
1 Nguồn: Pashigan, 1998, tr 41
Trang 82.16 Giả sử hàm số cầu đối với sản phẩm B là QD =100 −2P Hàm số cung là
P
QS =20 +6
a Hãy xác định sản lượng và giá cân bằng của thị trường sản phẩm B ?
b Giả sử là chíïnh phủ đánh thuế 4 đvt/đvsp? Hãy xác định điểm cân bằng của thị
trường sau khi có thuế? Thuế này ai sẽ trả?